۹-استفاده از مهارت های اجتماعی مناسب.
۱۰-پاداش دادن به موقعیت های خود. (کلینکه، ۱۳۸۶).
۵-۲پیشینه تحقیقات:
۱-۵-۲تحقیقات انجام شده در داخل کشور :
ابراهیمی، بوالهری و ذوالفقاری(۱۳۸۱) پژوهشی با عنوان بررسی رابطه شیوه های مقابله با استرس و حمایت اجتماعی با میزان افسردگی جانبازان قطع نخاع انجام داده اند. آزمودنی های پژوهش را ۷۰ جانباز قطع نخاعی مقیم منزل تشکیل داده اند و به این نتیجه رسیدند که جانبازانی که کمترین میزان افسردگی را داشتند، به طور معنی داری از روش های مؤثر مقابله ای متمرکز بر مسئله به ویژه روش های روی آوردن به مذهب، مقابله فعال، برنامه ریزی، جستجوی حمایت اجتماعی و تفسیر مثبت استفاده می کردند. همچنین جانبازانی که بالاترین میزان نشانه های افسردگی را داشتند کمتر از جانبازانی که نشانه های افسردگی کمتری داشتند، از حمایت اجتماعی برخوردار بوده و کشمکش های میان فردی بیشتری را گزارش نمودند. همچنین اشتغال، اعزام داوطلبانه به جبهه ها (شاخصی از اعتقاد و تمرکز کنترل درونی )با نشانه های افسردگی کمتر رابطه داشت. این بررسی نشا ن داد نقش مؤثر حمایت اجتماعی و شیو ه های مقابله ای ویژه در کاهش نشانه های افسردگی، احساس بهتر و تحمل پیامدهای بیماریها و آسیب های جدی مانند قطع نخاع است.
بخشانی، بیرشک، عاطف و بوالهری(۱۳۸۲) مطالعه ای با عنوان ارتباط حمایت اجتماعی ادراک شده و رویدادهای استرس زای زندگی با افسردگی انجام دادند . آزمودنی های پژوهش ر ا ۱۵۳ نفر( ۹۱ بیمار افسرده و ۶۲ نفر غیر افسرده) تشکیل داده اند و به این نتیجه رسیدند که بی رویدادهای منفی و افسردگی، همبستگی مثبت و بین حمایت اجتماعی ادراک شده و افسردگی، همبستگی منفی در هر دو گروه ( افسرده و غیرافسرده) وجود دارد. همچنین با مقایسه میانگین رویدادهای استرس زا ی تجربه شده در دو گروه نشا ن دادند که افراد افسرده رویدادهای منفی بیشتر ی را تجربه کرده اند. افزون برآن، میانگین حمایت اجتماعی ادراک شده نیز در افراد افسرده به طور معنی دار ی پائینتر از افراد غیرافسرده بوده است.به طورکلی نتایج پژوهش نشان داد تأثیر رویدادهای منفی زندگی در بروز یا تشدید افسردگی و نقش تعدیل کننده حمایت اجتماعی در بروز یا تشدید آن است.
پژوهشی را پناغی ، قهاری ، احمد آبادی و یوسفی(۱۳۸۷) با عنوان همسر آزاری و سلامت روانی : نقش حمایت اجتماعی و راهبردهای مقابله انجام دادند..یک گروه‌ از زنان آزاردیده(۴۵ نفر)و یک گروه از زنانی که قربانی نبودند(۷۲ نفر) به عنوان نمونه این مطالعه بودند. نتایج نشان داد که زنان آزار دیده در حمایت اجتماعی و سلامت روانی نمره‌های پایین‌تر و در راهبردهای مقابله‌ای نمره‌های‌ بالاتری کسب کردند.
مطالعه ای توسط شعبان زاده، زارع ، حاتمی و زهراکار(۱۳۹۲) با عنوان بررسی رابطه سبک های مقابله با استرس و حمایت اجتماعی با کیفیت زندگی زنان سرپرست خانوار شهر تهران انجام شد نمونه پژوهش شامل۱۵۰ زن سرپرست خانوار منطقه ۱۶ شهر تهران بود… نتایج نشان داد که توانایی مقابله با رویدادهای استرس ­زا بویژه از طریق مقابله اجتنابی و برخورداری از حمایت خانواده می ­تواند کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد. هم­چنین هیجان­مداری تأثیر منفی بر کیفیت زندگی دارد.
پژوهشی را زاهدی و صالح (۱۳۹۳)با عنوان حمایت اجتماعی و میزان سلامت اجتماعی همسران جانبازان اعصاب و روان شهر تهران انجام دادند.نمونه این مطالعه ۳۴۰ نفربود .یافته های حاصل از این تحقیق نشان داد که هرچه همسران جانبازان از حمایت اجتماعی بالاتری برخوردار باشند،متناسب با آن از سلامت اجتماعی بالاتری برخوردار خواهند بود.همچنین نتایج نشان داد که خانواده مهمترین منبع کسب حمایت اجتماعی از نظر همسران جانبازان محسوب می شود.
مطالعه اقدسی و عیدی (۱۳۹۰)با عنوان بررسی رابطه سلامت روانی و راهبردهای مقابله ای در بین جانبازان قطع نخاع شهرستان تبریز انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش کلیه جانبازان قطع نخاع شهرستان تبریز است که تعداد آنها ۴۰ نفر بود. نتایج تحقیق نشان داد که استفاده از سبک های مقابله ای هیجان مدار و مسئله مدار توسط جانبازان قطع نخاع شهرستان تبریز را نمی توان از طریق متغیرهای سلامت روانی ،اختلال جسمانی ،اضطراب و اختلال در کارکرد اجتماعی آنها پیش بینی کرد و باید به دنبال عوامل دیگری به غیر از عوامل یاد شده بود.اما استفاده از این دو سبک ( هیجان مدار و مسئله مدار )از طریق متغیر افسردگی قابل پیش بینی است.
میکاییلی، مختارپور و میسمی(۱۳۹۱) پژوهشی را با عنوان نقش حمایت ادراک شده ،راهبردهای مقابله ای و تاب آوری در پیش بینی کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس انجام دادند.. نمونه این مطالعه ۱۰۰ نفر بودند.نتایج نشان داد که وجوه مختلف حمایت اجتماعی ادراک شده، راهبردهای مقابله ای و تاب آوری با کیفیت زندگی، همبستگی مثبت دارند و می توان کیفیت زندگی بیماران مبتلا به ام. اس را براساس متغیرهای حمایت اجتماعی ادراک شده، راهبردهای مقابلهای و تاب آوری پیش بینی نمود. همچنین میزان حمایت اجتماعی ادراک شده، راهبردهای مقابله ای و تاب آوری مبتلایان به بیماری ام. اس می تواند سلامت روانی و جسمی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
مطالعه ای را اکوچکیان، روح افزا ،حسن زاده و شریفی(۱۳۸۷) با عنوان ارتباط حمایت اجتماعی با راهبردهای مقابله با استرس در پرستاران بخش روان پزشکی انجام دادند . این مطالعه بر روی ۴۷ نفر پرسنل پرستاری بخش های روانپزشکی بیمارستان های آموزشی اصفهان انجام شده است.نتایج نشان داد که هرچه حمایت اجتماعی بیشتر باشد استفاده از روش های موثر مقابله با استرس افزایش و استفاده از روش های غیر موثر کاهش می یابد.
پژوهشی را پارسامنش، برجعلی و منصوبی فر(۱۳۹۰) با عنوان اثربخشی آموزش برنامه مدیریت استرس بر کیفیت زندگی زنان شاغل انجام دادند .نمونه این پژوهش را ۳۰ نفر تشکیل می دادند نتایج بدست آمده بیانگر این بود که آموزش مهارت مدیریت استرس، میزان کلی کیفیت زندگی و دو مولفه سلامت (جسمی و روانی) زنان شاغل را به طور معناداری افزایش داده است.
مطالعه ای را علی پور،سجادی،فروزان،نبوی و خدمتی (۱۳۸۸) با عنوان نقش حمایت های اجتماعی در کاهش اضطراب و افسردگی سالمندان انجام دادند. نمونه این پژوهش ۱۰۰ نفر بودندو نتایج نشان داد که تمامی انواع حمایت های اجتماعی ) مادی، عاطفی، کارکردی و ساختاری) با اضطراب و افسردگی رابطه معکوس و معنی داری داشتند. حمایت های مادی وساختاری پیش بینی کننده های معناداری برای سالمندان دارای اضطراب و حمایت مادی پیش بینی کننده معنادار سالمندان افسرده بود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مطالعه ای را طباطبایی، رمضانخانی، قارلی پور،حیدرآبادی،توسلی،مطلبی،گیلاسی، رنجبر و فخارزاده(۱۳۹۲) با عنوان بررسی عوامل موثر بر افسردگی، استرس درک شده و حمایت اجتماعی درک شده و ارتباط میان آن ها در دانشجویان ساکن خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام دادند که در آن ۳۹۰ نفر به عنوان نمونه بررسی شدند و نتایج نشان داد که بین استرس ادراک شده ، حمایت ادراک شده و افسردگی رابطه معنی داری وجود دارد.
پژوهش را رادی، مشایخی و نوری (۱۳۹۲)،با عنوان رابطه میان خوش بینی اسلامی، افسردگی و سبک های مقابله با استرس در دانشجویان انجام دادند.۲۲۴ نفر، نمونه های این تحقیق را تشکیل دادند. نتایج نشان داد که خوش بینی اسلامی، افسردگی و سبک های مقابله دارای رابطه معنادار بوده و خوش بینی اسلامی و سبک های مقابله شاخص خوبی برای پیش بینی افسردگی هستند. همچنین افراد دارای خوش بینی اسلامی، کمتر دچار افسردگی می شوند و در برخورد با رویدادهای تنش زا از مقابله های موثر استفاده می کنند.
مطالعه ای را ثمری ،لعلی و عسکری (۱۳۸۵) با عنوان بررسی منابع حمایتی و شیوه های مقابله با عوامل استرس زا در دانشجویان انجام دادند. نمونه های مورد پژوهش ۳۴۰ نفر بودند. نتایج حاکی از عدم وجود رابطه معنی دار بین میزان استرس ادراک شده و شیوه مقابله مسئله مدار و رابطه معنی دار بین شیوه مقابله هیجان مدار و ادراک استرس بوده است. از لحاظ رابطه بین ادراک استرس با ادراک کلی حمایت اجتماعی، ادراک حمایت ،خانواده، ادراک حمایت افراد مهم و ادراک حمایت دوستان رابطه معنی دار به دست آمد. نقش بسیار مهم شیوه های مقابله با استرس برای برقراری سازگاری روانی- اجتماعی افراد در معرض استرس ضروری است.
مطالعه ای را نظری چگنی،بهروزی،مهرابی زاده و هاشمی در سال ۱۳۹۱ با عنوان رابطه دلبستگی ایمن،خوشبینی و حمایت اجتماعی با رضایت از زندگی در دانشجویان دختر انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که بین متغیرهای سبک دلبستگی ایمن، خوشبینی و حمایت اجتماعی با رضایت از زندگی دانشجویان دختر رابطه مثبت معناداری وجود دارد و خوشبینی، حمایت اجتماعی، دلبستگی ناایمن اجتنابی و دلبستگی ایمن به ترتیب بهترین پیش بین کننده های متغیر رضایت از زندگی می باشند.
پژوهشی را ریاحی،وردی نیا،پورحسین در سال ۱۳۸۹ با عنوان بررسی رابطه بین حمایت اجتماعی و سلامت روان انجام دادند و نتایج نشان داد که سلامت روان دانشجویان پسر بهتر از دختران بوده و رابطه مستقیم و معناداری بین میزان حمایت اجتماعی و سلامت روان مشاهده شد. این در حالی است که بین سلامت روان با میزان دین داری و طبقه اجتماعی رابطه معنا داری مشاهده نشد. علاوه بر آن، دانشجویان دختر، دانشجویان متعلق به طبقات اجتماعی بالاتر، و دانشجویان دین دارتر،حمایت اجتماعی بالاتری را گزارش کرده بودند.
مطالعه ای را چناری،نوروزی و طهماسبی در سال ۱۳۹۲را با عنوان بررسی رابطه حمایت اجتماعی درک شده با رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت در جانبازان شیمیایی استان ایلام انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که بین تمامی زیر مقیاسهای حمایت اجتماعی با رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت و زیر مقیاسهای آن ارتباط معنادار وجود داردو از بین ابعاد حمایت اجتماعی، حمایت دوستان بالاترین همبستگی و حمایت افراد مهم کمترین همبستگی را با رفتارهای ارتقاء دهنده نشان می دهد و بطور کلی بین حمایت اجتماعی بویژه حمایت دوستان با رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت ارتباط وجود دارد.
پژوهشی را ماندنی، حسینی و رستمی در سال ۱۳۹۱ با عنوان مقایسه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در جانبازان بستری و سرپایی مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که اختلال استرس پس ار سانحه می تواند کیفیت زندگی جانبازان را به خصوص در حیطه های ایفای نقش جسمی و هیجانی و عملکرد اجتماعی تحت تاثیر قرار می دهد و بین جانبازان بستری و سرپایی به لحاظ نمرات کیفیت زندگی اختلاف معناداری وجود ندارد اما مدت بستری تاثیر معناداری بر کیفیت زندگی جانبازان بستری دارد.
مطالعه ای را محقق، ممتازی ،موسوی نسب، عرب ، الهام و امین صبوری در سال ۱۳۹۲ با عنوان بررسی علائم اختلال استرس پس از سانحه در جانبازان شیمیایی در مقایسه با جانبازان مذکر غیرشیمیایی انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که هرچند در این مطالعه شیوع علائم اختلال پس از سانجه در افراد بین دو گروه جانبازان شیمیایی و غیرشیمیایی تفاوت آشکاری ندارد اما به نظر می رسد که سلامت روانی در افراد جانباز که در معرض عوامل شیمیایی قرار داشته اند به دلیل آثار مضر طولانی مدت تحت تاثیر قرار گرفته اند.
پژوهشی را رادفر، جزایری،حقانی،حبیبی و انوری در سال ۱۳۹۰با عنوان بررسی مقایسه ای وضعیت حافظه در بین جانبازان مبتلا به اختلال استرس بعد از حادثه توام با افسردگی و بیماران افسرده غیر جانباز انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که هر چه سن بالاتر از ۴۵ سال، سطح تحصیلات پایی ن تر از دیپلم،افسردگی شدیدتر و مدت زمان حضور در جبهه بیش تر باشد تاثیر آن بر اختلالات حافظه نیز بیش تر است همچنین ی افت ههای حاصل از این تحقیق نشان داد گرچه هر دو اختلال استرس بعد از حادثه و افسردگی بر حافظه موثر هستند، وضعیت حافظه در بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه توام با افسردگی و بیماران افسرده مزمن تفاوتی ندارد.
مطالعه ای را احمدزاده، احمدی،نورانی پور و اخوی در سال ۱۳۹۱ با عنوان اثر بخشی روش ایمن سازی در مقابل استرس بر کاهش نشانگانPTSD در جانبازان انجام دادند و نتایج پژوهش نشان داد که مداخله با روش ایمن سازی در مقابل استرس در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش نشانگان عمومی اختلال استرس پس از سانحه و کاهش علائم اجتناب و برانگیختگی در جانبازان شد. ولی این روش بر روی علائم تجربه مجدد در جانبازان موثر نبود.
۲-۵-۲پیشینه تحقیقات خارج از کشور :
مطالعه ای را بومباردیر^۱ ، آمیکو ^۲و جردن^۳ (۱۹۹۰) با عنوان رابطه ارزیابی وسازگاری مقابله ای با بیماری مزمن مورد بررسی قرار دادند.نتایج نشان داد که مقابله هیجان مدار به صورت مستقیم با سازگاری ضعیف روانی و افسردگی پس از کنترل رتبه دهی شدت علائم توسط پزشک رابطه مثبت دارد. ارزیابی بیماری های مزمن پاسخ های مقابله ای هیجان مدار بیشتر و سازگاری ضعیف تر نسبت به بیماری را پیش بینی می کند و استفاده از استراتژی های مقابله ای مسئله محور به طور کلی به سازگاری بیماری نامربوط بوده است.
پژوهشی را افلاکسیر^۴ در سال ۲۰۱۰ با عنوان نقش حمایت اجتماعی و راهکارهای مقابله ای بر سلامت روان گروهی از جانبازان ناتوان انجام داد و به این نتیجه رسید که حمایت اجتماعی ، نقش مهمی در سلامت روان جانبازان ناتوان جسمی و نوع پیشرفته آن دارد.همچنین ناتوانی جسمی سلامت روان جانبازان را پیش بینی می کند اما نوع پیشرفته آن نقش مهمی در سلامت روان جانبازان ندارد.یافته ها نشان داد جانبازانی که از روش های مقابله ای استفاده می کنند وضعیت سلامت روانی بهتری دارند.
پژوهشی را ویلکاس^۱ (۱۹۸۱)با عنوان حمایت اجتماعی،استرس زندگی و سازگاری روان شناختی انجام داد . نمونه این مطالعه را ۳۲۰ نفر تشکیل دادند و محقق به این نتیجه رسید که حمایت اجتماعی نقش میانجی برای دو معیار اندازه گیری وقایع زندگی و پریشانی روانشناختی در رابطه وقایع زندگی و پریشانی روانی دارد
مطالعه ای توسط بلگر^۲ و آمارل^۳ (۲۰۰۷) با عنوان اثرات حمایت اجتماعی قابل دید بر سازگاری با استرس انجام شد.تعداد شرکت گنندگان در این پژوهش۲۵۷ نفر بود. نتایج نشان داد که حمایت هنگامی موثر بود که از برقراری ارتباط حس عدم کارایی به دریافت کنندگان اجتناب شود.
پژوهشی را هالاماندریس^۴ و پاور^۵ (۱۹۹۹) با عنوان تفاوت های فردی،حمایت اجتماعی و مقابله با استرس امتحان: مطالعه سازگاری روانی اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان مورد
بررسی قرار داده اند. نتایج نشان داد که متغیرهای شخصیت به طور قابل توجهی با حمایت
اجتماعی و تنظیم روانی به زندگی دانشگاهی در ارتباط است. با این حال، هیچ یک از متغیر های شخصیت، معیارهای حمایت اجتماعی و یا دیگر شاخص های سازگاری روانی رابطه ای با عملکرد تحصیلی نداشتند.همچنین مقابله هیجان مدار به صورت مثبتی با با روان رنجوری ارتباط داشت و روش های مقابله ای مسئله مدار به صورت مثبت با انگیزه موفقیت رابطه داشت. ارتباطات متعدد بین شخصیت و روش های مختلف مقابله با استرس امتحانات در تحقیق گزارش شد. در نهایت، شخصیت و حمایت اجتماعی به طور قابل توجهی به پیش بینی سازگاری روانی به زندگی دانشگاهی کمک کرده اند.
پژوهشی را میرو و برانکا کلاریس^۶،فرانسیسکویچ^۷،کرسی^۸،گرکویچ^۹،لیسیکا^۱۰، استناوویچ^۱۱ در ^[۳۵]
سال ۲۰۰۸ ، با عنوان حمایت اجتماعی و اختلالات پس از سانحه در زنان آسیب دیده در جنگ بوسنی و هرزگوین انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که منابع حمایت اجتماعی که زنان آسیب از خانواده، دوستان و همکاران به خود دریافت می کردند، اهمیت شان را به
عنوان یک فرد مفید تغییر می داد.این منابع عوامل پیش بینی کننده قوی در توسعه اختلالات استرس پس از سانحه است.
مطالعه ای را لافای^۱، کاولا^۲ ، درچر^۳ و روزن^۴ در سال ۲۰۰۸ با عنوان رابطه بین علائم اختلال پس از سانحه ، حمایت اجتماعی و منابع حمایتی در جانبازان دارای اختلال پس از سانحه شدید را در دو زمان (فاصله زمانی ۶ ماهه) انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که در زمان اول ، فرسایش بیشتری در حمایت ادارک شده از دوستان در علائم اختلال استرس پس از سانحه پیش بینی شد. بر خلاف انتظار، سطح اولیه حمایت درک شده و عوامل استرس زا در این دوره از عارضه مزمن اختلال استرس پس از سانحه پیش بینی نشد.
پژوهشی را الکلیت^۵، اوسترگارد کجر^۶،لاسگارد^۷ و پالیک^۸ در سال ۲۰۱۲ با عنوان حمایت اجتماعی، مقابله با استرس و علائم استرس پس از سانحه در پناهندگان جوان انجام دادند و .مشخص شد که ۴۳-۳۵ درصد از جوانان در محدوده بالینی برای تشخیص اختلالات پس از سانحه قرار داشتند.جنسیت زن، راهبردهای مقابله ای اجتنابی و مسئله مدار عوامل پیش بینی کننده اختلال پس از سانحه است.با این حال اثرات محافظتی حمایت اجتماعی برای این گروه مشاهده نشد. ^{[۳۶]
[۳۷]}
فصل سوم
روش پژوهش
۳-۱پیش درآمد
در این فصل از پایان نامه، به قسمت بسیار مهم و اساسی از فرایند تحقیق یعنی روش های مورد استفاده در تحقیق جهت بررسی جامعه آماری، روش های نمونه گیری، حجم نمونه، هم چنین روش ها و ابزار مورد استفاده جهت گردآوری اطلاعات و روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده پرداخته خواهد شد.
۲-۳ روش تحقیق
تحقیقات این پژوهش از نظر روش تحقیق تو صیفی از نوع همبستگی است. تحقیقات توصیفی محقق به دنبال چگونه بودن موضوع است و می­خواهد بداند پدیده، متغیر، شیء یا مطلب چگونه است. به عبارت دیگر،تحقیق توصیفی وضع موجود را بررسی می­ کند و به توصیف منظم و نظام­دار وضعیت فعلی آن می ­پردازد و ویژگی­ها و صفات آن را مطالعه و در صورت لزوم ارتباط بین متغیرها را بررسی می­نماید. همچنین این پژوهش از نظر هدف، کاربردی است.
۳-۳ جامعه آماری تحقیق
جامعه آماری پژوهش حاضر جانبازان استان گیلان می باشند . جامعه آماری در زمان پژوهش ۲۱۲۰۰بودند.
۴-۳حجم نمونه
با توجه به جدول مورگان، حجم نمونه این تحقیق ۳۸۰ نفر انتخاب شد.
۵-۳ روش نمونه گیری و اجرا

۰۵ /۰

داده ها غیرنرمال است

همانگونه که مشاهده می‌شود، برخی متغیرها نرمال بوده و برخی غیر نرمال است. متغیرهای کاربرد فناوری اطلاعات و عملکرد مدیریت منابع انسانی نرمال است و متغیر عملکرد سازمانی غیر نرمال است. بنابراین به منظور آزمون فرضیات باید از آزمون های ناپارامتریک که برای متغیر های غیر نرمال بکار گرفته می شود، استفاده کرد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تحلیل عاملی تأییدی مدلهای اندازه گیری:
قبل از واردن شدن به مرحله آزمون فرضیات لازم است از صحت مدلهای اندازه گیری متغیرهای فناوری اطلاعات، عملکرد مدیریت منابع انسانی و عملکرد سازمانی اطمینان حاصل کنیم . لذا در ادامه مدلهای اندازه گیری این سه متغیر به ترتیب آورده می شود که این کار توسط آزمون تحلیل عاملی تأییدی انجام می گیرد.
سؤال اساسی مطرح شده این است که آیا این مدل های اندازه گیری؛ مدل اندازه گیری مناسبی می باشند؟ برای پاسخ به این پرسش بایستی آماره و سایر معیارهای مناسب بودن برازش مدل مورد بررسی قرار گیرد
مدل اندازه گیری متغیر فناوری اطلاعات
با نگاهی به نتایج خروجی لیزرل مدل متوجه می شویم که مدل اندازه گیری ، مدل مناسبی است چون که مقدار کای دو آن به درجه آزادی کوچکتر از ۳ و مقدار GFI و AGFI بالای ۹۰ درصد است.
Chi-Square =91/99 (P <0/05)
Degrees of Freedom = 35
Comparative Fit Index (CFI) = 0/90
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI) = 0/92
شکل ۴-۱ : تحلیل عاملی تأییدی متغیرفناوری اطلاعات
مدل اندازه گیری متغیر عملکرد مدیریت منابع انسانی
با نگاهی به نتایج خروجی لیزرل مدل متوجه می شویم که مدل اندازه گیری ، مدل مناسبی است چون که مقدار کای دو آن به درجه آزادی کوچکتر از ۳ و مقدار GFI و AGFI بالای ۹۰ درصد است.
Chi-Square =24/63 (P <0/05)
Degrees of Freedom = 20
Comparative Fit Index (CFI) = 0/92
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI) = 0/91
شکل ۴-۲ : تحلیل عاملی تأییدی متغیر عملکرد مدیریت منابع انسانی
مدل اندازه گیری متغیر عملکرد سازمان
با نگاهی به نتایج خروجی لیزرل مدل متوجه می شویم که مدل اندازه گیری ، مدل مناسبی است چون که مقدار کای دو آن به درجه آزادی کوچکتر از ۳ و مقدار GFI و AGFI بالای ۹۰ درصد است.
Chi-Square =14/99 (P <0/05)
Degrees of Freedom = 9
Comparative Fit Index (CFI) = 0/93
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI) = 0/93
شکل ۴-۳ : تحلیل عاملی تأییدی متغیر عملکرد سازمان
آزمون فرضیات:
برای آزمون فرضیات بدین دلیل که برخی متغیر نرمال بوده و برخی غیرنرمال است، از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شده است.
فرضیه اول: بین کاربرد فناوری اطلاعات و عمکلرد مدیریت منابع انسانی همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد.
فرض H0: بین دو متغیر کاربرد فناوری اطلاعات و عملکرد مدیریت منابع انسانی همبستگی وجود ندارد.
فرض H1: بین دو متغیر کاربرد فناوری اطلاعات و عملکرد مدیریت منابع انسانی همبستگی وجود دارد.
H0: r = 0
H1: r ≠۰
جدول ۴-۵: جدول نتایج آزمون فرضیه اول

نام متغیرها

ضریب همبستگی

عدد معنی‌داری (sig)

α
(مقدار خطا)

رابطه معنی‌دار

عملکرد مدیریت منابع انسانی
کاربرد فناوری اطلاعات

۴۹/۰

۰۰۰/۰

کیم (۲۰۰۲) دانش سازمانی را از لحاظ منشا به دو دسته تقسیم می کنند:
دانش تجربی: حاصل تجمیع تجربیات افراد یا سازمان در انجام وظایف و کار خود می باشد.
دانش تحلیلی : از تحلیل اطلاعات و داده های به دست آمده در عملیات و تراکنش های سازمانی حاصل می شود که الگو ها و مدل ها به این دسته تعلق دارند.(kim,2002)
۲-۱-۴) خصوصیات دانش
برخی از محققـان سازمان(Spek and Hoog, 1995) با دانش به عنوان اشیایی برخورد کرده اند که می‌تواند شخصیت­های مختلفی را به خود گیرد. این رویکرد مشابه روش شی گراء است که در آن برای شناسایی و کارکردن با هریک از موجودیت­های سازمان، صفات یا خصوصیـاتی به آنها نسبت داده مـــی‌شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در این رویکرد می­توان انواع دانش را با بهره گرفتن از چنین خصوصیاتی شناسایی کرد: (Borghoff and Pareschi, 1998)
فعالیت: اشاره به فعالیت­های سازمانی دارد که دانش با آنها مرتبط است. هریک از فعالیتهای سازمانی مرتبط می تواند به عنوان یک خصوصیت به دانش نسبت داده شود.
حوزه: خصوصیت حوزه اشاره به موضوع دانش دارد. برای مثال، دانش می تواند متعلق به حوزه پزشکی، جامعه شناسی یا امثال آن باشد.
شکل: این خصوصیت اشاره به شکل ارائه دانش دارد و مثلاً می تواند کاغذی، الکترونیکی یا ذهنی باشد.
نوع: اشاره به نوع دانش دارد و می تواند مقادیری چون رویه، اصول راهنما، گزارش پیشرفت، گزارش شکست، دستنامه و … را اختیار کند.
محصول / خدمت: در برخی مواقع دانش در سازمان به طور مستقیم با یک محصول یا خدمت در ارتباط است که این محصولات و خدمات به عنوان خصوصیت دانـش ذکـر مــی شود.
زمان و مکان: این خصوصیت بیشتر به دانشهایی تعلق می گیرد که به شکل ذهنی هستند تا زمان و مکان دسترسی به آنها مشخص شود.
با تکمیل این خصوصیات برای دانش­های موجود در سازمان، می توان به ذخیره، بازیابی و توزیع آنها پرداخت.
۲-۲) مدیریت دانش
در سال­های اخیر، مدیریت دانش به عنوان یکی از جالبترین و چالش برانگیزترین موضوعات مدیریت کسب و کار بوده و دایره کاربرد آن همواره با سایر مباحث عرصه مدیریت، گسترده­تر میشود. مدیریت دانش فرایندی است که به سازمان ها در شناسایی، انتخاب، سازماندهی، انتشار و انتقال اطلاعات مهم و مهارت­ هایی که بخشی از سابقه سازمان هستند و عموما به صورت ساختار نیافته در سازمان وجود دارند، یاری می رساند (توربان،۲۰۰۶). از آنجا که مدیریت دانش ریشه­هایی در سیستم­های خبره، یادگیری سازمانی و نوآوری دارد، به خودی خود ایده جدیدی نیست. مدیران موفق همیشه از سرمایه ­های­ فکری بهره برده و ارزش آن را تشخیص داده اند. اما این تلاشها، سازمان یافته نبوده و تضمینی وجود نداشت که دانش به دست آمده به طور مناسب، برای حداکثر منافع سازمان، به اشتراک گذاشته شده و توزیع گردد (توربان،۲۰۰۶)، در حالیکه دانش و سرمایه فکری پایه و اساس شایستگی های اصلی و نیز راهبردی برای عملکرد بهتر می­باشد. دانش در صورتی نقش راهبردی دارد که سازمان بتواند آن را در فعالیت­های ارزش آفرینی استفاده نموده و از دانش ابزاری برای عملی ساختن فرصت های موجود در بازار رقابتی بهره ­برداری کند. زیرا برای شرکت ها دیگر امکان پذیر نیست که با انجام سریعتر و بهتر کارها مزیت رقابتی خود را حفظ کنند، بلکه مزیت رقابتی هنگامی امکان پذیر میشود که کارهایی صورت گیرد و قابل تقلید توسط دیگران نباشد. در دستیابی به مزیت رقابتی پایدار، هم توجه به دانش موجود و استفاده موثر از آن و هم ایجاد ساختاری برای استفاده از دانش نوین اهمیت بسیار دارد. سازمان ها باید به همه امور توجه داشته باشند، زیرا مدیریت دانش همچون یک استراتژی کاری، همزمان، در کل سازمان عمل می کند و ابزار پیشرفت برنامه کلی یک سازمان محسوب میشود.
۲-۲-۱) تعاریف مدیریت دانش
انسان تاکنون دو دوره اقتصادی را پشت سر گذاشته است. زمانی اقتصاد بشری مبتنی بر کشاورزی بود. پس از آن با ابزارگرایی و آشنایی با اعجازی که علوم مکانیک و سپس برق ایجاد نمود، دوره اقتصاد صنعتی پایه گذاری شد. در این دوره­ها زمین و کار به عنوان اصلی ترین عناصر و سرمایه ­های آدمی تلقی می‌شدند. “توانگر” نیز به کسی اطلاق می­گردید که بیشترین بهره­مندی را از این دو نوع دارایی داشت. اما عصری که در آن زندگی می‌کنیم، بدون تردید در هیچ کدام از دو عصر کشاورزی و صنعتی نمی گنجد. اگر چه کماکان زمین و کار دو مزیت مناسب در برتری جویی ها محسوب می شوند، اما در عصر کنونی، که به عصر “اطلاعات و دانش ” موسوم شده است، مزیت اصلی در”سرمایه دانشی “نهفته است.
هم اکنون بزرگترین شرکت­های دنیا، برتری اصلی خود را نه در دارایی­ های انباشته ناشی از کارخانجات و حتی بازار بزرگ، بلکه در “دانش در جریان فرایند های خود” کسب نموده اند.
شکل ۲-۳ نشانگر حضور “نیروی کار”، “سرمایه”، “زمین” و “دانش ” در سه اقتصاد مذکور می باشد. همچنان که ملاحظه می شود، اقتصاد امروز آن چنان بر پایه دانش شکل گرفته که از آن به عنوان “اقتصاد دانش محور ” یاد می شود.

Figure 5 شکل۲-۵: منابع سازمان در بستر زمان
تمامی این مسائل و وضوح تغییرات ایجاد شده در روند اقتصاد جهانی و توجه صنایع و شرکت های پیشرو، به حفظ موقعیت خود در بازار جهانی، باعث خلق مفهوم و دانشی جدید تحت عنوان مدیریت دانش شده است. مدیریت دانش، علم ماندن و پیشرفت کردن در سبز فایل است و مسلح نشدن به آن به مثابه عدم استفاده از ماشین آلات کشاورزی و استفاده از گاوآهن در قرن بیستم می باشد.
مدیریت دانش فرآیندی است که طی آن سازمان به تولید ثروت از دانش و یا سرمایه فکری خود می‏پردازد. (نوناکا و تاکوچی، ۱۹۹۵).
طبق تعریفی دیگر از سوان(۱۹۹۹)، مدیریت دانش، فرایند یا فعالیت ایجاد،‌ به دست آوردن،‌ تسخیر،‌ تسهیم و به­کار بردن دانش،‌ هر جایی که وجود داشته باشد، برای افزایش یادگیری و عملکرد در سازمان‌هاست.
مدیریت دانش از دیدگاه هالی گریل توانایی کسب، بایگانی و دسترسی مطلوب به دانش منتخب و توانایی تصمیم گیری از طرف کارکنان و مدیران برای رفتار های فردی و گروهی محسوب می شود. (برگرن،۱۳۸۶)
با توجه به تمامی موارد مطرح شده، به عبارت بسیار ساده مدیریت دانش را می‏توان به عنوان فرایند بهینه ‏سازی کاربرد سرمایه فکری به منظور دستیابی به اهداف سازمانی دانست. در هر سازمان، دانش از تمام منابع موجود از قبیل پرسنل، سیستم ها، بانک های اطلاعاتی، مستندات روی میزها و پرونده های بایگانی جمع آوری می شود. تمام دانش جمع آوری شـــــده در ساختارهای مناسبی دسته بندی می‌شوند. این دانش به سرعت و به راه­های مختلف بین آنهایی که در سازمان به آن نیاز دارند قابل توزیع است. دانش مناسب و صحیح نزد افراد یا سیستم مناسب و در زمان مناسب قرار می گیرد.
در شرکت های نوین، با ابتکار مدیریت دانش، مفهوم سرمایه گسترش پیدا کرد تا سرمایه ­های فکری و تاثیراتش بر رفتار افراد و سازمان را نیز در بر گیرد. .(برگرن،۱۳۸۶)
اجرای مدیریت دانش در سازمان منجر می شود دانش تولید شده توسط افراد برای همیشه در سازمان باقی بماند و در نتیجه ی خروج کارکنان از سازمان، دانش تولیده شده – با توجه به هزینه ای که سازمان صرف تولید آن کرده است – از سازمان خارج نمی شود. هدف مدیریت دانش شناسایی، جمع آوری، دسته بندی و سازماندهی، ذخیره، اشتراک، اشاعه و در دسترس قرار دادن دانش در سطح سازمان می باشد.
در سازمان هایی که به شکل سنتی اداره می شوند دانش از بالا به پایین در طول خطوط سازمانی در جریان است. در این صورت دانش به ندرت در زمان درست و در جایی که بیشترین نیاز به آن وجود دارد، قابل دسترس است. اما در سازمان های دانش محور که به اجرا و پیاده سازی مدیریت دانش پرداخته اند، دانش در کل سازمان جاریست و هرکس به فراخور نیاز خود در زمان مناسب می تواند از آن در جهت انجام وظایف خود استفاده کند.
تقاضا برای دانش به ‌نوبه‌ی خود به تقاضا برای افزایش ذخیره‌ی دانش و توزیع آن منجر می‌گردد. مدیریت دانش، مجموعه‌ای از فرایندها برای فهم و به‌کارگیری منبع استراتژیک دانش در سازمان است. مدیریت دانش، رویکردی ساخت‌یافته است که رویه‌هایی را برای شناسایی، ارزیابی و سازماندهی، ذخیره و به‌کارگیری دانش به‌منظور تامین نیازها و اهداف سازمان برقرار می‌سازد. بنابراین، مدیریت دانش فرایند تسهیل فعالیت­های مرتبط با داش نظیر خلق، کسب، تغییر شکل و استفاده از آن است (بات، ۲۰۰۰).
۲-۲-۲) عناصر مدیریت دانش
مدیریت دانش اغلب متشکل از سه عنصر: افراد، فرآیندها و فن آوری است. این دیدگاه تقریبا به طور قطع ریشه هایش به نظریه الماس مدل سازمان­های لیویت^[۱۰] بر می­گردد. هرچند نظریه لیویت شامل وظیفه و ساختار در کنار افراد و فن آوری به جای فرایند ها می باشد. این مهم است تا تاکید شود که اصطلاح فرآیندهای ذکر شده نه فقط به فرایند های مدیریت دانش بلکه به فرآیندهای کسب و کار سازمان مربوط می شود. شکل ۲-۴ نشان می دهد این سه عنصر در پیوند با هم، هر یک از آنها یک رابطه متقابل با دو عنصر دیگر دارد. به عنوان مثال، افراد به طراحی و سپس اجرای فرآیندها کمک می کنند، در حالی که فرآیندها، نقش­ها و دانش مورد نیاز مردم را تعریف می­ کنند.

Figure 6 شکل۲-۶: افراد، فرآیندها و فن آوری برگرفته از (Edwards ,2009)
علاوه بر رابطه بین این سه عنصر، شکل ۲-۴ می تواند بوسیله قرار دادن هر یک از سه عنصر در یکی از رئوس مثلث، برای کمک به هر طرح مدیریت دانش خاصی مورد استفاده قرار گیرد. در طرح‌های مدیریت دانش، در راس “افراد” مثلث باید به صورت راهنما پیاده سازی و یا به صورت جمعی تمرین شود؛ در رأس “فن آوری” باید منابع یا سیستم های دانش­بنیان پیاده_­سازی شود؛ در راس “فرآیندها” باید روش­های جدید در کار و یا ساخت اجراشو ، در هر دو مورد آنچه که شما می خواهید به آن برسید، برای رسیدن به اهداف مدیریت دانش است. (Edwards ,2009)
۲-۲-۳) دسته ‏بندی ابزارهای مدیریت دانش
تلاش­ های زیادی برای تقسیم‏بندی ابزارهای مدیریت دانش صورت گرفته است. در کل می‏توان گفت یک نظر واحد در این زمینه وجود ندارد و هر یک از صاحب‏نظران مطابق نظر خود این تقسیم‏بندی را انجام داده ‏اند. مدیریت دانش بیشتر از آنکه یک فناوری و یا محصول باشد یک متدولوژی است. با این وجود فناوری اطلاعات یک عنصر بسیار مهم برای موفقیت سیستم مدیریت دانش محسوب می‏شود. مدیریت دانش به وسیله فناوری اطلاعات تسهیل می‏شود اما خود فناوری اطلاعات، مدیریت دانش نیست. در واقع می‏توان گفت که پایه اصلی موفقیت مدیریت دانش در سازمان بر استفاده از تکنولوژی اطلاعات است(OECD,2004). سیستم­های مدیریت دانش به کمک چند دسته تکنولوژی- که همگی ریشه در فناوری اطلاعات دارند- توسعه می‏یابند. ابزارهای مدیریت دانش را به هفت دسته کلی تقسیم می­ شود: ( Soliman & Spooner,2004)
همکاری: ابزارهای همکاری کمک می‏کنند تا افراد، با هم روی یک کار محول شده به فعالیت بپردازند. افراد ممکن است در یک مکان فیزیکی و یا در مکانهای مختلف باشند و کار ممکن است به صورت همزمان توسط افراد و یا به صورت غیرهمزمان انجام گیرد.
نگاشت دانش: ابزارهای نگاشت دانش به تسخیر، تجسم و ذخیره دانش ساختارنیافته در قالب گراف‌های استاندارد – نه به صورت متنی- کمک می‏کنند.
داده کاوی و اکتشاف دانش: تولید دانش از اطلاعات، هدف اصلی ابزارهای داده کاوی و اکتشاف دانش هستند.
بازیابی اطلاعات: ابزارهای بازیابی اطلاعات برای جستجو و بازیابی اطلاعات در محدوده کامپیوتر شخصی یک کاربر، مخزن و یا شبکه گسترده اطلاعات یک شرکت و یا اینترنت به کار گرفته می‏شوند.
سیستم‏های آموزش برخط: سیستم‏های آموزش برخط، سیستم‏های نرم‏افزاری مدیریت آموزشی هستند که نرم‏افزارهای ارتباطاتی و شیوه‏های برخط ارائه محتوای آموزشی را ترکیب می‏کنند.
مدیریت اسناد: سیستم‏های مدیریت اسناد الکترونیک، سازمان را برای خلق، مدیریت و توزیع اطلاعات مبتنی بر اسناد پشتیبانی می‏کنند. این سیستم‏ها باعث کاهش هزینه‏ های تولید و توزیع مستندات می‌شود و دستیابی، بهنگام‏سازی و کنترل آنها را بهبود می‏بخشد.
حافظه سازمانی: هدف ابزارهای حافظه سازمانی تأمین اطلاعات مناسب برای رویه‏های سازمانی است که نمی‏توان آنها را در جایی غیر از سازمان خود آموخت. واژگان فنی و اصطلاحات مخصوص سازمان، درسهای فرا گرفته شده از پروژه‏های سازمان و خط مشی‏ها و راهبردها نمونه‏هایی از حافظه سازمانی هستند.
۲-۲-۴) مدیریت دانش و سازمان یادگیرنده
در عصر حاضر که عصر دانایی نامیده می شود، سازمان­ها شاهد محیط­هایی هستند که روز به روز پویاتر و چالش برانگیزتر می­شوند. تغییر و تحول جزء جدایی ناپذیر دنیای امروزی است، به عبارت دیگر تنها جزء ثابت تغییر است. امروزه به سرمایه های نامشهود و معنوی که همان دانش نامیده می شوند، به عنوان یک عامل مهم و حیاتی می نگرند. به بیان دیگر، سازمان­هایی در برابر تغییرها و تحول­ها پیروز خواهند بود که بتوانند سرمایه نامشهود و معنوی (دانش) خود را بهبود و توسعه بخشند. اما در این میان نکته قابل توجه این است که دستیابی به دانش و اندوخته های دانش سازمان، بدون یادگیری ممکن نیست. یادگیری، کلید دستیابی به دارایی های دانشی و در نتیجه افزایش سرمایه نامشهود است (سبحانی نژاد و دیگران، ۱۳۸۵). دانش، غذای سازمان یادگیرنده است؛ مواد مغذی دانش، سازمان را قادر به رشد می سازند. افراد ممکن است بیایند و بروند اما اگر دانش ارزشمند از دست برود، شرکت آماده مرگ خواهد بود. (مارکوارت، ۱۹۹۶)
پیچیدگی مفهوم دانش و نیز وجود رویکردهای مختلف در مورد مدیریت دانش، باعث شده است تا نگرش واحدی در مورد مدیریت دانش شکل نگیرد. سوکنان (۱۹۹۸)، می گوید برخی تعاریف از مدیریت دانش، به گونه‌ای است که آن را حتی تا سطح مدیریت داده ها تنزل داده است. مالهوترا(۲۰۰۰)، تعریف خود را از مدیریت دانش این‌گونه ارائه می دهد: «مدیریت دانش، فرایندی است که بواسطه آن سازمان­ها در زمینه یادگیری (درونی کردن دانش)، کدگذاری دانش (بیرونی کردن دانش) و توزیع و انتقال دانش، مهارت هایی را کسب می کنند» (Malhotra,2000). هاینس ، مدیریت دانش را فرایندی می‌داند که مبتنی بر چهار رکن است:
الف) محتوا: که به نوع دانش (آشکار یا نهفته بودن) مربوط می شود،

کار تیمی و گروه‌های تعامل اجتماعی

تسهیم دانش و تجارب- ایجاد تیم‏های دانش‌محور- محیط باز و مورد اعتماد- طوفان مغزی- کار میان وظیفه‌ای- کار گروهی برای حل مسائل.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

Lee and Choi (2003) , Moffett et al. (2003) , Akhavan et al. (2006) , Hung et al.(2005) , and Liao, (2010).

ساختار سازمانی

کاهش تمرکزگرایی- کاهش رسمیت گرایی- ساختار پویا و منعطف- وجود مدیر عالی دانش.

Lee and Choi (2003) , Taylor and Wright (2004) , Lang (2001) ; Chung et al. (2005) ; Ross et al. (2005) , Choi (2000) , Wong (2005) , Moffett et al. (2003) , Jennex et al, 2007,Akhavan et al. (2006) , and Wu et al (2008)

مدیریت تغییر

احساس منفعت کارکنان از اجرای تغییر- اندازه‌ای که تغییرات مشروع و مناسب برای سازمان به منظور رسیدن به اهدافش می‌باشد- اندازه‏ای که شخص احساس می‌کند سازمان نیاز به تغییر دارد.

Holt (2000) ; Hasanali (2002) ; Ross et al.(2005) ,Siemieniuch and Sinclair (2004) and Taylor and Wright (2004) , and Akhavan et al. (2006).

فرآیندها و فعالیت‌ها

ایجاد و خلق ایده‌ها و دانش جدید-مستند سازی دانش حیاتی و چیزهایی که توسط کارکنان فراگرفته می‌شود- وجود فرآیندهای کارا برای طبقه بندی و ذخیره دانش- وجود فرآیندهای کارا برای پیدا نمودن دانش مورد نیاز-تسهیم دانش با بهره گرفتن از هر دو رویکرد الکترونیکی و رو در رو- وجود ارتباطات اثربخش در بین کارکنان- به کار گیری بهترین دانش بر روی محصولات و خدمات- -حصول اطمینان از اعتبار و مرتبط بودن دانش مورد استفاده سازمان-تعیین شاخص‌هایی برای محتوای دانش مورد نیاز سازمان.

Skyrme and Amidon (1997) , Davenport et al. (1998) , Jennex et al, 2007, Holsapple and Joshi (2000) , Bhatt (2000) , Wong and Aspinwall (2005) ,and Akhavan and Jafari (2006).

۲-۱۶- عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور

اگر سازمانی بخواهد سعی در کسب و نگهداری مزیت رقابتی داشته باشد، دانش در آن سازمان از اهمیت زیادی برخوردار است. لیکن مبحث مدیریت دانش و اندازه گیری دانش سازمان های دانش محور نسبت به سازمان‌های دیگر در عصر اقتصاد دانش مهم‌تر و حیاتی‌تر می‌باشد.
همان‌طور که ذکر شد مدیریت دانش موضوعی حیاتی برای سازمان‌های دانش محور می‌باشد. این سازمان‌ها از قبیل مؤسسات تحقیقاتی و سازمان‌های با فناوری پیشرفته می‌باشند که افراد با دانش سطح بالا را در استخدام خود دارند، بنابراین دارائی اولیه و مهم‌ترین منبع این سازمان‌ها دانش می‌باشد (Robertsonet al , 2000).
هر چند، هیچ‌گونه کار سیستماتیکی در خصوص مشخص نمودن مجموعه‌های منسجم از عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش در حوزه سازمان‌های دانش محور را نمی‌توان مشاهده نمود تعیین یک مجموعه مناسب از عوامل حیاتی موفقیت که مربوط به سازمان‌های دانش محور می‌باشند به این سازمان‌ها کمک خواهد نمود موارد مهمی که در هنگام طراحی و اجرای مدیریت دانش با آن مواجه می‌شوند را مدنظر قرار دهند.
موفقیت تمامی بر نامه‌ها و طرح‌ها سازمان وابستگی مستقیم به حمایت مدیریت ارشد و تعهد ایشان دارد. بر همین اساس طرح‌های مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور نیز برای موفقیت به حمایت مدیران ارشد سازمانی نیاز دارند. فرهنگ در هر سازمان سنتی و دانش محوری نقش حیاتی در پیاده سازی مدیریت دانش بازی می‌کند. ارزش‌ها و رفتار های سازمانی برخی از عوامل مهم فرهنگی در یک سازمانی می‌باشند. پیاده سازی مدیریت دانش غالباً با فرایند های مدیریت تغییر همراه است. سازمان‌های دانش محور نیز مستثنی نیستند. این سازمان‌ها نیازمند تغییر برخی باور ها و رفتار ها، سیستم‌ها و حتی کارکنان خود خواهند بود. فناوری یکی دیگر از بخش‌های مهم تشکیل دهنده سیستم‌های مدیریت دانش می‌باشد که به عنوان یکی از زیر ساخت های مدیریت دانش نقش اساسی ایفاد می‌کند.
یانگ^[۳۴] (۲۰۰۷) توجه به استراتژی باز نوآوری، اشتراک گذاری، چرخه دانش و توسعه دانش را از عوامل موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور بیان می‌کند. وی همچنین شناسایی مداوم دانش ضمنی و صریح و تبدیل آن‌ها به یکدیگر در فرایند های یادگیری اجتماعی را از دیگر عوامل موثر در مدیریت دانش در این‌گونه سازمان‌ها می‌داند.
اخوان و همکارانش (۲۰۰۹) مدیریت محققان، خبرگان و فرآیندهای نوآوری را به عنوان توانمند ساز مدیریت دانش در سازمان‌های تحقیقاتی معرفی کردند. در سازمان‌های دانش محور استفاده از ترکیب رویکرد فرآیندی و تعاملی یکی از عوامل تأثیرگذار در مدیریت دانش می‌باشد. در مدل ترکیبی بیشتر تمرکز و تاکید بر رویکرد تعاملی می‌باشد که تبادل دانش بین کارکنان از طریق اجتماعات کاری^[۳۵] صورت می‌گیرد. لازم به ذکر است نظر به اینکه دانش در سازمان‌های دانش محور به کارکنان دانشی بسیار چسبیده و تخصصی می‌باشد و کدگذاری آن بسیار مشکل می‌باشد اتخاذ رویکرد تعاملی یکی از عوامل موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور می‌باشد(Wen & Yingchun, 2009) .
ساختار و شرایط محیطی سازمان نیز نقش عمده‌ای در موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور دارد. کاهش رسمیت گرایی، کاهش تمرکزگرایی، کار ترکیبی و ساختار شبکه‌ای از عوامل ساختاری تأثیرگذار در موفقیت مدیریت دانش می‌باشند. شرایط محیطی سازمان به رویه‏های رایج، عقیده‏های مشترک، سیستم‏های ارزش، جو نوآوری و جو ریسک پذیری اشاره دارد. (Chen & Huang, 2007;Chen & Lin , 2004; and Wu et al , 2008). روابط مبتنی بر اعتماد و عاطفی فراگیر از دیگر عوامل موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور می‌باشد (منوریان و همکارانش، ۱۳۸۶).
اتخاذ استراتژی موثر مدیریت دانش یکی از عوامل اصلی موفقیت برای بیشتر سازمان‏های دانش محور می‏باشد. همچنین تعیین مؤثرترین استراتژی دانش برای یک سازمان به منظور پیروی کردن به عنوان یک موضوع مهم در ادبیات مدیریت دانش ظاهر شده است. به منظور مدیریت موثر دانش سازمانی، تعریف استراتژی دانش که منعکس کننده کسب و کار باشد به عنوان یک امر مهم در موفقیت مدیریت دانش در سازمان دانش محور تلقی می‏شود (Maier & Remus , 2002 and Earl, 2001) .
اخوان و همکارانش (۲۰۰۹) در تحقیقی ۵ عامل حیاتی موفقیت شناسایی کردند که سهم بیشتری در ارتقای مدیریت دانش در مراکز تحقیقاتی دانشگاهی ایران دارند. این عوامل عبارتند از: مدیریت منابع انسانی و ساختار منعطف و پویا، آمادگی و معماری مدیریت دانش، ذخیره دانش، الگوبرداری و مدیر عالی دانش.
رهنورد و محمدی (۱۳۸۸) به بررسی عوامل حیاتی موفقیت در مراکز دانشگاهی تهران پرداختند که یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش عبارتند از: ۱ توسعه منابع انسانی؛ ۲ فرهنگ مشارکتی؛ ۳ درگیری افراد؛ ۴ جهت گیری دانایی محور؛ ۵ زیرساخت‌های سیستم‌های اطلاعاتی؛ ۶ ارزیابی و انتقال دانش؛ و ۷ الگوبرداری.
با توجه به مطالعاتی که در این پژوهش بر روی عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور صورت پذیرفت، می‌توان عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور را در جدول ۲-۵ خلاصه نمود.
جدول ۲-۵- عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش در سازمان‌های دانش محور مستخرج از ادبیات.

ردیف

عامل حیاتی موفقیت

محققان

۱

به کار گیری کارکنان دانشی

Robertson et al( 2000)

نظر شبستری
جهان خلق و امر از یک نفس شد که هم آن دم که آمد بازپس شد
ولی آن جایگه آمد شدن نیست شدن چون بنگری جزء آمدن نیست
به اصل خویش راجع گشت اشیا همه یک چیز شد پنهان و پیدا
(۱۰-۱۲/۲۴-۲۵)
۴-۹ خودشناسی
«معرفت ،شناختن ،شناسایی؛ در اصطلاح صوفیان ،نور رحمت الهی که بر قلب مستعد بتابد وهمه تتعینیات را در نور خود محو کند؛حیات دل به حق و رو گردانی سر از از جز حق؛ معرفت آن است که بشناسی که جاهلی وچون به جهل خویش به خویش عارف گشتی ،حق را عارف باشی ،معرفت ،دوام حیرت است ،حقیقت معرفت عجز از معرفت است.» (استعلامی ،۱۳۷۶ ،۴۷۸)
خودشناسی یکی از باورها و بینش های عارفانه است و این است که گمشدۀ رهرو سالک- گنجی که همه جا را برای پیدا کردنش جستجو می کند و یاری که در به در به دنبالش می گردد- در درون خود اوست و نه در بیرون او و از این روست که انسان باید در درون خود سفر کند و به جستجوی درونی بیش از جستجوی بیرونی دل ببندد.

مرقی کاشانی در رسالۀ ینبوع الحیاه از زبان هرمس درباره خودشناسی می نویسد: «ای نفس، نیست عقل الی یافتن و دیدن خود، و هر نفس که خود را نیافت مرده است، و یافتن و دیدن آن زندگی ابدیست، و لذت جستن مرگ ابدیست؛ پس مفارغت زندگی ابدی مگزین بر مفارغت مرگ ابدی» (کلباسی اشتری، ۱۳۸۶، ۲۱۵)
غزالی توسی(۴۵۰-۵۰۵ ه ق) می گوید: « رسیدن به قلمروی مقام معرفت و محبت خداوند کلیدی دارد و آن کلید خودشناسی یا معرفت نفس خویش است.» (غزالی ۱۳۶۴، ۱۰)
بنیاد این باور عرفانی آیه و حدیث هایی چون « و فِی اَنفُسَکُم اَفَلا تُبصِرون»(سوره ذاریات/ ۲۱)
« و مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ» (شرح غرر الحکم، ۵/۱۹۴) است.
هرمس در این باره به ما می گوید : «اگر ما به راستی قوت عظیم عقل انسانی را دریابیم، آنگاه به طبیعت خدا معرفت خواهیم جست.»(فرک و گندی،۱۳۸۴، ۶۹)
تنها آتوم خالق است
خالق هر چه جاودانه است
و هر چه ناپایدار
اگر باور نداری به خود نظر کن.
می بینی و می گویی و می شنوی و لمس می کنی،
می چشی و می روی و می اندیشی و نفس می کشی.
برای فهم آن که آتوم همۀ اشیاء را می آفریند
کشاورزی را بنگر که تخم می کارد؛
این جا گندم و آن جا جو می کارد
(فرک و گندی،۱۳۸۴، ۷۴ )
شیخ نجم الدین نام خودشناسی را از خود بطلب نامیده است. چنانکه یکی از پرسش های امیر حسینی هروی از شیخ محمود که گلشن راز را در پاسخ به سوالات او سروده است چنین است:
که باشم من؟ مرا از خود خبر کن چه معنی دارد اندر خود سفر کن ؟
اما خود شبستری می گوید:
برو ای خواجه خود را نیک بشناس که نبود فربهی مانند آماس
(۲۹۷/۱۴۵)
بیان مثلهن زابن عباس شنو، پس خویشتن را نیک بشناس
(۱۷۵/۹۶)
تو را غیر از تو چیزی نیست در پیش ولیکن از وجود خود بیندیش
(۵۲۴/۲۶۶)
چو خود را دیدی یک شخص معین تفکر کرد تا خود چیستم من
(۷/۲۱)
از آن مجموع، پیدا گردد این راز چو بشنیدی، برو با خود بپرداز
تویی تو، نسخۀ نقش الهی بجو از خویش هر چیزی که خواهی
(۴۳۵-۴۳۶/۲۱۸-۲۱۹)
۴- ۱۰تناسخ
تناسخ انتقال روح انسانی است از بدن عنصری به بدن عنصر دیگر، اعم از اینکه روح در مقام اعلا باشد یا مقام ادنا.
طرفداران تناسخ معتقدند روح دو گروه از انسانه به دنیا باز نمی گردد اول آنان که در مسیر سعادت به کمال نهایی رسیده اند که پس از مرگ به کمال مطلق نایل می آیند اینان کمبودی ندارند تا بخواهند دوباره به دنیا باز گردند وکاستی های زندگی گذشته خویش را سعی وعمل جبران کنند.
دسته دوم آنان که درحد بالای شقاوت قرار دارند.اینان نیز به دنیا باز نمی گردند؛زیرا در ایام زندگی آن چنان به انحراف گراییده و راه سعادت رابه روی خود بسته اند.آنها بر این باورند که تناسخ وبازگشت به دنیا مخصوص دسته سوم است؛یعنی گروه های متوسط که بین تکامل یافتگان سعادتمندوساقط شدگان شقاوتمند هستند؛اینان وقتی از دنیا می روند دوباره روحشان به دنیا باز می گردد وبه تناسب خلق وخوی متفاوتی که دارند با شکلهای مختلف وگوناگون به دنیا بر می گردند.
از این رو برای هرشکلی نام مخصوصی گذاشته اند.اگر به صورت انسان عود کند آن را نسخ و اگر به صورت حیوان عود کند ،مسخ واگر روح انسان در گیاهان حلول کند فسخ واگر روح آدمی به جماد تعلق گیرد رسخ می نامند.
از دید هرمس مرگ فقط پایان این شخص خاصّ و استحالۀ وی و نقل مکان آن به دیگر جایگاه است. و اینکه طبق نوشته های هرمس می توان گفت از نظر او و ارواح ناپاک به جسد دیگر حلول می یابد.
زمانی که او روحی را
پاک و شایسته یابد
اجازتش می دهد تا در وطنی زندگی کند
که در خور طینت اوست.