از آن جا که به گفتۀ مسئولین امر شورای عالی حوزه‌های علمیه، در حال حاضر مراکز آموزش دینی بانوان مانند «جامعه الزهراء» و… زیر نظر این شورا فعالیت نمی‌کنند، و با توجه به این که جامعۀ آماری این پژوهش تمام مدارس حوزوی موجود در قم (تحت نظارت این شورا) تعریف شده است، امکان جمع‌ آوری اطلاعات از مراکز آموزش دینی بانوان فراهم نگردید و بدین ترتیب، جامعۀ آماری پژوهش منحصر به تمام روحانیون شاغل به تحصیل در مدارس حوزوی شهر قم گردید که زیر نظر شورای عالی حوزه مشغول به فعالیت هستند.
۴ـ۳ـ نمونه‌گیری
۱ـ۴ـ۳ـ روش نمونه‌گیری
همان طور که در بخش قبل اشاره شد، آخرین آمار رسمی مربوط به حوزویان شاغل به تحصیل در شهر قم، مربوط به سال ۱۳۸۸ می‌باشد، بنابراین در زمان انجام تحقیق حاضر (سال ۱۳۹۱) اطلاعات دقیقی از تعداد طلاب شاغل به تحصیل در مدارس حوزوی موجود در سطح قم در اختیار پژوهش‌گر نبود که بتواند با استناد به آن، اقدام به نمونه‌گیری احتمالی نماید در عین حال به منظور این که نمونۀ انتخاب شده، از معرّف بود‌گی کافی برخوردار باشد، از میان ۳۵ مرکز حوزوی شناسایی شده در قم^[۲۶۵] به صورت تصادفی (نمونه‌گیری خوشه‌ای) ۱۶ مرکز^[۲۶۶] برای تکمیل پرسشنامه، انتخاب شدند که با توجه به جمعیت هر یک، تعداد متناسبی پرسشنامه در آن‌ها توزیع و تکمیل گردید. هم‌چنین عدم حضور تمام طلاب در مدارس (با توجّه به این که بسیاری از طلاب از شهرهای دیگر برای تحصیل به قم آمده‌اند و به صورت دائم مقیم قم نیستند و یا برای انجام تبلیغ و… به شهرهای دیگر رفته بودند و در زمان تکمیل پرسشنامه در مدارس حضور نداشتند)، کار را برای انجام نمونه‌گیری احتمالی در هر یک از مدارس با مشکل مواجه می‌کرد. بنابراین، در هر یک از این مدارس ۱۶گانه به صورت نمونه‌گیری در دسترس، به انتخاب افراد برای تکمیل پرسشنامه اقدام گردید.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲ـ۴ـ۳ـ حجم نمونه
اگر مبنای جامعۀ آماری را بر اساس اطلاعات سال ۱۳۸۸ برابر با ۶۲۵۶۹ نفر در نظر بگیریم، بر اساس فرمول کوکران ۳۸۱ نفر به عنوان حجم نمونۀ ما تعیین می‌شوند.
در این فرمول، N حجم جامعه آماری، n حجم نمونه، Z مقدار متغیر نرمال واحد استاندارد ـ که در سطح اطمینان ۹۵ درصد برابر ۱٫۹۶ می‌باشدـ، P مقدار نسبت صفت موجود در جامعه است ـ که به دلیل در دسترس نبودن در این پژوهش آن را ۰/۵ در نظر گرفته ایم، تا مقدار واریانس به حداکثر مقدار خود برسد ـ، و q درصد افرادی است که فاقد آن صفت در جامعه هستند، که با توجه به فرمول (q =1-p) و این که مقدار P را ۰/۵ در نظر گرفته‌ایم، مقدار q نیز برابر ۰/۵ خواهد بود، d نیز مقدار اشتباه مجاز (در این جا ۵ درصد) است.
با توجه به در دست نبودن آمار دقیق جامعۀ آماری و به منظور افزایش دادن سطح معرّف بودن نمونه، با پیش‌بینی خطاهای ایجاد شده در تکمیل پرسشنامه و… نهایتاً تصمیم بر این شد که از تعداد ۴۰۰ نفر به عنوان نمونه این پژوهش از طریق پرسشنامه، سنجش به عمل آید.
۵ـ۳ـ تکنیک جمع‌ آوری اطلاعات
اطلاعات مورد نیاز برای این پژوهش، از طریق پرسشنامۀ کتبی جمع‌ آوری گردید. این پرسشنامه، شامل ۷۷ پرسش است که به صورت سؤالات «باز» و «بسته» طراحی گردیده‌ است. نحوۀ تکمیل پرسشنامه نیز به صورت خوداجرا^[۲۶۷] و بدون لزوم ذکر نام بود که توسط تک‌تک پاسخگویان تکمیل گردیده است. این انتخاب (تکمیل خوداجرای پرسشنامه)، به دو دلیل عمده انجام گرفت؛ دلیل اوّل این که موضوع تحقیق در خصوص بررسی و سنجش نگرش‌های افراد است و دلیل دوم این که جامعۀ پاسخگویان این پژوهش را روحانیون تشکیل می‌دادند؛ هر دوی این عوامل زمینه را برای حضور مصاحبه‌گر محدود می‌کرد؛ چرا که بسیاری از روحانیون ممکن است با در نظر گرفتن شأن و جایگاه روحانیت، از پاسخگویی صحیح به پرسش‌هایی که نشان دهندۀ نگرش فاصله‌دار آن‌ها از هنجارهای تعریف شده برای حوزویان و روحانیون می‌باشد، در حضور فردی که آن‌ها را شناسایی می‌کند، خودداری کنند. بنابراین، به نظر می‌رسد تکمیل خوداجرای پرسشنامه‌ها از سوی روحانیون، ضمن این که متضمن اطمینان از بالا بودن سطح عودت پرسشنامه‌ها است، ایجاد خطا از سوی پرسشگر را هم به حداقل ممکن کاهش خواهد داد.
۶ـ۳ـ تعریف مفاهیم و عملیاتی‌سازی متغیرها
تعریف مفاهیم، کاری بیش از تعریف ساده یا قراردادی واژگان فنی یک علم است که به منظور فهمیدن امر واقعی صورت می‌گیرد. بنابراین، در تعریف مفاهیم، همۀ جنبه‌های واقعیت، مورد توجه قرار نمی‌گیرند، بلکه فقط آن جنبه‌هایی بر گرفته می‌شوند که برای تحقیق مورد نظر، اصلی و اساسی به حساب می‌آیند. اما نخستین گام در تعریف هر مفهوم، تعیین ابعاد آن است. اینک باید شاخص‌هایی را برای اندازه‌گیری هر بُعد ارائه نمود. در واقع، شاخص‌ها نشانه‌های عینی قابل شناسایی و قابل اندازه‌گیری ابعاد مفهوم‌اند (کیوی و کامپهود، ۱۳۷۰: ۱۱۴).
برای این منظور، به ترتیب متغیرهای مستقل، وابسته و در نهایت متغیرهای کنترل، تعریف عملیاتی می‌شوند.
۱ـ۶ـ۳ـ متغیر مستقل (مصرف اینترنت)
به طور کلی، مصرف محتوای رسانه‌ها را از دو جنبۀ اساسی می‌توان مورد بررسی قرار داد؛ نخستین رویکرد، «میزان استفاده» از یک رسانۀ مشخص در یک واحد زمانی مشخص است. بسیاری از پژوهش‌های حوزۀ ارتباطات ناظر به همین رویکرد بوده است که از جملۀ آن‌ها می‌توان به تحقیقات انجام شده از سوی گربنر و همکارانش اشاره کرد که در نهایت منجر به ارائۀ «نظریۀ کاشت» از سوی آن‌ها گردید. اساس و بنیان این نظریه بر این فرض استوار شده است که میزان مواجهۀ مخاطب با رسانه (تلویزیون) بر شکل‌گیری تصویر ذهنی و مفهوم‌سازی آن‌ها از دنیای اطراف و واقعیت اجتماعی تأثیرگذار است و هر چه مدت زمان این مواجهه بیش‌تر باشد، میزان تأثیرگذاری نیز بیش‌تر خواهد بود.
رویکرد دوم در بحث مصرف رسانه‌ای، ناظر به محتوای مورد استفاده از سوی مخاطبان است که نظریه‌هایی از قبیل برجسته‌سازی، استفاده و خشنودی، گلوله جادویی و… بر آن تأکید دارند. این رویکرد، گذشته از میزان استفاده‌ای که مخاطب از رسانه می‌کند، نوع محتوایی که مورد استفاده قرار می‌دهد را نیز در شکل‌دهی به شخصیت و تفکرات او مؤثر می‌داند.
بنابراین متغیر مستقل، به دو زیر متغیر «میزان استفاده» و «محتوای مورد استفاده» تقسیم می‌شود که ما در این پژوهش به ترتیب از آن‌ها به عنوان متغیرهای مستقل X1 و X2 یاد می‌کنیم.
بر این اساس، متغیر X1 در درجۀ نخست، شامل استفاده یا عدم استفاده از اینترنت و سپس میزان ساعاتی که صرف استفاده از این رسانه می‌شود، می‌گردد. هم‌چنین مدت زمان آشنایی و آغاز به کار با این رسانه از جمله عواملی هستند که برای سنجش مصرف اینترنت از سوی مخاطبان مورد توجه قرار گرفته‌اند، ضمن این که نوع سرویس‌ها و پهنای باندی که برای اتصال به اینترنت مورد استفاده قرار می‌دهند نیز، از جمله متغیرهای تأثیرگذار در این زمینه در نظر گرفته شده‌اند.
در بُعد محتوا (X2) نیز، هدف استفاده از اینترنت در حوزه‌های ۹گانۀ (خبری، آموزشی، علمی، چک کردن ایمیل‌های شخصی، گفتگوی آنلاین با دوستان و آشنایان، مطالعۀ مطالب سرگرمی، به روز رسانی وبلاگ یا سایت شخصی، مطالعه محتوای سایت‌ها و وبلاگ‌های دوستان، دانلود برنامه‌های کاربردی، موسیقی، ویدئو و…) مورد توجه قرار گرفته است. ضمن این که استفاده یا عدم استفاده از فیلترشکن (برای مشاهدۀ محتواهای غیرمجاز در اینترنت) و عضویت در شبکه‌های اجتماعی نیز در این زمینه مورد بررسی قرار گرفته است.
از آن جا که رسانۀ اینترنت، این اجازه را به کاربر می‌دهد که هم به عنوان مخاطب و هم به عنوان تولید‌کنندۀ پیام در آن نقش بازی کند، بنابراین، به منظور سنجش چگونگی تعامل هر یک از اعضای نمونه در نقش تولید‌کنندۀ محتوا نیز، این مسئله را که در تعامل با دیگر کاربران آیا با نام و شخصیت واقعی خود ارتباط برقرار می‌کنند یا با نام مستعار و هم‌چنین این که آیا در تعاملات خود اجازه می‌دهند که مخاطبان‌شان بدانند که روحانی هستند یا خیر هم مورد بررسی قرار گرفته است.
۱ـ۱ـ۶ـ۳ـ تعریف عملیاتی «میزان استفاده از اینترنت» (X1)
ـ الگوی استفاده شما از اینترنت با کدام یک از موارد زیر، بیش‌تر مطابقت دارد؟
۱ـ تقریباً هر روز از اینترنت استفاده می‌کنم ۲ـ معمولاً چند روز در هفته (نه هر روز) از اینترنت استفاده می‌کنم ۳ـ به ندرت از اینترنت استفاده می‌کنم ۴ـ اصلاً از اینترنت استفاده نمی‌کنم
ـ در صورتی که هر روز از اینترنت استفاده می‌کنید، میانگین استفاده شما در روز چه میزان است؟
۱ـ کم‌تر از ۱ ساعت ۲ـ بین ۱ تا ۲ ساعت ۳ـ بین ۲ تا ۳ ساعت ۴ـ بیش‌تر از ۴ ساعت (لطفاً ذکر نمایید)………….
ـ از چه سالی شروع به استفاده از اینترنت کرده‌اید؟ ………….
ـ بیش‌تر اوقات از کدام یک از انواع سرویس‌های زیر برای اتصال به اینترنت استفاده می‌کنید؟
۱ـ سرویس اینترنت معمولی خانگی Dailup 2ـ سرویس اینترنت پر سرعت خانگی (ADSL) 3ـ سرویس اینترنت بی سیم خانگی (WIMAX) 4ـ سرویس GPRS تلفن همراه ۵ـ در محیط کار یا تحصیل از اینترنت استفاده می‌کنم
ـ مهارت خود را در استفاده از اینترنت چگونه ارزیابی می‌کنید؟
۱ـ بسیار خوب ۲ـ خوب ۳ـ متوسط ۴ـ ضعیف ۵ـ بسیار ضعیف
ـ اگر از یکی از سرویس‌های اینترنت پر سرعت ADSL یا WIMAX استفاده می‌کنید، لطفا سرعت اشتراک خود را مشخص کنید:
۱٫ـ ۱۲۸ kb/s 2ـ ۲۵۶ kb/s 3ـ ۵۱۲ kb/s 4ـ یک مگا بایت بر ثانیه و بالاتر
ـ اگر پست الکترونیکی دارید، آن را هر چند وقت یکبار چِک می‌کنید؟
۱ـ چند بار در روز ۲ـ روزی یک بار ۳ـ چند بار در هفته ۴ـ هفته‌ای یک بار یا بیشتر
ـ آیا از (خبرخوان) RSS برای پیگیری محتوای پایگاه‌های اطلاع‌رسانی استفاده می‌کنید؟
۱ـ بله ۲ـ خیر
۲ـ۱ـ۶ـ۳ـ تعریف عملیاتی «محتوای مورد استفاده» (X2)
ـ آیا تا کنون برای استفاده از سایت‌هایی که به محتوای آن‌ها نیاز داشته‌اید، اما فیلتر بوده‌اند، از فیلترشکن استفاده کرده‌اید؟
۱ـ بله ۲ـ خیر
ـ آیا عضو هیچ یک از شبکه‌های اجتماعی مجازی در اینترنت (از قبیل کلوب، فیس بوک، تویتر و…) هستید؟
۱ـ بله ۲ـ خیر
ـ آیا در ارتباط مجازی با دیگر کاربران اینترنت، ترجیح می‌دهید با مشخصات واقعی خود ظاهر شوید یا با نام مستعار؟
۱ـ مشخصات واقعی ۲ـ مستعار
ـ آیا در ارتباطات مجازی که با دیگر کاربران اینترنت برقرار می‌کنید، ترجیح می‌دهید آن‌ها بدانند شما روحانی هستید یا نه؟
۱ـ بله ۲ـ خیر
ـ هنگام استفاده از اینترنت، کدام یک از محتواهای زیر را در اولویت قرار می‌دهید؟
۱ـ خبری ۲ـآموزشی ۳ـ علمی ۴ـ چک کردن ایمیل‌های شخصی ۵ـ گفتگوی آنلاین با دوستان و آشنایان ۶ـ مطالعه مطالب سرگرمی ۷ـ به روز رسانی وبلاگ یا سایت شخصی ۸ـ خواندن محتوای سایت‌ها و وبلاگ‌های دوستان و آشنایان ۹ـ دانلود برنامه‌های کاربردی، موسیقی، ویدئو و… ۱۰ـ جستجوی محتوای خاص در اینترنت

شاخص های مورد استفاده اندازه گیری عملکرد باید حداقل دارای مشخصات زیر باشد :
الف) خاص و معین باشد: یعنی شاخص، شاخص اندازه گیری عملکرد واحد مورد بررسی (شرکت، فرایند، واحد و فرد) بوده و اختصاص به آن داشته باشد مثلاٌ شاخص افزایش یا کاهش تولید اساساً ارتباطی با عملکرد واحد کنترل کیفیت ندارد، بنابراین نمی تواند بعنوان شاخص این واحد تلقی شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ب) قابل اندازه گیری باشد: هر شاخصی که شناسایی می شود باید قابل اندازه گیری و سنجش باشد و چنانچه نتوان شاخص را اندازه گیری کرد عملا نمی توان از آن استفاده کرد. مثلا ممکن است، شاخص روحیه کارکنان را نتوان اندازه گیری کرد، ولی می توان نرخ ضایعات تولید را مورد سنجش قرار داد.
ج) قابل حصول و دست یافتنی باشد: هدف گذاری برای شاخص باید قابل حصول و دست یافتنی باشد، از این رو در هدف گذاری برای هر شاخص، باید توجه داشت که اهداف تعیین شده قابل حصول باشد.
د) واقعی و حقیقی باشد: شاخص ها باید با مأموریتها، وظایف واحدها و فرآیندها مرتبط باشند. از سوی دیگر، در شناسایی شاخص ها لزوماً تعداد و کمیت آنها مهم نیست، بلکه کیفیت شاخص ها نکته بسیار مهمی است که باید به آن توجه داشت.
ه) دارای محدوده زمانی معینی باشد: هر شاخص باید در یک محدوده یا بازده زمانی مورد سنجش و ارزیابی قرار بگیرد، در این میان محدوده زمانی شاخص ها به عوامل متعددی مثل نوع و ماهیت شاخص ، ارتباط آن با سایر شاخص ها، وجود یا عدم وجود اطلاعات مورد نیاز، فواصل جمع آوری و استخراج داده ها و اطلاعات مورد نیاز و … ارتباط دارد.
و) وجود اطلاعات مورد نیاز برای سنجش و اندازه گیری شاخص ها: هر شاخص زمانی مفید و مطلوب است که اطلاعات و داده های مورد نیاز، برای سنجش و اندازه گیری آنها در اختیار باشد (امیران، ۱۳۸۷).
برخی از مشکلات مربوط به اندازه گیری عملکرد عبارتند از:
الف)فقدان معیارهای متوازن و هماهنگ و سازگار با هم که خوب فرموله نشده.
ب) عدم دقت در تدوین شاخص ها و در نتیجه از بین رفتن کارایی شاخص ها و سیستم اندازه گیری عملکرد.
ج) فقدان هر یک از ویژگی های زیر:
– عدم تمایل قلبی مدیران و فقدان مشارکت جدی آنها در این برنامه ها
– عدم وجود و یا جمع آوری اطلاعات دقیق و قابل اعتماد
– تحمیلی بودن شاخص ها و روش های اندازه گیری عملکرد
– وجود اختلاف بین افراد مسئول اندازه گیری عملکرد، در تفسیر و استراتژی سازمان.
ه) اهمیت دادن به معیارهای غیر مالی
و) عدم وجود زبان مشترک بین اعضای تیم اندازه گیری عملکرد (امیران، ۱۳۸۷).
ارزشیابی عملکرد، می تواند کیفیت تصمیمات افراد را افزایش دهد، این تصمیمات از انتخاب های حرفه تا توسعه نیرمندی های آتی ادامه دارد. بازخورد صحیح از عملکرد، مؤلفه بسیار مهم موفقیت آموزشی بوده و درون داد حساس و اساسی را برای شکل گیری خود ارزیابی های واقعی در محیط کار فراهم
می کنند. بازخورد عملکرد، یک عامل اصلی نگهداری انگیزش کاری در سطح بالا می باشد. ارزشیابی عملکرد، می تواند دیدگاه کارکنان و چسبیدگی آنها را به سازمانشان تحت تاثیر قرار دهد. موفقیت سیستم ارزشیابی عملکرد یک سازمان می تواند به ایجاد تعهد و خشنودی کارکنان کمک کند. کارکنانی که اعتقاد دارند تصمیمات سازمانشان غیر منطقی و ناعادلانه است، غیر محتمل است که تعهد قوی به سازمانشان پیدا کنند. سرانجام، ارزشیابی رسمی عملکرد مبنایی منطقی و قانوناً قابل دفاع برای تصمیمات مربوط به کارکنان فراهم می کند (مهداد، ۱۳۸۶).
هـ- مشوق های مالی و ارزشیابی مشاغل
لولر^[۲۹] (۱۳۷۱) معتقد است که پرداخت پول به دلایل مختلف، باعث افزایش اثر بخشی سازمانی
می شود، به عنوان یک پاداش تلقی می گردد و بنابراین موجبات رضایت شغلی کارکنان را فراهم می آورد، آنان را برای کارکردن بر می انگیزد، تعهد افراد را نسبت به سازمان محل کار خود می افزاید و باعث می شود افراد در سازمان باقی بمانند.پول می تواند در اصل نیازهای فرد را به مورد احترام بودن ارضا کند و نیز بعنوان وسیله ای برای ارضای نیاز وی به استقلال و ایمنی بکار رود. ضمناٌ پول می تواند تا حدودی در ارضای نیاز اجتماعی افراد و نیاز آنان به خود شکوفایی، موثر واقع شود ( ساعتچی، ۱۳۸۶).
اپساهل و دنت^[۳۰] (۱۹۶۶) می گویند بطور شگفت انگیزی اطلاعات و دانش ما در این زمینه که آیا پول در رابطه متقابل با عوامل دیگر، یا به تنهایی، باعث افزایش عملکرد شغلی افراد می گردند، اندک است (مهداد، ۱۳۸۶).
استال^[۳۱] (۱۹۷۶) معتقد است خط و مشی مدیریت سازمان، نگرش کارکنان، ماهیت فرهنگ سازمانی و ارزش های مورد پذیرش کارکنان، تمایل مدیریت برای جذب افراد شایسته به سازمان و عوامل درون سازمانی دیگر، در تعیین حداقل حقوق و دستمزد و انواع پرداخت ها به کارکنان، موثر هستند (عباس زادگان، ۱۳۷۱).
در نظریه چند عاملی بهره وری و بویژه در مناباماس این اعتقاد وجود دارد که قبل از اینکه در زمینه آزمایش متصدیان مشاغل یک سازمان اقدامی انجام دهیم، ابتدا باید با بهره گیری از روش های خاص، مشاغل مورد نظر را ارزشیابی کنیم و بر اساس آن، میزان حقوق و دستمزد متصدی هر شغل را در آغاز ورود به سازمان و همچنین میزان حقوق پرداختی به آنان را در فواصل زمانی معین، در صورت نشان دادن پیشرفت در کار، مشخص سازیم. آگاهی از میزان حقوق و دستمزد متصدی هر شغل لازمه تصمیم گیری مدیریت برای انجام افراد و تصمیم گیری فرد یا افراد انتخاب شده جهت پیوستن یا نپیوستن به سازمان است (ساعتچی، ۱۳۸۶).
دستمزد^[۳۲] پرداخت منظم مبلغ معینی به متصدی شغل در مقابل یا برای جبران کار یا خدمتی که ارائه می دهد. این مبلغ ممکن است در مقابل چند ساعت، یک روز یا میزان مشخصی از کار، پرداخت شود. به بیان دیگر، دستمزد عبارت است از پرداخت نقدی که برای انجام دادن کارهای اصطلاحاً «یدی» و به طور روزانه یا هفتگی، به کارگران داده می شود. معنی دیگر دستمزد، «مبلغ مورد پرداخت» است.
حقوق^[۳۳] مبلغ پرداختی منظم و ثابت به متصدی یک شغل برای جبران کار یا خدماتی که در یک دوره معین و غالباً طی یک ماه، انجام داده است.
رابطی (۱۳۷۷) مدیریت حقوق و دستمزد را چنین تعریف می کند: برقراری نوعی رابطه منطقی بین وظایف و مسئولیتهای شغلی متصدیان مشاغل گوناگون یک سازمان و میزان حقوق و دستمزد پرداختی به آنان و همچنین به فعالیتهایی که در زمینه تعیین حقوق و گاه پرداخت حقوق در یک سازمان انجام می گیرد، اداره امور حقوق^[۳۴] گفته می شود.
با توجه به ویژگیهایی که برای یک نظام پرداخت کارآمد شناخته شده است، اکنون می دانیم عوامل موثر در تعیین حقوق و دستمزد متعدد هستند و این عوامل نیز بر یکدیگر اثر متقابل دارند. بنابراین، در طراحی نظام حقوق و دستمزد باید عوامل بسیاری نظیر ارزش نسبی شغل در سازمان، ارزش نسبی تخصصی کارکنان، سطح حقوق و دستمزد رایج در صنعت، نقش اتحادیه ها و سندیکاهای کارگری، اوضاع و احوال و شرایط اقتصادی، سیاسی و نظایر آن، مورد توجه قرار گیرد.
مراحل گوناگون فرایند طراحی نظام حقوق و دستمزد
۱-تجزیه و تحلیل شغل^[۳۵]: تجزیه و تحلیل شغل فرایندی است که طی آن وظایف شغلی متصدیان هر یک از مشاغل سازمان و ویژگیهای شخصیتی (شناختی، هیجانی و حرکتی) لازم برای انجام دادن این وظایف، مشخص می گردد. بنابراین، مقدمه و لازمه تعیین حقوق و دستمزد، تجزیه و تحلیل مشاغل یک سازمان است.
۲-شرح شغل^[۳۶]: به خلاصه ای از اطلاعات مربوط به یک شغل خاص که معرف آن باشد، شرح شغل یا شرح وظایف گفته می شود. در شرح شغل، اطلاعاتی نظیر شرح هدف، گستردگی وظایف، ارتباطهای سازمانی، مسئولیتها و انواع وظایف متصدی یک شغل خاص، آورده می شود.
۳-تعیین مشخصات شغل^[۳۷]: به شرح ویژگیهای شخصیتی مورد نیاز برای انجام دادن وظایف یک شغل خاص، شرایط احراز شغل گفته می شود. در این شرح، اطلاعاتی در زمینه مهارت ها، تجربه، استعداد و بالاخره ویژگی های شخصیتی فردی که برای تصدی یک شغل معین مورد نیاز می باشد، آورده می شود. در شرایط احراز شغل، اطلاعات حاصل از تجزیه و تحلیل شغل و شرح شغل ارائه می گردد و شرایط لازم یا ویژگی های فردی توصیف می شود که بتواند وظایف شغل مورد نظر رات به بهترین وجه و مطابق با میزان های کاری پذیرفته شده، انجام دهد.
۴-طبقه طبقه بندی مشاغل^[۳۸]: در تلاش جهت طبقه بندی مشاغل یک سازمان، مشاغلی که دارای صفات و ویژگی های مشترک هستند در یک طبقه قرار می گیرند. بنابراین، در طرح طبقه بندی مشاغل یک سازمان، طبقات یا دسته بندیهایی از تعدادی شغل را خواهیم داشت که از جهات گوناگون، با هم مشابهت‌هایی دارند. طبقه بندی مشاغل یک سازمان در شرایطی امکان پذیر است که ابتدا با تجزیه و تحلیل این مشاغل، «شرح شغل» و «شرایط احراز شغل» را برای همه مشاغل موجود در آن سازمان، روشن ساخته باشیم (ابطحی، ۱۳۷۲).
۵-ارزشیابی شغل^[۳۹]: به روشی نظامدار که هدف آن تشخیص و تعیین ارزش نسبی یک شغل (در مقایسه با مشاغل دیگر یک سازمان) باشد، «ارزشیابی شغل» گفته می شود. در ارزشیابی شغل، مفاهیمی نظیر ارزش نسبی تعدادی از مشاغل یک سازمان، پیچیدگی وظایف شغلی، میزان آموزش یا تجربه مورد نیاز متصدی شغل و میزان خسارت سازمان (در صورت درست انجام نگرفتن وظایف شغلی)، مورد توجه قرار می گیرند (فرنچ و ساوارد، ۱۳۷۱).
ارزش نسبی یک شغل با توجه به سهمی که آن شغل در بهره وری سازمانی یا سهم یک شغل در موفقیت سازمانی را نمی توان به سادگی محاسبه کرد، بنابراین لازم است از شاخص ها و متغیرهای دیگری برای این منظور، استفاده کنیم. در ارزشیابی شغل، متغیرهایی نظیر مسئولیت، مهارت، تلاش، شرایط کار و نیز بهره‌گیری از نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل شغل و تعیین متغیرهای مهم یک شغل، استفاده می شود (موریس، ۱۳۶۶).

روش های ارزشیابی شغل

در ارزشیابی مشاغل یک سازمان، از چهار نظام اصلی، یعنی، ۱)نظام رتبه بندی، ۲)نظام طبقه بندی، ۳)نظام مقایسه عوامل، ۴)نظام امتیازی، استفاده می شود.
۱-نظام رتبه بندی: در این روش- که به عنوان ابتدایی ترین و ساده ترین روش شناخته می شود – کلیه مشاغل یک سازمان بدون آنکه عوامل تشکیل دهنده آن مشخص گردند، با یکدیگر مقایسه می شوند. مشاغل بر حسب درجه دشواری یا اهمیت و نیز با توجه به معیارهای ذهنی ارزیابها، از پایین به بالا مرتب می شوند و به ترتیب به گروه های شغلی پیش بینی شده، تخصیص می یابند. به عبارت دیگر؛ پایین ترین شغل به گروه یک و مشاغل مهمتر در گروه های بالاتر قرار می گیرند هزینه این روش کم است و به دلیل کیفی بودن، از دقت کافی در تجزیه و تحلیل برخوردار نیست. یکی دیگر از معایب این روش آن است که به جای ارزیابی یک شغل خاص، مشاغل سازمان مورد ارزیابی قرار می گیرند. به هر حال. از این روش
می توان در سازمان هایی که تعداد کارکنان آن کم است و مدیریت سازمان نیز قادر به تأمین هزینه لازم برای بهره‌گیری از روش های پرهزینه‌تر نیست، استفاده کرد (قانونی، ۱۳۵۶).
۲-نظام طبقه‌بندی^[۴۰]: این روش تا حدودی از روش معروف به نظام رتبه‌بندی کاملتر است. در روش نظام طبقه بندی، کارشناس ارزشیابی شغل ضوابطی را برای ارزشیابی هر شغل به کار می گیرد و طی آن موجباتی را فراهم می آورد که به ترتیب: ۱)ابتدا کلیه مشاغل سازمان مورد بررسی کلی قرار می گیرند، ۲)برای مشاغل مشابه، طبقات یا گروه هایی ایجاد شود، ۳)برای هر طبقه یا گروه، شرحی تهیه گردد. بدیهی است هرچه تنوع مشاغل یک سازمان بیشتر باشد، تعداد طبقات مشاغل نیز بیشتر می شود. تعداد طبقات شغلی با توجه به ماهیت و سیاست سازمان نیز تغییر می کند. برای هر گروه از مشاغل، تعدادی ارزش پایه در نظر گرفته می شود و همراه آن، برای هر گروه شغلی نیز تعدادی مشاغل نمونه انتخاب می شوند تا از این مشاغل نمونه به عنوان معیاری برای سنجش ارزش سایر مشاغل، استفاده شود. در نظام طبقه بندی، همه مشاغل یک سازمان به طور مجزا مورد بررسی قرار می گیرند و در گروه مربوط به خود، قرار داده می شوند. هرچند روش نظام طبقه بندی از جمله روش های متداول ارزشیابی مشاغل غیرکمی بودن آن است، از دقت و عینیت کافی برخوردار نمی باشد (جردن، ۱۹۸۶)،
سازمان امور اداری و استخدامی کشور نیز (قبل از ادغام با سازمان برنامه و بودجه و تشکیل سازمان مدیریت و برنامه ریزی) برای طبقه‌بندی و ارزشابی مشاغل سازمان‌های مشمول قانون استخدام کشوری، از این روش استفاده کرده و طی آن، کلیه مشاغل مؤسسات دولتی را در بیست گروه، قرار داده است.
۳-نظام مقایسه عوامل^[۴۱]: روش مقایسه عوامل برای اولین بار در سال ۱۹۲۶ به وسیله بنج^[۴۲] ارائه و بعد توسط بورک و هی^[۴۳] کاملتر شد. روش مقایسه عوامل یکی از شیوه های گسترده و کاملتر رتبه‌بندی و طبقه‌بندی مشاغل است و از دو روش کیفی قبلی، پیچیده تر می باشد، روش مقایسه عوامل که به نظام مشاغل کلیدی نیز معروف است، در تعداد معدودی از سازمانها مورد استفاده قرار می گیرد (سینگر^[۴۴]، ۱۹۹۰).
مراحل پنجگانه ارزشیابی شغل با بهره گرفتن از روش مقایسه عوامل عبارتند از:
۱-۳: روش انتخاب مشاغل نمونه یا کلیدی: در مرحله نخست، کمیته ای مرکب از نمایندگان طبقات مختلف سازمان، تعدادی مشاغل نمونه را از کلیه تخصص ها و رده‌های مختلف، انتخاب می کنند. انتخاب این مشاغل بر اساس مشخص بودن وظایف و مسئولیتها، ثبات نسبی وظایف و عادلانه بودن حقوق و دستمزد پرداختی به متصدیان این مشاغل، انجام می گیرد. از مشاغل نمونه (استاندارد) که بدین ترتیب انتخاب شده اند، به عنوان راهنما در ارزشیابی سایر مشاغل، استفاده می شود.
۲-۳: تعیین عوامل مشاغل نمونه: مشاغل نمونه انتخاب شده، بر اساس شرح شغل آنها و احتمالاً مصاحبه و مشاهده، مورد تجزیه و تحلیل کارشناسان قرار می گیرند و عوامل اصلی تشکیل دهنده این مشاغل، تعیین می گردد. عوامل انتخاب شده برای هر شغل (مانند مهارت، مسئولیت، محیط و…) که تعداد آنها نیز معمولاً بین ۴ تا ۷ عامل است، تعریف می شوند.
۳-۳: تعیین ترتیب تقدم هر شغل بر حسب هر یک از عوامل: در این مرحله، مشاغل نمونه بر اساس یک‌یک عوامل انتخاب شده و به ترتیب اهمیت تنظیم می شوند و نتایج این مقایسه در جدولی که برای همین منظور تهیه شده است، وارد می شود. چون مشاغل نمونه با توجه به عوامل انتخاب شده در درجات مختلف قرار می گیرند، بنابراین، ترتیب تقدم آنها با یکدیگر، متفاوت خواهد بود.

و در نهایت نسبت بین جدایی خوشه ها و فشردگی خوشه ها بعنوان تابع ارزیابی تعریف میشود:
انتخاب تعداد خوشه های مناسب با ماکزیمم کردن تابع فوق بدست می آید.
2-9-6 تابع M.Ramze Rezaee
آقای Ramze Rezaee و همکارانش تابع دیگری را برای ارزیابی الگوریتم خوشه بندی c میانگین ارائه داده اند. روش آنها نیز مبتنی بر معیارهای جدایی و فشردگی خوشه ها می باشد که در ادامه روش مورد نظر آورده شده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فرض کنید که داده های ورودی p بعدی باشند و می خواهیم آنها را به c خوشه گروه بندی کنیم:
مراکز خوشه ها با v_i مشخص می شوند و میزان تعلق نمونه ها با خوشه ها نیز با ماتریس U نشان داده می شود.
اگر واریانس نمونه های X را درنظر بگیریم برای p امین مولفه واریانس خواهیم داشت:
که در فرمول فوق ، p امین مولفه متوسط نمونه ها می باشد. متوسط نمونه ها نیز با فرمول زیر محاسبه می شود:
اگر تغییرات خوشه i ام را در نظر بگیریم برای p امین مولفه تغییرات خواهیم داشت:
با بهره گرفتن از معادلات تعریف شده متوسط پراکندگی تمامی خوشه ها بصورت زیر تعریف شده است:
همچنین یک تابع فاصله نیز بصورت زیر تعریف شده است:
که برای D_max و D_min داریم:
فرمول فوق ماکزیمم (می نیمم) فاصله بین مراکز خوشه ها را محاسبه می کند. از روی فرمول های فاصله و پراکندگی آقای Ramze Rezaee و همکارانش تابع ارزیابی را بصورت زیر تعریف کرده اند:
جمله اول فرمول فوق متوسط پراکندگی خوشه ها را نشان می دهد که هر چه این مقدار کوچک باشد نشان دهنده این است که خوشه ها فشرده تر هستند. اما همانطور که قبلا گفته شد این جمله بتنهایی نمی تواند معیار خوبی برای خوشه بندی باشد و باید جدایی خوشه ها نیز در نظر گرفته شود که این معیار توسط جمله دوم فرمول فوق محقق می شود. ضریب α نیز که برابر است با D(c_max) برای متعادل کردن دو جمله بکار گرفته شده است. الگوریتم پیدا کردن تعداد خوشه های بهینه بدین صورت است که تعداد خوشه های بهینه بین c_min و c_max در نظر گرفته می شود و سپس تابع ارزیابی فوق را برای تمامی مقادیر بین c_min و c_max محاسبه و ذخیره کرده و در نهایت مقدار c متناظر می نیمم مقادیر ذخیره شده، تعداد خوشه های بهینه خوشه بندی می باشد.
2-10 خوشه‌بندي ترکيبي
روش های خوشه­بندی ترکیبی شامل دو مرحله می باشد : تولید افراز های اولیه و تابع ترکیب کننده می باشد تولید اولین گام در روش های خوشبندی ترکیبی می باشد در این مرحله ، مجموعه ای از افراز ها برای ترکیب ، تولید می شوند چرا که نتایج نهائی به نتایج اولیه بستگی دارد[28]. روش های مختلفی برای تولید نتایج اولیه وجود دارد که می توان این روش ها را به دو دسته تقسیم نمود 1. استفاده تنها از یک الگوریتم 2. استفاده از الگوریتم های مختلف ، روش اول با بهره گرفتن از یکی از الگوریتم های خوشبندی پایه و راهکار های مختلف که در ادامه بیان شده است افراز های متفاوتی را تولید می کند برای مثال در الگوریتم k-means استفاده از مقداردهی اولیه مختلف می تواند منجر به تولید افرازهای گوناگون شود علاوه براین ، روش های دیگری برای ایجاد افرازهای پایه وجود دارد از قبیل به کاربردن یک الگوریتم خووشه بندی با پارامترهای مختلف یا حتی به کاربردن تصویر داده ها به فضای ویژگیهای جدید، زیرمجموعه های مختلف از داده ها و زیرمجموعه های مختلف از ویژگی ها می باشد .
روش دوم یعنی استفاده از الگوریتم های مختلف شامل چهار روش عمده می باشد 1. روش سلسله مراتبی 2. روش افرازبندی 3. روش های مبتنی بر چگالی 4. روش های مبتنی بر مشبک کردن فضا ، از الگوریتم های مربوط به روش های افرازبندی می توان به k-means و k-medoids اشاره نمود.الگوریتم های همچون AGNES و DIANA نیز از روش های سلسله مراتبی محسوب می شوند. DBSCAN و DENCLUE از متداولترین روش های مبتنی بر چگالی می باشند.ابتدایی ترین و ساده ترین روش در الگوریتم های مبتنی بر مشبک کردن فضا می توان به STING اشاره نمود. [2]
حال اینکه چه الگوریتمی برای یک مسئله خاص مناسب می باشد. اغلب کار دشواری می باشد.تجربه کارشناس دامنه ی مسئله در این موارد می تواند خیلی مفید فایده باشد.ولی اگر اطلاعاتی در مورد مسئله وجود نداشته باشد ، تولید افراز های پراکنده برای خوشبندی ترکیبی توصیه می شود. چرا که هر چه میزان پراکندگی در مجموعه ی افراز ها بیشتر باشد ، اطلاعات بیشتری برای تابع ترکیبی در دسترس خواهد بود. این پراکندگی نیز بوسیله ی استفاده از مکانیزم های مختلف تولید افرازهای پایه حاصل می شود. [28]
گام اصلی در هر الگوریتم خوشبندی ترکیبی تابع توافقی یا همان تابع ترکیب کننده می باشد که صراحتاً می تان گفت یکی از بزرگترین چالشها پیش روی خوشبندی ترکیبی تعریف یک تابع ترکیب کننده مناسب می باشد.
دو رویکرد کلی برای توابع ترکیب کننده وجود دارد : 1. بر پایه Objects Co-Ocurrence 2. بر پایه Median Partition در رویکرد اول ایده اصلی ، تعیین اینکه کدام برچسب متعلق به یک نمونه خاص در افزار ترکیب شده می باشد. برای انجام این کار تعداد دفعاتی که یک نمونه در یک خوشه قرار دارد یا دفعاتی که دو نمونه در یک خوشه مشابه قرار دارند محاسبه می شود ، به عبارتی تابع ترکیب کننده از فرایند رای گیری میان نمونه ها استفاده می کند برای مثال می توان به روش های برچسب گذاری-رای گیری ،ماتریس همبستگی و متدهای فازی اشاره نمود . متدهای فازی به منظور ترکیب افرازهای حاصل از الگوریتم های مختلف فازی[29] مورداستفاده قرار می گیرد[30]. در رویکرد دوم تابع ترکیب کننده ، افراز ترکیبی بوسیله ی راه حل مسئله ی بهینه سازی حاصل می شود. روش هایی همچونMethods Kernel و Mirkin Distance این نوع از توابع ترکیب کننده می باشند.
اما پاسخ به بعضي سوالات در اين زمينه همچنان با ابهامات زيادي روبروست. اين که در حضور يک مجموعه از نتايج خوشبندي هاي اوليه، آيا استفاده از زيرمجموعهاي از نتايج مي تواند بهتر از استفاده از کل نتايج باشد يا نه؟ کدام زيرمجموعه از نتايج اوليه ميتواند منجر به بهبود عملکرد خوشبندي ترکيبي شود؟ نتايج اوليه با چه معياري نسبت به هم ارزيابي شوند؟ انتخاب زيرمجموعهاي از نتايج اوليه براي استفاده در ترکيب نهايي، مسئلهاي است که اخيرا مطرح شده و با وجود ابهامات فراوان در جوانب اين مسئله، امروزه به صورت جدي دنبال ميشود.[31] ايده هاي اوليه با ارايه يک معيار ارزيابي براي کيفيت خوشه آغاز شد. تعدادي از مطالعات انجام شده سعي در انتخاب زيرمجموعه مناسبي از افرازهاي اوليه دارند (فرن و لين، ۲۰۰۸ ) و تعدادي نيز زيرمجموعه اي از خوشه هاي اوليه را مورد آزمايش قرار داده اند (فرد و جين، ۲۰۰۶). پاسخ به اين سوال که انتخاب چه زيرمجموعهاي از نتايج اوليه موجب بهترين کارايي خوشبندي ترکيبي مي شود هنوز نياز به انجام تحقيقات گسترده تري دارد. در چند سال اخير، پايداري خوشه به عنوان يک معيار ارزيابي خوشه مورد توجه زيادي قرار گرفته است(فرد و جين، ۲۰۰۶) کامپلو نیز روشي براي تعيين تعداد خوشه ها ارايه کرده است که با تغییر در روش جین و همکاران و با بهره گرفتن از معیار سازگاری برای اعتبار سنجی افرازهای فازی استفاده نموده است[32,33].(فرن و لين ۲۰۰۸ ) روشي براي خوشبندي ترکيبي پيشنهاد کرده اند که از زيرمجموعه ی موثرتري از افرازهاي اوليه در ترکيب نهايي استفاده ميکند. در اين روش اگر چه تعداد اعضاي شرکت کننده در ترکيب نهايي کمتر از يک خوشبندي ترکيبي کامل است، به دليل انتخاب افرازهاي با کارايي بالاتر، نتايج نهايي بهبود ميابند. پارامترهايي که در اين روش مورد توجه قرار گرفته اند، عبارتند از: کيفيت و پراکندگي (فرن و لين ۲۰۰۸ ) نشان داده اند که بهينه سازي همزمان دو عامل، پراکندگي و کيفيت در نتايج اوليه خوشبندي ترکيبي مي تواند کارايي خوشبندي ترکيبي را به طور چشمگيري بهبود بخشد[34].
روشهاي خوشه‌بندي ترکيبي سعي ميکنند تا با ترکيب افرازهاي مختلف توليد شده از روشهاي خوشه‌بندي پايه، يک افراز مستحکم از داده‌ها را توليد کنند .[14,25] در اکثر مطالعات اخير، همه افرازها با وزن برابر در ترکيب نهايي حاضر مي‌شوند و همه خوشه‌هاي موجود در همه افرازها نيز با وزن برابر در ترکيب نهايي شرکت مي‌کنند[26]. استرل و گاش [14]يک معيار براي انتخاب از ميان ترکيبات ممکن ارايه کرده‌اند که مبتني بر کيفيت کلي يک خوشه‌بندي است. براي اين کار، آنها ميزان ثبات بين افراز ترکيبي و افرازهاي پايه را در نظر گرفته‌اند و با بهره گرفتن از يک قاعده ترکيبي ثابت، يک معيار شباهت دو به دو را روي فضاي ويژگي‌هاي d-‌‌‌‌‌بعدي به کار برده‌اند.
عظيمي[2] از مفهوم پراکندگي براي هوشمند نمودن خوشه‌بندي ترکيبي استفاده کرده است. دراين روش که به صورت پويا اقدام به انتخاب زيرمجموعه بهينه‌اي از نتايج اوليه در ترکيب نهايي مي‌کند، ابتدا يک خوشه‌بندي ترکيبي ساده انجام ميشود. سپس اين روش ميزان شباهت تمام نتايج خوشه‌بندي‌هاي اوليه را نسبت به جواب به دست آمده ارزيابي مي‌کند و سعي در طبقه‌بندي مجموعه داده‌ها به سه مجموعه داده راحت ، معمولي و سخت مي‌کند. در اين طبقه‌بندي، مجموعه داده راحت به مجموعه داده‌اي اطلاق مي‌شود که خوشه‌بندي‌هاي اوليه تفاوت چنداني با خوشه‌بندي ترکيبي به دست آمده نداشته باشند. به اين معني که هر خوشه‌بندي ساده بتواند تقريبا مانند خوشه‌بندي ترکيبي نتايج مشابه‌اي ارايه کند. مجموعه داده معمولي به مجموعه داده اي اطلاق مي‌شود که خوشه‌بندي‌هاي اوليه نه تفاوت چنداني و نه تشابه چنداني با نتايج خوشه‌بندي ترکيبي به دست آمده دارند. مجموعه داده سخت به مجموعه داده‌اي اطلاق ميشود که خوشه‌بندي‌هاي اوليه تشابه چنداني با خوشه‌بندي ترکيبي به دست آمده نداشته باشند. اين رويداد نشان مي‌دهد که داده‌هاي مجموعه موردنظر کاملا داراي مرزهاي مشترک هستند و روشهاي ساده و معمولي خوشه‌بندي همانند روشهاي پيچيده و قدرتمند خوشه‌بندي ترکيبي قادر به جداسازي نمونه‌ها نمي‌باشند. سپس کل نتايج خوشه‌بندي‌هاي اوليه به چهار زيرمجموعه متفاوت بر اساس ميزان تطبيق دقتشان با نتايج خوشه‌بندي ترکيبي ساده تقسيم مي‌شوند و بر اساس رده هر مجموعه داده (راحت، معمولي و سخت) اقدام به انتخاب يکي از اين زيرمجموعه ها براي ترکيب و به دست آوردن نتيجه نهايي مي‌کنيم. نتايج تجربي صورت گرفته در [2] نيز نشان داده‌اند که ترکيب خوشه‌بندي‌هاي اوليه با بيشترين کمترين و ميزان متوسطي از تطبيق با خوشه‌بندي ترکيبي اوليه، نتيجه بهتري را به ترتيب، در مجموعه داده‌هاي راحت، سخت و متوسط مي‌دهد. روش فوق در هر مجموعه داده سعي ميکند تا نتايج خوشه‌بندي اوليه‌اي که موجب منحرف شدن نتايج نهايي ميشود را از ترکيب نهايي خارج کند و به اين ترتيب خوشه‌بندي‌هاي ترکيبي اوليه‌اي را که داراي دقت نسبتا مناسبي هستند، وارد ترکيب نهايي کند.
در اکثر الگوريتم هاي پايه براي خوشهبندي ترکيبي از نمونه‌برداري داده‌ها استفاده مي‌شود. مسئله اصلي در اين روشها چگونگي ارزيابي خوشه و خوشه‌بندي (افراز) است[3] . بامگارتنر و همکاران [35] يک روش مبتني بر بازنمونه‌برداري را براي بررسي اعتبارسنجي نتايج خوشه‌بندي فازي ارايه کرده‌اند. در چند سال اخير، پايداري خوشه به عنوان يک معيار ارزيابي خوشه مورد توجه زيادي قرار گرفته است [26] ايده‌هاي اوليه براي اعتبارسنجي خوشه با بهره گرفتن از بازنمونه‌برداري در [36] ارايه شده است .راس و همکاران[37] نيز يک روش مبتني بر بازنمونه‌برداري براي اعتبارسنجي خوشه ارايه کرده‌اند. عنصر اصلي در اين روش، که در واقع کامل شده‌ی روش‌هاي پيشين مي‌باشد، پايداري خوشه است. معيار پايداري، ميزان همبستگي افرازهاي به دست آمده از دو نمونه‌برداري مستقل از مجموعه داده را اندازه‌گيري مي‌کند. هر چه ميزان پايداري براي يک خوشه‌بندي بيشتر باشد، به اين معني است که اگر الگوريتم خوشه‌بندي چندين مرتبه ديگر روي آن نمونه‌ها به کار رود، نتايج مشابهي حاصل ميشود [38] .چندين روش اعتبارسنجي خوشه مبتني بر ايده استفاده از پايداري پيشنهاد شده است [39] بن هور و همکاران [40] نيز روشي براي محاسبه پايداري ارايه کرده‌اند که بر مبناي شباهت بين نمونه‌ها درخوشه‌بندي‌هاي مختلف عمل مي‌کند. در اين روش، ابتدا ماتريس همبستگي با بهره گرفتن از روش بازنمونه‌برداري به دست مي‌آيد. سپس ضريب جاکارد به عنوان معيار پايداري بر اساس اين ماتريس محاسبه مي‌شود.داس و سيل روشي براي تعيين تعداد خوشه‌ها ارايه کرده‌اند که از اعتبارسنجي خوشه‌ها براي تقسيم و ادغام آنها بهره مي‌برد. فرن و لين روشي براي خوشه‌بندي ترکيبي پيشنهاد کرده‌اند که اززيرمجموعه‌ی موثرتري از افرازهاي اوليه در ترکيب نهايي استفاده ميکند. در اين روش اگر چه تعداد اعضاي شرکت کننده در ترکيب نهايي کمتر از يک خوشه‌بندي ترکيبي کامل است، به دليل انتخاب افرازهاي با کارايي بالاتر، نتايج نهايي بهبود مي‌يابند. پارامترهايي که در اين روش مورد توجه قرار گرفته‌اند، عبارتند از: کيفيت و پراکندگي. اين روش سعي مي‌کند تا زيرمجموعه‌اي از افرازهايي از نتايج اوليه را وارد ترکيب نهايي کند که از بالاترين ميزان کيفيت برخوردار بوده و در عين حال نسبت به هم بيشترين پراکندگي را دارا باشند. در اين روش از معيار مجموع اطلاعات متقابل نرمال شده(SNMI ) (براي يک افراز در مقايسه با افرازهاي ديگر ترکيب) براي اندازه‌گيري کيفيت يک افراز استفاده شده است. همچنين، معيار اطلاعات متقابل نرمال‌شده(NMI) (بين تمام افرازهاي موجود درترکيب) براي اندازه‌گيري پراکندگي لازم براي ترکيب به کار رفته است. فرن و لين نشان مي‌دهند که روش آنها نسبت به خوشه‌بندي ترکيبي کامل و يا روش انتخاب تصادفي از کارايي بهتري برخوردار است.
علیزاده و همکاران نیز از زیر مجموعه ای از نتایج اولیه به جای کل خوشه های یک افراز در خوشه بندی ترکیبی استفاده نموده است.این گونه که پس تولید افرازهای اولیه ، با بهره گرفتن از یک معیار ارزیابی جدید توسعه یافته توسط علیزاده و همکاران به نام AMM که معیاری مبتنی بر NMI می باشد ، میزان پایداری هر یک از خوشه های یک افراز را اندازه گیری و توسط چند سازگار پیشنهادی با کیفیت ترین آنها را انتخاب نموده و با تغییر و بروز رسانی روش انباشت مدارک توسعه یافته (EAC) به منظور ایجاد ماتریس همبستگی برای خوشه های حاصل از افراز های گوناگون به استخراج خوشه هاي نهايي از اين ماتريس پرداخته است.[31]
فصل سوم
روش تحقيق
3-1 مقدمه
­داده ­کاوی در کاربرد هایی نظیر کشف دانش از داده ­ها مورد استفاده قرار می­گیرد خصوصا ً زمانی که با حجم عظیمی از داده ­ها مواجه هستیم . روش­ها وتکنیک های بسیاری در داده کاوی موجود است که در امر کاوش داده ها تسهیل نموده اند و روز به روز در حال گسترش می باشند از آن جمله قوانین انجمنی ، رده­بندی و خوشه بندی مهمترین آنها می باشند ،زمانی که انسان دو شیءمتفاوت( همانند میوه) را تشخیص می دهد و آنها را از یکدیگر متمایز می سازد نوعی رده بندی صورت گرفته است، از این رو تکنیک رده­بندی رویکردی با ناظر است در­حالیکه خوشه بندی با وجود شباهت بسیار با رده بندی ،تفاوت اندکی در رویکرد آنها را از یکدیگر متمایز ساخته است .خوشه بندی رویکردی بدون ناظر است
در سالهای اخیر مباحث ترکیبی بسیار مورد توجه واقع شده اند به طوریکه محققان موفق به ترکیب شماری از نتایج گروه بندی شدند که منجر به نتایج نهایی با کیفیت تری نسبت به نتایج حاصل از تنها یک روش گروه بندی می شود و در نهایت همین امر موجب شده است که ترکیب خوشه ها به موضوعی داغ در داده کاوی تبدیل شود.
خوشه بندی ترکیبی سعی می نماید تا افراز های گوناگون با تنوع بسیار را از روش های خوشه بندی مختلف ترکیب نماید.بدین ترتیب ضعف موجود در هر روش خوشه بندی پوشش داده می شود و کیفیت بالاتری با حداقل فاصله از برچسب صحیح تولید می شود.
از سوی دیگر دسته اي از الگوريتم هاي خوشه بندي بر اساس تئوري مجموعه هاي فازي پيشنهاد شده اند که به آنها الگوريتم هاي خوشه بندي فازي مي گويند و به سرعت در حال گسترش می باشند . در خوشه بندی کلاسیک بدلیل آنکه هر نمونه باید به یک و فقط یک خوشه تعلق داشته باشد ، باید تصمیم گرفت که این نمونه متعلق به کدام خوشه است. تفاوت اصلی خوشه بندی کلاسیک و خوشه بندی فازی در همین جاست که در خوشه بندی فازی یک نمونه می تواند متعلق به بیش از یک خوشه باشد. خوشبندی فازی ، نقاط داده ای را بر اساس میزان درجه عضویت شان گروه بندی می کند از این رو از دقت بیشتری نسبت به خوشبندی غیر فازی برخوردار می باشد.
تاکنون الگوریتم های بسیاری در خوشه بندی فازی ارائه شده است که همه ی آنها سعی در کسب نتایج بهتر به همراه دقت بیشتر دارند.
در مورد خوشه بندی فازی ترکیبی روش های کمتری ارائه شده است و اکثر آنها بوسیله تغییر در الگوریتم های ترکیبی اصلی ارائه شده اند. در این فصل قصد داریم رویکردی ارائه دهیم که افراز های فازی را که دارای کمترین میزان خطا در برچسب گذاری واقعی می باشند و قابل رقابت با سایر روش های خوشه بندی ترکیبی هستند ترکیب نماییم. نمایی کلی از این رویکرد در شکل 3-1 آورده شده است .
شکل 3-1 فرایند کلی خوشه بندی ترکیبی فازی
3-2 فرضیات روش پیشنهادی
روش پیشنهادی ، رویکردی بدون ناظر می باشد و قصد دارد مجموعه ای از داده ها را گرفته و بدون اینکه هیچ گروه و یا کلاس های از پیش تعیین شده ای وجود داشته باشد آنها را خوشه بندی نماید . همانطور که پیش تر ذکر شد روش های خوشه بندی پایه بسیاری موجود است که هر یک ضعف ها و قوت هایی دارد ، به همین جهت خوشه بندی ترکیبی شکل گرفت تا بر پایه قوت های هر یک از روش ها بهترین خوشه بندی را انجام دهد .با ظهور روش های فازی نیز توانستیم به دقت بیشتری دست یابیم و ممکن است نمونه ها یی داشته باشیم که متعلق به چند خوشه بوده و نسبت عضویت هر نمونه در هر خوشه را با درجه عضویت تعیین می کنیم.
در روش پیشنهادی قصد داریم تا نتیجه ی چندین روش خوشه بندی فازی را ترکیب نموده و به نتیجه ی نهایی قابل اطمینان و معتبرتری دست یابیم .
این روش از 4 مرحله تشکیل شده است که کلیات آن در این بخش آورده شده است :
مرحله 1 : تولید افراز های فازی اولیه بر روی مجموعه داده x با بهره گرفتن از روش ها و الگوریتم های گوناگون فازی و تشکیل ماتریس های عضویت هر الگوریتم .
مرحله 2 : تولید ماتریس های همبستگی فازی از روی ماتریس های عضویتی که در مرحله قبل ایجاد شدند . بدین ترتیب برای هر الگوریتم فازی و ماتریس عضویت آن یک ماتریس همبستگی فازی خواهیم داشت . این ماتریس بیانگر میزان شباهت دو نمونه از لحاظ توانایی هم خوشه بودن می باشد .
مرحله 3 :جمع ماتریس های همبستگی فازی ایجاد شده در مرحله دوم و تشکیل یک ماتریس به نام ماتریس استحکام (S) که بیانگر میزان استحکام و پایداری اتصالات میان نمونه ها می باشد . در این مرحله در واقع نتایج افرازبندی های گوناگون با یکدیگر ترکیب می شوند .
مرحله 4 : تولید افراز بندی بهینه توسط فرایند تکراری مبتنی بر گراف که بر ماتریس استحکام اعمال می شود و در هر تکرار عناصر ماتریس را به مقدار x کاهش می دهد تا بدین طریق اتصالات سست شکسته شده و اتصالات پایدار و قوی تر باقی بمانند .
تعریف 1 : ماتریس همبستگی فازی(FC) :
ماتریسی n*n می باشد که بوسیله ی ماتریس های عضویت حاصل از اجرای الگوریتم های مختلف فازی بر روی مجموعه داده با c خوشه ایجاد می شود . هر درایه ماتریس همبستگی فازی fc_ij نشان دهنده آن است که نقاط داده ای متناظر با آن با چه درجه ای با یکدیگر هم خوشه می باشند و یا به عبارتی رفتار آنها در قبال خوشه های مختلف چقدر با هم شباهت دارد .
تعریف 2 : ماتریس استحکام (S) :
این ماتریس مجموع همه ی ماتریس های همبستگی فازی حاصل از اجرای الگوریتم ها و متد های مختلف فازی می باشد و هرچه درجه ی هر یک از درایه های آن بیشتر باشد نقاط داده ای متناظر با آن از پایداری و استحکام بیشتری برخوردار می باشد و برعکس هرچه درجه ی یک درایه کمتر باشد اتصال بین نقاط داده ای متناظر با آن ضعیف تر خواهد بود .

۱) هزینه یابی سفارش کار

۲) هزینه یابی مرحله ای

برخی از موسسات تولیدی سفارش پذیرند یعنی در واقع تولیدات آنها و هزینه هایی که در آنها صورت می پذیرد با سفارش و یا عقد پیمان ایجاد می شوند. بنابراین برای هزینه یابی در این موسسات از روش هزینه یابی سفارش کار استفاده می گردد.نمونه بارز این موسسات شرکتهای پیمانکاری، کارخانجات کشتی سازی، هواپیما سازی، بیمارستانها، تعمیرگاههای اتومبیل و سایر موارد مشابه می باشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بعضی از موسسات تولیدی دیگر که تولیدات آنها برای آنکه تکمیل شود مراحل مختلفی را طی می کنند و محصولات آنها به صورت انبوه و یکسان تولید می شود از روش های هزینه یابی مرحله ای استفاده می نمایند. کارخانجات نساجی، مواد شیمیایی، صنایع نفت، کفش، و موارد مشابه نمونه های این نوع موسسات می باشند.اساسا موسساتی که به صورت سفارش عمل می نمایند و یا آنکه تولیدات آنها با حجم زیاد و از نظر تعداد کم می باشد و گاهی تولیدات آنها قیمت تمام شده بالایی دارند از روش هزینه یابی سفارش کار استفاده می نمایند.
موسساتی که تولیدات آنها باید از مراحل مختلفی عبور کند و به صورت انبوه، پیوسته، مداوم و یکنواخت و همگن تولید می شوند و بعضا تولیدات آنها قیمت تمام شده کمتری دارند از روش هزینه یابی مرحله ای استفاده می نمایند در این روش قیمت تمام شده تولید در هر مرحله از تولید تعیین می گردد.در روش هزینه یابی مرحله ای محصولات تولید شده در هر مرحله به عنوان مواد خام مرحله بعد محسوب می گردد. در این موسسات معمولا تولیدات متنوع و گاهی همراه با تولید محصولات فرعی و جانبی می باشد.
در برخی از صنایع، تولید به شکلی است که استفاده از هر دو روش هزینه یابی امکان پذیر می باشد به عنوان مثال در کارخانه ساخت قطار، قطار به صورت سفارش برای مشتریان ساخته می شود و این در حالی می باشد که قطعات مورد نیاز به صورت انبوه و پیوسته در سایر دوایر تولید کارخانه تولید می شود و از روش هزینه یابی مرحله ای برای تعیین بهای تمام شده آنها استفاده می گردد.

۲-۱-۳۲ وظایف حسابداری بهای تمام شده :

۱- پیش بینی و برآورد هزینه های یک دوره.
۲- جمع آوری ، تفکیک و تسهیم هزینه های تولید.
۳- ارزیابی و قیمت گذاری محصولات .
۴- یاری مدیران در جهت انتخاب بهترین راه حل ممکن.
۵- کنترل هزینه ها و کاهش آن تا حداقل ممکن و منطقی.
۶- یاری مدیران در جهت برنامه ریزی بهتر و اجرای آن .

۲-۱-۳۳ تفاوت حسابداری بهای تمام شده (صنعتی) با حسابداری مالی :

حسابداری صنعتی، اساسا دانشی است که دارای خصوصیت دوگانه است . از طرفی دارای ویژگی حسابداری مالی است و از این نظر به حسابداری مالی کمک می کند تا بتواند قیمت تمام شده کالای فروش رفته یا خدمت انجام شده رامحاسبه و سود وزیان دوره مالی را تعیین نماید و از طرف دیگر دارای طبیعت حسابداری مدیریت است و با اطلاعاتی که ارائه می نماید، مدیریت را در برنامه ریزی، کنترل، ارزیابی عملکرد و تصمیم گیری کمک می کند و از این نظر ازمهمترین ابزار مدیریت به شمار می رود. حسابداری صنعتی مجموعه رویه روالهای منظم برای ثبت و گزارش قیمت تمام شده کالای ساخته شده و خدمات انجام شده در کل و جزئیات این سیستم شامل روش هائی برای تشخیص، طبقه بندی، تخصیص، جمع آوری و گزارش هزینه های تولید و مقایسه آن با هزینه های از پیش تعیین شده و استاندارد است .حسابداری صنعتی حلقه اتصال دو حسابداری مالی و مدیریت است .

۲-۱-۳۴ تفاوت های حسابداری مدیریت با حسابداری مالی :

۱ – از نظر استفاده کنندگان اطلاعات، حسابداری مدیریت، افراد و مدیران درون سازمان هستند ولی در حسابداری مالی علاوه بر درون سازمان، گروه های ذینفع و علاقمند خارجی مانند رقبا و موسسات مالی و اعتباری و بانک ها نیز از اطلاعات حسابداری مالی استفاده می نمایند.
۲ – حسابداری مدیریت مقید و محدود به ضوابط معین و مشخصی نیست زیرا تنها در خدمت افراد و مدیران درون سازمانی است ولی حسابداری مالی مقید به اصول، مفروضات و میثاق های حسابداری می باشد . البته حسابداری صنعتی روشها و اصـــول مورد ستفاده حسابداری را نفی نمی نماید بلکه دربرگیرنده یک نظام صحیح، دقیق و مناسب تر جهت ثبت و اندازه گیری عـوامل هزینه از لحظه شروع تا تکمیل فرایند می باشد .
۳ – گــزارش های حسابداری مــدیریت اغلب به واحــدهای تابعه و بخشهای درون سازمان به تفکیک توجه دارد و ترکـیبی از اطلاعات تاریخی، پیش بینی ها و برآوردها را بکار می گیرد ولی در حسابداری مالی گزارشات، کل واحد انتفاعی را در برمی گیرد و تنها از اطلاعات مبتنی بر گذشته ( آنچه که واقعا اتفاق افتاده ) استفاده می کند .
این حسابداری که بتدریج و پس از انقلاب صنعتی روی داد در جهت نیاز به دانستن بهای تمام شده محصولات تولیدی بود. در این نوع از حسابداری هدف اصلی سیستم دانستن بهای تمام شده یک واحد از نظر تمامی عوامل هزینه می‌باشد. همزمان و همراه با تکامل ابزارها و شیوه های تولید، در سده های بعد، روشها و شیوه‌های هزینه‌یابی پیشرفته‌ای ابداع و بکار گرفته شد که هزینه عملیات را بدرستی شناسایی نماید.حسابداری صنعتی امروزه ثمره این فرایند شتاب آمیز تکاملی است که اصولا” همان هدف اندازه گیری و گزارش بهای تمام شده محصولات، خدمات و فعالیت‌ها را دنبال می‌کند.

۲-۱-۳۵ حسابداری مالی

این نوع از حسابداری را می توان حسابداری گزارش نیز نامید. زیرا هدف اصلی در این نوع از حسابداری، تهیه صورتهای مالی اساسی می‌باشد که مورد نیاز استفاده کنندگان از این صورتهای مالی است. شاید بتوان گفت که دلیل اصلی پیدایش این نوع حسابداری، اصل تفکیک شخصیت می‌باشد. این اصل امکان مشارکت صاحبان سرمایه ای را که به تجارت نمی پرداختند ممکن ساخت و به این شکل باعث رشد و توسعه بنگاه های تجاری شد. این نوع از مشارکت باعث پیدایش سهام و بازار بورس شد. البته دلیل اصلی ایجاد بازار بورس را می توان، افزایش شمار شرکتهای سهامی دانست. یکی دیگر از موضوعات اصلی که در این دوران تاثیر اساسی بر رشته حسابداری گذاشت برقراری مالیات بر درآمد بود. این نوع از مالیات که در اغلب کشور های صنعتی اروپا وسیله ای برای تامین عدالت اقتصادی است از اوایل قرن نوزدهم ایجاد و به تدریج جزئی از نظام مالیاتی کشورها شد. تعیین مالیات بر درآمد مستلزم شناخت دقیق سود خالص بود و لازمه این شناخت نگهداری حسابها و دفاتر منظم و تهیه صورتهای مالی که میزان سود را به درستی نشان دهد. به این ترتیب دولتها به صورت یکی از اصلی ترین استفاده کنندگان از صورتهای مالی موسسات درآمدند.دیگر استفاده کنندگان از این صورت‌های مالی عبارتند از بانکها، اعتبار دهندگان، بستانکاران بلند مدت و کوتاه مدت، فروشندگان، مشتریان، کارکنان، سرمایه‌گذاران بالقوه، کارگزاران بازار سرمایه، جامعه و مدیریت موسسه.

۲-۱-۳۶ حسابداری دولتی

اندیشه کنترل عمومی بر هزینه های دولت از اواخر قرن نوزدهم میلادی به بعد پدید آمد و دولتهای برخی از کشور های اروپایی مکلف شدند که درآمدها و هزینه های سالانه خود را پیش بینی و به تصویب مجلس نمایندگان برسانند و بدین ترتیب، تنظیم و تدوین بودجه دولت متداول گردید پیدایش و رواج سیستم بودجه، سیستم حسابداری متناسبی را طلب می کرد که این جریان به پیدایش حسابداری دولتی به صورت رشته‌ای متمایز انجامید.

۲-۱-۳۷ حسابداری مدیریت

در اواخر قرن نوزدهم مدیریت علمی به عنوان رشته‌ای خاص توسط فردریک تیلور مطرح گردید. مدیریت علمی بطور بسیار خلاصه، روش برخورد منظم و منطقی با مسائل سازمان‌ها به منظور یافتن مناسب‌ترین راه برای انجام هر کار است و بر کسب اطلاع دقیق و کامل از آنچه می‌گذرد و نتایجی که بر اثر هرگونه تغییر حاصل می‌شود تاکید دارد. این نوع از مدیریت نیاز زیادی به اطلاعاتی از قبیل بهای تمام شده محصولات و خدمات، مقدار تولید، هزینه اجزاء مختلف تولید، قیمت فروش محصولات و خدمات و ظرفیت منابع مختلف نظیر ظرفیت تولیدی ماشین آلات و تجزیه و تحلیل این اطلاعات داشت. این جریان، نیاز به اطلاعات و بخصوص اطلاعات مالی را فزونی بخشید.

۲-۱-۳۸ ویژگی های اساسی اطلاعات حسابداری

هدف اصلی حسابداری، ارائه اطلاعات لازم و مفید برای تصمیم گیری صحیح سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان فعلی و احتمالی و سایر اشخاص ذیعلاقه و ذینفع در امور مالی واحد اقتصادی است. اطلاعاتی که به فرایند حسابداری وارد و درنهایت به شکل صورتهای مالی اساسی ارائه می شود، هنگامی می تواند استفاده کنندگان مزبور را در تصمیم گیریهای منطقی و معقول یاری دهد که از خصوصیات و ویژگیهای کیفی مشخصی برخوردار باشد. مهمترین ویژگی کیفی اطلاعات مالی این است که در تصمیم گیریها مفید باشد. اطلاعات حسابداری در صورتی برای تصمیم گیری مفید خواهد بود که علاوه بر مستند، قابل رسیدگی و قابل اعتمال بودن ویژگیهای زیر را نیز داشته باشد:

۱-مربوط بودن.

۲-به موقع بودن.

۳-صحیح بودن.

۴-قابل مقایسه بودن.

۲-۱-۳۹ مربوط بودن(relevance):

مربوط بودن یکی از ویژگی‌های مهم اطلاعات حسابداری است. کلیه اطلاعاتی را که در تصمیم گیری نسبت به یک مساله موثر واقع شود، اطلاعات مربوط می‌نامند. بنابراین، مربوط بودن را می‌توان در قالب تاثیر اطلاعات حسابداری بر تصمیم‌های استفاده کنندگان در مورد ارزیابی نتایج رویدادهای گذشته و پیش بینی آثار رویدادهای فعلی یا آتی و یا اصلاح انتظارات آنان بیان کرد. اگر چه این ویژگی در تهیه گزارش‌های برون سازمانی و درون سازمانی اهمیت زیادی دارد، اما اهمیت آن در بررسی‌های درون سازمانی بیشتر است.

۲-۱-۴۰ به موقع بودن(timeliness):

به موقع بودن یعنی این که اطلاعات حسابداری در زمان مناسب در دسترس استفاده کنندگان قرار گیرد زیرا بسیاری از انواع اطلاعات به ویژه اطلاعات مالی، با گذشت زمان به سرعت ارزش و فایده خود را از دست می‌دهند. ویژگی به‌ موقع بودن اطلاعات، در مورد گزارش‌های درون سازمانی به مراتب از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا این‌گونه اطلاعات، اغلب برای کنترل و اعمال نظارت بر عملیات روزانه به کار می‌رود.

۲-۱-۴۱ صحیح بودن(accuracy):

صحیح بودن به معنای ارائه واقعیت‌ها در قالب کمیت‌های قابل اندازه گیری با دقت کافی است. مدیران برای تصمیم گیری های درست به اطلاعات مالی دقیق و کامل و قابل اتکا در باره واحد اقتصادی تحت مدیریت
خود نیاز دارند. این گونه اطلاعات باید به روز باشد و به سهولت در اختیار قرار گیرد.بنابر این، به موقع بودن اطلاعات در صورت صحیح و دقیق نبودن، ارزش چندانی نخواهد داشت. برای این‌کار لازم است حسابداران بدانند چه چیزی را اندازه‌گیری می کنند که نشان‌‌دهنده موضوع مورد سنجش و اندازه گیری است.

۲-۱-۴۲ قابل مقایسه بودن(comparability):

مقایسه عملکرد سنوات مختلف یک واحد اقتصادی و همچنین مقایسه عملکرد واحد های اقتصادی مختلف برای دوره های زمانی مشابه، هنگامی عملی و مفهوم خواهد بود که اطلاعات ارائه شده بر مبنای اصول، روشها و تکنیکهای مشابه و بطور یکنواخت اندازه گیری شده باشد. وجود روشها و تکنیک های متنوع اندازه گیری در زمینه های مختلف حسابداری، مقایسه اطلاعات مالی را دشوار می سازد(علی مدد و ملک آرایی،۱۳۷۵،ص ۲۱).
قابل مقایسه بودن به این معناست که اطلاعات تهیه شده در یک شرکت یا شرکت‌های متفاوت بر اساس اصول، روش‌های حسابداری، طبقه‌بندی، نحوه افشای حقایق و چارچوب مشابه ارائه شود تا خصوصیات مشابه آنها، مقایسه آنها را امکان‌پذیر سازد.

۲-۱-۴۳ اهمیت:

اهمیت به این مفهوم به کار می‌رود که اطلاعات حسابداری باید به صورت خلاصه از انبوه اطلاعات، استخراج و ارائه گردد به نحوی که برای استفاده کنندگان معنا داشته باشد. اگر اطلاعات بیش از حد متعارف ارائه شود اطلاعات مرتبط با تصمیم گیری، در میان انبوه اطلاعات گم خواهد شد و استفاده کنندگان نخواهند توانست تصمیم گیری صحیحی انجام دهند. به عبارت دیگر همان گونه که اطلاعات کم موجب می گردد که پیش‌بینی و تصمیم‌گیری صحیحی انجام نگردد اطلاعات با جزییات زیاد و غیر مهم نیز، تصمیم‌گیری را مشکل خواهد کرد. بنابراین اهمیت محدودیت گزینش اطلاعات قابل افشا را ایجاد می‌کند.
ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری
اطلاعات حسابداری که به تصمیم گیرندگان برون سازمانی ارائه می‌شود در قالب گزارش‌ها و صورت‌های مالی است که شامل صورتحساب سود و زیان، ترازنامه و صورت جریان وجوه نقد است که به علت نقش نداشتن استفاده‌ کنندگان در تهیه این گزارش‌ها، مجامع دولتی و موسسات علمی و حرفه‌ای حسابداری، واحدهای گزارشگر را به رعایت اصول و استانداردها موظف می کنند تا استفاده کنندگان با اعتماد کامل، این نوع اطلاعات و گزارش‌ها را برای تصمیم گیری مورد استفاده قرار دهند. همچنین این گزارش‌ها و اطلاعات باید از ویژگی‌های کیفی خاصی برخوردار باشند تا برای تصمیم‌گیری، مفید و قابل استفاده باشند.

۲-۱-۴۴ استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری

تمام واحد های اقتصادی برای اداره عملیات روزانه، طرح ریزی عملیات آینده و ارزیابی عملکرد گذشته خود به اطلاعات و گزارشهای حسابداری نیاز دارند. اشحاصی که اطلاعات و گزارش های حسابداری را دریافت می کنند، اصطلاحا، استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری گویند. نوع اطلاعاتی که یک استفاده کننده خاص به آن نیازمند است بستگی به نوع تصمیماتی دارد که می خواهد اتخاذ کند، مثلا، مدیران برای کنترل عملیات و تعیین قیمت مناسب فروش، به اطلاعات تفصیلی در باره مخارج عملیات روزانه واحد اقتصادی نیاز دارند. اشخاص و گروه های ذینفع خارج از موسسه نیز در باره سرمایه گذاری، وضع قوانین و مقررات و یا تعیین درآمد مشمول مالیات، به گزارش های مالی در باره وضعیت مالی و نتایج گذشته واحد اقتصادی نیاز دارند.
استفاده کنندگان از اطلاعات و گزارش های حسابداری را می توان به دو گروه کلی زیر تقسیم کرد:
۱-تصمیم گیرندگان داخلی یا درون سازمانی
۲-تصمیم گیرندگان خارجی یا برون سازمانی
هدف حسابداری فراهم آوردن اطلاعات مالی مربوط برای تصمیم گیرندگان درون سازمانی و برون سازمانی است. بطور کلی، گزارش های درون سازمانی در مقایسه با گزارش های برون سازمانی ویژگی های عمده زیر را دارد:
۱- گزارش های درون سازمانی برای تامین نیازهای اطلاعاتی مدیران و مسئولان درون سازمانی طرح ریزی می شود. یعنی این گزارش ها، برای مقاصد خاص، تصمیماتی معین ویا وضعیت های ویژه، اطلاعات لازم را تامین می کند. از این رو، می تواند به تناسب نیاز استفاده کنندگان طرح ریزی شود، حال آنکه طرح گزارشهای برون سازمانی معمولا استاندارد و همسان است.

پایایی ابزاریست که از آن به اعتبار، دقت و اعتماد پذیری نیز یاد می شود و عبارت است از این که اگر یک وسیله اندازه گیری که برای سنجش متغیر و صفتی ساخته شده در شرایط مشابه در زمان و مکان دیگر مورد استفاده قرار گیرد، نتایج مشابهی از آن حاصل شود. به عبارت دیگر ابزار پایا ابزاری است که از خاصیت تکرارپذیری و سنجش نتایج یکسان برخوردار باشد. ابزار سنجشی معتبر است که دارای ویژگی های سازگاری و باز پدیدآوری باشد. یعنی بتوان آن را در موارد متعدد بکار برد و در همه موارد نتیجه یکسانی تولید نماید (حافظ نیا، ۱۳۷۷، ۱۳۶).

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

مشکل روایی و پایایی ابزار سنجش معمولاً متأثر از عوامل گوناگونی نظیر پیچیدگی موضوع مورد مطالعه، عامل و منبع تهیه داده ها یعنی انسان و روش ها و شرایط گردآوری اطلاعات است.
۳ ـ ۸ ـ ۱ روایی پرسش نامه
در این تحقیق جهت سنجش روایی پرسش نامه، از معتبرترین روش موجود برای این کار که انجام مصاحبه و استعلام نظرات اساتید و خبرگان و اعمال اصلاحات احتمالی آن ها می باشد استفاده گردید. استفاده از این روش کمک کرد تا با بهره گرفتن از نظر کارشناسان و خبرگان و اساتید دانشگاه در مورد سؤالات و توانایی آن ها در آزمون فرضیات تحقیق، متوجه شویم که تا چه اندازه روش کار و ابزار سنجش می تواند اهداف تحقیق را برآورد نماید. آیا نتایج حاصل شده در پیش آزمون قادر به پاسخ گویی به سؤالات تحقیق می باشد یا خیر و در نهایت اتخاذ این روش و تکیه بر این ابزارها تا چه حد، اندازه و واقعیت مسأله را می سنجد. پس از اخذ نظرات خبرگان اقتصادی و اساتید دانشگاه و با اصلاحات مورد نظر اساتید راهنما و مشاور، تغییر و اصلاح در بعضی از سؤالات و تبدیل به سؤالات قابل فهم تر برای جامعه آماری و در نهایت حذف برخی از شاخص ها یا سؤالات و اضافه نمودن سؤالات مهم دیگر در ارتباط با سه متغیر اصلی عوامل فنی مربوط به مدیریت و کارکنان ، عوامل رفتاری و عوامل فرهنگی، روایی پرسش نامه تامین گردید. ذکر این نکته ضروری است که جهت بررسی قابلیت اعتبار و اعتماد نظرات جمع آوری شده در فرایند تحلیل سلسله مراتبی، از نرخ سازگاری (C.R) استفاده شده است و برای این که نظرات جمع آوری شده قابلیت اتکاء داشته باشند باید نرخ سازگاری کمتر از ۰٫۱ باشد.
۳ ـ ۸ ـ ۲ پایایی پرسش نامه
در این تحقیق به منظور تعیین پایایی پرسش نامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. برای محاسبه آلفای کرونباخ، ابتدا واریانس نمرات هر زیر مجموعه سؤالات پرسش نامه و واریانس نمونه را محاسبه نموده، سپس با بهره گرفتن از رابطه (۳ ـ ۱) و نرم افزار SPSS مقدار ضریب آلفا محاسبه شده است:
( ۳ ـ ۱ )
می دانیم هر قدر شاخص آلفای کرونباخ به ۱ نزدیکتر باشد، همبستگی درونی بین سؤالات، بیشتر و در نتیجه پرسش ها همگن تر خواهند بود. معمولاً ضرایب اعتبار ۰٫۷ و یا بیشتر برای مقاصد پژوهشی کفایت می کند. ضرایب پایایی مؤلفه ها از ۰٫۸۵۸ تا ۰٫۸۷۳ در نوسان بوده است. همچنین مؤلفه های «عدم ارائه گزارشات اساسی و به موقع برای تصمیم گیری توسط واحد حسابداری» و «عدم باور مدیران به سودمندی اطلاعات حسابداری» دارای کمترین و «عدم گرایش به روحیه همبستگی گروهی» دارای بیشترین ضرایب پایایی بوده اند. در نتیجه پایایی پرسش نامه مورد تأیید قرار گرفت.
جداول (۳ ـ ۱) و (۳ ـ ۲) خروجی نرم افزار SPSS جهت تعیین پایایی پرسش نامه را به صورت کلی و تک تک نشان می دهد:
جدول (۳ ـ ۱) محاسبه آلفای کرونباخ برای ۱۹ سؤال پرسش نامه

تعداد اقلام

آلفای کرونباخ

۱۹

۸۷۱/۰

جدول (۳ ـ ۲) محاسبه آلفای کرونباخ برای تک تک سؤالات پرسش نامه

آلفای کرونباخ

شماره سؤال

آلفای کرونباخ

شماره سؤال

۸۷۰/۰

سؤال ۱۱

۸۶۷/۰

سؤال ۱

۸۷۳/۰

سؤال ۱۲

۸۶۴/۰

سؤال ۲

۸۶۵/۰

سؤال ۱۳

۸۶۹/۰

سؤال ۳

۸۶۶/۰

سؤال ۱۴