شیوه رسمی سازی اسناد الکترونیکی

آیا صرف وضع قوانینی در خصوص اعتبار داده‌های الکترونیکی و بیان شرایط مربوط به داده‌ها و امضاهای‌الکترونیکی، می‌تواند اعتماد کافی را در بازار تجارت الکترونیکی ایجاد کند یا همانند دفاتر اسناد رسمی و دفتر گواهی امضا داده و امضای الکترونیکی نیز نیازمند نهادی مشابه است؟ از مهم‌ترین چالش‌های اسناد الکترونیکی به رسمیت شناختن این اسناد می‌باشد. لذا در این فصل، دو مبحث مطرح می‌گردد که در مبحث اول، سیستم بین‌المللی کشورها راجع به مراکز صدور گواهی الکترونیکی مورد بحث قرار خواهد گرفت و در مبحث دوم مراکز صدور گواهی الکترونیکی از دیدگاه قانون ایران مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

مبحث اول: مفاهیم و مراجع صدور گواهی الکترونیکی در حقوق تطبیقی

برخی از مقررات ضرورت گواهی امضاء در متون امروزی را ضروری ندانسته‌اند و صرف امضای تأیید شده توسط ارسال‌کننده داده‌پیام را جایگزین آن دانستند. برخی از سیستم‌های قضایی، مقرراتی وضع کردند که درخصوص امضاهای‌ الکترونیکی مطمئن، شرط گواهی امضاء را قابل اجرا دانستند. اما آنچه در اینجا مورد بحث قرار می‌گیرد بیان سیستم کشورها راجع به چگونگی رسمی سازی اسناد الکترونیکی می‌باشد. در این مبحث به سیستم کشورهای ایالت متحده امریکا و اتحادیه اروپا اشاره خواهیم نمود. از این رو مبحث اول را به دو گفتار تقسیم نموده‌ایم. در گفتار اول، مراکز صدور گواهی الکترونیکی به طور کلی بررسی شده است و در گفتار دوم سیستم کشورهای ایالت متحده امریکا و اتحادیه اروپا راجع به گواهی الکترونیکی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

گفتار اول: مفهوم، وظایف و کارکردهای گواهی الکترونیکی

صفت رسمی در زبان فارسی به معانی گوناگونی بیان شده است از جمله می‌توان به معانی معمول، به صورت جدی و برابر با مقررات ^[۱۶۲]، مطابق رسم، عرف و عادت و آنچه پذیرفته و قانونی است ^[۱۶۳] نام برد. اصولا” صفت رسمی در زبان عمومی و حقوقی آن چیزی را ترسیم می‌کند که واقعی است و نمی‌توان صحت آن را مورد انکار نمود و در باب ارائه و مقابله یک کذب آن را مورد انکار قرار داد. رسمی بودن در مقابل عادی بودن قرار می‌گیرد که قابل انکار و تردید می‌باشند. ^[۱۶۴]
امضای الکترونیکی تحول بزرگی در روابط و تعاملات ایجاد کرده است با بهره گرفتن از امضاء و گواهی الکترونیکی می‌توان سندیت متون الکترونیکی را بررسی کرد و اسناد قابل پیگیری هستند. به این معنا که اگر تاکنون پیام ارسالی در فضای اینترنت هیچ اعتبار قانونی نداشت، با بهره گرفتن از گواهی الکترونیکی شکل قانونی به خود می‌گیرد.

الف: مفهوم گواهی الکترونیکی

گواهی یک سند الکترونیکی امضاء شده است که توسط مرکز صدورگواهی الکترونیکی برای یک شخص یا سازمان صادر می‌شود و با بهره گرفتن از اطلاعات درون آن می‌توان برای شناسایی دارنده گواهی و برقراری ارتباط امن با وی اقدام نمود.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

گواهی‌الکترونیکی در مفهوم عام آن عبارت است از تصدیق رسمی یک متن، امضاء یا هر مدرک الکترونیکی دیگر از سوی نهادی که به موجب قانون و با داشتن تخصص و تسلط بر موازین حقوقی بدین منظور تعیین می‌گردد.^[۱۶۵]
گواهی الکترونیک، نقش کارت هویت الکترونیکی را بازی می‌کند. گواهی دیجیتال سندی الکترونیکی است که هویت فرد را در فضای مجازی نشان می‌دهد و به نوعی معادل شناسنامه یا کارت شناسایی وی است. در گواهینامه دیجیتالی اطلاعاتی مانند مشخصات فرد، کلید عمومی وی و امضای دیجیتالی صادرکننده این گواهینامه ثبت می‌شود. البته بنا به نوع کاربرد، داده‌های دیگری نیز در گواهینامه دیجیتالی وجود دارند. بدین وسیله و با در اختیار داشتن گواهینامه دیجیتالی یک فرد، می‌توان کلید عمومی معتبر وی را در اختیار داشت تا بتوان امضای دیجیتالی ارسالی از طرف او را اعتبارسنجی کرد.
برای صدور گواهینامه دیجیتالی نیاز به مرکز صدور گواهینامه است که مانند سازمان ثبت احوال بوده و آن را بصورت مخفف CA می‌نامند.
یک مرجع صدور گواهی دیجیتال(certificaty authority) یا(certification authority) یا(CA) یک شخص حقیقی یا حقوقی است که گواهی‌های دیجیتال را صادر می‌کند. گواهی الکترونیک تضمین می‌کند که موضوع گواهی مورد نظر ما به اسم همان صاحبی است که در آن گفته شده‌ است. این گواهی به دیگران (کسانی که بر اساس این گواهی کار خود را انجام می‌دهند) اجازه می‌دهد که به امضاها و بیانیه‌هایی که بر اساس کلید خصوصی گواهی یاد شده تولید شده‌اند اطمینان کنند. در این مدلِ ارتباط با اعتماد، یک مرجع صدور گواهی دیجیتال(CA) شخص ثالث مورد اطمینانی است که از سوی هر دو سمت گواهی (موضوع یا همان صاحب گواهی و شخص اعتمادکننده به گواهی) معتمد به حساب می‌آید.
مراکز صدور گواهی الکترونیک، یک سازمان معتبر و مورد قبول همگان است که با دریافت مشخصات هویتی افراد و احراز اصالت آن‌ ها، کلید عمومی آن‌ ها را امضاء کرده و به عبارتی گواهینامه دیجیتالی صادر می‌کند. مراجع صدور گواهی الکترونیکی همچون دفاتر اسناد رسمی که امضاء افراد را گواهی می‌نمایند و الکترونیکی می‌باشد که تعلق یک کلید عمومی به یک فرد را گواهی می‌کنند که این گواهی به درخواست طرف معامله، به صورت درون خطی(آنلاین)در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد.^[۱۶۶]
اسناد منتشر شده توسط این مرکز از اعتبار حقوقی و قانونی برخوردارند. وظیفه این مرکز نگهداری کلیدهای عمومی افراد و مشخصات آن‌ ها و صدور گواهی تأیید تعلق یک کلید به یک فرد است.
مراکز CA از نیازمندی‌های اولیه و زیرساخت‌های لازم برای برقراری نظام امضای دیجیتال در فضای مجازی می‌باشند. این مراکز معمولاً وابسته و تحت نظارت یک سازمان دولتی و یا جهانی بوده و اعتبار خاصی دارند.
همچنین گواهینامه الکترونیکی آن‌ ها بصورت قابل اطمینان برای همه در دسترس است تا بتوان از آن برای بررسی صحت و اعتبار یک گواهینامه الکترونیکی صادرشده، استفاده کرد.
این گواهی به وسیله مرجع ذی صلاح گواهی یا مرجع صدور گواهی الکترونیک به شخص تحویل می‌گردد.
یک گواهی تأیید عبارت است از سندی که مشخصات صاحب یک کلید به همراه کلید عمومی آن فرد را در بر دارد. اگر فردی دارای کلید عمومی و خصوصی نباشد می‌تواند از CA درخواست کرده و زوج کلید خود را دریافت کند. همچنین اگر فردی بخواهد کلید عمومی یک فرد دیگر را پیدا کند، می‌تواند مشخصات وی را به CA داده و گواهی هویت فرد مزبور را دریافت کند.
گواهی الکترونیک برای یک دوره محدود صادر می‌شود. این گواهی به یک امضاء ضمیمه می‌شود، نه به یک سند امضاء شده. مرجع صدور گواهی، این گواهی را صرفا” زمانی به امضاکننده تحویل می‌دهد که امضاکننده، ابتدا تعداد اسنادی را که هویت و چگونگی او را تصدیق می‌کنند، نزد مرجع ذی‌صلاح، قبلا” تهیه و به ثبت رسیده باشد. به عنوان مثال برگه هویت یا گواهی‌های اقامتگاه.^[۱۶۷]
با توجه به همین امر و عدم شناسایی و کاربرد دفاتر ثبت الکترونیکی در کشورمان، برای یافتن مفهوم این عبارت باید به حقوق و رویه کشورهای پیشگام در این زمینه مراجعه کرد.^[۱۶۸]
ایالت متحده یوتا اولین ایالتی بود که مراکزی را برای ثبت نام و نشانی‌های الکترونیکی ایجاد کرد.^[۱۶۹]
به عنوان نمونه در سیستم حقوقی کشور ایرلند مقررات ویژه‌ای برای امضاهای الکترونیکی مطمئن وجود دارد که در ارتباط با رضایت اشخاص خصوصی و عمومی نسبت به اسنادی که نیاز به گواهی دارند، گواهی مناسبی بجای مهر در نظر گرفته است.
مقررات کشور کانادا مقرر می‌دارد که شرایط مربوط به مهر یک شخص بر اساس حقوق فدرال کانادا، تنها با یک امضای مطمئنی که مهر شخص را تأیید کند، کافی است.
در مقررات کشورهای استرالیا و ویکتوریا، استفاده از فناوری امضای دیجیتالی مطمئن از طریق اینترنت همراه با کارت‌های دیجیتالی صادر شده توسط مراجع تأییدکننده گواهی را پیش‌بینی کردند. و در کشور انگلستان رسمی سازی سند مالکیت توسط مشاورین حقوقی به نمایندگی از مشتریان به شیوه اینترنتی پیش‌بینی شده است.

ب) وظایف مراجع گواهی الکترونیکی

با توجه به متون قانونی مختلف، اهم وظایف مراجع گواهی را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

1. 1. اطمینان یافتن از تعلق جفت کلید به متقاضی گواهی،

1. 1. تشخیص صحت اطلاعاتی مانند اشتغال به حرفه معین که متقاضی خواستار درج آن‌ ها در گواهی است،

1. 1. صدور گواهی،

1. 1. ابطال یا تعلیق گواهی

1. 1. در دسترس قراردادن گواهی برای استفاده اشخاص،

1. 1. پایبندی به اظهارات درباره نحوه ارائه خدمات،

1. 1. به کارگیری سیستم‌ها رویه‌ها و منابع انسانی مطمئن برای ارائه خدمت،

1. 1. رعایت حریم خصوصی اعضای جامعه.^[۱۷۰]

ج )کاربرد زیر ساخت کلید عمومی ^[۱۷۱]

زیر ساخت کلید عمومی(PKI) را می‌توان مجموعه‌ای از نرم‌افزارها، فناوری‌های رمزنگاری و خدماتی دانست که اشخاص را قادر می‌سازد امنیت ارتباطات خود را در شبکه‌های الکترونیکی تأمین کنند.^[۱۷۲] کاربرد زیرساخت کلید عمومی تضمین امنیت، اصالت و انکارناپذیری تراکنش‌های مالی می‌باشد.
در معماری یا زیر ساختار PKI که به رمز نگاری کلید عمومی و یا رمز نگاری نامتقارن نیز مشهور است بر خلاف رمزنگاری متقارن که از یک کلید استفاده می‌گردد، از دو کلید یعنی کلید عمومی و کلید خصوصی استفاده می‌شود و این امر باعث می گردد که در تراکنش‌های روزانه طرفین از اعتماد کامل به یکدیگر برخوردار شوند. در این سیستم،‌ کاربران دارای یک کلید عمومی هستند که می‌توانند در اختیار همگان قرار دهند و کلید دیگر یعنی کلید خصوصی را محرمانه نگهدارند.
داده‌ها در این سیستم با کلید عمومی طرف مقابل رمز‌نگاری شده و گیرنده پیام با کلید خصوصی خود پیام را رمزگشایی می کند.
زیر‌ساخت کلید عمومی (PKI) مجموعه‌ای متشکل از سخت افزار، نرم افزار، سیاست‌ها و دستورالعمل‌های مورد نیاز برای مدیریت، توزیع، استفاده، ذخیره و ابطال گواهی‌های دیجیتال می‌باشد. در رمزنگاری، PKI مقدمه‌ای است برای الصاق کلید عمومی به هویت کاربر، که با بهره گرفتن از یک مرکز صدور گواهی (CA) انجام می‌گیرد. هویت کاربر باید برای هر CA جداگانه و واحد باشد. نسبت دادن کلید عمومی به هویت افراد مطابق با یک روند ثبت و صدور انجام می‌شود، که بر اساس سطح تضمین لازم ممکن است توسط یک نرم افزار در CA انجام شود و یا با نظارت انسان باشد. مسئولیت تضمین درستی در PKI بر عهده مرکز ثبت نام یا CA است. مرکز ثبت نام یا CA، با بهره گرفتن از روش تضمین عدم انکار، از کلید عمومی مختص هر فرد، اطمینان حاصل پیدا می‌کند.

گفتار دوم: سیستم ایالت متحده امریکا و اتحادیه اروپا راجع به گواهی الکترونیکی

ارتباطات و تجارت الکترونیک موجب ضرورت ایجاد امضای الکترونیکی و خدمات مربوط به اعتبار داده‌ها شده است که باعث شده تا قوانین مختلف با توجه به شناخت قانونی امضای الکترونیکی، مجوز رسمی برای ارائه دهندگان خدمات صدور گواهی الکترونیکی در کشور‌ها صادر کنند تا از یک سو موانع قابل توجهی برای استفاده از ارتباطات الکترونیکی و تجارت الکترونیکی برداشته شود و ازسوی دیگر مردم جامعه نسبت به پذیرش وتقویت امضای الکترونیکی اعتماد به نفس پیدا کنند.
توسعه سریع فناوری و شخصیت جهانی اینترنت ضرورت ارائه خدمات صدور گواهی الکترونیکی داده‌های الکترونیکی را روشن می‌سازد.
در امریکا قابلیت اجرای تعاملات الکترونیکی تحت حاکمیت دو قانون زیر قرار دارد: قانون امضاهای الکترونیکی در تجارت جهانی و ملی یعنی قانون فدرال که در سال ۲۰۰۰ تصویب شده و به طور کلی بر قوانین مغایر ایالتی حاکم است و قانون یکنواخت تعاملات الکترونیکی یعنی یک قانون یکنواخت ایالتی که در سال ۱۹۹۹توسط کنفرانس ملی مأمورین عالی رتبه قوانین یکنواخت ایالتی نهایی شده است.^[۱۷۳] در ایالت متحده امریکا، قانون نمونه دفاتر اسناد رسمی، بخش ۳ را به بحث در مورد دفاتر ثبت الکترونیکی اختصاص داده است. این ماده به طور مفصل(از مواد ۱۴ تا ۲۳)تمام مفاهیم مربوط به ثبت الکترونیکی را لحاظ نموده و اصول و قواعد حاکم بر این نهاد جدید را تشریح می‌کند. در مقدمه توجیهی بخش ۳ تصریح شده که دفاتر ثبت الکترونیکی، نهادهایی جدای از دفاتر اسناد رسمی به شمار نمی‌آیند و هر سردفتری می‌تواند با گرفتن مجوز و آموزش‌های لازم به یک سردفتر الکترونیکی تبدیل شود البته دفاتر ثبت اسناد در اقدام به این امر هیچ الزامی ندارند.^[۱۷۴]
در اتحادیه اروپا قابلیت اجرای تعاملات الکترونیکی تحت حاکمیت دستورالعمل امضاهای الکترونیکی مصوب ۲۸ ژوئن۱۹۹۹ با تصمیم‌گیری شورای ۱۹۹۹/۴۶۸/ EC ، دستورالعمل تجارت الکترونیکی مصوب ۲۰۰۰و قوانینی است که هر یک از کشورهای عضو جهت اجرای این دستورالعمل به تصویب رسانده‌اند.^[۱۷۵]
بند ۲ ماده ۱۴ قانون ایالت متحده امریکا، دفاتر ثبت الکترونیکی چنین تعریف کرده است:«دفتر ثبت اسنادی است که به حکم مرجع صالح، دارای صلاحیت و اختیار برای انجام امور دفاتر ثبت معاملات الکترونیکی مطابق با مقررات مربوط، شناخته می‌شود».^[۱۷۶]

۱-دفاتر صدور گواهی الکترونیکی

طبق ماده ۷ از قانون ایالت متحده امریکا صدور گواهی الکترونیکی در صورتی اعتبار دارد که گواهی توسط مراجع زیر صادر شود:

ز) مدل معادلات ساختاری^[۱۵۶]: مدل معادلات ساختاری روش پیچیده ای است که برای تحلیل عاملی چند متغیره بکار می رود. این روش را می توان برای آزمون نظریه هایی که درباره روابط علی میان متغیرها وجود دارند، استفاده کرد. این روش از روش تحلیل مسیر توانمندتر است و اندازه گیری هایی که توسط آن و بر روی ابزارها انجام می شود. روایی و پایایی بیشتری دارند. این روش لیزرل و مدل علی متغیر مکنون نیز نامیده شده است، زیرا برای آزمون آن دسته از روابط علی استفاده می شود که مدل های نظری آن را مشخص کرده اند(گال و همکاران،۱۳۸۳). در مدل معادله ساختاری، اندازه متغیرهای آشکار برای شناسایی واریانس مشترک بین آنها تحلیل عاملی می شود، یعنی عاملی که بین متغیرها مشترک است، معین می گردد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

فصل چهارم
تجزیه و تحلیل یافته ها
مقدمه
داده های جمع آوری شده اعداد و ارقامی بدون معنی می باشند که از آمار برای معنی دار کـردن آنهـا به منظـور تحقق اهداف پژوهش ها و تحقیقات کمک گرفته می شود.
تجزیه و تحلیل اطلاعات به عنـوان بخـشی از فرآینـد روش تحقیق علمی یکی از پایه های اصلی هـر مطالعـه و پـژوهش بـه شـمار مـی رود کـه به وسـیله آن کلیـه فعالیت های تحقیقی تا رسیدن به یک نتیجه، کنترل و هدایت می شوند.
به عبارتی در این بخش، پژوهشگر برای پاسخگویی به مسأله تدوین شده و یا تصمیم گیری در مورد رد
یا تأیید فرضیه یا فرضیاتی که برای تحقیق در نظر گرفته است از روش های مختلف تجزیه و تحلیل استفاده می کند. ذکر این نکته ضروری است که تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده به تنهایی برای یافتن پاسخ پرسش های پژوهش کافی نیست،تعبیر و تفسیر این داده ها نیز لازم است. لذا ابتدا باید داده ها را تجزیه و تحلیل نمود و سپس نتایج این تجزیه و تحلیل را مورد تعبیر و تفسیر قرار داد.
در این فصل، ابتدا از طریق آمار توصیفی، تصویر جامعی از جامعه مورد بررسی ارائه گردیده است و تمامی متغیر های تخقیق مورد توصیف قرار گرفته اند و سپس با بهره گرفتن از جداول آمار استنباطی در بخش پایانی چگونگی ارتباط این متغیر ها در قالب آزمون فرضیه های تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است.
۴-۱) تحلیل توصیفی
۴-۱-۱) تحلیل توصیفی نمونه: در این قسمت به بررسی توصیفی ویژگی های گروه نمونه بر اساس متغیر های سن، جنسیت، تحصیلات و سابقه خدمت پرداخته شده است.
جدول (۴-۱) تحلیل توصیفی گروه نمونه بر حسب سن

۵۰>
۵۰-۴۰
۴۰-۳۰
۳۰-۲۰
گروه ها
۲۷
۸۸
۳۶
۹

فراوانی

۹/۱۶
۰/۵۵
۵/۲۲
۶/۵
درصد

جدول (۴-۱) نشان داد بیشتر گروه نمونه، مربوط به گروه سنی ۵۰-۴۰ سال به میزان ۵۵% می باشد.
جدول (۴-۲) تحلیل توصیفی گروه نمونه بر حسب جنس

جنس
مرد
زن
فراوانی
۱۵۱

فرضیه ۱-۳ مبنی بر اینکه “رابطه علیت از مخارج جاری دولت به رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران در بلندمدت وجود دارد،” را تنها در سطح معناداری ۱۰% نمی­ توان رد نمود.
فرضیه ۱-۴ مبنی بر اینکه “رابطه علیت از مخارج جاری دولت به رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران در کوتاه­مدت وجود دارد،” رد می­ شود.
فرضیه اصلی دوم مبنی بر اینکه “مخارج عمرانی دولت تأثیر معناداری بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران دارد،“را نمی­ توان رد نمود.
مطابق نتایج جدول (۴-۲-۷) تأثیر مخارج عمرانی دولت در سطح معناداری یک درصد بر بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی کشور در بلندمدت قابل رد نمی ­باشد، از این رو:
فرضیه ۲-۱ مبنی بر اینکه “مخارج عمرانی دولت در بلندمدت دارای تأثیر معناداری بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران است،” قابل رد نمی ­باشد.
مطابق نتایج جدول (۴-۲-۹) تأثیر مخارج عمرانی دولت بر بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی کشور در کوتاه­مدت رد می­ شود، از این رو:
فرضیه ۲-۲ مبنی بر اینکه “مخارج عمرانی دولت در کوتاه­مدت دارای تأثیر معناداری بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران است،” رد می­ شود.
با توجه به نتایج جدول­ (۴-۲-۱۳) نتایج آزمون علیت گرنجر حاکی از وجود رابطه علیت بلندمدت یک­ طرفه از مخارج عمرانی دولت به رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی در سطح معناداری ۵% است. همچنین وجود رابطه علیت کوتاه­مدت یک طرفه از مخارج عمرانی دولت به رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی در سطح معناداری ۱۰% قابل رد نمی ­باشد، از این رو:
فرضیه ۲-۳ مبنی بر اینکه “رابطه علیت از مخارج عمرانی دولت به رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران در بلندمدت وجود دارد،” را نمی­ توان رد نمود.
فرضیه ۲-۴ مبنی بر اینکه “رابطه علیت از مخارج عمرانی دولت به رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران در کوتاه­مدت وجود دارد،” را تنها در سطح معناداری ۱۰% نمی­ توان رد نمود.
با توجه به اینکه پیشتر مطالعاتی مشابه این تحقیق در ایران و در کشورهای خارجی صورت گرفته است، به مقایسه نتایج به دست آمده از این تحقیق و تحقیقات قبلی می­پردازیم.
کهنسال و همکاران (۱۳۸۸) به بررسی تأثیر سرمایه ­گذاری در زیرساخت­ها بر روی رشد بهره­وری در بخش کشاورزی ایران طی دوره ۸۲-۱۳۵۰ پرداخته­اند. روش به کار گرفته شده در تحقیق آنها شیوه دوگان و برآورد تابع هزینه ترانسلوگ می­باشد. در این الگو از دو روش سیستم معادلات به ظاهر نامرتبط و حداکثر آنتروپی استفاده شده است. نتایج آنها حاکی از آن است که تغییرات فنی و زیرساخت­ها دارای تأثیر مثبت بر بهره­وری بخش کشاورزی می­باشند.
با توجه به اینکه نتایج تحقیق حاضر مؤید تأثیر مثبت و معنادار مخارج عمرانی دولت بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی است، به طور کلی می­توان نتایج این تحقیق و تحقیق کهنسال و همکاران (۱۳۸۸) را همسو دانست.
مقایسه نتایج تحقیق حاضر با تحقیقات پیشین
الن و کیم (۲۰۱۲) در تحقیق خود با عنوان بهره­وری بخش کشاورزی و مخارج بخش عمومی در کشورهای جنوب صحرای آفریقا، تأثیر مخارج دولتی بر بهره­وری بخش کشاورزی را مثبت و معنادار گزارش نموده ­اند.
با توجه به اینکه نتایج تحقیق حاضر مؤید تأثیر مثبت و معنادار مخارج عمرانی و جاری دولت بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی در ایران است، به طور کلی می­توان نتایج این تحقیق و تحقیق الن و کیم (۲۰۱۲) را همسو دانست.

پیشنهادات
در این قسمت پیشنهادهایی برای مطالعات آینده ارائه می­ شود:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج جاری دولت به تفکیک اقلام مختلف در بخش کشاورزی به صورت مجزا بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج عمرانی دولت به تفکیک اقلام مختلف در بخش کشاورزی به صورت مجزا بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج جاری دولت به تفکیک اقلام مختلف در بخش کشاورزی به صورت مجزا بر رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج عمرانی دولت به تفکیک اقلام مختلف در بخش کشاورزی به صورت مجزا بر رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج جاری دولت در بخش کشاورزی بر کاهش فقر روستائیان مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج عمرانی دولت در بخش کشاورزی بر کاهش فقر روستائیان مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج جاری و عمرانی دولت به تفکیک اقلام مختلف در سایر بخش­های اقتصادی به صورت مجزا بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید آن بخش­ها مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج جاری و عمرانی دولت به تفکیک اقلام مختلف در سایر بخش­های اقتصادی به صورت مجزا بر رشد ارزش افزوده آن بخش­ها مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر مخارج جاری و عمرانی دولت بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی با بهره گرفتن از روش اقتصادسنجی داده ­های تابلویی مورد بررسی قرار گیرد.
تصور بر این است که تحریم­های نفتی و بانکی موجب کاهش مخارج دولت می­گردند. لذا پیشنهاد می­گردد که تأثیر تحریم­ها از این کانال بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید و رشد اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر تحریم­های نفتی و بانکی بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید در بخش­های مختلف اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می­گردد که تأثیر تحریم­های نفتی و بانکی بر رشد ارزش افزوده بخش­های مختلف اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.
منابع و ماخذ
منابع و مآخذ
اکبری، نعمت اله و سامتی، مرتضی و هادیان، ولی اله. (۱۳۸۲). بررسی تأثیر هزینه­ های دولت بر ارزش افزوده بخش کشاورزی،۱۱(۴۱-۴۲): ۱۶۶-۱۳۷٫
امیرتیموری، سمیه و خلیلیان، صادق. (۱۳۸۷). محاسبه و تجزیه و تحلیل بهره­وری عوامل تولید در بخش کشاورزی ایران، اقتصاد کشاورزی، (۴): ۱۱۳-۹۳٫
امینی، علیرضا و حجازی­آزاد، زهره. (۱۳۸۷). تحلیل نقش سرمایه انسانی و تحقیق و توسعه در ارتقای بهره­وری کل عوامل در اقتصاد ایران. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، ۱۰ (۳۵): ۳۰-۱٫
باقرزاده، علی و کمیجانی، اکبر. (۱۳۸۹). تحلیل اثر تحقیق و توسعه داخلی و خارجی بر بهره وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی ایران، مدلسازی اقتصادی، ۴(۱ (پیاپی ۱۱)):۹۳-۱۱۹٫
بخشوده، محمد و سلامی، حبیب­الله. (۱۳۸۵). نقش بانک کشاورزی در کاهش فقر با تأکید بر اعتبارت خرد، مجموعه مقالات (همایش اعتبارات خرد، توسعه روستایی و فقر زدایی)، مرکز تحقیقات اقتصادی بانک کشاورزی، تهران.
پور­فرج، علیرضا. (۱۳۸۴). مخارج دولت برای سرمایه انسانی و نقش آن در رشد اقتصادی ایران. مجله تحقیقات اقتصادی، (۶۹)، ۵۷-۸۶٫
تاری، فتح­الله و ستاری، رسول. (۱۳۸۳). بررسی تأثیر مخارج دولت و مالیاتها بر رشد اقتصادی کشورهای عضو اپک، پژوهشنامه اقتصادی، (۲۴): ۱۸۱-۱۵۳٫
ترکمانی، جواد وجمالی مقدم، الهام. (۱۳۸۴). اثرات مخارج عمرانی دولت بر فقرزدایی در مناطق روستایی ایران، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، ۷(۲۵)، ۱۷۴-۱۵۳٫
چابکرو، غلامرضا و مختاری، داریوش و عبدشاهی، عباس. (۱۳۸۴). بررسی اثر اعتبارات خرد بر ارزش افزوده­ی بخش کشاورزی در ایران، طرح مطالعاتی مرکز تحقیق و توسعه بانک کشاورزی.
حسینی، سیدصفدر و رضایی، سهیل، رضایی هومن. (۱۳۸۸). ارزیابی اثر سیاست حمایت از خدمات عمومی دولت بر بهره وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ۳(۱):۷۳-۸۸٫
دانشمند، بارزان. (۱۳۹۰). تأثیر مخارج دولت بر بهره­وری صنعتی در اقتصاد ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه.
درگاهی، حسن و قدیری، امرالله. (۱۳۸۲). تجزیه و تحلیل عوامل تعیین کننده رشد اقتصادی ایران (با مروری بر الگوهای رشد درون­زا)، فصلنامه پژوهش­نامه بازرگانی، (۲۶): ۳۳-۱٫
دشتی، نادر و یاوری، کاظم و صباغ کرمانی، مجید. (۱۳۸۸). تجزیه رشد بهره وری کل عوامل تولید در صنعت ایران با بهره گرفتن از رهیافت اقتصادسنجی، فصلنامه اقتصاد مقداری (فصلنامه بررسیهای اقتصادی)، ۶(۱ (پیاپی ۲۰)):۱۰۱-۱۲۸٫
رحمانی همت آبادی(۱۳۸۳) بررسی عوامل مؤثر بر بهره­وری نیروی کار در بخش کشاورزی ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.

با وجود روش های متعدد در پیش تیمار کردن بذر، اصل اساسی در این زمینه، فعال شدن مراحل مقدماتی جوانهزنی و توقف فرایند جوانهزنی با عمل خشک کردن دوباره بذر است، اما به هر حال پیش تیمار کردن همیشه موفقیت آمیز نیست، زیرا بذر موجودی زنده است و در واکنش به پیش تیمار شدن ممکن است متفاوت عمل کند. علاوه بر این، وجود متغیرهای زیاد در فرایند پیش تیمار کردن اثرات متفاوتی بر فیزیولوژی بذر خواهد گذاشت. از جمله این متغیرها میتوان به متغیرهای محیطی (اکسیژن، نور و دما) کیفیت خود بذر و خشک کردن آن اشاره کرد (Tavili et al., 2011 ؛ مرادی دزفولی، ۱۳۸۶).
۲-۱۴- ماده HB-101 و اثرات آن بر گیاهان زراعی و باغی
یکی از نهاده‌های طبیعی که موجب تقویت گیاهان زراعی و باغی می‌شود، ماده‌ای با نام HB-101 است. این ماده تقویت کننده رشد، از ترکیب عصاره‌های درختان سدر، کاج، سرو و گیاه بارهنگ به دست آمده است. ماده HB-101 یک ماده غذایی است که باعث افزایش عملکرد و کیفیت محصول، قدرت رشد، سلامت و تحمل به تنش درگیاهان زراعی، باغی و زینتی می‌شود. ماده HB-101 یک محصول صددرصد ارگانیک و سالم است که برای گیاهان، جانوران و محیط زیست، بی‌خطر بوده و خسارت کودهای شیمیایی را کاهش و عناصر ضروری کم مصرف را در اختیار گیاه قرار می‌دهد(جدول ۲). این ماده تقویت کننده، شرایط بهینه‌ای را در تأمین انرژی سلولی فراهم می‌کند. این ماده فاقد عناصر سنگین و سمی همانند کادمیوم و آرسنیک است. HB-101 به صورت محلول در بسته‌های ۱ تا ۵ لیتری تولید می‌شود و باعث بهبود عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی می‌گردد. بیشترین بررسی‌ها با بهره گرفتن از HB-101 بر روی گیاهان باغی (انگور، گوجه فرنگی، خیار، بادمجان و کاهو) و زینتی (گل رز و جعفری) صورت گرفته که محصولی سالم و خوش فرم از لحاظ ظاهری حاصل شده است. HB-101 ساخت شرکت Flora Co., LTD کشور ژاپن است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول۲- ۲- ترکیبات شیمیایی ماده HB-101

Na
Mg/L

Ca
Mg/L

Fe
Mg/L

Mg
Mg/L

Si
Mg/L

N
Mg/L

پروتئین خام
(%) چربی
(%)
خاکستر
(%)
۴۱
۲۳
۸/۱
۳/۳
۴/۷
۹۷
۱/۰
۴/۰
۰

Mg/L : میلی‌گرم در لیتر.
۲-۱۵-‌ اثر پرایمینگ بر عملکرد و سایر صفات گیاهی
کیفیت بذر به ویژه قوه زیست و قدرت رویش آن، بر استقرار و عملکرد گیاهان زراعی تاثیر بسیار زیادی دارد. گیاهان سالم که دارای سیستم ریشه‌ای توسعه یافته‌ای هستند، کارایی بیشتری در استفاده از آب و عناصر غذایی محدود موجود در خاک داشته و شرایط نامساعد (مانند دوره های خشکی) را بهتر تحمل می‌کنند. همچنین بین رشد اولیه گیاهچه ها و عملکردهای بالاتر رابطه مثبت وجود دارد (Harris et al., 2000). گزارشهای مختلف بیانگر آن است که هیدروپرایمینگ باعث افزایش درصد، سرعت و یکنواختی جوانهزنی و سبز شدن بذر می‌گردد (Murungu et al., ۲۰۰۳ Demir Kaya et al., ۲۰۰۶; Ashraf and Rauf, 2001;). در یک بررسی، مشاهده شد که هیدروپرایمینگ باعث افزایش عملکرد در گیاه گندم می‌گردد (et al., ۲۰۰۱ Harris).
در آزمایشی به منظور بررسی تأثیر هیدروپرایمینگ و کود زیستی نیتروکسین بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه به میزان ۱۱۸۰۶ کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار هیدروپرایمینگ همراه با تلقیح بذر با نیتروکسین و کمترین عملکرد به میزان ۷۵۳۳ کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار شاهد بود (عباس‌دخت و شمس‌آبادی، ۱۳۸۹). در پژوهش دیگری جهت مطالعه تأثیر پرایمینگ بذر توسط سویه‌های ازتوباکتر و آزوسپیریلوم بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که تلقیح ذرت با ازتوباکتر موجب شد تا وزن صددانه، وزن بلال، ساقه و وزن کل بوته در مقایسه با شاهد به طور معنی‌داری تحت تأثیر قرار گیرد. وزن صد دانه، تعداد دانه در بلال، وزن بلال، ساقه و وزن کل بوته گیاهان تلقیح یافته با آزوسپیریلوم، در مقایسه با شاهد افزایش معنی‌داری نشان دادند. کاربرد توأم این دو باکتری نیز افزایش معنی‌داری را در عملکرد دانه ذرت، وزن صددانه، تعداد دانه در بلال، وزن بلال و وزن کل بوته موجب شد ( غلامی و بیاری، ۱۳۸۶).
در بررسی تأثیر پرایمینگ بذر توسط باکتری‌های ازتوباکتر و آزوسپیریلوم بر گیاه ذرت، مشخص شد که تیمارهای مورد مطالعه، اثر معنی‌داری بر عملکرد دانه داشتند. وزن بلال به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر تیمارها قرار گرفت و تعداد دانه در بلال به‌طور معنی‌داری متأثر از اثرات ساده تیمارها بود(حاجیلو، ۱۳۸۹). در آزمایشی دیگر به منظور بررسی تأثیر پرایمینگ با کود زیستی نیتروکسین بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که صفات تعداد ردیف در بلال، تعداد دانه در بلال، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک، تحت تأثیر سطوح پرایمینگ قرار گرفتند. به طوری که پرایمینگ با نیتروکسین در بالاترین سطح قرار گرفت و تیمارهای هیدروپرایمینگ و شاهد در رتبه‌های بعدی قرار داشتند (سرمدی نایبی و همکاران، ۱۳۸۹).
در آزمایشی، تأثیر سطوح مختلف کود نیتروژن و پرایمینگ بذر بر عملکرد علوفه ذرت مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده شد که بذرهای پرایمینگ شده در شرایط مصرف مقادیر پایین کود نیتروژن می‏توانند عملکرد علوفه‌ای برابر یا بیشتر از عملکرد در شرایط مصرف مقادیر بالای کود نیتروژن تولید کنند. در این آزمایش، بیشترین میزان عملکرد علوفه از ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن همراه با پرایمینگ و کمترین میزان آن از تیمار فاقد نیتروژن و پرایمینگ حاصل شد. همچنین مطالعه بوته های ذرت نشان داد که پرایمینگ بذر می تواند برخی صفات وابسته به عملکرد، شاخص‏های رشد و مقاومت گیاهان را نسبت به سرمای انتهای فصل افزایش دهد (مرادی و عباس‌دخت،۱۳۸۷).
در آزمایشی جهت بررسی تاثیر پرایمینگ بر جوانه زنی ذرت در شرایط تنش شوری، مشخص شد که درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه در بذرهای پیش تیمار شده بیشتر بود اما میانگین مدت جوانه زنی و درصد جوانه‌های غیر عادی در بذرهای پیش تیمار شده نسبت به شاهد در پتانسیل‌های آبی یکسان، کمتر بود. در مجموع، پیش تیمار بذر، جوانه زنی و رشد گیاهچه را در شرایط تنش شوری افزایش داد (عدالت پیشه و همکاران، ۱۳۸۷). در پژوهشی دیگر به منظور بررسی تأثیر پرایمینگ بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که شاخص‌های فیزیولوژیکی رشد شامل تجمع ماده خشک (TDM)، شاخص سطح برگ (LAI)، سرعت رشد محصول (CGR)، سرعت رشد نسبی (RGR) و سرعت جذب خالص (NAR) تحت تأثیر پرایمینگ قرار می‌گیرند. عملکرد دانه نیز تحت تأثیر شیوه‌های مختلف پرایمینگ قرار گرفت. همچنین گیاهان پیش تیمار شده در مقایسه با گیاهان پیش تیمار نشده ارتفاع بیشتری داشتند (رستمی و عباس دخت، ۱۳۸۹).
در یک بررسی در رابطه با اثر پرایمینگ بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که با اعمال پرایمینگ، متوسط زمان جوانه زنی بذرهای پیش تیمار شده نسبت به شاهد کاهش یافت و متوسط سرعت جوانه زنی آنها افزایش پیدا کرد. طول و وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه بذور پیش تیمار شده نسبت به شاهد افزایش معنی‌داری داشت (میرهاشمی و همکاران، ۱۳۸۹). در آزمایشی دیگر بر روی ذرت، حداکثر افزایش جوانه زنی در بذرهای هیدروپرایمینگ مشاهده شد، به طوری که در این تیمار، سرعت جوانه زنی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه نسبت به سایر تیمارها بالاتر بود. همچنین نتایج نشان داد که قدرت رویش بذر برای بذرهای هیدروپرایمینگ شده بیشتر بود (مرادی‌دزفولی و همکاران، ۱۳۸۷).
نتایج یک بررسی روی ذرت نشان داد که حداکثر سرعت جوانه‌زنی برای هیدروپرایمینگ (آب) و شاهد (بدون پرایمینگ) به دست آمد. کمترین طول ریشه‌چه در تیمار اسموپرایمینگ و بیشترین میانگین جوانه‌زنی در تیمار شاهد مشاهده شد (محسنی و همکاران،۱۳۸۹). در آزمایشی به منظور بررسی تأثیر پرایمینگ بر پارامترهای فیزیولوژیکی بذرهای پیر و جوان ذرت، نتایج نشان داد که پرایمینگ بذر با KH₂Po₄ باعث بهبود پارامترهای فیزیولوژیکی مانند درصد جوانه‌زنی، طول ساقه، طول ریشه، تولید ماده خشک، شاخص بنیه بذر و سرعت جوانه‌زنی شد (Sathish et al., 2011).
در بررسی تأثیر پرایمینگ بذر ذرت با باکتری‌های محرک رشدPGPR)^[28])، نتایج نشان داد که پرایمینگ روی عملکرد دانه، ارتفاع گیاه، تعداد دانه در بلال و تعداد دانه در ردیف تأثیر می‌گذارد به دین ترتیب که، بیشترین مقدار این صفات در تلقیح بذر با ازتوباکتر و کمترین در تیمار شاهد به دست آمد (Seyed Sharifi et al., 2011). پژوهشگران در آزمایشی به منظور بررسی تاثیر پرایمینگ و پتانسیل ماتریک خاک بر سبز شدن پنبه و ذرت، مشاهده کردند که با افزایش شدت خشکی، درصد سبز شدن و رشد گیاهچه پنبه و ذرت کاهش می یابد، اما پرایمینگ موجب افزایش این دو ویژگی در شرایط تنش خشکی می‌شود (.(Murungu et al, 2003
در بررسی تأثیر پرایمینگ بر پاسخ‌های گیاه ذرت در شرایط تنش خشکی مشاهده شد که پرایمینگ بذر باعث افزایش درصد جوانه‌زنی بذر و وزن خشک ریشه می‌شود (سپاهی بروجنی و همکاران، ۱۳۸۴ ). در آزمایشی دیگر، هیدروپرایمینگ بذرهای ژنوتیپ های مختلف ذرت به مدت ۲۴ ساعت توانست ظهور گیاهچه از سطح خاک را تسریع کرده و باعث افزایش عملکرد گردد ( Nagar et al., 1998 ).
نتایج به دست آمده از آزمایش اثر تیمار پرایمینگ و تاریخ کاشت بر همزمانی مراحل نموی و عملکرد لاین‌های اینبرد ذرت نیز نشان داد که بیشترین بهبود جوانه‌زنی در بذور هیدروپرایمینگ رخ می دهد، به طوری که در این تیمار، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه نسبت به سایر تیمارها بالاتر بود در صورتی که بذرهای اسموپرایمینگ شده، مشابه و در برخی موارد ضعیف‌تر از شاهد عمل کردند (مرادی دزفولی و همکاران،۱۳۸۷ ).
۲-۱۶- تداخل علف‌های هرز^[۲۹]
علف‌های هرز نه تنها تولید گیاهان زراعی را کاهش داده و هزینه محصولات کشاورزی را افزایش می‌دهند، بلکه به راه‌های مختلف موجب ایجاد مشکلاتی برای عموم می‌شوند. از مشکلات خاص علف‌های هرز می‌توان کاهش عملکرد گیاه زراعی، کاهش راندمان مصرف زمین، افزیش هزینه‌های کنترل حشرات و بیماری‌های گیاهی، کاهش کیفیت محصولات، افزایش مشکلات مدیریت آب و کاهش راندمان نیروی کار را نام برد (کوچکی و همکاران، ۱۳۷۳). گیاهان زراعی و علف‌های هرز به طور کلی نیاز مشابهی به عناصر غذایی دارند. برای نمونه وقتی رطوبت خاک کم است برگ‌های ذرت در صورت وجود علف‌های هرز در مزرعه، سریع‌تر از زمانی که مزرعه فاقد علف‌هرز است، حالت پیچیدگی به خود می‌گیرند. همینطور کمبود مواد غذایی در گیاهان زراعی در صورت وجود علف‌های هرز، چشمگیرتر است. تأثیر نامطلوب علف‌های هرز بر روی رشد گیاهان زراعی را تداخل یا معارضه می‌گویند، که به صورت رقابت مستقیم (برای نور، آب و موادغذایی) و آللوپاتی^[۳۰] (دگرآسیبی) است. آللوپاتی فرایندی است که طی آن، علف‌های هرز با تولید ترکیبات سمی باعث اختلال در رشد گیاهان مجاور خود می‌شوند. درجه موفقیت علف‌های هرز برای رقابت با گیاهان زراعی در جذب نور، آب و مواد غذایی به عوامل متعدد مرتبط به هم بستگی دارد. این عوامل شامل زمان جوانه‌زدن علف‌های هرز در ارتباط با جوانه‌زنی گیاهان زراعی، شکل رویش و تراکم علف‌های هرز مزارع است. اولین گیاهی که جوانه بزند و آب، مواد غذایی و نور محیط را جذب نماید با مستقر شدن در آن مکان از نظر رقابت با سایر گیاهانی که سپس در آن محیط می‌رویند، برتر است. اولین گیاه نه تنها از مزیت استفاده از مواد مورد نیاز رشد برخوردار است بلکه با خصوصیات ناشی از رویش خود (برای مثال توسعه سطح سایه‌انداز یا توسعه سیستم ریشه‌ای که آب را بهتر جذب کند) تأثیری بازدارنده‌ بر رشد گیاهانی که پس از آن می‌رویند خواهد داشت. در عمل، گیاهان زراعی که پیش از جوانه زدن علف‌های هرز، بر روی زمین مستقر می‌شوند، شرایط خوبی برای رسیدن به عملکردهای بالا را دارا هستند و اگر برعکس، علف‌های هرز پیش از جوانه زدن گیاهان زراعی مستقر شوند، تولید محصول همیشه با زیان همراه می‌باشد. در حقیقت، علف‌های هرزی که خیلی زود مستقر می‌شوند نه تنها باعث کاهش رشد گیاهان زراعی می‌شوند، بلکه از رشد و توسعه علف‌های هرزی که سپس می‌رویند نیز جلوگیری می‌کنند. تأثیر رقابت علف‌های هرز در اوایل فصل رشد چشمگیرتر است، زیرا مقادیر ناکافی نور، آب و مواد غذایی در این مرحله سنی گیاه، مانع از رشد آن می‌شوند. علف‌های هرزی که در ابتدای فصل رشد می‌رویند، نسبت به آنهایی که در انتهای فصل رشد آشکار می‌شوند، کاهش بیشتری در محصول ایجاد می‌کنند. اگر گیاه زراعی دارای قدرت رقابت خوبی باشد (میزان رشد سریع، تشکیل سطح سایه انداز متراکم) در اغلب موارد در صورتی که حدود ۴ تا ۵ هفته پس از کاشت، مزرعه را عاری از وجود علف‌های هرز نگه داریم، علف‌های هرزی که پس از این مدت در مزرعه پدیدار شوند، خسارت چندانی به محصول وارد نمی‌سازند. در بعضی شرایط، علف‌های هرزی که دیر جوانه می‌زنند ممکن است باعث خسارت رساندن به محصول شوند. گیاهانی که در هوای خنک سال کاشته می‌شوند (مانند چغندرقند که در اسفند یا غلات زمستانه که در پاییز کاشته می‌شوند) تا اواخر بهار که دمای خاک بالا رفته و علف‌های هرز جوانه زده و یا سریعاً رشد می‌کنند، به طور قابل توجهی از رقابت با علف‌های هرز آسیب نمی‌بینند. در این شرایط، به ویژه اگر کشت آبی بوده و رشد گیاه نیز کند باشد (مانند چغندرقند) خسارت به وجود آمده، ناشی از رقابت برای جذب آب و مواد غذایی نیست، بلکه به علت سایه‌اندازی علف‌های هرز رشد کرده، بر گیاه زراعی است. پیاز نیز گیاهی است که رشد کندی داشته و قادر به تولید سایه‌انداز گیاهی نیست، بنابراین در رقابت با علف‌های هرزی که دیر جوانه می‌زنند بسیار ضعیف است. علف‌های هرزی که دیر جوانه می‌‌زنند موجب کاهش کیفی محصول می‌شوند، در برداشت محصول اختلال ایجاد می‌کنند و بذرها و اندام‌های رویشی آن‌ ها پس از برداشت باعث تداوم مشکل علف‌های هرز در اثر پراکنش این اندام‌ها در مزرعه خواهند شد. بنابراین، در تصمیم گیری برای کنترل علف‌های هرز نباید تنها خسارت کمی محصول را در نظر گرفت و از خسارت کیفی چشم پوشید (راشد محصل و همکاران، ۱۳۷۴). در میان تمام عناصر غذایی، نیتروژن عنصری است که در رابطه با رقابت علف‌های هرز بیشترین نگرانی را ایجاد می‌کند و در مورد تأثیر نیتروژن بر رقابت گیاهان زراعی با علف‌های هرز پژوهش‌های زیادی انجام شده است. تحقیقات زیادی در مورد تأثیر نیتروژن و تداخل علف‌های هرز بر عملکرد ذرت انجام نشده است. مطالعات زیادی نشان داده است که علف‌های هرز، مقادیر بیشتری از مواد معدنی را در مقایسه با گیاهان زراعی، جذب کرده و باعث کاهش حاصلخیزی خاک و نهایتاً کاهش عملکرد گیاه زراعی می‌شود. افزایش میزان نیتروژن می تواند موجب افزایش عملکرد گیاه زراعی شود، اما در حضور علف‌های هرز ممکن است بی‌تأثیر یا تأثیر منفی بر عملکرد داشته باشد(راشد محصل و ایزدی ، ۱۳۸۷). نتایج متناقضی در مورد اثرات نیتروژن بر رقابت ذرت با علف‌های هرز گزارش شده است. در آزمایشی گلخانه‌ای، تیکر و همکاران(۱۹۹۱) مشاهده کردند که با افزایش مقدار نیتروژن، جذب آن در تاج خروس ریشه قرمز بیشتر از گیاه ذرت بود و در سطوح بالاتر نیتروژن، تداخل تاج خروس در ذرت ممکن است بیشتر باشد. کاتکارت و اسوانتون(۲۰۰۴) نیز گزارش کردند که در شرایطی که حاصلخیزی خاک با افزودن نیتروژن، افزایش می‌یابد توانایی رقابت علف‌های هرز به دلیل کارایی جذب بالاتر بسیاری از آنها، ممکن است بیشتر شود.
فصل سوم
مواد و روش‌ها
۳-۱- مشخصات جغرافیایی و وضعیت اقلیمی محل اجرای آزمایش
آزمایش در سال زراعی ۸۹-۱۳۸۸ در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی با طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۹ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۲۱ دقیقه شمالی، ارتفاع ۱۳۱۹ متر و با متوسط بلند مدت بارندگی سالیانه۴۵۰ تا ۴۸۰ میلی‌متر و متوسط درجه حرارت بیشینه و کمینه سالیانه به ترتیب ۶/۲۲ و ۹/۵ درجه سانتی‌گراد ( بر اساس آمار بلند مدت هواشناسی) دارای اقلیم سرد و معتدل رشته کوه‌های زاگرس شمالی (بر اساس ضرایب دمارتن و آمبر‍ژه) انجام شد (آمارنامه سازمان هواشناسی، ۱۳۸۸).

منحنی ویژگی سوالات به تفکیک مدل
یکی از روش­های معمول در نظریه پرسش پاسخ جهت تجزیه و تحلیل سوالات، منحنی ویژگی سوال است که رابطه تابعی میان صفت زیربنایی مورد سنجش و احتمال پاسخ صحیح را به تصویر می­کشد. با نگاه کردن به این منحنی­ها می­توان به توصیف ویژگی­های روان­سنجی سوالات در مدل­های مختلف پرداخت. بدین­منظور در این قسمت، منحنی ویژگی تمامی سوالات با هم و به تفکیک مدل نشان داده می­ شود.

نمودار۴-۲: منحنی ویژگی سوال های آزمون ادبیات فارسی در مدل یک پارامتری
با مشاهده نمودار بالا می­توان دریافت که در مدل یک پارامتری، بیش از نیمی از سوالات دارای دشواری متوسطی هستند و از ویژگی­های روان­سنجی مناسب برخوردارند. لازم به ذکر است که سوالات از سمت چپ به راست شماره­گذاری شده اند.

نمودار ۴-۳ : منحنی ویژگی سوال های آزمون ادبیات فارسی در مدل دو پارامتری
با مشاهده نمودار بالا می­توان دریافت که در مدل دو پارامتری، ۵۰ درصد سوالات دارای قدرت تشخیص خیلی بالا هستند و بیش از نیمی از سوالات در دامنه دشواری متوسط قرار دارند.
منحنی ویژگی و تابع آگاهی یک سوال نمونه در مدل دو پارامتری
از آنجا که طبق بررسی­های انجام شده، مدل دو پارامتری بهترین برازش را با داده ­های آزمون ادبیات­فارسی دارد از این پس، تحلیل فقط بر مبنای این مدل پیش می­رود.
نمودار ۴-۴ : منحنی ویژگی سوال ۴۸ آزمون ادبیات فارسی بر اساس مدل دو پارامتری
بررسی منحنی ویژگی سوال ۴۸ نشان می­دهد که این منحنی تا سطح توانایی ۲- حالت تختی دارد به این معنی که فاقد قدرت تشخیص است. در دامنه ۱/۱- تا ۵/۰- با کوچک­ترین افزایشی در سطح توانایی، احتمال موفقیت بسرعت افزایش پیدا می­ کند. شیب تند منحنی نیز مبین این مسئله است. بنابراین این سوال در این بازه از قدرت تشخیص بالایی برخوردار است و به خوبی می ­تواند آزمودنی­های قوی و ضعیف را از یکدیگر تفکیک کند. با افزایش پارامتر توانایی از میزان شیب منحنی کاسته شده به­طوریکه از سطح توانایی ۴/۱به بالا منحنی کاملاً به صورت تخت درآمده که بیانگر این است، از این سطح توانایی به بعد سوال فاقد قدرت تشخیص است. این سوال بیشترین قدرت تشخیص (۹۲/۱) را در بین سوالات آزمون ادبیات فارسی دارد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در سطح توانایی ( ۸۳/۰-) میزان احتمال موفقیت برابر ۵/۰ می باشد که حاکی از دشواری متوسط سوال است. احتمال موفقیت برای آزمودنی­هایی که دارای سطح توانایی ۳/۲- و پایین­تر هستند صفر(۰۰/۰) و برای آزمودنی­هایی که از سطح توانایی ۶/۰ و بالاتر برخوردارند (۹۹/۰) است.
نمودار ۴-۵: منحنی آگاهی سوال ۴۸ آزمون ادبیات فارسی بر اساس مدل دو پارامتری
با مشاهده­ منحنی آگاهی سوال ۴۸ می توان دریافت که بیشترین میزان آگاهی دهندگی این سوال برای آزمودنی­هایی است که در دامنه­ توانایی ۵/۰- تا ۱/۱- قرار دارند. ارتفاع بلند منحنی در این بازه گویای این مطلب است. بیشینه میزان آگاهی این سوال ۶۶/۲ است که در نقطه ی تتا برابر ۸/۰- واقع شده است.
مقادیر بیشینه آگاهی سوالات و تتای ماکسیمم در مدل دو پارامتری
در جدول زیر، بیشینه آگاهی که هر کدام از سوالات فراهم می­ کند ارائه گردیده است . همچنین به آن سطح توانایی که این بیشینه آگاهی در آن اتفاق می­افتد و به آن تتای ماکسیمم گفته می­ شود، نیز اشاره شده است.
جدول ۴-۳۰: مقادیر بیشینه آگاهی سوالات و تتای ماکسیمم در مدل دو پارامتری در آزمون ادبیات فارسی

سوال
بیشینه آگاهی
تتای ماکسیمم
سوال
بیشینه آگاهی
تتای ماکسیمم

۱
۲۰/۰
۱-
۳۰
۴۵/۰
۲/۱-

۲
۶۱/۰
۲-
۳۱
۳۲/۰
۵/۰-

۳
۲۰/۰
۱/۲-
۳۲
۵۲/۰