۳٫ در هر گام تکلیفی مشخص می شود که باید از راه انجام آن به ‌هدف‌های‌ رفتاری رسید.

۴٫ در هر گام معلومات جدیدی به معلومات قبلی شاگردان افزوده می شود.

در هر مرحله توجه شاگردان فقط به مقدار محدودی از مطالب درسی معطوف و یادگیری تسهیل می شود و همچنین، یادگیری شاگردان با دریافت فوری بازخورد تقویت می شود. اما این روش به آموزش معلم و صرف وقت و هزینه قابل توجهی نیاز دارد و تعداد فراگیرندگان هم باید محدود باشد(خنیفر،۱۳۸۱،ص۱۸۵).

۲-۲۵-۴ آموزش به وسیله رایانه (CAI)

در این روش رایانه هایی به کار می‌روند، از قبل برنامه ریزی شده اند که از آن ها با هدف خاص آموزی استفاده می شود. به عبارت دیگر رایانه ها ماشین آموزشی به شمار می‌روند. در این روش، روش تدریس برنامه ای توسط ماشین در اختیار شاگردان قرار می‌گیرد(همان منبع ،ص۱۸۶).

‌بنابرین‏ تدریس با ماشین آموزشی همان تدریس برنامه ای است با این تفاوت که در تدریس برنامه ای چاپی، شاگرد خود به ورق زدن مطالب می پردازد و مقدار مطالبی که مطالعه می‌کند به اختیار خود اوست، ولی در ماشین‌های آموزشی پیشرفت در مطالعه در کنترل ماشین است و فقط زمانی که شاگرد در یک مرحله از آموزش موفق شود، اجازه پیشرفت و دریافت مطالب تازه به او داده می شود. ‌بنابرین‏ ماشین‌های آموزشی CAI وسایلی هستند که آموزش را به طریق منظم عرضه می‌کنند و موجب فعالیت شاگرد و بازخورد فوری و آموزش انفرادی می‌شوند. ماشین‌های آموزشی ‌بر اساس نظریه های اسکینر شکل گرفته است و تمام اصول شرطی شدن فعال در آن به کار رفته است. مشخصات ماشین‌های تدریس به طور خلاصه عبارتند از:

۱ـ پاسخ را فوراً تقویت می‌کند.

۲ـ شاگرد ‌بر اساس استعداد و توانایی خود برنامه را دنبال می‌کند.

۳ـ مفاهیم با یک سیر منطقی در آن تنظیم شده اند.

۴ـ پرسشها به صورت زنجیره ای به یکدیگر وابسته اند.

۵ـ شاگرد در صورتی می‌تواند به برنامه ادامه دهد که مراحل قبل را آموخته باشد.

۶ـ اطلاعات مربوط به پاسخهای شاگردان، در آن نگهداری می شود.

۷ـ اطلاعات از طریق غیرکلامی (تصاویر، نمودار و تصاویر متحرک) نیز به شاگردان ارائه می شود.

۸ـ ماشین برخلاف انسان دچار عوارضی مانند بی حوصلگی، عصبانیت و ناراحتی نمی شود.

باید توجه داشت که ماشین‌های آموزشی خود به خود دارای ارزش نیستند، آنچه اهمیت و ارزش دارد برنامه ای است که به ماشین داده می شود. چنانچه برنامه ضعیف باشد و اصول یادگیری و تدریس در آن رعایت نشود، هدف آموزشی تأمین نخواهد شد. بعلاوه، ماشین با تمام مزایای خود هرگز نمی تواند جانشین معلم شود و معلم همیشه نقش حساس خود را در آموزش خواهد داشت، زیرا وی علاوه بر آموزش، رابطه عاطفی و انسانی نیز با شاگرد برقرار می‌کند. در حالی که ماشین از برقراری چنین رابطه ای ناتوان است. شاید در بعضی موارد، مانند آموزش عقب ماندگان ذهنی، ناسازگاران اجتماعی، دیرآموزان و کندآموزان که مستلزم صبر و حوصله بیشتری است، ماشین بتواند نقش آموزشی را بهتر ایفا کند. ولی نکته قابل ملاحظه این است که روابط اجتماعی و انسانی این افراد مهمتر از آموزش آن ها‌ است و معلم می‌تواند در ایجاد چنین روابطی به آن ها کمک کند، در حالی که ماشین فقط نقش آموزشی خود را ایفا می‌کند(شعبانی، ۱۳۸۵).

۲-۲۵-۶ آموزش انفرادی تجویز شده (IPI)

در این روش واحدهای گوناگون موضوع از درس استخراج می شود و هر واحد را برای جلسه ای در نظر می گیرند تا تدریس شود. برای اینکه مدارس موقعیت شاگردان خود را بدانند در آغاز نوعی ارزشیابی تشخیص از شاگرد به عمل می آورند، ‌به این ترتیب نقطه شروع فعالیت یادگیری بر اساس درجه علمی فراگیرنده مشخص می شود معلم موضوع مناسب را برای فراگیرندگان تعیین می‌کند و آن ها به تنهایی ‌در مورد موضوع تعیین شده دست می‌زنند، وقتی یادگیری آن واحد به پایان می‌رسد معلم از فراگیرنده امتحان می گیرئ ونتیجه را بلافاصله پس از تجزیه و تحلیل اعلام می‌کند و در صورتی که نتیجه در حد مطلوب باشد واحد بعدی به دانش آموز عرضه می شود(خنیفر۱۳۸۱،ص ۱۷۸).

چنین فعالیتی روزانه تکرار می شود و تقریباً نیمی از زمان آموزش شاگرد را پُر می‌کند. بقیه زمان آموزشی روزانه به فعالیت‌های مرسوم از جمله شرکت در بحث گروهی، ورزش، سرود و هنر اختصاص می‌یابد. در این روش، هر شاگرد ‌بر اساس توانایی خود حرکت می‌کند. رقابت بین شاگردان در این روش به حداقل خود می‌رسد و از بین می رود و به جای اینکه شاگرد هنگام فعالیت شاگردان دیگر ساکت بنشیند و منتظر بماند، به طور فعال و کامل به وظیفه یادگیری اش می پردازد. معیار ارزشیابی در سطحی بسیار بالا است. به طوری که شاگرد در صورتی می‌تواند واحد بالاتر را اخذ کند که ۸۰ درصد یادگیری را کسب کرده باشد. در این نوع آموزش، گذراندن امتحان به مفهوم تسلط بر محتوای یادگرفته شده است، نه بهتر از دیگران بودن. در این نوع آموزش، اگر شاگردی مثلاً جبر سال دوم نظری را خوانده باشد، به وی اجازه داده می شود که در درس جبر سال سوم شرکت کند. در حالی که در مدارس معمولی چنین امکاناتی تا شروع سال تحصیلی بعد وجود ندارد. مثلاً شاگرد سال سوم راهنمایی ممکن است ریاضی سال دوم نظری، انگلیسی سال اول نظری یا تعلیمات اجتماعی سال چهارم نظری را با هم بگذراند. در این نوع آموزش، ‌هدف‌های‌ آموزشی حتماً باید توسط متخصصان برنامه ریزی و روانشناسان تربیتی، به صورتی مستمر و تسلسلی، تنظیم و طراحی شود تا پایه تحصیلی مانع پیشرفت چنین آموزشی نشود(شعبانی،۳۸۵).

۲-۲۵-۷ آموزش انفرادی هدایت شده (IGE)

روش آموزش انفرادی هدایت شده یکی دیگر از روش های آموزش انفرادی است. این روش بیشترین کاربرد را برای آموزش معلمان و هدایت برنامه های دانشجو – معلم دارد. در این نوع آموزش، مدارس مانند شیو ه های مرسوم و معمول کلا س بندی نشد ه اند، بلکه شاگردان سطوح مختلف می‌توانند در یک بخش شرکت کنند و هر بخش دو یا سه معلم که باهم کار می‌کنند به صورت آموزش گروهی اداره می‌کنند(خنیفر، ۱۳۸،ص ۱۸۸).

ویژگی‌های روش آموزش انفرادی هدایت شده عبارتند از:

۱ـ کلاس‌های بدون پایه : کلاس‌های بدون پایه به شاگردان فرصت می‌دهد که در سطح خودشان فعالیت‌ها را در مدرسه ادامه دهند. مثلاً شاگردانی که در ماه آذر درسشان تمام شده است، می‌توانند در ماه دی بدون وقفه به کلاس بروند.

۲ـ آموزش گروهی : آموزش گروهی به روشی اطلاق می ود که چندین معلم برای بهبود کار انفرادی شان با هم همکاری و تعداد زایدی شاگرد تربیت کنند. آنان دسته جمعی طرح می ریزند و اجرا و ارزشیابی می‌کنند. هر واحد درسی از چند بخش تشکیل شده است. یک تیم شامل گروهی از معلمان است که اطلاعات شاگردان خود را تحلیل می‌کنند و درباره ‌هدف‌های‌ آموزشی آنان تصمیم می گیرند. با این روش، هر معلم احساس می‌کند که از دوستان خود و امکانات آنان بهتر استفاده ‌کرده‌است و وقت بیشتری برای آماده شدن دارد و وقتی را که باید صرف همه شاگردان کند، صرف یک نفر می‌کند.

۴- نظریه پی­یرلین و شولر:

از نظر پی­یرلین و شولر^[۸۴] (۱۹۸۷) مقابله با توجه به هدفی که دنبال می‌کند به سه دسته تقسیم می شود:

الف- پاسخ هایی که وضعیت را تغییر می‌دهند، این پاسخ ها شامل بحث و گفتگو درباره مسائل، برقراری نظم و انضباط و احترام مستقیم در محیط، فراوانی کمتری دارند. زیرا برای تغییر دادن وضعیت، بیشتر افراد توانایی یا آگاهی لازم را ندارند و از این می ترسند که اگر خود دست به اقدامی بزنند ممکن است به نتایج خلاف انتظار برسند. گاهی این عقیده وجود دارد که هر موقعیتی را نمی توان تغییر داد و شاید هم این عقیده صحیح باشد.

ب- پاسخ هایی که برداشت افراد را نسبت به وضعیت تغییر می‌دهند. به طوری که احتمال پیامدهای دسترسی زای آن را به کمترین حدممکن می رساند. در این نوع مقابله، آگاهانه سعی برآن است تا عامل استرس زا را بی اثر گردانند، زیرا در واقع معنای پایگاه است که منجر به احساس خطر می‌شود.

‌وقتی که این معنا تغییر یابد، خطر وابسته به آن نیز تغییر می‌کند. از جمله این پاسخ ها، مقایسه مثبت است. یعنی فرد از طریق مقایسه وضع خود با وضع کسانی که در موقعیت بدتر از او قرار دارند، ‌به این نتیجه می‌رسد که وضع چندان بدی هم ندارد، و نسبت به وضعیت خود احساس بهتری پیدا می‌کند، پاسخ دیگر آن است که شخص مرکز توجه خود را تغییر می‌دهد و از جنبه دردسرزای وضعیت به جنبه دیگری که سودمند به نظر می‌رسد، برمی گرداند، برای مثال جوانی که از وضعیت خانوادگی خود ناراضی است، ممکن است توجه خود را بر جنبه‌های شوق انگیز درس معطوف کند.

ج- پاسخ هایی که پیامدهای استرس زا را پس از وقوع مهار می‌کند. هدف این پاسخ ها آن است که تاثیر منفی وضعیت استرس زا را کاهش دهند. انکار، پذیرش سختی ها، پرهیز از مشکل و برون ریزی احساسات، نمونه هایی از این نوع پاسخ به استرس است. از نظر پی برلین و شولر(۱۹۸۷) مقابله کارکرد محافظت کنندگی دارد و این کارکرد به سه شیوه اعمال می شود: ۱-تغییر موقعیت هایی که باعث تجارب استرس زا می‌شوند یعنی اصلاح یا حذف شرایطی که مشکل را به وجود می‌آورند. ۲-مهار این شرایط قبل از آنکه استرس زا شوند. ۳- کنترل استرس، حفظ و مهار پیامدهای هیجانی ناشی از آن(به نقل از مهدی­پور، ۱۳۸۵).

۵- نظریه کارور و همکاران:

کارور^[۸۵] و همکاران (۱۹۸۹)، مقابله را به چهار نوع کلی تقسیم کرده‌اند که هر یک از آن ها از چند نوع مقابله تشکیل شده است.

الف) مقابله مسئله مدار: این شیوه مقابله، شامل اقداماتی می شود که به منظور دور کردن عامل استرس زا و یا تغییر اثرات و پیامدهای آن عامل صورت می‌گیرد. فرد در این شیوه مقابله به طور مستقیم وارد عمل می شود و درجهت رویارویی با خود عامل استرس زا برنامه ریزی می‌کند و فعالیت‌های جانبی را کنار می‌گذارد.

1. 1. مقابله فعال^[۸۶]: در این شیوه تلاش بیشتر برای غلبه برمشکلات صورت می‌گیرد. فرایند حل مشکل به صورت گام بگام پیش می رود و تلاش های فرد افزایش می‌یابد.

1. 1. طرح نقشه^[۸۷]: در این روش راجع به اینکه چه گام هایی برداشته شود و چگونگی آن می توان مسئله را دستکاری کرد، برنامه ریزی کرد. این فعالیت به طور واضح برمساله متمرکز است. اما با مقابله فعال تفاوت دارد. طرح نقشه در مرحله ارزیابی ثانویه اتفاق می افتد، در حالی که مقابله فعال در طول مرحله مقابله اتفاق می افتد.

1. 1. جلوگیری از فعالیت های رقیب^[۸۸]: در این شیوه فعالیت های دیگر کنار گذاشته می شود و تلاش می شود از پرداختن به رویدادهای دیگر که حواس شخص را پرت می‌کند، اجتناب شود، تا به مسئله اصلی پرداخته شود.

1. 1. مقابله جلوگیری^[۸۹]: برای حل مشکل؛ شخص منتظر می ماند تا زمان مناسب و شرایط مساعد فراهم شود. در واقع فرد خویشتن داری می‌کند و از عملکرد عجولانه خودداری می‌کند.

1. جستجوی حمایت اجتماعی ابزاری: در این شیوه از کسانی که تجارب مشابه با فرد داشته اند، پرس و جو می شود. درخواست راهنمایی از دیگران ‌در مورد مسئله، و گفتگو با کسانی که می‌توانند کار خاصی در ارتباط با مسئله انجام دهند صورت می‌گیرد.

ب) مقابله هیجان مدار: برای متعادل ساختن عواطف و هیجانات مهار واکنش های هیجانی صورت می‌گیرد:

۱- جستجوی حمایت اجتماعی عاطفی: در این شیوه تلاش برای به دست آوردن حمایت عاطفی و جلب حس همدردی صورت می‌گیرد. این روش می‌تواند به طُرُق مختلفی کارکرد داشته باشد.

وقتی شخص در اثر یک تعامل استرس زا دچار احساس ناامنی شده باشد می‌تواند بدین وسیله دوباره قوت قلب بگیرد. در این روش می‌تواند بدین وسیله به سمت مقابله متمرکز برمساله برگردد. از سویی دیگر منبع همدردی اغلب وسیله تخلیه احساسات شخصی دیگری می‌شود. ‌به این دلیل استفاده از حمایت اجتماعی بدین طریق اغلب شیوه ای غیرانطباقی است(برمن^[۹۰] و تورگ^[۹۱] ۱۹۸۱، بیلنیگر و موس۱۹۸۴، کاستانزا^[۹۲]، درلگا^[۹۳] ۱۹۸۸، تلر^[۹۴] و فهن^[۹۵] ۱۹۸۷، به نقل از کارور۱۹۸۹).

۲- تفسیر مجدد مثبت: هدف این نوع مقابله، مهار هیجانات ناخوشایند است تا سروکار داشتن با عامل استرس زا. ارزش این تمایل تنها به کاهش ناراحتی محدود نمی شود بلکه ‌بر اساس واژه های مثبت نیز موقعیت استرس زا تفسیر می‌گردد.

۳- روی آوردن به دین: موقعی که فرد تحت استرس قرار می‌گیرد، به دلایل مختلف روی آوردن به دین افزایش می‌یابد. روی آوردن به دین تحت شرایط استرس، دلایل مختلفی ممکن است داشته باشد. مذهب ممکن است به عنوان یک منبع حمایت هیجانی باشد. یا اینکه وسیله ای برای تغییر مجدد رویداد به صورت مثبت گردد.

۴- انکار: در این نوع مقابله، عامل استرس زا انکار می شود. برخی براین عقیده اند که این نوع مقابله مفید، کاهش دهنده ناراحتی و تسهیل کننده فرایند مقابله می‌باشد؛ و برخی دیگر انکار را در مراحل اولیه مقابله با موقعیت استرس زا، مؤثر می دانند و در مراحل بعدی مانع مقابله مؤثر درنظر می گیرند، و دسته سومی نیز معتقد هستند که اگر عامل استرس زا به طور قوی فراموش نگردد، باعث به وجود آمدن مسائل و مشکلات بیشتر می شود.

۵- پذیرش: متضاد شیوه انکار، پذیرش است. پذیرش به عنوان یک شیوه مقابله کارکردی، قابل بحث است. پذیرش دو جنبه از مقابله را در بردارد. یکی پذیرش عامل استرس زا که اتفاق افتاده است؛ در مرحله ارزیابی اولیه و دیگر پذیرش عدم وجود یک شیوه مقابله فعال در فرایند ارزیابی ثانویه. شخصی ممکن است شیوه پذیرش را هنگامی که رویداد استرس زا چیزی است که باید خود را با آن تطبیق دهد، به کار گیرد، تا اینکه در مواردی آن را به کار گیرد که عامل استرس زا قابل تغییر است.

ج) مقابله کمتر مؤثر و ناکارآمد: مجموعه ای از شیوه های مقابله ای است که به عنوان روش های ناکارآمد برای تغییر منبع استرس یا بهبود احساسات ناشی از موقعیت استرس زا درنظر گرفته می شود. سه نوع مقابله عبارت است از:

۱- نبود درگیری ذهنی: در این نوع مقابله، انحراف فکر از مسئله به فعالیت های دیگر، خیالپردازی کردن و خوابیدن بجای فکر کردن درمورد مسئله مطرح می‌باشد.

۲- نبود درگیری رفتاری: در این شیوه برای دستیابی به هدف، تلاش صورت نمی گیرد- یعنی فرد به اینکه از عهده مسئله برنمی آید و تلاش هم نمی کند اعتراف می‌کند.

اینک اثرات متقابل تغذیه و اعصاب و روان را به طور خلاصه بررسی می‌کنیم.۱)کربوهیدرات ها یا مواد قندی_نشاسته ای:سلول های عصبی انرژی مورد نیاز خود را صرفا از گلوکز تامین می‌کنند.گلوکز فرم ساده کربوهیدرات است که قابل جذب در دستگاه گوارش می‌باشد.مواد قندی_نشاسته ای برای این که جذب شوند باید به فرم قند ساده یعنی گلوکز تبدیل شوند.چنان چه در برنامه غذایی روزانه کمبود کربوهیدرات وجود داشته باشد انرژی به مقدار کافی به سلول های عصبی نمی رسد،در نتیجه سلول های عصبی دچار کمبود انرژی شده و نمی توانند کار خود را به خوبی انجام دهند که این امر موجب بروز ناراحتی های عصبی خواهد شد.هم چنین محدودیت شدید کربوهیدرات به مدت طولانی باعث پایین آمدن قند خون می شود که ‌به این حالت هیپوگلیسمی می‌گویند و عوارض آن عبارتند از :اضطراب و سایر عوارض عصبی،۲)مواد پروتئینی :کمبود پروتئین در برنامه غذایی روزانه موجب بروز عوارض عصبی ناشی از این کمبود می شود،۳)ویتامین ها :ویتامین های گروه ب و ویتامین ث در سلامت سیستم عصبی تاثیر زیادی دارند.ویتامین هایی که در سلامت اعصاب موثرند و کمبودشان عوارض عصبی ایجاد می‌کند عبارتند از ویتامین های ب۱، ب۳، ب۵، ب۶و ب۱۲٫برخی از این ویتامین ها در سوخت و ساز مواد قندی _نشاسته ای مؤثر بوده و انرژی لازم برای سلول های عصبی را فراهم می‌کنند.‌بنابرین‏ با کمبود آن ها انرژی لازم و کافی به سلول های عصبی نرسیده و در کار سیستم عصبی اختلال ایجاد می شود که این امر منجر به بروز ناراحتی های عصبی می شد.ویتامین ث نیز در ساخته شدن موادی مؤثر است که موجب انتقال پیام های عصبی از یک سلول به سلول دیگر می‌شوند.‌بنابرین‏ کمبود آن باعث بروز ناراحتی های عصبی می شود.عوارض ناشی از کمبود ویتامین ث در موارد شدید عبارت است از اضطراب،تندخویی وافسردگی و۴)موادمعدنی:مواد معدنی نیز در سلامت و فعالیت دستگاه عصبی موثرند،موادی که در این ارتباط نقش مهمی دارند عبارتند از الف)ید.یک ماده معدنی است که در تکامل دستگاه عصبی مؤثر است.ب)منیزیم.در سلامت دستگاه عصبی مؤثر است و کمبود آن عوارض عصبی از قبیل تحریک پذیری و آشفتگی روانی ایجاد می‌کند.ج)آهن.کمبود آهن موجب کم خونی می شود و در این عارضه به علت آن که خون به مقدار کافی ولازم به سلول هاازجمله سلول های عصبی نمی رسدعوارض عصبی نمود می‌یابد.مصرف شکلات نیز تاثیر منفی بر سلامت روان بسیاری از افراد دارد به طوری که فرد با خوردن یک تکه شکلات دچار تنش عصبی می شود. (www.blogfa.com)

غذاو شیوه ی تغذیه یکی از عوامل مهم حفظ سلامتی در درمان و پیشگیری بیماری ها از جمله بیماری های روانی می‌باشد و پژوهش هایی که به ویژه در دو دهه اخیر به عمل آمده نشان دهنده و موید این موضوع است.سلامت روان ارتباط مستقیم با سلامت اعصاب فرد دارد.

رژیم غذایی یکی از عوامل مهمی است که در سلامتی انسان ها نه فقط از نظر جسمی،بلکه به صورت مؤثر در جنبه‌های روحی و روانی نقش حیاتی دارد.دستگاه پیچیده عصبی مسئول جمع‌ آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات از محیط خارجی و داخلی بدن،ذخیره تجربه ها و تنظیم سیستم بدن است.همه ی بخش های بدن را به هم ارتباط می‌دهد وهر عمل آگاهانه وغیر آگاهانه درداخل بدن رالحظه به لحظه کنترل می‌کند.اعمال غیرارادی مانند گردش خون وعمل هضم و جذب تا افکار و احساسات و ادراک حسی و آنچه شخص احساس می‌کند یا انجام می‌دهد.تحقیقات علمی نشان می دهدکه تغذیه خوب برای رشد مناسب و عملکرد صحیح دستگاه عصبی ضروری است.مشاهده شده که استفاده به جا وصحیح مواد غذایی در تسکین بعضی از اختلالات دستگاه عصبی مؤثر بوده و باعث آرامش روحی می‌گردد. (اورسل،۱،۱۳۸۱)

خوردن بعضی از مواد غذایی و یا عدم مصرف کافی آن نیز شخص را دچار بیماری می‌کند.بین غذایی که مصرف می‌کنیم و کمبودهای ناشی از آن و نابه سامانی های روانی و عصبی رابطه وجود دارد. کمبود یا افزایش بعضی از مواد غذایی در بدن واکنش های روانی و هیجانات عصبی را در پی دارد.ما باید این اصل را که تعدادی از واکنش های روانی و اختلالات عصبی ما از کیفیت و کمیت غذایی که می خوریم ،سرچشمه می‌گیرد بپذیریم.تغذیه می‌تواند عاملی مؤثر و مهم در از بین بردن ناراحتی های عصبی و گامی مؤثر در جلوگیری از نابه سامانی های روانی بردارد.شاید هرگز نشود تصور کرد که غذا تا این حد در شخصیت و واکنش های عصبی و روانی اثر داشته باشد. (واتسن،۱۳۷۱،۹۷)

ما از بررسی عقاید گروهی از متخصصان تغذیه ‌به این نتیجه رسیده ایم که بین روان و تغذیه جسمانی رابطه مستقیم و نزدیکی وجود دارد و به طور کلی غذایی را که ما می خوریم پس از یک سلسله فعل و انفعال لازم به مواد انرژی زا مبدل می شود و این مواد انرژی زا هستند که در واقع سرنوشت مغز و چگونگی انجام وظایف و واکنش های آن را تعیین می‌کنند. (واتسن،۱۳۷۱،۳۲)

به طور قطع ثابت شده که غذاها در حالات روحی ما تاثیر فراوان دارند و هرکس باید وضع روحی خود را بشناسد و با اطلاع از همان وضع،غذای مورد علاقه خود را انتخاب کند.این مطلب صحیح نیست که انسان هر غذایی راکه دوست دارد بخورد بلکه بایستی غذایی بخورد که برای سلامت جسم و آرامش روح و روان او مفید باشد و باعث تغییراتی در ساختمان جسمانی و فکری او نشود. (فروزین،۱۳۷۸،۱۳۹)

‌بنابرین‏ با توجه به موارد فوق‌الذکر، موارد زیر را به طور خلاصه می‌توان به ‌عنوان مزایایی ارزیابی سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) ذکر نمود:

• • ایجاد مدیریت علمی بهتر در اداره بیمارستان

  

• • ایجاد نظم منطقی در واحدهای مختلف

• • افزایش سرعت و دقت در ارائه خدمات شامل؛ پذیرش، بستری، ترخیص، خدمات کلینیکی و پاراکلینیکی، خدمات اداری و مالی

• • ارتقای کیفیت خدمات درمانی به همراه افزایش رضایتمندی گیرندگان خدمات

• • افزایش دقت در تهیه، ثبت، نگهداری و ارسال به موقع گزارش‌های درمانی

• • بهبود اقتصاد و درمان با صرفه‌جویی در وقت پرسنل و جلوگیری از هدر رفتن مواد مصرفی و دارویی

• • افزایش امکان کنترل مدیریت بر فعالیت های روزمره بیمارستانی

• • امکان دسترسی به اخرین اطلاعات بخش‌های مختلف و نظارت مستقیم بر امور بیمارستان

• امکان تهیه گزارش‌های مختلف مدیریت

کاهش تخلفات پزشکی: از آنجا که در سیستم HIS ثبت ساعات و فعالیت‌های پزشکی، دقیق و غیرقابل تغییر است، به طور حتم تخلفات پزشکی نیز در سطح بیمارستان‌ها کاهش می‌یابد (کرونلهم،۱۳۸۲ :۲۶-۲۵).

به همین دلیل ارزیابی مستمر ضرورت ایجاد و توسعه سیستم های اطلاعات بیمارستانی است و هدف آن، توجه به مسایل مؤثر در این سیستم می‌باشد ساختار بیمارستان‌ها و به خصوص بیمارستانهای دولتی کرمانشاه نیز با توجه به استفاده از سیستم اطلاعات بیمارستان بی نیاز از این ارزیابی نبوده و ارزیابی بر سنجش ارزش نسبی پدیده ها با بهره گرفتن از معیار های معین مطرح شده تأکید دارد و هدف از انجام تحقیق ارزیابی تعین میزان مطابقت کار انجام شده در هر بیمارستان و مقایسه سیستم اطلاعاتی و کیفیتی سیستم و رضایت کاربر در بیمارستانهای دولتی سطح کرمانشاه می‌باشد و به دنبال میزان تحت پوشش گرفتن سیستم his در کرمانشاه در بیمارستانهای دولتی تاچه حد است می‌باشد و نیز با کمک این تحقیق میزان رضایت کاربران از استفاده این برنامه و میزان کیفیت سیستم اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و سیستم های مورد استفاده در بیمارستان‌ها مناسب می‌باشد و کیفیت سیستم اطلاعات آن ها نیز کافی و مناسب است و نقاط ضعف آن در چه قسمت‌هایی دیده می شود آیا در بیمارستان‌ها تا حدی که قابلیت های سیستم اطلاعات از دیدگاه های کاربران متفاوت سنجیده رضایت ایجاد شده و از کیفیت مناسب برخوردار است تا بتوان به ارتقای سیستم اطلاعات بیمارستانی کمک نمود.

۱-۵ سؤالهای پژوهش

در این پژوهش می‌خواهیم ارزیابی کارایی سیستم اطلاعات بیمارستانی ‌در مورد مطالعه بیمارستانهای دولتی کرمانشاه بررسی کنیم و ‌به این سؤالها پاسخ دهیم که:

۱-۵-۱ سؤال اصلی

بررسی کارایی سیستم اطلاعات بیمارستانی در بیمارستان های دولتی شهر کرمانشاه.

۱-۵-۲ سؤالهای فرعی

کیفیت سیستم اطلاعاتی بیمارستان بر رضایت کاربر از سیستم مؤثر واقع می‌گردد؟

کیفیت اطلاعات سیستم بیمارستان بر رضایت کاربر کاربر از سیستم مؤثر واقع می‌گردد؟

۱-۶ اهداف انجام پژوهش

هر تحقیق و پژوهش به منظور رسیدن به هدف یا اهدافی انجام می‌گیرد و در واقع آن هدف است که پژوهشگر را به انجام پژوهش وا می‌دارد، و انگیزه ای است برای شروع پژوهش و به اتمام رساندن آن.

هدف کلی:

بررسی کارایی سیستم اطلاعات بیمارستانی در بیمارستان های دولتی شهر کرمانشاه.

اهداف جزئی:

• • تعیین رابطه بین کیفیت سیستم و رضایت کاربر از سیستم های اطلاعات بیمارستانی.

• • تعیین رابطه کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر از سیستم های اطلاعات بیمارستانی.

• • تعیین میانگین (میزان) کیفیت اطلاعات در سیستم های اطلاعات بیمارستانی.

• • تعیین میانگین (میزان) کیفیت سیستم در سیستم های اطلاعات بیمارستانی.

• • تعیین میانگین (میزان) رضایت کاربر در سیستم های اطلاعات بیمارستانی.

• • تعیین میانگین نمره کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در انواع سیستم های اطلاعات بیمارستانی.

• • تعیین میانگین نمره نهایی کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در انواع سیستم های اطلاعات بیمارستانی.

• تعیین میانگین نمره نهایی کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در بیمارستان های مختلف.

۱-۷ سئوالات پژوهش:

• • چه رابطه ای بین کیفیت سیستم و رضایت کاربر از سیستم های اطلاعات بیمارستانی رابطه وجود دارد؟

• • چه رابطه ای بین کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر از سیستم های اطلاعات بیمارستانی رابطه وجود دارد؟

• • میانگین کیفیت اطلاعات سیستم اطلاعات بیمارستانی در چه حدی می‌باشد؟

• • میانگین کیفیت اطلاعات سیستم اطلاعات بیمارستانی در چه حدی می‌باشد؟

• • میانگین کیفیت سیستم اطلاعات بیمارستانی در چه حدی می‌باشد؟

• • میانگین رضایت کاربر از سیستم اطلاعات بیمارستانی در چه حدی می‌باشد؟

• • آیا میانگین نمره کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در انواع سیستم های اطلاعات بیمارستانی در جامعه آماری پژوهش به تفکیک نوع کاربران (کادر اداری، کادر درمان) متفاوت است؟

• • آیا میانگین نمره نهایی کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در انواع سیستم های اطلاعات بیمارستانی متفاوت است؟

• آیا مقایسه میانگین نمره نهایی کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در بیمارستان های مختلف متفاوت است؟

فرضیات پژوهش:

• • به نظر می‌رسد بین کیفیت سیستم و رضایت کاربر از سیستم های اطلاعات بیمارستانی رابطه وجود دارد.

• • به نظر می‌رسد بین کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر از سیستم های اطلاعات بیمارستانی رابطه وجود دارد.

• • به نظر می‌رسد، میانگین کیفیت اطلاعات سیستم اطلاعات بیمارستانی در حد متوسط (نسبتاً مطلوب) می‌باشد.

• • به نظر می‌رسد، میانگین کیفیت سیستم اطلاعات بیمارستانی در حد متوسط (نسبتاً مطلوب) می‌باشد.

• • به نظر می‌رسد، میانگین رضایت کاربر از سیستم اطلاعات بیمارستانی در حد متوسط (نسبتاً مطلوب) می‌باشد.

• • به نظر می‌رسد، میانگین نمره کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در انواع سیستم های اطلاعات بیمارستانی در جامعه آماری پژوهش به تفکیک نوع کاربران (کادر اداری، کادر درمان) متفاوت است.

• • به نظر می‌رسد، مقایسه میانگین نمره نهایی کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در انواع سیستم های اطلاعات بیمارستانی متفاوت است.

• به نظر می‌رسد، مقایسه میانگین نمره نهایی کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات و رضایت کاربر در بیمارستان های مختلف متفاوت است.

۱-۸ قلمرو پژوهش

۱-۸-۱ قلمرو موضوعی پژوهش:

همچنین مبانی نظری مبین آن است که عملکرد خانواده همچون سازگاری دارای ابعاد و مؤلفه های مختلفی است و جنبه‌های گوناگون آن موجب ارتقاء سازگاری با موقعیت جدید می‌گردد. ‌بنابرین‏ مطالعات درباره ابعاد و سازوکار سازگاری و عوامل فردی و اجتماعی مؤثر بر آن در این زمینه بسیار یاری رسان است. نگرانی های موجود ‌در مورد نوجوانان و جوانان باعث شده که رفتار ناسازگار اجتماعی مورد بحث قرار گیرد و گروه کثیری از مشکلات زمینه ای در پیدایش این رفتارها مورد بررسی قرار گیرد. علاوه بر آن، ضرورت پژوهش حاضر آن است که بدون داشتن اطلاعات لازم ‌در مورد سازوکار عملکرد رفتار ناسازگارانه و عوامل زمینه ای در شکل گیری این رفتارها نمی توان برنامه آموزشی و درمانی درستی برای آنان تدوین نمود. ‌بنابرین‏ این مطالعه در راستای تبیین رابطه خودکنترلی و عملکرد خانواده با سازگاری اجتماعی دانش آموزان انجام می‌گیرد و با بهره گرفتن از نتایج به دست آمده می توان برنامه های آموزشی مناسبی را تدارک دید، به علاوه می توان با اعلام نظر و گزارش نتایج نهایی طرح به متخصصین و مسئولین، جهت مطالعه مؤثر پیرامون ناسازگاری های دانش آموزان و عوامل محیطی مؤثر بر ناسازگاری، جهت ارتقاء سلامت روانشناختی دانش آموزان اشاره نمود. همچنین دست آورد های این طرح می‌تواند برای فعالیت های فرهنگی، آموزشی و روانشناختی مورد استفاده کسانی قرار گیرد که با دانش آموزان سروکار دارند. ‌بنابرین‏ وزارت آموزش و پروش، مدارس، کلینیک ها ی مشاوره و روانشناسی و مراکز مشاوره خانواده می‌توانند از نتایج این پژوهش استفاده نمایند.

هدف کلی پژوهش:

تبیین رابطه خودکنترلی و عملکرد خانواده با سازگاری اجتماعی دانش آموزان

اهداف اختصاصی

1. 1. تبیین قدرت پیش‌بینی کنندگی خودکنترلی بر سازگاری اجتماعی دانش آموزان

1. تبیین قدرت پیش‌بینی کنندگی عملکرد خانواده با سازگاری اجتماعی دانش آموزان

-۳ مقایسه سازگاری اجتماعی در بین دختران و پسران.

تعاریف مفهومی و عملیاتی متغییرهای پژوهشی

الف) تعریف مفهومی متغییرهای پژوهشی

سازگاری از رفتار مفید و مؤثر آدمی در تطبیق با محیط فیزیکی و روانی، به گونه ای است که تنها با تغییرات محیطی همرنگی نکرده و به پیروی ناهشیار از آن کفایت نکند و خود نیز بتواند بر محیط تاثیر گذاشته و آن را به گونه ای مناسب تغییر دهد(بارلو، ۱۹۹۲ ؛ به نقل از زارع مقدم، ۱۳۸۵). انسان سازگار کسی است که از سلامت روانی برخوردار باشد اما تغییرات فشرده و سریع، معمولاً قابلیت سازگاری فرد را به طور جدی زیر سوال می‌برد و در نتیجه احتمال تضاد، تعارض، استرس و سردرگمی پدید می‌آید(بذل، ۱۳۸۳).

خودکنترلی بیانگر میزان مطابقت ویژگی های رفتاری خود با شرایط و موقعیت موجود است(کریتنر و کینیکی، ۲۰۰۷). مفهوم خودکنترلی که در سال۱۹۷۴ توسط اشنایدر گسترش یافت، ‌به این معنی است که یک شخص در موقعیت خود چه قدر انعطاف پذیر یا چه قدر پایدار است(کاشال و کوانتس^[۱۲]، ۲۰۰۶).

عملکرد خانواده، موثرترین عامل محیطی در رشد و تحول شناختی کودک است و بسیاری از مشکلات کودکان از خانواده های آن ها ناشی می شود(کامبرینک و گراهام، ۱۹۸۹). مینوچین^[۱۳]،۱۹۷۴(به نقل از ثنایی، ۱۳۷۵)، معتقد است سیستمی که بیش از همه بر رفتار فرد اثر دارد، خانواده است. در واقع، خانواده نه تنها رفتار سازشی و بهنجار، بلکه رفتارهای نابهنجار افراد را شکل می‌دهد. الینگورث^[۱۴](۱۹۸۶)، نیز نحوه برخورد والدین نسبت به کودک را در زمره عواملی می‌داند که وی را در معرض خطر روانشناختی قرار می‌دهد.

ب)تعریف عملیاتی متغییرهای پژوهشی

سازگاری نمره ای است که آزمودنی در پرسشنامه سازگاری سینها و سینگ(۱۹۹۳) فرم دانش آموزان دبیرستانی به دست می آورد.

خودکنترلی نمره ای است که آزمودنی در مقیاس خودکنترلی گراسمیک و همکاران^[۱۵](۱۹۹۳) به دست می آورد.

عملکرد خانواده نمره­ای است که آزمودنی در مقیاس عملکرد خانواده اپشتاین و همکاران(۱۹۸۳) به دست می آورد.

فصل دوم

پیشینه تحقیق

در این قسمت ‌از پژوهش سعی برآن است تا متغیرهای پژوهش موردبحث وبررسی قرارگرفته ‌و نظریات موجود در این باب ارائه شود.درابتداگستره نظری دررابطه بامتغیرهای موردپژوهش آورده شده وسپس به یافته های پژوهشی پرداخته می شود.

سازگاری اجتماعی

سازگاری به همه راهبردهای گفته می شود که فرد برای اداره کردن موقعیت های استرس زای زندگی به کار می‌برد(سادوک و سادوک^[۱۶]، ۲۰۰۳). و سازگاری اجتماعی از نظر ویزمن^[۱۷](۱۹۷۵)، انعکاسی از تعامل انسان با افراد دیگر، رضایت از کنش های فردی و نحوه عملکرد در نقش هاست که به احتمال زیاد تحت تاثیر شخصیت، فرهنگ و روابط خانوادگی قرار دارد(حیدری، ۱۳۸۷). خصوصیات شخص(مهارت‌ها، نگرش‌ها، ارزش‌ها و حالات بدنی) و حساسیت موقعیت های که فرد با آن رو به رو می شود از جمله عواملی هستند که بر سازگاری با محیط و تغییرات آن موثرند و ار آنجا که شخص و محیط همواره در حال تغییرند این دو عامل در تعیین سازگاری، خشنودی و کامیابی فرد تاثیر می‌گذارند، زیرا سازگاری همواره باید بین این دو عامل خاص صورت پذیرد(قاطع زاده، ۱۳۸۴).

سازگاری اجتماعی در نوجوانان به عنوان مهمترین نشانه ی سلامت روان آنان، از مباحثی است که در دهه های اخیر توجه بسیاری از جامعه شناسان، روانشناسان و مربیان را به خود جلب نموده است، زیرا دوره ی نوجوانی، دوره ی حساسی است و سازگاری اجتماعی نوجوان در این دوره دستخوش تحولات عاطفی، جسمانی و ذهنی فوقالعاده شدیدی است و هنوز به طور کامل رشد نیافته است. به همین علت ممکن است تأخیر در بلوغ عاطفی به دنبال خود مشکلات جدی در روابط بین فردی در نوجوانان و چالش های اجتماعی برای آنان پدید آورد. علاوه براین، رشد اجتماعی مهمترین جنبه ی رشد وجود هر شخصی است و معیار اندازه گیری رشد اجتماعی هرکس سازگاری او با دیگران است. سازگاری اجتماعی مانند رشد جسمی، عاطفی و عقلی یک کمیت پیوسته است و به تدریج به کمال می‌رسد و در طول زندگی به طور طبیعی و در برخورد با تجربه ها حاصل می شود. با سپری شدن دوران کودکی و ورود به دوران نوجوانی، رشد روانی – اجتماعی از تحول ساده به تحول عمیق و کیفی تبدیل می شود و نوجوان با به کارگیری مهارت های اجتماعی، می‌تواند جایگاه خود را در میان مراودات اجتماعی و ارتباط با همسالان خود و بزرگسالان پیدا کند و مورد پذیرش اجتماعی قرار گیرد. موفقیت در امر پذیرش اجتماعی به سازگاری اجتماعی منجر می شود و ممکن است فرد را به مرحله ی نفوذ و رخنه ی اجتماعی برساند که سطحی بالاتر از پذیرش اجتماعی است و در این مرحله می‌تواند بر اطرافیان خود تاثیرگذار باشد. رخنه ی اجتماعی، فرایندی است که از طریق آن روابط آدمیان از سطح دوست داشتن به سوی صمیمیت بیشتر سیر می‌کند(اتکینسون و هیلگارد^[۱۸]، ۲۰۰۴).

منظور از سازگاری، رابطه ای است که میان فرد و محیط او، به ویژه محیط اجتماعی و خانوادگی وجود دارد و به او امکان می‌دهد تا نیازها و انگیزه های خود را پاسخ گوید. فرد زمانی از سازگاری