در سال­های 1373 و 1374 رقم رشد به ترتیب متناظر با ارقام 1- و 2.5- شده است که نشان از وخامت اوضاع اقتصادی در این سال­ها دارد.
اقتصاد ایران همگام با افزایش رشد تولید ناخالص داخلی در سال 1375، کاهش نرخ تورم را تجربه کرده است و درآمد ملی نیز در این سال به رشد 5.2 درصدی دست یافته است. در سال 1376 نیز هم رشد اقتصادی و هم نرخ تورم کاهش پیدا کرده ­اند و در پی این کاهش، درآمد ملی نیز رشد 4- درصدی را تجربه کرده است.
در سال 1377 درآمد ملی به روند کاهش رشد خود که از سال 1376 آغاز شده بود ادامه داده است و رقم رشد درآمد ملی در این سال به 9.7- تقلیل پیدا کرده است. در سال 1378 علی رغم این­که اقتصاد ایران در رکودتورمی قرار گرفته است، درآمد ملی رشد قابل ملاحظه­ای داشته است.
در سال­های 1379 تا 1383 رشد اقتصادی و تورم در ایران نوسانات کمتری را نسبت به بقیه سال­های دوره زمانی مورد بررسی تجربه کرده است. در این دوره 5 ساله، تغییرات رشد درآمد ملی متناسب با سایر متغیرها بوده است. نرخ رشد درآمد ملی در سال­های 1379 و 1380 به طور متوسط در هر سال 3.5 درصد افزایش پیدا کرده است. در سال 1381 رشد درآمد ملی بسیار بالا بوده است و مقدار رشد 17 درصدی درآمد ملی در این سال، در سایر سال­ها تکرار نشده است. در سال­های 1382 و 1383 نیز این نرخ در هر سال در حدود 7 درصد در نوسان بوده است.
در سال­های 1384 تا 1385 درآمد ملی از نرخ رشد 12 درصدی به رشد 6 درصدی تنزل پیدا کرده است و در سال 1385 اقتصاد در رکودتورمی قرار گرفته است. در سال­های 1386 تا 1387 هم رشد درآمد ملی از حدود 12 درصد در سال 1386 به 0.6- کاهش پیدا کرده است و کاهش 12.5 درصدی این متغیر نشانه­ای از نامساعد بودن وضعیت اقتصادی ایران است و مجددا در سال 1387 اقتصاد در رکودتورمی قرار گرفته است.
در سال 1388 با این­که اقتصاد از رکودتورمی خارج شده است و نرخ تورم به شدت کاهش پیدا کرده، اما سقوط رشد درآمد ملی همچنان ادامه پیدا کرده است. در سال 1389 درآمد ملی با رشد حدود 10 درصدی از بحران خارج شده است. درآمد ملی در سال 1390 نتوانسته در مقابل شتاب نرخ تورم و سقوط رشد اقتصادی ایستادگی کند. اما در سال 1391 درآمد ملی با رشد 17- درصدی رو به رو شده است. در طی این دو سال، در حالی که اقتصاد ایران در رکودتورمی بوده است، در مجموع رشد درآمد ملی هم 23 درصد کاهش پیدا کرده است.
در یک جمع­بندی کلی می­توان گفت، که رشد درآمد ملی در اقتصاد ایران بسیار پرنوسان بوده است. نمودار شماره 11 بیانگر آن است که در اغلب سال­هایی که نرخ تورم به شدت افزایش پیدا کرده است، رشد درآمد ملی کاهش پیدا کرده است. نرخ تورم به عنوان عاملی که با افزایش هزینه­ های تولید و کاهش سودآوری فعالیت­های اقتصادی مولد، به بخش عرضه و تولید آسیب وارد می­ کند و تاثیرات منفی خود را بر آن آشکار کرده است. رشد درآمد ملی که بیانگر درآمد عوامل تولید است شدت نسبت به تغییرات نرخ تورم آسیب­پذیر بوده است. در اغلب سال­ها، همزمان با افزایش تورم، رشد درآمد ملی محدود شده است و در مقابل با کاهش نرخ تورم، رشد درآمد عوامل تولید روند صعودی پیدا کرده است.
3-2-12) مقایسه رشد تشکیل سرمایه با دوره­ های رکودتورمی:
در سیستم حساب های ملی تشکیل سرمایه ناخالص همان مفهوم سرمایه ­گذاری در کالاهای سرمایه­ای است که اقتصاددانان بکار می­برند. تشکیل‌ سرمایه‌ی ثابت ناخالص‌ عبارت‌ است‌ از ارزش‌ کل‌ تحصیل‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ توسط‌ تولیدکنندگان،‌ منهای‌ فروش‌ یا انتقال‌ رایگان‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ در طول‌ یک‌ دوره‌‌‌ حسابداری‌ معین‌، به‌ اضافه‌ی‌ ارزش‌ آنچه‌ که‌ توسط واحدهای‌ نهادی‌ به ‌ارزش‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ تولید نشده‌، اضافه‌ شده‌ است‌. دارایی‌های‌ ثابت‌، دارایی‌های‌ ملموس‌ و غیرملموسی‌ هستند که ‌از یک‌ جریان‌ تولید به‌ عنوان‌ ستانده‌ بدست‌ آمده‌ و به‌ طور مستمر و مداوم‌ در فرایند تولیدات‌ دیگر برای‌ دوره‌ی‌ زمانی‌ بیشتر از یک ‌سال‌ به‌ کار گرفته‌ می‌شوند. بدین‌ ترتیب‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ به‌ دو دسته‌ کلی‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ ملموس‌ و دارایی‌های‌ ثابت‌ غیرملموس‌ تقسیم‌ می‌شوند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

سرمایه ­گذاری و تشکیل سرمایه پارامتر بسیار مهمی در ایجاد زمینه مناسب برای افزایش توان تولید داخلی هستند و رشد تولید ناخالص داخلی در روند تشکیل سرمایه تاثیرگذار است.
نمودار شماره 12: روند رشد تشکیل سرمایه در ایران
ماخذ: آمارهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
رشد تشکیل سرمایه در سال 1368 با رقم 7.3 درصد آغاز شده است و در سال 1369 با افت 3 درصدی به 4.5 درصد تنزل پیدا کرده است. پس از آن در سال 1370 تشکیل سرمایه به شدت افزایش پیدا کرده است و به رشد 52.5 درصدی دست پیدا کرده است و این چنین رقم رشد تشکیل سرمایه مثبتی در کل دوره مجددا تکرار نشده است.
اما رشد تشکیل سرمایه در سال 1371 به رقم 4.7- رسیده است و 57 درصد نسبت به سال 1370 کاهش یافته است. کاهش رشد تشکیل سرمایه در سال 1372 ادامه پیدا کرده است و رقم رشد تشکیل سرمایه در این سال به 13- رسیده است. در سال 1373 رشد تشکیل سرمایه کمی افزایش پیدا کرده و به رقم 12- درصد رسیده است. در سال 1374 هم به 6.6- رسیده است. مشاهده می­ شود که در سال­های 1371 تا 1373، که اقتصاد ایران در رکودتورمی قرار گرفته است، رشد تشکیل سرمایه هم منفی بوده است.
در سال 1375 از نرخ تورم کاسته شده است و رشد اقتصادی هم افزایش پیدا کرده است، در این سال نرخ تشکیل سرمایه هم افزایش قابل ملاحظه­ای پیدا کرده است. در سال 1375 پس از 4 سال متوالی رشد تشکیل سرمایه منفی، اقتصاد ایران نهایتا توانسته است به رقم رشد مثبت 25.5 درصدی برسد. در سال 1376 که نرخ تورم و نرخ رشد اقتصادی کاهش پیدا کرده ­اند، نرخ تشکیل سرمایه هم کاهش پیدا کرده است.
در سال 1377و 1378 نرخ تشکیل سرمایه برخلاف روند رشد اقتصادی و نرخ تورم که گویای رکودتورمی در این دوره زمانی هستند، روند صعودی داشته است.
در این دوره زمانی 1379 تا 1383 اقتصاد ایران روند نسبتا باثباتی در متغیرهای رشد اقتصادی و نرخ تورم داشته است. رشد تشکیل سرمایه هم تقریبا از روند تغییرات دو متغیر فوق پیروی کرده است. فقط در سال 1380 نرخ تشکیل سرمایه به شدت افزایش پیدا کرده است و این تغییر در تعارض با سایر متغیرها بوده است، بنابراین این رشد نتوانسته باثبات به روند خود ادامه دهد و نرخ تشکیل سرمایه در سال 1381 به شدت کاهش پیدا کرده و به رقم 6.6 درصد رسیده است. در سال­های آتی نیز این نرخ رشد تشکیل سرمایه حفظ شده است.
در سال 1385 اقتصاد ایران در دام رکودتورمی گرفتار شده است، در همین سال، نرخ تشکیل سرمایه هم به شدت کاهش پیدا کرده است و به رقم 1.4- درصد رسیده است. تا سال 1386 که اقتصاد ایران از رکودتورمی خارج شده است، رشد تشکیل سرمایه هم به رقم 11 درصد افزایش پیدا کرده است. در سال 1387 هم با این­که اقتصاد ایران مجددا وارد رکودتورمی شده است، اما رشد تشکیل سرمایه با بسیار نوسان کمی در محدوده 11 درصد قرار گرفته است.
سیر کاهشی رشد تشکیل سرمایه که از سال 1387 آغاز شده بود، در سال 1388 شدت گرفته است و رشد تشکیل سرمایه در این سال به 3 درصد رسیده است. در سال 1388 تا 1389 اقتصاد ایران 5 درصد رشد اقتصادی مثبت داشته است و در همین زمان نرخ تورم نیز به مقدار بسیار کمی تغییر کرده است، نرخ تشکیل سرمایه هم راستا با رشد اقتصادی مثبت، افزایش 1 درصدی را تجربه کرده است و به رشد 4 درصدی رسیده است.
اما از سال 1390 تا 1391 که رکودتورمی شدیدی بر اقتصاد ایران سایه افکنده است، رشد تشکیل سرمایه هم سقوط کرده است و در سال 1391 به کمترین مقدار خود در کل دوره یعنی رقم 24- درصد، رسیده است.
در یک جمع­بندی کلی می­توان گفت، سرمایه ­گذاری به عنوان یکی از اجزای مهم هزینه ملی، بدون رشد مناسب سرمایه ­گذاری، تولید و اشتغال در کشور نمی­تواند به صورت پایداری رشد کند. محدودیت منابع و مسئله کمیابی یکی از عمده­ترین مسائلی است که غالب کشورهای در حال توسعه درگیر آن هستند. تشکیل سرمایه در ایران مانند نرخ تورم، نرخ بهره و سایر متغیرهای کلیدی اقتصاد بسیار آسیب­پذیر است. با توجه به دورهای باطل رکودتورمی که بارها اقتصاد ایران در شرایط نامساعد قرار داده است، ریسک سرمایه ­گذاری در ایران افزایش پیدا کرده است و همین عامل در ناکارایی بیشتر کمیت و کیفیت سرمایه ­گذاری­ها در ایران تاثیرگذار بوده است. همچنین سیاست­های اقتصادی نادرست مانند تغییر در نرخ بهره، استقراض دولت از بانک­ها، عدم تخصیص بهینه نقدینگی، افزایش نرخ ارز و … که موجب افزایش نرخ­های تورم شده ­اند و در روند شکل­ گیری فعالیت­های مولد اخلال ایجاد کرده ­اند و با بی­ثبات کردن فضای اقتصادی، موجب به تعویق افتادن تشکیل سرمایه شده ­اند.
در بیشتر سال­ها، نرخ­های رشد تشکیل سرمایه بسیار کم و پرنوسان بوده است. بیشترین نرخ تشکیل سرمایه در سال 1370، که از سال­های اولیه پس از جنگ است و متناظر با رقم 52 درصد بوده است. در سال­های بعد، علی­رغم این­که چنین رشدی مجددا تکرار نشده است، از سال 1380 به بعد حتی نرخ­های رشد بیشتر از 10 درصد هم تنها در دو سال به ­وجود آمده است. بنابراین مشکلات بخش تولید؛ مساعد نبودن فضای سرمایه ­گذاری به لحاظ عدم ثبات سیاسی و اقتصادی و عدم توانایی اقتصاد در کنترل تورم از مهم­ترین عوامل پایین بودن رشد تشکیل سرمایه در ایران هستند. همچنین نا­امنی در بازارهای مالی در ایران، موجب قدرت گرفتن نهادهای کژکارکردی شده است که عملکرد اقتصادی را تحت تاثیر قرار داده­اند. این نهادها با افزایش ریسک سرمایه ­گذاری، هزینه فرصت انجام فعالیت­های مولد اقتصادی را افزایش داده و انگیزه تشکیل سرمایه را به شدت کاهش داده­اند. این در حالی است که فعالیت­های اقتصادی که می­توانند موجب رشد اقتصادی در بلندمدت شوند، نیاز به تضمین قرارداها و ثبات در شرایط سیاسی و اقتصادی دارند و به وجود نهادهای کارایی نیاز دارند که از حقوق مالکیت آن­ها دفاع کند. اما دولت­هایی که به شوک­درمانی روی آورند و ساختارهای لازم برای امنیت اقتصادی در بلندمدت را تامین نکنند، نخواهند توانست انگیزه سرمایه ­گذاری و رشد تشکیل سرمایه را بهبود دهند و عدم وجود سرمایه ­گذاری­های مولد، دور باطل رکودتورمی ا شدیدتر خواهد کرد.
3-2-13) رشد بهره­وری نیروی­کار بر رکودتورمی:
تهیه شاخص‌های بهره‌وری با توجه به نقش تعیین‌کننده بهره‌وری در رشد و توسعه اقتصادی کشور، مورد توجه قرار می‌گیرد. یک مقیاس بهره‌وری به بیان ساده نسبت یک شاخص مقداری از یک ستانده معین به یک شاخص مقداری از یک داده معین یا ترکیبی از چندین داده می‌باشد.
به لحاظ مفهومی بهره­وری را حاصل جمع کارایی و اثربخشی در نظر می­گیرند که اولی ناظر بر میزان مؤثر بودن منابع مورد استفاده برای تولید یک محصول مفید است و اثر بخشی نیز ناظر بر میزان دستیابی به اهداف مورد نظر از تولید آن محصول است. به این ترتیب وجه ناظر بر کارایی در مفهوم بهره­وری به معنای انجام درست کار است و وجه ناظر بر اثربخشی به معنای انجام کار درست است و در مجموع بهره­وری را می­توان به عنوان انجام درست کار درست تعریف نمود. (مومنی، 1392 : صفحه 1)
نمودار شماره 13: رشد بهره­وری نیروی­کار و رکودتورمی
ماخذ: آمارهای سازمان ملی بهره­وری و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
در سال­های 1368 و 1369 بهره­وری نیروی­کار در ایران رشد 5 درصدی را تجربه کرده است و بالاترین نرخ رشد بهره­وری نیروی­کار در طول دوره زمانی مورد بررسی، در سال 1369، معادل با مقدار 10.5 درصد شکل گرفته است.
در سال­هایی که اقتصاد ایران وارد رکودتورمی شده است، سیر کاهشی رشد بهره­وری نیروی­کار نیز آغاز شده است و مقدار بهره­وری نیروی­کار از سال 1372 منفی شده است و به رقم 3.7- رسیده است. در سال­های 1373 و 1374 نرخ­های رشد بهره­وری نیروی­کار کمی افزایش پیدا کرده است اما همچنان منفی بوده است. در طول این دوره زمانی 1374 تا 1391 هم بهره­وری نیروی­کار بسیار اندک بوده است و کمترین و بیشترین مقدار آن، 0.3 و 5 درصد بوده است.
در یک جمع­بندی کلی می­توان گفت، یکی از راه­کارهایی که می ­تواند در برون رفت از رکودتورمی بسیار موثر باشد، بهبود بنیه ضعیف تولیدی و بهره­وری اندک است. زیرا پایین بودن بهره­وری، موجب ضعیف شدن بنیه تولید خواهد شد و اگر کشوری بخواهد مشکلات اقتصادی خود را به صورت ریشه­ای حل کند، باید برای بهبود این شاخص چاره­ای بیندیشد. اما رشد این شاخص اقتصادی بیانگر آن است که بهره­وری نیروی­کار در ایران بسیار کم بوده و در طول دوره مورد بررسی تحول شگرفی را هم تجربه نکرده است.
عامل بهره­وری ارتباط نزدیکی با رشد فزاینده دارد، یعنی هر میزان بهره­وری نیروی­کار یا سایر عوامل تولید افزایش پیدا کند، بر میزان تولید و در پی آن رشد اقتصادی بدون آن­که بازدهی کاهنده به مقیاس ایجاد شود، اضافه خواهد شد. بنابراین بهره­وری با پایداری، نوآوری و توسعه در هم تنیده است و یکی از راه­کارها برای این­که رشد اقتصادی در مسیر رشد باثبات قرار گیرد، ارتقا بهره­وری است.
به طور کل فرصت­هایی که در اختیار کارآفرینان سیاسی و اقتصادی قرار دارد آمیخته­ای از عوامل افزایش­دهنده بهره­­وری و کاهش­دهنده آن است. (نورث، 1385: صفحه 28) هنگامی که نهادهای کارا، فعالیت­های مولد و تولیدی را افزایش دهند و انگیزه لازم برای استفاده بهینه از منابع و تخصیص کارای آن بین عوامل تولید، شکل خواهد گرفت و بهره­وری که به عنوان یکی از عواملی است که زمینه رشد اقتصادی فزاینده را فراهم می­ کند، افزایش خواهد یافت. اما اگر نهادها چنین کارایی نداشته باشند، به جای فعالیت­های تولیدی، بخش­هایی که به توزیع مجدد منابع می­پردازند، افزایش پیدا خواهند کرد. در چنین شرایطی عرصه رقابت محدود خواهد شد و تولیدکنندگان آسیب خواهند دید. وقتی اقتصاد در چنین وضعیتی قرار گیرد، سرمایه ­گذاری­های آموزشی که با ارتقا بهره­وری نیروی­کار و سایر عوامل تولید، تولید را افزایش می­ دهند، کاهش خواهند یافت و به تبع آن رشد بهره­وری نیروی­کار و سایر عوامل تولید محدود خواهد شد. بنابراین چارچوب نهادی اقتصاد، بر روندهایی که سایر متغیرها در طی زمان طی خواهند کرد، اثرگذار خواهد بود. به همین دلیل است که وقتی نهادهای کژکارکرد در جامعه افزایش پیدا کنند و در نهادهای تصمیم ­گیری ریشه دوانند، مشکلات اقتصادی ساختاری چندوجهی پیدا خواهند کرد و استفاده از سیاست­های شوک­درمانی که فقط به افق­های زمانی کوتاه­مدت توجه دارند، علی­رغم آن­که خواهند توانست در کوتاه­مدت سرپوشی بر معضلات اقتصادی گذارند، اما در بلندمدت، با ضعیف شدن بخش تولید، دور باطل رکودتورمی قوی­تری شکل خواهد گرفت.
3-2-14) رشد حداقل دستمزد:
بنگاه‌ها در شرایط رقابتی، بهره‌وری نیروی‌کار را به عنوان عامل اساسی تعیین دستمزد می‌پذیرند و به لحاظ نظری اگر افزایش دستمزدهای واقعی براساس افزایش بهره‌وری نیروی­کار باشد، توجیه اقتصادی خواهد داشت. در اکثر كشورها، دولت­ها به منظور تحقق عدالت اجتماعی و حمایت از کارگران با تخصص و مهارت پایین، اقدام به تعیین حداقل دستمزد می‌كنند. تبیین حداقل دستمزد و افزایش‌های منظم یا نامنظم آن اثرات اجتماعی ـ اقتصادی مختلفی در بردارد. (طائی، 1390)
نمودار شماره 14: رشد حداقل دستمزد و رکودتورمی
ماخذ: آمارهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
در دوره زمانی 1368 تا 1370، رشد حداقل دستمزد از نرخ تورم پیشی گرفته است. در سال 1370 حداقل دستمزد رشد قابل ملاحظه­ای داشته است و به 66.7 درصد رسیده است. در فاصله سال­های 1369 تا 1372، نرخ رشد حداقل مزد بیشتر از نرخ تورم بوده است. اما نرخ­های تورم فزاینده در سال­های 1373 و 1374 به قدری بوده است که از رشد حداقل دستمزد هم فراتر رفته است. در سال­های 1375 تا 1378 هم رشد حداقل دستمزد در محدوده نرخ تورم بوده است. در فاصله سال­های 1379 تا 1386، همواره رشد حداقل مزد بالاتر از نرخ تورم بوده است و با فاصله حداکثر 14 درصدی بالاتر از نرخ تورم رشد داشته است. در سال 1387 نرخ تورم فراتر از رشد حداقل مزد قرار گرفته است، اما در سال­های 1388 و 1389، رشد حداقل مزد بیشتر از نرخ تورم بوده است. در سال­های 1390 و 1391 هم که آخرین دوره رکودتورمی، با توجه به دوره زمانی مورد بررسی، به وقوع پیوسته است، تورم به قدری افزایش پیدا کرده که از رشد حداقل دستمزد هم بیشتر شده است.
در یک جمع­بندی کلی می­توان گفت، افزایش دستمزدها به معنی افزایش هزینه تولید است. هنگامی که این افزایش، متناسب با نرخ تورم و بهره­وری نیروی­کار باشد، هزینه­ های تولید برای کارفرمایان اقتصادی تغییر قابل توجهی نخواهد کرد، اما اگر رشد هزینه دستمزد بیشتر از آن باشد، منجر به افزایش هزینه­ های تولید خواهد شد و انگیزه کارفرمایان برای جذب نیروی­کار کاهش خواهد یافت. بدین ترتیب سیاست­های دولت برای حمایت از شاغلان، در چنین شرایطی می ­تواند به ضرر نیروی­کار تمام شود. از سویی دیگر، افزایش حداقل دستمزد می‌تواند با افزایش تقاضای كالاها و خدمات، موجب افزایش سطح تولیدات كالاهای مزبور شده و به تبع آن تقاضا برای عوامل تولید از جمله نیروی‌کار را افزایش دهد. اثر دیگر افزایش حداقل دستمزد آن است که می‌تواند منجر به افزایش انگیزه‌های کاری و کارآیی بیشتر نیروی­کار شود. اما روند بهره­وری نیروی­کار هم که پیش از این بررسی شد، حاکی از آن است که بهره­وری نیروی­کار در طول دوره زمانی مورد بررسی تغییر قابل ملاحظه­ای نکرده است. بنابراین افزایش دستمزدها به مقداری بیشتر از بهره­وری نیروی­کار، با این­که موجب افزایش هزینه­ های تولیدکننده شده و ظرفیت­های تولیدی را هم کاهش داده است بدون آن­که در افزایش بهره­وری تولید اثر قابل توجهی بگذارد.
3-2-15) جمع­بندی بخش اول فصل سوم:
در این بخش از پژوهش، تغییرات متغیرهای اقتصادی در قالب نمودار و به صورت مقایسه­ ای، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. قصد اصلی در این بخش از پژوهش آن بود که ارتباط بین متغیرهایی که در بخش مبانی نظری، به ارتباط آن­ها با وقوع رکودتورمی اشاره شده بود، با آن­چه در واقعیت اقتصاد ایران رخ داده؛ در قالب نمودار مقایسه شوند. برای انجام این کار متغیرهای رشد درآمدهای نفتی، رشد نقدینگی، رشد بدهی­های بخش دولتی، رشد نرخ ارز، رشد درآمدهای ملی، رشد تشکیل سرمایه، رشد حداقل دستمزد و رشد بهره­وری با رشد اقتصادی و نرخ تورم به عنوان شاخص­ های تعیین رکودتورمی، مقایسه شدند. علاوه بر شاخص­ های مذکور، روند شاخص­ های تولید ناخالص داخلی، مقدار نقدینگی و کسری بودجه دولت هم در دوره زمانی 1368 تا 1391 مورد بررسی قرار گرفتند. تمامی داده ­های مورد بررسی در این بخش با استناد به آمارهای بانک مرکزی، سازمان آمار و سایر بانک­های اطلاعاتی معتبر داخلی به دست آمده بودند و محاسبات تحقیق در این بخش محدود به محاسبات رشد و یا کوچک کردن داده با بهره گرفتن از لگاریتم­گیری بوده است. نتایج به دست آمده این پژوهش از بررسی روند متغیرهای اقتصادی در طی دوره زمانی 1368 تا 1391 و مقایسه آن­ها با رکودتورمی بیانگر آن بود که در هر یک از دورهای رکودتورمی که در ایران شکل گرفته­اند، تعدادی از متغیرها، در به ­وجود آمدن یا ادامه رکودتورمی موثر بوده ­اند، همچنین این­طور نبوده که همه متغیرها به طور همزمان در آن نقش داشته باشند. بنابراین ضریب اهمیت متغیرهای مختلف اقتصادی همان­طور که با توجه به مطالعه­های پیشین انتظار می­رفت، در سال­های مختلف متفاوت از یکدیگر هستند.
همچنین نهادهای کژکارکردی در اقتصاد ایران جایگزین نهادهای کارا شده ­اند که با تغییر دادن حقوق مالکیت به نفع رانت و ربا و فساد، که هزینه فرصت فعالیت­های مولد اقتصادی را هم به شدت افزایش داده­اند، موجب شکل گرفتن نگره­های رفتاری غلطی شده ­اند که در نهایت مسائل و مشکلات اقتصادی کشور را در دور باطل قرار داده­اند. در چنین شرایطی با چندوجهی شدن مشکلات اقتصادی و با توجه به وابستگی به مسیر طی­شده که در راستای عملکرد همین نهادها است، خارج شدن از دور باطل رکودتورمی بدون تغییرات ساختاری را غیرممکن ساخته است. به بیانی دیگر، برای آن­که تغییرات ساختاری شکل گیرد، باید اهداف بلندمدت جای خود را به نگره­های سیاستی کوتاه­مدت دهند و از تغییرات سیاست­هایی که به صورت شوک­درمانی اعمال می­شوند، پرهیز کرد. از طرفی چون تغییرات نهادی ذره­ای هستند، برای آن­که نهادهای کارا بتوانند جایگزین نهادهای ناکارا و غیرمولد پیشین شوند، باید وضعیت حقوق مالکیت هم به نفع این فعالیت­ها بهبود یابد تا این­که منافع آن­ها را در بلندمدت تضمین کند. در غیر این­صورت، نهادهای ناکارا قوی­تر خواهند شد و دور باطل توسعه ­نیافتگی و رکودتورمی ادامه پیدا خواهد کرد.
در ادامه مدل اقتصاد سنجی که در پژوهش مورد استفاده قرار خواهد گرفت، بررسی خواهد شد.
3-2-16) تبیین مدل:
3-2-16-1) تعریف متغیر:
متغیر پدیده­ای است که در پی کمی شدن پدیده ­ها جای خود را در تحقیقات علی ـ معلولی باز کرد.
طبق تعریف، متغیر می ­تواند مقادیر مختلفی به خود بگیرد. بسته به نوع متغیر و روش اندازه ­گیری آن، مقیاس­های مختلفی وجود دارد و هر مقیاس نیز آماره­ های توصیفی و استنباطی خاص خود را می­طلبد. متغیرها به لحاظ ماهیت به دو نوع کمی و کیفی تقسیم ­بندی می­شوند.

• • متغیرهای کمی یعنی متغیرهایی که از راه شمارش و اندازه ­گیری به دست می­آیند و با عدد و رقم بیان می­شوند. این متغیرها به دو گروه متغیرهای فاصله­ای و نسبتی تقسیم می­شوند.

• • متغیرهای کیفی یعنی متغیرهایی که بر اساس آن­ها جمعیت یا داده ­های مورد بررسی گروه­بندی می­شوند و با عدد و رقم بیان نمی­شوند. این متغیرها به دو گروه متغیرهای اسمی و رتبه­ای تقسیم ­بندی می­شوند.

۰۱۹/۰

۱۵/۱

۶۰۷/۰

۱۸۳/۰

۳۳۴/۰-

۹۳۲/۰

X₄

بازده دارایی

۲۴۷/۰-

۸۵/۱

۱۱۵/۰

۱۴۲/۰

۹۹/۳

۲۹/۴۵

X₅

فرصت رشد

۱۱۰/۰

۳۵۰/۳

۶۷۳/۰

۲۲۴/۰

۶۷۱/۰

۷۳۴/۰

بر مبنای نتایج مندرج در جدول شماره ۴-۳ در ارتباط با توصیف یافته‌ها ملاحظه می‌شود که:
۱) عملکرد شرکت در شرکت‌های نمونه به‌طور نسبی اقلاً ۰۴۸/۰ و حداکثر ۰۲۸/۸ بوده است. متوسط عملکرد شرکت ۹۰۱/۰ با انحراف معیار ۸۷۰/۰ بوده است.
۲) مدیریت سرمایه در گردش در شرکت‌های نمونه به‌طور نسبی اقلاً ۹۳/۱۲۱-و حداکثر برابر ۸۲/۱۷۱۹ بوده است. مقدار متوسط آن ۴۷/۱۳۷ با انحراف معیار ۵۶/۱۶۱ بوده است.
۳) اندازه شرکت در بین شرکت‌های نمونه به مرتبه اقلاً ۴۷/۸ و حداکثر برابر ۳۹/۱۸ بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۳۳/۱۳ با انحراف معیار ۵۲۲/۰ مرتبه بوده است.
۴) اهرم مالی در بین شرکت‌های نمونه اقلاً ۰۱۹/۰ و حداکثر برابر ۱۵/۱ بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۶۰۷/۰ با انحراف معیار ۱۸۳/۰ بوده است.
۵) بازده دارایی که برابر است با تقسیم سود خالص بر کل دارایی شرکت، در شرکت‌های نمونه اقلاً ۲۴۷/۰-و حداکثر برابر ۸۵/۱ بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۱۱۵/۰ با انحراف معیار ۱۴۲/۰ بوده است.
۶) فرصت رشد در شرکت‌های نمونه به‌طور نسبی اقلاً ۱۱۰/۰ و حداکثر برابر ۳۵۰/۳ بوده است. مقدار متوسط آن در بین شرکت‌ها ۶۷۳/۰ با انحراف معیار ۲۲۴/۰ بوده است.

تحلیل پیش‌فرض‌ها

در این تحقیق به‌تبع تحقیقات مشابه یا مرتبط، جهت تعیین ارتباط بین متغیرها از روش رگرسیون خطی مرکب ترکیبی یا داده‌های تابلویی استفاده شده است. بر همین اساس پیش از به‌کارگیری روش رگرسیونی، پیش‌فرض‌های استفاده از این روش مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. این پیش‌فرض‌ها مشتمل بر نرمال بودن توزیع متغیرهای تابعی و مستقل، نرمال بودن توزیع باقی‌مانده‌های مدل برآوردی، ثبات واریانس‌ها، استقلال خطی متغیرهای مستقل، بزرگی یا به سمت یک میل کردن ضریب تعیین برآوردی و پیش‌فرض‌های استفاده از داده‌های تابلویی می‌باشد. در این بخش از شرح یافته‌های تحقیق به نتایج ارزیابی این پیش‌فرض‌ها اشاره شده است.
الف) نرمال بودن توزیع متغیرها:
آماره‌های توصیفی جدول شماره ۴-۴ مشتمل بر ضرایب چولگی و کشیدگی است که در حالت توصیفی می‌تواند معیاری برای تشخیص نرمال بودن یا نبودن توزیع متغیرها باشد. ضریب چولگی بیانگر تقارن توزیع و ضریب کشیدگی نیز نشان دهند بلندای توزیع است که در مقایسه با توزیع نرمال سنجیده می‌شود. در صورت نرمال بودن توزیع باید این ضرایب به سمت صفر میل نماید:

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

جدول (۴-۴): ضرایب چولگی و کشیدگی استاندارد

ردیف

نماد

بازده جزیان نقد آزاد = جریان نقد آزاد هر سهم/ قیمت بازار جاری هر سهم
بازده جریان نقد آزاد به لحاظ ماهیت مشابه بازده سهام است که معمولاً از تقسیم سود نقدی هر سهم (محاسبه شده براساس اصول پذیرفته شده ی حسابداری) به قیمت هر سهم محاسبه می شود. معمولاً پایین بودن نسبت مزبور منجر به جذابیت کمتر برای سرمایه گذاری می شود. منطق ادعای مزبور هم این است که سرمایه گذاران تمایل دارند با حداقل قیمت حداکثر سود ممکن را کسب کنند. برخی از سرمایه گذاران جریان نقد آزاد (که با لحاظ کردن مخارج سرمایه ای و سایر مخارج مورد نیاز برای استمرار فعالیت به دست می آید) را شاخص دقیق تری برای بازده دریافتی خود می دانند، در نتیجه بازده جریان نقد آزاد را به بازده سهام ترجیح می دهند. (گال و تسای، ۱۹۹۸)

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۲-۶٫عکس العمل ها نسبت به کیفیت حسابرسی
درک کیفیت حسابرسی
درگذشته تلاشهای زیادی برای تعریف «کیفیت حسابرسی» شده است؛ هر چند هیچکدام از آنها مقبولیت عمومی پیدا نکرده‌اند. کیفیت حسابرسی به‌طور خاص یک مفهوم پیچیده و چندوجهی است. (دیویدسون و نئو، ۱۹۹۳).
دی آنجلو، ۱۹۸۱، کیفیت حسابرسی را به‌صورت احتمال مشترک این‌که یک حسابرس معین، تحریفهای بااهمیت موجود در گزارشهای مالی را هم کشف و هم گزارش کند، تعریف می کند. دیویدسون و نئو، ۱۹۸۱، در تعریفی جامعتر، کیفیت حسابرسی را توانایی حسابرس در کشف و برطرف نمودن تحریفهای بااهمیت و دستکاریهای انجام‌شده در سود گزارش‌شده عنوان می‌نمایند. بنابراین توانایی حسابرس موضوعی مهم در کیفیت حسابرسی است که از دیدگاه های مختلفی تفسیر شده و به‌طور گسترده‌ای با عوامل داخلی و خارجی، خصوصیات حسابرسان (همانند تجربه، شایستگی، رعایت اخلاق و…)، مستقل بودن حسابرسان(استقلال از کارفرما، رقابت در بازار و…) و محیط قانونگذاری (تعویض اجباری، خدمات حسابرسی و غیرحسابرسی و( … در ارتباط است. با توجه به چندبعدی بودن کیفیت حسابرسی، مشخص نیست که از بین عوامل ذکرشده، کدامیک در تعیین توانایی حسابرسان تاثیرگذارتر بوده و بنابراین نمی‌توان کیفیت حسابرسی را به‌طور مستقیم مشاهده و اندازه‌گیری نمود.
همانطور که پیشتر گفته شد، کیفیت حسابرسی به تعداد زیادی محرکهای مستقیم و غیرمستقیم وابسته است. در عین حال که عده‌ای بیشتر روی محرکهای مستقیم تاکید دارند، اما این جنبه هنوز نتوانسته پاسخی برای این پرسش باشد که آیا کیفیت حسابرسی مشمولیت عام یافته است.
رهنمودهای کیفیت حسابرسی (۲۰۰۴)، کیفیت را مرتبط با چند ویژگی ذاتی و اصلی حسابرسی می‌دانند که این ویژگیها عبارتند از:

• • اهمیت– موضوع حسابرسی‌شده تا چه میزان حائز اهمیت می‌باشد. این معیار می‌تواند از طریق اندازه مالی واحد مورد حسابرسی و تاثیری که عملکرد آن واحد بر عموم جامعه یا بر موضوعهای اصلی مالی داراست مورد ارزیابی قرار گیرد.

• • قابلیت اعتماد– آیا نتایج و یافته‌های حسابرسی، انعکاسی صحیح از شرایط واقعی موضوع بررسی‌شده می‌باشند؟ آیا تمامی اظهارات گزارش حسابرسی یا سایر گزارشها، به‌طور کامل بر مبنای داده‌های جمع‌ آوری‌شده در حسابرسی‌اند؟

• • بی‌طرفی– آیا حسابرسی به‌صورت منصفانه و به دور از تبعیض انجام شده است؟ آیا حسابرس ارزیابیها و نظرات خود را بر مبنای حقیقت و تحلیلهای صحیح انجام داده است؟

• • دامنه– آیا کار حسابرسی به‌طور کامل عناصر مورد نیاز یک حسابرسی موفق را برنامه‌ریزی و اجرا نموده است؟

• • به‌موقع بودن– آیا نتایج حسابرسی در زمانی مناسب که جهت تصمیم‌گیری‌ها یا اصلاح ضعف‌های مدیریت مورد نیازند ارائه شده است؟

• • وضوح– آیا گزارش حسابرس در ارائه نتایج، شفاف و مختصر بوده است؟ این مورد شامل اطمینان از این است که آیا دامنه، یافته‌ها و هرگونه پیشنهادها توسط استفاده‌کنندگانی که در زمینه موضوعهای مطرح‌شده از دانش کافی بهره‌مند نیستند قابل فهم باشند.

• • کارایی– آیا منابع تخصیص‌یافته به حسابرسی با توجه به اهمیت و پیچیدگی کار، منطقی بوده‌اند؟

• • اثربخشی– آیا یافته‌ها، نتایج و نظریه‌های واحد حسابرسی‌شده، دولت و سایرین بیانگر واکنشی مناسب بوده است؟

بنابراین موسسات حسابرسی باید سیاستها، سیستمها و رویه‌هایی را به‌کار بندند که عوامل کیفی فوق را تقویت و در کلیه مراحل حسابرسی شامل پذیرش کار، زمان‌بندی کار، برنامه‌ریزی، اجرا، ارزیابی یافته‌ها، نتیجه‌گیری و گزارش‌دهی و پیشنهادهای حسابرسی، کنترلهای کیفیت را اجرا نمایند. جنبه‌های کیفیت حسابرسی در میان استفاده‌ کنندگان، بسته به میزان درگیری و دخالت مستقیم آنان در حسابرسی‌ها و معیار سنجش کیفیت حسابرسی، متغیر است (دیویدسون و نئو، ۱۹۹۳).
با توجه به نظرهای متفاوت استفاده‌ کنندگان در مورد کیفیت حسابرسی به این حقیقت می‌رسیم که هیچ یک از عوامل به تنهایی اثر عمده‌ای بر کیفیت حسابرسی ندارند. این نظر بیانگر آن است که باید شناخت عمیقتری درزمینه پیچیدگی موضوع از طریق مطالعه و پژوهش صورت گیرد، همچنین نشان می‌دهد که استفاده‌ کنندگان باید با دقت این نکته را مد نظر قرار دهند که فعالیتهای آنی آثار منفی بر نظر و نگرش دیگران در زمینه کیفیت حسابرسی نداشته باشد. بنابراین، درک متقابل از نظرات یکدیگر و اینکه چگونه کار یکی بر نظر و نگرش دیگران در مورد کیفیت حسابرسی تاثیر می‌گذارد، ازجمله عوامل مهم در بهبود کیفیت حسابرسی است.
۲-۲-۷٫ عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی
به‌طور مفهومی کیفیت حسابرسی را می‌توان از سه جنبه اساسی بررسی نمود:
نمودار شماره ۲-۱: ورودی ها، خروجی ها و عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی شیلدر( ۲۰۱۱)
به جز استانداردهای حسابرسی، ورودیهای دیگری برای کیفیت حسابرسی وجود دارد. یکی از آنها، ویژگیهای شخص حسابرس مانند مهارت و تجربه وی، ارزشهای اخلاقی و طرز تفکر اوست. یکی دیگر از عوامل مهم، فرایند حسابرسی است. این فرایند شامل صحت روش‌شناسی حسابرسی، میزان تاثیر روش های حسابرسی استفاده‌شده و میزان دسترسی به شواهد حسابرسی مورد نیاز است. (شیلدر، ۲۰۱۱)
خروجی های حسابرسی نیز پیامدهای مهمی برای کیفیت حسابرسی دارند، چرا که خروجی ها توسط استفاده‌ کنندگان در ارزیابی کیفیت حسابرسی در نظر گرفته می‌شوند. برای مثال، چنانچه گزارش حسابرس به‌طور شفاف نتیجه کار حسابرسی را بیان کند، می‌تواند اثر مثبت روی کیفیت حسابرسی داشته باشد. همین‌طور، ارتباط حسابرسان با ارکان راهبری در مورد موضوعاتی همچون جنبه‌های کیفی گزارشهای مالی و نقاط ضعف کنترلهای داخلی می‌توانند اثر مثبتی روی کیفیت حسابرسی داشته باشند. (شیلدر، ۲۰۱۱)
به‌طور گسترده‌تر، عوامل محیطی وجود دارند که بر کیفیت حسابرسی تاثیر می‌گذارند. به‌عنوان مثال، نظارت مناسب ارکان راهبری، کیفیت حسابرسی را بهبود می‌بخشد؛ به‌ویژه اگر فضایی شفاف و دارای ارزش اخلاقی در داخل واحد تجاری به‌وجود آورد. قوانین و مقررات نیز می‌تواند بر کیفیت حسابرسی تاثیر مثبت داشته باشد؛ اگر میان اشخاص دیگر، چارچوبی به‌وجود آورد که بتوان حسابرسی را به‌طور کارا هدایت نمود. همین‌طور، کیفیت چارچوب گزارشگری مالی مربوط نیز می‌تواند بر کیفیت حسابرسی موثر باشد. برای مثال، استفاده از یک چارچوب گزارشگری مالی که به بهبود موارد افشای شفاف و کامل کمکی نمی‌کند، ممکن است بر کیفیت حسابرسی به‌عنوان یک عامل خارجی اثر معکوس گذارد. (جنسن، ۱۹۷۶)
آثار پیشگفته یک‌طرفه نیست. به‌عنوان مثال ارتباطات حسابرس با ارکان راهبری ممکن است بر رفتار و نگرش ارکان راهبری نسبت به موارد مربوط به حسابرسی تاثیر گذارد. به‌همین ترتیب، ارکان راهبری می‌توانند بر ماهیت و تمرکز فعالیتهای حسابرس در حین اجرای حسابرسی اثر گذارند. همچنین، قوانین و مقررات ممکن است اثر مستقیمی بر فرایند تدوین استانداردهای حسابرسی داشته باشد، در عوض، کیفیت استانداردهای حسابرسی ممکن است بر ماهیت و میزان قوانین و مقررات و نظارت تاثیر بگذارد. به‌طورمشخص، این واکنشها و آثار متقابل هستند و به‌طورمستقیم یا غیرمستقیم تا حد ممکن بر کیفیت حسابرسی تاثیر می‌گذارد، به‌علاوه، نگرش ارکان راهبری و اهمیتی که آنها برای گفتگوی شفاف و سازنده با حسابرسان قائلند، می‌تواند بهبود کیفیت حسابرسی را تسهیل کند، همان‌گونه که نگرش قانونگذاران و تدوین‌گران استانداردها در درک و عکس‌العمل نسبت به تغییرات محیط، بهبود کیفیت حسابرسی را تسهیل می‌کند. (جنسن، ۱۹۷۶)
۲-۲-۸٫ نقش استانداردهای حسابرسی در کیفیت حسابرسی
استانداردهای حسابرسی از طریق فراهم آوردن معیارهای مورد قبول و متداول برای فعالیت حسابرسی، در کیفیت حسابرسی یک نقش اساسی ایفا نموده و بر مبنای یک فرایند کاملاً درست، شفاف و قوی که در درون خود ترکیب گسترده استفاده‌ کنندگان و مشاوران را دارد، شکل گرفته‌اند. این مطلب، به همراه نظارت مستقل بر فرایند تدوین استانداردها به‌وسیله هیئت نظارت منافع عمومی اطمینان می‌دهد که استانداردها از کیفیت بالایی برخوردارند. برای این‌که این استانداردها به اهداف تعیین‌شده دست پیدا کنند، باید به‌موقع، نامتناقض و دقیق باشند. (اسدی و دارابی، ۱۳۹۱)
در ماه می ۲۰۰۹، هیئت تدوین استانداردهای بین‌المللی حسابرسی و خدمات اطمینان‌بخشی پروژه شفاف‌سازی خود را تکمیل کرد. این پروژه شامل تجدیدنظر و تجدیدساختار همه ۳۶ استاندارد حسابرسی و استاندارد کنترل کیفیت شماره ۱، به‌منظور ارتقای شفافیت و قابل فهم بودن و لذا، تسهیل به‌کارگیری آنها بود. علاوه بر بهبود شفافیت استانداردهای حسابرسی، هیئت تدوین استانداردهای حسابرسی و خدمات اطمینان‌بخشی بین‌المللی به اصلاح حدود نیمی از استانداردهای تدوین‌شده پرداخت. این تلاشها منجر به بهبود استانداردهای حسابرسی در زمینه‌های زیر گردید:

• • دسترسی عمومی به حسابرسی، تمرکز برروی اهداف، ارتقا به یک حسابرسی متفکرانه و تاکید بر اهمیت تردید حرفه‌ای.

• • جنبه‌هایی از صورتهای مالی که عموماً بیشتر در معرض خطر تحریف با اهمیت است. به‌عنوان مثال برآوردها، ارزشهای منصفانه و معاملات اشخاص وابسته.

• • کیفیت شواهدحسابرسی، به‌ویژه توجه‌داشتن به تائیدیه‌ها و گزارشهای بیرونی.
    • استفاده از کار دیگران، به‌ویژه در زمینه کارهای حسابرسی گروه، اطمینان از رضایت حسابرسان جهت ایجاد یک مبنای مناسب که در صورت امکان بتواند پایه و اساس استفاده از کار دیگران قرار گیرد.

• • ارتباطات و گزارشگری حسابرس، برای تاکید بر اهمیت گفتگوهای سازنده و آزاد میان حسابرسان و ارکان راهبری و مدیران اجرایی و همچنین رسیدن به این اطمینان که موضوعهای مهم به طریقی شفاف ومعنی دار مورد توجه کاربران قرار می‌گیرد.

در یک زمینه گسترده‌تر، استاندارد حسابرسی ۲۲۰ و استاندارد کنترل کیفیت شماره ۱، چارچوب کنترل کیفیت را در دو سطح، سطح کار حسابرسی و سطح موسسه حسابرسی، پایه‌ریزی کرده‌اند. این دو استاندارد اشاره به حیطه‌های فراوانی دارند که حسابرسان و موسسه‌های آنان می‌توانند در چارچوب آنی در جهت ارتقا و حفظ کیفیت حسابرسی گام بردارند. این حیطه‌ها عبارتند از:

• • مسئولیتهای مدیریت برای کیفیت درون موسسه،
    • برآوردن الزامات اخلاقی مربوط،
    • پذیرش و ادامه کار،
    • منابع انسانی،
    • اجرای کار، و
    • نظارت.

طبق استاندارد کنترل کیفیت ۱، هر موسسه حسابرسی برای کسب اطمینان معقول از این‌که الزامات استانداردهای حرفه‌ای، قانونی و مقرراتی رعایت می‌شود و گزارشها مناسب شرایط موجود صادر می‌شود، باید سیستم کنترل کیفیت مناسبی را طراحی و برقرار ‌کند.

۲-۶-۱۳- تحلیل و طراحی شبکه اجتماعی(اس. ان. ای^[۲۰۳])
در محیطهای سازمانی، استفاده از تحلیل شبکه اجتماعی به عنوان ابزار مؤثری برای نقشهکشی جریان‌های دانش و شناسایی شکافهای آن در حال افزایش است. اس. ان. ای میتواند به منظور تقویت جریانهای موجود و بهبود یکپارچگی دانش پس از فعالیتهایی مثل ادغام و خرید مورد استفاده واقع شود. روش های مورد استفاده میتوانند کیفی (مثل نظرسنجی از کارکنان) یا کمّی (مثل تحلیل مراودات از جمله پست الکترونیک یا تماسهای تلفنی و یا مصنوعات اطلاعاتی مثل اسناد و مدارک) باشند. کاربردهای مستقیم اس. ان. ای عبارتند از: طراحی مجدد فرایند، توسعه نقش و بهبود همکاری بین جستجوکنندگان و تأمینکنندگان دانش. طبق نظر «راب کراس» نویسنده کتاب قدرت پنهان شبکه های اجتماعی، تمرکز بر شبکه ها در محیط کار دانشی قرن بیست و یکم در حال افزایش است، چرا که در درون این شبکه ها افراد مشغول هستند، کارها انجام میشوند و دانش جریان دارد. نقشهای موجود در شبکه های سازمانی عبارتند از: افراد مرکزی، افراد جانبی، مرز گستران و کارگزاران دانش. اس. ان. ای موفق، به دانش کارکنان، دسترسی به همکاران، فراوانی و شدت تعامل و میزان اعتماد بستگی دارد. اس. ان. ای برای رهبری سازمانی، بوم‌شناسی اجتماعی، توسعه رابطهای، و برنامه ریزی شبکه کاربردهایی دارد. تحلیل شبکه اجتماعی میتواند در پاسخ به سؤالات مدیریت دانش از قبیل تکرار تبادل دانش و نقشهکشی دانش استفاده شود. در توسعه سازمانی، اس. ان. ای میتواند برای بهبود مسیرهای تصمیمگیری، اعتماد و انرژی مورد استفاده واقع شود.

ترسیم نقشه نموداری، به عنوان یک محصول اس. ان. ای برای افراد بسیار مهم است، و همچنین می‌تواند به مفهومسازی الگوهای سازمانی عمیقتر کمک کند. مفاهیم کمی اس. ان. ای عبارتند از: میزان جدایی بین گرهها، تعداد پیوندها به یا از یک گره، مرکزیت شبکه، و تراکم شبکه و تراکم پیوندها. الگوهای متعارف عبارتند از: خوشهها (گروه های فشرده)، پیوند دهندگان (افرادی که با بسیاری از افراد دیگر پیوند دارند)، مرز گستران (افرادی که با بخشهای دیگر یک سازمان پیوند دارند)، کارگزاران اطلاعات (افرادی که با خوشهها پیوند دارند). تعداد پیوندها و قوت پیوندها، عضویت گروه و قوت تعلقات را در این گروه ها منعکس میکند. این اطلاعات میتواند برای پرداختن به مسائل دانشی (برای مثال تیمسازی بهتر))، مسائل ارتباطاتی (برای مثال کانالهای بازتر گفتگو)، یا مسائل کیفیت (برای مثال افزایش تکرار ارتباطات با کارشناسان) مورد استفاده واقع شود.
۲-۶-۱۴- یادگیری الکترونیک
یکی از تحولات اخیر در مدیریت دانش، همگرایی روزافزون جامعه مدیریت دانش با جامعه یادگیری الکترونیک^[۲۰۴] است. در حقیقت، مفهوم مدیریت دانش میتواند با اهداف یادگیری الکترونیک برای تحقق یک هدف بزرگتر – ایجاد سازمان یادگیرنده- یکپارچه شود. مدیریت دانش و مدیریت یادگیری دو رشته مکملاند که میتوانند از ایجاد یک سازمان نوآور و چابک حمایت کنند. یادگیری الکترونیک باید با گروه‌های تجربه (سی.ا.پی) ادغام شود. مدیران باید قادر باشند نیازهای آموزشی را مبتنی بر اهداف کسب و کار تعیین کنند و برنامههای یادگیری مناسب را برای کارکنان تدارک ببینند. مدیریت دانش و یادگیری الکترونیک به هم مرتبطاند – مدیران و کارکنان باید بر انجام کار حین یادگیری و یادگیری در حین کار تمرکز کنند. شرکت زیمنس مدیریت دانش و یادگیری الکترونیک را در برنامه زیمنس لرنینگ والی (اس. ال. وی^[۲۰۵]) در سال ۲۰۰۰ تلفیق کرد. دوره های آنلاین میتوانند از طریق هوریزن لایو^[۲۰۶] برگزار شوند. یک روزنامه با نام اس. ال. وی گازت^[۲۰۷] اخبار مربوط به این برنامه و شاخص دانش و یادگیری^[۲۰۸] مربوط را منتشر میکند.
دانشگاه سازمانی^[۲۰۹] و واحد مدیریت دانش در بانک مونترال^[۲۱۰] به طور مشترک «کافه دانش^[۲۱۱]» را به عنوان پلی بین آموزش کلاسی و ابزارهای حین کار و همچنین برنامه سازمانی شبکه فکر (آیدیا نت^[۲۱۲]) را برای تشویق کارکنان به طوفان مغزی درباره بانکداری راهاندازی کردند. همچنین آزمایشگاههای باکمن، که در زمینه مدیریت دانش پیشرو است، در سال ۱۹۹۶ مرکز یادگیری آنلاین خود را راهاندازی کرد (قلیچ‌لی، ۱۳۸۸).
۲-۶-۱۵- داستانگویی و حکایات^[۲۱۳]
تشکیل اجتماعات در کسب و کار به اولویت سازمانهای تسهیم دانش در سراسر دنیا تبدیل شده است. طبق نظر «ست کاهن»، رئیس گروه توسعه عملکرد و مشاور ارتباطات داخلی بانک جهانی، داستانگویی، روش مؤثری برای ایجاد تغییر در سازمان شده است. داستانگویی شخصی، اجتماعساز است و میتواند موجب تجدید حیات کسب و کار شود. این روش، ما را دوباره به زندگی و هدف مهمترمان بر میگرداند. همچنین در ناسا داستانگویی برای ارتقای تسهیم دانش، از طریق کارگاههای انتقال بینش و برنامه تسهیم تجارب مدیریت پروژه با اجرای مؤسسه علمی رهبری برنامه و پروژه، مورد استفاده قرار میگیرد. داستانها، چارچوب خوبی برای تسهیم اطلاعات، معانی و دانشاند (قلیچ‌لی، ۱۳۸۸).
۲-۶-۱۶- ابزارهای بیسیم^[۲۱۴] برای انتقال دانش
در حالی که رایانههای شخصی و ایستگاههای کاری، کارکنان دانشی را به میزهایشان گره زدهاند، فناوریهای بیسیم میتوانند پاسخ کاملی برای «به تحرک درآوردن» نیروی کار از طریق اجازه کسب اطلاعات و دانش به آنها در هر جا و هر زمان و به هر طریقی که بخواهند باشد. دانش در هر جا و هر زمان و به هر وسیله در عصر اطلاعات، حیاتی است. ارتباط بیسیم در سطح ال. ای. ان به کارکنان اجازه میدهد در صورت تمایل به طور خلاقانه بیرون از محیط کار فعالیت کنند. «گیجی وانگ^[۲۱۵]»، معاون ارشد تحقیقات ارتباطات و اینترنت شرکت آی. دی. سی^[۲۱۶]، عقیده دارد: «ما اکنون شاهد ظهور اقتصاد پیوسته یا متصل^[۲۱۷] – اقتصاد فراسوی زمان و مکان، فراسوی مرزهای سازمانی و شخصی – هستیم». وجه مشخصه این اقتصاد فراگیری و تحرک^[۲۱۸] است. صدها کارمند موبایلی در زیمنس مدیکال سولوشن میتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و به دانش فنی مورد نیاز از طریق ابزار بیسیم «مد تو گو^[۲۱۹]» روی «کامپک آیپکز^[۲۲۰]» دسترسی داشته باشند. مهندسان شرکت هواپیمایی بوئینگ در حال سفر از لپتاپها و دبلیو ال. ای. ان. اس^[۲۲۱] برای دسترسی بهتر به مستندات چند رسانهای پیچیده استفاده میکنند. تکنسینهای حوزه های عملیاتی در شرکت جی. ام^[۲۲۲] از رایانههای صوتی قابل حمل برای ثبت فعالیتهایشان، که توصیف و تجزیه و تحلیل میشوند، استفاده میکنند.
مجموعه وسیعی از ابزارهای بیسیم قابل انتقال در محدوده شبکه حوزه محلی، شبکه حوزه وسیع و شبکه حوزه شخصی در حال ظهورند که میتوانند به بهره وری جریانهای کار و افزایش نقل و انتقال دانش کمک کنند (قلیچ‌لی، ۱۳۸۸).
۲-۶-۱۷- سیستمهای مدیریت نوآوری و ایده^[۲۲۳]
سیستمهای مدیریت ایده آنلاین در شرکتهایی مثل بریستل مایرز اسکویب، کادبری شوپز و موتس اپلز^[۲۲۴] راهاندازی شدهاند. مدیریت کانال نوآوری، ارتقای بازار ایدهها یا «مرکز ایده» از جمله رویکردهای خلاقانهای هستند که پیشتازان مدیریت دانش از آنها استفاده میکنند. همچنین مدیریت دانش به سازمانها برای افزایش قابلیت نوآوری از طریق بهبود دسترسی به کارشناسان، استفاده از نوآوریهای گذشته و خلق شرایط «فرصت برنامه ریزی شده^[۲۲۵]» کمک میکند. مک الوری، نویسنده کتاب مدیریت دانش جدید، معتقد است که روح نوآوری نه فقط در تحقیق و توسعه بلکه باید در استراتژی کسب و کار، مدلهای سازمانی و ساختارهای عملیاتی دمیده شود. طبق نظر داسون، نویسنده شبکه های زنده^[۲۲۶]، افزایش ارتباطات، یکپارچگی فناوریها، و فیلترینگ مشترک – در سطح جهانی – به ظهور «ذهن جهانی» منتج شدهاند. همچنین وی توصیه میکند که رهبران بلندپرواز در عصر شبکه زنده باید با برقراری روابط قوی مبتنی بر دانش فرهنگ همکاری و شفافیت را توسعه دهند (قلیچ‌لی، ۱۳۸۸).
۲-۶-۱۸- ترکیب ابزارها و فناوریهای مدیریت دانش
به طور کلی با توجه به استراتژی سازمانی، فرهنگ، مهارتهای فنی و نیازمندیهای دانش، ابزارهای مدیریت دانش میتوانند به طور مناسب تلفیق و به کار برده شوند. ابزار و فناوریهای مدیریت دانش، یکی از محورهای اصلی مدیریت دانش موفق به شمار میروند.
در محیطهای کاری که به طور روزافزونی از طریق اینترنت، اینترانت و پلتفرمهای بیسیم اشباع می‌شوند، ابزارهای فناوری اطلاعات به واسطه مهمی در چگونگی خلق، توصیف، جمعآوری، پردازش، ذخیرهسازی، بازیابی و تسهیم دانش تبدیل می‌شوند. اکثر سازمانها از ترکیبی از ابزارهای آنلاین و فعالیت‌های دانشی سنتی در مدیریت دانش خود استفاده میکنند؛ مانند ترکیبی از مستندات دیجیتال و بروشورهای چاپی یا مدل تلفیقی حمایتگری همراه با مربیگری و یادگیری الکترونیکی. این شیوه به ویژه برای سازمانهایی مصداق دارد که دارای شعب مختلف در نقاط جغرافیایی مختلفاند. در این سازمانها کارکنان اغلب به همکاری در نقاط زمانی مختلف نیاز دارند. همانطور که در جدول زیر مشاهده میشود با توجه به زمان همکاری و مکان دانشگران باید از ابزارهای مناسب فناوری اطلاعات استفاده کرد (قلیچ‌لی، ۱۳۸۸).
جدول ۲-۸: طبقه‌بندی ابزارهای فناوری اطلاعات بر مبنای زمان و مکان همکاری افراد (رائو، ۲۰۰۵)

زمان مشابه
زمان متفاوت
مکان مشابه
نظرسنجی فوری، ارائه نمایشی متون
زیرساختار مشترک (مثل ایستگاههای کاری)
مکان متفاوت
چت کردن، ارسال پیام کوتاه، کنفرانس ویدئویی
پست الکترونیکی، جریان کاری

جدول ۲-۹: ابزارهای فناوری اطلاعات برای فرآیندهای مدیریت دانش (رائو، ۲۰۰۵)

فرآیندهای مدیریت دانش
ابزارهای فناوری
فروشندگان

۲-۳-۲-۴-۶-۳-۶-آنتوسیانین‌ها
آنتوسیانین، گلیکوزیدهای آنتوسیانیدین محلول در آب می‌باشند. گلوکز معمول‌ترین قند به کار رفته در آنتوسیانین‌ها است (۵).
۲-۳-۲-۴-۶-۴-بی‌فلاونیل‌ها^[۹۴]
بی‌فلاونیل‌ها دارای اسکلت C30 می‌باشند. این ترکیبات دی‌مر فلاون‌ها می‌باشند(۵)..
۲-۳-۲-۴-۶-۵-بنزوفنون‌ها^[۹۵]، زانتون‌ها^[۹۶] و استیلبن‌ها^[۹۷]
بنزوفنون‌ها و زانتون‌ها دارای اسکلت C6-C1-C6 هستند درحالیکه استیلبن‌ها دارای ساختار C6-C2-C6 می‌باشند. زانتون‌ها پیگمان‌های زرد رنگ در گل‌ها هستند و استیلبن‌ها در ارتباط با مغز چوب درختان می‌باشند (۵).
۲-۳-۲-۴-۶-۶-بنزوکینون‌ها^[۹۸]، آنتراکینون‌ها^[۹۹] و نفتاکینون‌ها^[۱۰۰]
از نفتاکینون می‌توان جاگلون^[۱۰۱] را نام برد که در گردو یافت می‌شود (۵).
۲-۳-۲-۴-۶-۷-بتاسیانین‌ها^[۱۰۲]
بتاسیانین‌ها پیگمان‌های قرمز رنگ می‌باشند که در چغندر یافت می‌شوند. این ترکیبات در ساختار خود دارای نیتروژن می‌باشند (۵).
۲-۳-۲-۴-۶-۸-لیگنان‌ها^[۱۰۳]
لیگنان‌ها دیمر یا الیگومر‌های حاصل از p-کوماریل الکل، کانفریل الکل و سیناپیل الکل است(۵).
۲-۳-۲-۴-۶-۹-لیگنین^[۱۰۴]
لیگنین یک بسپار فنولیکی است. این ترکیب دومین بیوپلیمرهای^[۱۰۵] فراوان پس از سلولز در سطح زمین است. لیگنین نیز همانند لیگنان از سه پیش‌ساز مونولیگنول، p-کوماریل الکل، کامفریل الکل و سیناپیل الکل تشکیل شده است (۵).
۲-۳-۲-۴-۶-۱۰-تانن‌ها^[۱۰۶]
تانن‌ها شامل گروه وسیعی از ترکیبات با تنوع زیاد در ساختار هستند که قابلیت پیوند یا رسوب پروتئین‌ها را دارند. در قدیم کاربرد اصلی تانن‌ها در چرم­سازی بود که البته در قرن حاضر ترکیبات شیمیایی مانند آلومینیم و کروم جایگزین آن شده است. در طب سنتی چین و ژاپن این ترکیبات به عنوان ضد التهاب و داروی ضد عفونی کننده، همچنین برای درمان اسهال و تومور معده نیز استفاده می‌شوند. تانن‌ها به صورت شکل ۲-۱۹ طبقه‌بندی می‌شوند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۴-ارزیابی توانایی آنتی‌اکسیدانی روغن‌ها و چربی‌های خوراکی
تکنیک‌های متعددی جهت آشکارسازی و اندازه‌گیری میزان اکسیداسیون در روغن‌ها و چربی‌ها، غذاهای حاوی این ترکیبات و همچنین تعیین مقاومت روغن‌ها وچربی‌ها نسبت به فساد اکسیداتیو توسعه یافته است.
از آنجا که مکانیسم تغییرات اکسیداسیون تحت شرایط بکار گرفته شده (حرارت بالا- مجاورت با اکسیژن بیشتر و یاهر دو) تغییر می‌کند روش مورد استفاده برای تعیین فعالیت آنتی‌اکسیدانی باید با توجه به نوع آنتی‌اکسیدان انتخاب شود(۶۳).
شکل ۲-۱۹-طبقه بندی تانن ها
۲-۴-۱-نگهداری در شرایط انبار
واقعی ترین برآورد تاثیر آنتی‌اکسیدان ها در طولانی سازی عمر انبارداری، از طریق نگهداری مواد آزمایش تحت شرایط مشابه با شرایط صنعتی بدست می‌آید.ارزیابی نقطه‌ای به وسیله آزمایش های حسی^[۱۰۷] و شیمیایی برای تعیین شروع اکسیداسیون بکار گرفته می‌شود از آنجا که این روش زمان زیادی به طول می‌ انجامد، روش های متعدد دیگری برای برآورد سریع فعالیت آنتی‌اکسیدان ها گسترش یافته است(۵۱).
۲-۴-۲-آزمایش‌های جذب اکسیژن
آزمون‌های جذب اکسیژن بر اساس سنجش کمی اکسیژن، با بهره گرفتن از روش‌های مانومتری و بمب کالیمتری توسعه یافته است.(۳۷)
۲-۴-۳-آزمایش‌های نگهداری در گرمخانه ^[۱۰۸]
گرما موجب تسریع تشکیل هیدروپراکسیدها می‌شود. آزمایش معمولا در آون‌های ۴۰ تا ۶۳ درجه سانتیگراد هدایت می‌شود. این روش به نام Schaaloven testمعروف است.در کنار معیارهای تشخیص حسی نظیر بو و طعم، تعیین شیمیایی هیدروپراکسید ها و سایر عوامل نیز جهت سنجش فساد استفاده می‌شود(۳۷).
۲-۴-۴-روش اکسیژن فعال^[۱۰۹]
روش اکسیژن فعال (AOM) به طور گسترده برای تعیین پایداری اکسیداتیو روغن‌ها و چربی‌ها و تخمین توانایی آنتی‌اکسیدان ها مورد استفاده قرار می‌گیرد
در این روش که به نام Swift stability معروف است، حباب های هوا از نمونه حرارت داده شده برای تسریع اکسیداسیون عبور داده می‌شود.
تجزیه دوره‌ای میزان پراکسید جهت تعیین زمان لازم برای اکسیدشدن چربی تحت شرایط(AOM) انجام می‌شود.
هر روز آزمایش گرم خانه در ۶۳ درجه سانتی گراد معادل ۳.۴ ساعت روش (AOM) است.(۳۷)
۲-۴-۵-روش فسادسنجی
این روش اتوماتیک بوده و در ارزیابی تاثیر آنتی‌اکسیدان ها بکار می‌رود.
برای اندازه‌گیری پایداری اکسیداتیو بسته به نوع روغن، آنرا در معرض جریان هوا با شدت ۳۰-۳ لیتر بر ساعت و درجه حرارت ۱۵۰-۱۰۰ درجه سانتیگراد قرار می‌دهند. در این روش قابلیت هدایت الکتریکی ترکیبات فرار که عمدتا شامل اسید فرمیک حاصل از تخریب اکسیداتیو آلدئیدها و یا هیدروپراکسیدهای آلی است، اندازه گیری می‌شود و نتایج بر حسب دوره القا ثبت می‌گردد(۲۷).
۲-۴-۶-تجزیه حرارتی تفاضلی^[۱۱۰]
این روش یکی از متداولترین روش‌هایی است که برای اندازه‌گیری سریع مقاومت روغن‌ها و چربی‌ها به کار می‌رود.
ابتدا نمونه را در گرما و فشار کنترل شده در کوره قرار می‌دهند و سپس تغییرات فیزیکی و شیمیایی ناشی از تاثیر حرارت به وسیله علائم الکتریکی روی صفحه ثبت می‌شود(۲۳).
سایر روش ها عبارتند از:
–اندازه‌گیری پایداری و شدت کاروتن در یک سیستم انتشار پلیت‌آگار
–جذب اکسیژن به وسیله الکترود یا راکتور کروماتوگرافی گازی^[۱۱۱]
–آشکار سازی و اندازه‌گیری اجزای آنتی‌اکسیدانی در مواد غذایی از طریق کروماتوگرافی لایه نازک^[۱۱۲]
در برخی روش‌ها توانایی اکسیداتیو بتاکاروتن وصل شده^[۱۱۳] به اسیدلینولنیک هنگامی که با آنتی‌اکسیدان آزمایشی امولسیون می‌شوند، اندازه‌گیری می‌شود(۸۵).
۲-۵-اندازه‌گیری میزان اکسیداسیون در روغن‌ها و چربی‌ها
۲-۵-۱-اندیس پراکسید
متداولترین روش اندازه گیری شدت اکسیداسیون اندیس پراکسید می‌باشد.
اسیدهای چرب غیراشباع می‌تواند در پیوندهای دوگانه، اکسیژن را جذب کرده، پراکسید تولید کند.پراکسید حاصله به شدت فعال بوده و می‌تواند ید موجود در یدورپتاسیم را آزاد کند. بر این مبنا می‌توان مقدار آن را با روش یدومتری اندازه‌گیری کرد.
عدد پراکسید را معمولا بر حسب میلی‌اکی‌والان‌گرم پراکسید در ۱۰۰۰ گرم نمونه بیان می کنند(۲۳).
۲-۵-۲-اندیس تیوباربیتوریک(TBA)