-
- شکلدهی یادگیری سریعتر، عمیقتر و پایدارتر: استفاده از رسانه هاییاددهی- یادگیری مناسب، سبب می شود که شاگردان مفاهیم غامض و پیچیده را آسانتر و سریعتر دریافت و درک کنند. رسانه ها دو کار دیگر نیز انجام می دهند، ضمن اینکه حسهای بیشتری از شاگردان را به کار می گیرند، در شرایط یادگیری نیز تنوع ایجاد میکنند. این امر سبب تثبیت یادگیری و حفظ و بقای آموخته ها به مدت طولانیتر می شود.
-
- صرفهجویی در زمان آموزش و یادگیری: معلمان با بهره گرفتن از رسانه های یاددهی- یادگیری، می توانند مفاهیم مورد نظر را در مدت کمتری آموزش دهند و یا در مدت زمان مشخص مفاهیم بیشتری را به شاگردان بیاموزند.
-
- انطباق با هوشهای چندگانه: نظریه هوشهای چندگانه[۱۵] گاردنر توانمندی مهم ذهن موسوم به “هوش” را پدیدهای چند وجهی و قابل تغییر و توسعه میداند. او از حداقل نه هوش متفاوت سخن به میان آورده و معتقد است که هر کس در یک یا چند تا از این هوش ها از موهبتهای ویژه برخوردار است و اگر فعالیتهای آموزشی در انطباق با این هوشها صورت گیرند کارایی یادگیری از افزایش قابل ملاحظهای برخوردار خواهد بود.
- شکلدهی تجارب یادگیری ناممکن: امکان کسب تجاربی که به شیوه مستقیم و دست اول امکان پذیر نیست (امیر تیموری، ۱۳۹۰).
۳-۱-۲- شیوه های استفاده از چند رسانه ای در آموزش:
از چند رسانه ایها میتوان به شیوه های گوناگونی در آموزش استفاده کرد. لینچ استفاده از چند رسانه ایها را به سه روش امکان پذیر میداند که عبارتاند از:
ارائه و نمایش: در این شیوه معلم می تواند از چند رسانه ایها برای ارائه دیداری- شنیداری مطالب کمک بگیرد. در این حالت چند رسانه ایها شکل مدرن و نوین رسانههای دیداری- شنیداری خواهند بود.
یادگیری مشارکتی: هنگامی که دانش آموزان به صورت گروهی کاری میکنند، استفاده از چند رسانه ایها و روابط بین اعضای گروه را تسهیل می کند.
یادگیری انفرادی: در این صورت دانش آموزان می توانند به صورت انفرادی و مستقل به یادگیری بپردازند. تعاملی که بین کاربرد نرم افزار ایجاد می شود و امکانات چند رسانه ای یادگیرنده را راهنمایی می کند و یادگیری او را سبب می شود (رضوی، ۱۳۷۹).
۲-۱-۴- روش های طراحی چندرسانه ایهای آموزشی:
امروزه بزرگترین چالش تولیدکنندگان چند رسانه ای به منظور کاربرد بهینه، این است که چگونه مسیریابی[۱۶] مناسبی را طراحی میکنند، به گونه ای که کاربرد متن، گرافیک، تصویر و صدا را تسهیل و تسریع نمایند.
۵ روش مختلف کاربردی برای طراحی چندرسانه ایها وجود دارد که عبارتند از:
الف) روش خطی[۱۷]: ساده ترین نوع، طراحی به روش خطی است. در این روش وقتی کاربر دکمه ی موس را فشار میدهد، اطلاعات ظاهر می شود و به صورت پشت سر هم نمایش داده می شود. در این روش فراگیر می تواند در طول برنامه به عقب و جلو حرکت کند و مطالب جدید یا قبلی را مشاهده نماید.
ب) فهرست[۱۸]: در این روش ابتدا فهرستی به فراگیر نمایش داده می شود که هر کدام از قسمت های این فهرست به صورت فرامتن میباشد که با کلیک فراگیر به صفحه مورد نظر رفته و با کلیک کردن دکمهای به صفحهی فهرست بر میگردد.
ج) سلسله مراتبی[۱۹]: در این روش فراگیر از یک فهرست به مطلب دیگری منتقل می شود و قدرت انتخابهای بیشتری را به فراگیر میدهد. در قرار دادن تعداد فهرستها محدودیتی وجود ندارد.
د) شبکه[۲۰]: از پیچیدهترین و جالبترین طرح ها، شبکه است و در آن هر گزینهای از چندین جهت به گزینه های دیگر مرتبط می شود.
و) پیوندی[۲۱]: در طراحی پیشرفتهی چند رسانه ای، معمولا بیش از یک الگوی طراحی استفاده می شود و هر کدام از الگوهای ذکر شده، در جای مناسب کاربرد دارند. به عنوان مثال در یک شبکه پیچیده و پیشرفته ممکن است، فهرستی از تصاویر وجود داشته باشد که فراگیر بتواند در میان آنها، به عقب و جلو حرکت کند. وقتی فراگیر به انتهای لیست برسد، طرح شبکه ای مسیرهای بیشتری را فراهم می کند. به طرحهایی که از ترکیب این الگوها تشکیل شده باشد، طرح پیوندی میگویند (به نقل از شاه جعفری، ۱۳۸۲).
۲-۱-۵- عواملی که در انتخاب رسانه ها موثرند:
-
- هدفهای آموزشی
-
- ویژگیهای دانش آموزان
-
- فنون تدریس
-
- محرکهای مورد نیاز موضوع درسی
- شرایط عملی
۲-۱-۵-۱- هدف های آموزشی و انتخاب رسانه:
علی آبادی، ۱۳۹۰، رسانهای که رسیدن به هدفهای آموزشی را معین کند، وجود ندارد. لیکن نظر این است که برخی رسانه ها برای آموزش برخی اهداف مناسبتر هستند. در زیر طبقهای از رسانه ها که متناسب با اهداف آموزشی قید شده اند، مشاهده میکنید:
-
- رسانههای دیداری ثابت: برای اطلاعات کلامی، تمیز دادن و مقایسه کردن اجسام، آموزش قواعد، اصول و مفاهیم میتوان از آنها استفاده کرد. لیکن برای یادگیری نگرشها زیاد کاربرد ندارد. در آموزش مهارت های حرکتی میتوان لحظات مهم را در حرکت نشان داد.
-
- رسانههای شنیداری: برای یادگیری اطلاعات کلامی و مهارت های ذهنی، برای تمیز دادن انواع محرکهای شنیداری، برای تمیز دادن نحوه تلفظ صحیح واژه های خارجی، یا آواهایی در یک زبان موجودند، آموزشهای اصول و قواعد، کاربرد آن در تغییر نگرش و ایجاد حالات عاطفی میتوان استفاده کرد. لیکن برای مهارت های حرکتی نقش چندانی ندارد.
-
- رسانههای شنیداری- دیداری شفاف و غیر شفاف ثابت: این رسانه ها برای آموزش قواعد و اصول، یادگیری اطلاعات کلامی و تمیز دادن انواع محرکهای دیداری و شنیداری، استفاده در آموزش مهارت های حرکتی جهت تمرین و تکرار، کاربرد دارد ولی برای تغییر نگرش ها کاربردشان محدودتر از رسانههای شنیداری- دیداری متحرک است.
-
- رسانههای دیداری متحرک و شنیداری- دیداری متحرک (مثل فیلم، تلویزیون): مفید واقع شدن این مواد در آموزش اطلاعات کلامی مثل تاریخ، نامها و محلها، یاد دادن مهارت های حرکتی مانند طرز استفاده از ابزار و یاددادن مهارت های ذهنی مثل انجام اعمال ریاضی جمع، تفریق و توان و… برای تغییر نگرش میتوان از تلویزیون استفاده کرد. تنها ایرادی که به این رسانه وارد شده است، این است که فاقد عنصر دریافت پاسخ و دادن بازخورد است.
- کامپیوتر: دادن بازخورد به یادگیرندگان و آموزش مهارت های ذهنی مفید است.
۲-۱-۵-۲- ویژگیهای دانش آموزان:
یکی از ویژگیهای دانش آموزان در انتخاب رسانه ها، سن آنهاست.
از دیگر ویژگیهای دانش آموزان، قدرت آنها در خواندن است. رسانههای شنیداری خاص یادگیرندگان که از نظر خواندن ضعیف هستند.
عامل دیگر، فاصله یادگیرندگان از هم است. اگر با دانش آموزان سرکار دارید که توانایی جمع کردن آنها در یک مکان امکان پذیر نیست می توانید از تلویزیون و رادیو استفاده کنید.
۲-۱-۵-۳- فنون آموزشی و انتخاب رسانه ها:
