۱۹۹۰

پودساکوفتال

۵

کاریزما باعث ترویج دیدگاه مشترک، توانمندسازی دیگران، تشویق وطراحی مسیرمی شود.

توانمندسازی کارکنان با روش کاریزما

۱۹۹۵

کوزز و پوسنر

۶

ارتباطات الهام بخش، ترغیب به تفکر، رهبری حمایتی، شناخت کارکنان باعث افزایش عملکرد می شود.

رهبری کاریزما درعملکرد

۲۰۰۴

رافریتی وگریفین

۹

تأثیر سبک رهبری تحول گرای مدیران بر عملکرد کارکنان از طریق هوش هیجانی مدیران معنادار شناخته شد.

هوش هیجانی و مدیران تحول در شرکت های بیمه ایران.

۲۰۰۹

انصاری

۱۰

۲-۶- خلاصه فصل دوم

از نکات قوت پژوهشهای خارجی و داخلی مذکور،جمع‌ آوری اطلاعات موضوعی و مقیاسهای اندازه‌گیری آنها می‌باشد که بسترهای مناسب و مفیدی را برای اجرای بهتر تحقیق را آشکار می‌سازند، هر چند هیچ کدام از پیشینه‌های مطرح شده مستقیماً با موضوع مورد مطالعه‌ی این پژوهش ارتباط ندارند و هر کدام از موضوعات مطرح شده فقط یک متغیر از دو متغیر رهبری تحولگرا و اثر بخشی ارتباطات سازمانی را مورد بررسی قرار داده‌اند، اما پیشینه‌های مطرح شده، هم از نظر موضوعی و هم از نظر محتوایی زمینه‌ها و زاویه‌های دید مناسب را برای اجرای بهتر تحقیق فراهم کرده است به طوری که ابعاد منابع رهبری تحولگرا و اثر بخشی ارتباطات سازمانی بر اساس پیشینه‌های مطرح شده استخراج شده اند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۷- چهارچوب نظری و مدل تحلیل پژوهش

رهبران تحول‌آفرین با درک و شناخت عمیق خویش، ایده تغییر و تحول را با تکیه بر توانمندی‌های افراد در سازمان‌ها درونی می‌سازند با ایجاد رابطه قوی با کارکنان سعی می‌نمایند تا آنان را با چشم‌اندازهای راهبردی نوین و اهداف خویش آشنا سازند و در ارضای نیازهای متعالی آن‌ها می‌کوشند و سعی می کند از این طریق اثر بخشی ارتباطات سازمانی را افزایش دهند. لذا این تحقیق به دنبال یافتن رابطه بین رهبری تحولگرا با اثر بخشی ارتباطات سازمانی در ادارات ورزش و جوانان استان آذربایجانغربی می باشد.
اکنون با جمع‌بندی نظریه‌ها و یافته‌های پژوهش‌های تجربی اشاره شده می‌توان مدل نظری پژوهش را ارائه داد.چارچوب نظری تحقیق الگوی مفهومی مبتنی بر روابط تئوریک میان عوامل و متغیرهای اثرگذار بر موضوع پژوهش که برگرفته از ادبیات پژوهش می‌باشد؛ عبارتند از: رهبری تحولگرا ، اثر بخشی ارتباطات سازمانی .
سبک رهبری تحولگرای مدیران شامل پنج بعد نفوذ آرمان، ترغیب ذهنی، انگیزش الهام بخش و ملاحظات فردی و ارتباطات و اطلاعات بوده ، اثر بخشی ارتباطات سازمانی شامل ارتباطات اثربخش ، متغیر بازخور و متغیر تعدد کانالهای ارتباطی می‌باشد.
فصل سوم
روش تحقیق

۳-۱- مقدمه

از آغاز تاریخ بشر، انسان در صدد پی بردن به قاعده و نظم موجود در پدیده ها و رویدادهای جهان اطراف خود بوده است. بدین جهت به کشف قوانین، اصول و نظریه های حاکم بر پدیده ها و رویدادها نایل آمده است، به عبارت دیگر ، روش تحقیق چارچوب عملیات یا اقدامات جستجوگرانه برای تحقق هدف پژوهش، جهت آزمودن فرضیه یا پاسخ دادن به سوال های تحقیق را فراهم می آورد (سرمدو دیگران،۱۳۸۵).
آنچه در این فصل گردآوری شده است، در واقع پاسخی است به پرسشهای روش تحقیق می‌باشد. اهداف، فرضیه ها و متغیرهای تحقیق کدامند؟ برای گردآوری اطلاعات از چه ابزاری استفاده شده است؟ در طراحی سؤالهای پرسشنامه چه روشهایی در نظر گرفته شده است؟ جامعه آماری با چه ویژگیهای مشترکی شناسایی میشود؟ برای آزمون روایی و اعتبار پرسشنامه چگونه عمل شده است؟ روش آزمون فرضیه ها از چه طریقی انجام شده است؟ بنابراین مطالب این فصل شامل روش تحقیق، اهداف تحقیق، فرضیه های تحقیق، متغیرهای تحقیق، جامعه آماری، روش گردآوری اطلاعات، تعیین روایی تحقیق پایانی، روش آزمون فرضیه های تحقیق بشرح زیر می باشد.

۳-۱- روش تحقیق

پژوهش حاضر از نظرتحقیقات توصیفی – همبستگی واز نظر هدف کاربردی ،از نظر جمع آوری داده ها کمی واز نظر محل جمع آوری داده ها میدانی وکتابخانه ای واز نظر زمانی سال۱۳۹۳تا ۱۳۹۴ می باشد.
محقق در این پژوهش سعی نموده است وضعیت موجود را بدون هیچگونه دخالت یا استنتاج ذهنی خود ، به طوردقیق و کامل توصیف نماید. بدین منظور به وسیله پرسشنامه سبک رهبری تحول‌آفرین و پرسشنامه اثربخشی ارتباطات سازمانی در ادارات ورزش و جوانان استان آذربایجان غربی ،این متغیرها را از دیدگاه مدیران وکارکنان جامعه تحت بررسی خود ، بدون قضاوت و ارزش گذاری توصیف نموده است. در ضمن مدیران و کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان آذربایجان غربی در به دست آوردن مشارکت فعالانه ای داشته و پاسخ ذهنی خود را بیان نموده اند.

۳-۲-جامعه آماری

جامعه آماری به کل گروه افراد، وقایع یا چیزهایی اشاره دارد که محقق می‌خواهد به تحقیق درباره آن بپردازد(صائبی و شیرازی، ۱۳۸۱).جامعه آماری پژوهش را کلیه مدیران و کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان آذربایجان غربی تشکیل می دهند. منظور از مدیران ، کلیه افرادی هستند که با عنوان پست سازمانی مدیر وریاست، ومنظور از کارکنان ، کلیه افرادی هستند که با پست کارمند در کلیه بخش های ادارات و حداقل با یک سال سابقه خدمت در سال۹۲ مشغول به کار هستند که عبارت از ۱۴۰ن
فر(۱۷ نفر مدیرو ۱۲۳ نفر کارمند) بوده اند.

۳-۳- گروه نمونه

گروه نمونه مجموعه کوچکی از جامعه آماری است مشتمل بر برخی اعضاء که از جامعه آماری انتخاب شده‌اند. به عبارت دیگر تعدادی از اعضای جامعه آماری (امانه همه) که گروه نمونه را تشکیل می‌دهند. گروه نمونه یک مجموعه فرعی از جامعه آماری است که با مطالعه آن محقق قادر است نتیجه را به کل جامعه آماری تعمیم دهد. (صائبی و شیرازی، ۱۳۸۱).
در پژوهش حاضر برای تعیین حجم نمونه با بهره گرفتن از تمام شماری کل جامعه مورد بررسی قرار گرفت.لازم به ذکراست عدم برگشت چند پرسشنامه وحذف تعدادی از موارد مخدوش ، تعداد نهایی نمونه مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته برابر۱۳۲نفر بوده است.

۳-۴- نحو جمع آوری داده‌ها

از جمله آنچه که حدود پوشش را مشخص می کند واژه ” خمر” جمع” خمار” (بر وزن حجاب)است، در اصل به معنى پوشش است، ولى معمولا به چیزى گفته مى‏شود که زنان با آن سر خود را مى‏پوشانند (روسرى). (مکارم شیرازى، ۱۳۷۴ ، ج‏۱۴: ۴۴۰)
طریحی علت نامیده شدن مقنعه به «خمار» را چنین بیان می دارد: : وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَ‏ أی مقانعهن، جمع خمار و هی المقنعه، سمیت بذلک لأن الرأس یخمر بها أی یغطى، و کل شی‏ء غطیته فقد خمرته، و جمع الخمار خمر ککتاب و کتب و اختمرت المرأه: أی لبست خمارها و غطت رأسها)؛ یعنی مقنعه هایشان جمع خمار و آن مقنعه است؛ به این نام نامیده شده چون سر با آن پوشیده می شود. (طریحی، ۱۳۷۵، ج‏۳: ۲۹۲)
ابن عباس گوید: به این وسیله مو و سینه و گلو و قسمتهاى پیشین پوشیده مى‏شود. (طبرسی، ۱۴۱۵،، ج ۱۷: ۲۴۲).
با بررسی کتب لغت می توان گفت که خمار وسیله ای برای پوشش سرزنان بوده است. طبرسى گوید: اصل خمر به معنى ستر و پوشاندن است. راغب می گوید: اصل خمر به معنى پوشانیدن شى‏ء است و به آنچه با آن چیزى را مى‏پوشانند خمار گویند ولى در تعارف، خمار مخصوص شده به آنچه زن سر خود را با آن مى‏پوشاند و جمع آن خمر (بر وزن عنق) است‏ (قرشی،۱۳۷۱ ، ج‏۲: ۲۹۹)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

به روسری و مقنعه که زنان مسلمان برای پوشیدن سر و گردن مورد استفاده قرار می‌دهند خمر گفته می‌شود. به این جهت مؤلف تفسیر «المیزان» در سوره نور در این زمینه می‌نویسد: و هو ما تغطی به المرئه رأسها و ینسدل علی صدرها؛ آنچه زن با آن سر خود را می پوشاند و بر روی سینه قرار می گیرد (طباطبایى، ۱۳۷۴‏، ج ۱۵: ۱۱۲)
از تعاریف فوق به نظر می رسد خمار چیزی است که زنان با آن سر خود را می پوشانند و در زمان های مختلف انواع مختلفی داشته است از روسری های قدیمی و چارقد هایی که در زمان های گذشته سر خود را با آن می پوشاندند و در زمان کنونی انواع مقنعه، روسری و شال را شامل می شود.
۲-۲-۳-۴- جَیب
جیب و به قسمتی از بدن گفته می‌شود که معمولاً در بالای پیراهن قرار گرفته و مشهود است که به زبان فارسی گریبان و یقه گفته می‌شود، هر چند در اینجا کنایه از گردن و سینه است.
قرشی در قاموس القرآن می گوید:
قاموس و اقرب الموارد معناى اوّلى جیب را قلب و سینه گفته است ولى از گفته مجمع البیان پیداست که جیوب را به معنى گریبان ها (یقه لباس) گرفته است فرموده: جیوب کنایه از سینه‏هاست زیرا گریبان هاست که روى سینه‏ها را می پوشاند.
ولى اگر جیوب را سینه‏ها معنى کنیم از لحاظ آیه و لغت اشکالى نخواهد داشت بنظر می آید گریبان لباس را به جهت روى سینه بودن جیب القمیص گفته‏اند (قرشی، ۱۳۷۱ ، ج‏۲: ۹۱)
اما مرحوم طبرسی جیوب را به معنای گریبانها گرفته و می گوید: «… و کنی عن الصدور بالجیوب لانها ملبوسه علیها» جیوب، به عنوان کنایه از صدور (سینه ها) آورده شده است، زیرا گریبانها روی سینه ها را می پوشاند.
طریحی نیز با اینکه جیب را گریبان معنا کرده است اما افزوده است که :” می توان جیب را سینه معنا کرد. ” لأنها کانت واسعه تبدو منها نحورهن، و یجوز أن یراد بالجیوب هنا الصدور (طریحی، ۱۳۷۵، ج‏۲: ۲۹)
” جیوب” جمع” جیب” (بر وزن غیب) به معنى یقه پیراهن است که از آن تعبیر به گریبان مى‏شود و گاه به قسمت بالاى سینه به تناسب مجاورت با آن نیز اطلاق مى‏گردد. (مکارم ، ۱۳۷۴ ، ج‏۱۴: ۴۴۰)
در حقیقت می توان مقصود از جیب قسمت هایی از گریبان و یقه است که با روسری آن را می پوشانند و در آیه نیز به این موضوع اشاره شده است.
۲-۲-۳-۵- زینت
از جمله واژه‌هایی که در آیات حجاب به کار رفته و بازشناسی دقیق مفهوم و مصداق آن در تعیین حدود پوشش نقش اساسی دارد واژه زینت است و خداوند از نشان دادن آن به جزء گروه خاصی نهی نموده است؛ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ الا… ؛
مفسران در باره معنى کلمه (زِینَتَهُنَّ) سه قول دارند. یکى اینکه: منظور از آن: خود اندام زن باشد. و دیگر اینکه: مقصود از آن: محل زینت ایشان است. و سوم اینکه: خود زیور آلات زنانه‏اى که زنان مى‏پوشند مراد باشد (نجفى خمینى، ۱۳۹۸ ‏: ۷۳)
بعضى زینت پنهان را به معنى زینت طبیعى (اندام زیباى زن) گرفته‏اند، در حالى که کلمه” زینت” به این معنى کمتر اطلاق مى‏شود. ولی آنچه که مشهور است این است که: عده ای آن را به معنی، «زینت آلات» گرفته اند منتهی در حالی که روی بدن قرار گرفته و طبیعی است که آشکار کردن چنین زینتی توأم با آشکار کردن اندامی است که زینت بر آن قرار دارد. به این ترتیب زنان حق ندارند زینت هایی را که معمولا پنهان است را آشکار سازند. (نجفى خمینى، ۱۳۹۸‏: ۷۳)
کلمه «زینت» در عربى از کلمه «زیور» فارسى اعمّ است، زیرا زیور به زینت هایى گفته مى‏شود که از بدن جدا مى‏باشد مانند طلاآلات و جواهرات ولى کلمه «زینت» هم به این دسته گفته مى‏شود و هم به آرایش هایى که به بدن متصل است نظیر سرمه و خضاب. (مطهری، ج ۱۹: ۴۷۹)
در توضیح زینت امام صادق (ع) در جواب شخصی که از ایشان سؤال کرد مقصود از زینت آشکار که پوشاندنش براى زن واجب نیست چیست؟ فرمود زینت آشکار عبارت است از الْکُحْلُ وَالْخاتَمُ یعنی سرمه و انگشتر (کلینی، ۱۳۶۲، ج ۵: ۵۲۱) در حدیث دیگری از ایشان مصادیق زینت آشکار الْخاتَمُ وَالْمَسَکَهُ معرفی شده اند یعنی انگشتر و دستبند ( همان منبع)
در این بخش به زینت اشاره شده است که از جمله دستورات حجاب آشکار نکردن زینت های پنهان است، آن زینت هایی شامل این نهی می شود که بر قسمت هایی از بدن انسان است و در شکل عادی پیدا نیست.
۲-۲-۳-۶- تَبَرُّج
واژه تبرج از واژه هایی است که در آیات حجاب به کار رفته و تبیین دقیق آن در بحث پوشش بانوان سودمند است.
خداوند می فرماید: وَ قَرْنَ فی‏ بُیُوتِکُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیَّهِ الْأُولى‏ وَ أَقِمْنَ الصَّلاهَ وَ آتینَ الزَّکاهَ وَ أَطِعْنَ اللَّهَ وَ …ً (احزاب /۳۳)
و در خانه‏هاى خود بنشینید، و چون زنان جاهلیت نخست خود نمایى نکنید، و نماز بپا دارید، و زکات دهید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید، خدا جز این منظور ندارد که پلیدى را از شما اهل بیت ببرد، و آن طور که خود مى‏داند پاکتان کند. (طباطبایى، ۱۳۷۴، ج ۱۶: ۴۵۶)
برج به معنی آشکار شدن است، تبرّج آنست که زن زیبائی هاى خود را اظهار کند و اصل آن به معنى ظهور است و به عبارت دیگر از آن جهت برج گویند که ظاهر و هویداست (قرشى، ۱۳۷۱ ، ج‏۱: ۱۷۴)
بررسی متون و فرهنگهای لغوی روشنگر آن است که تبرج به معنای خودنمایی و جلوه گری است. ابن منظور در «لسان عرب» تبرج را خود نمایی وظاهر نمودن زینت درمقابل مردان معنا کرده و نوشته است التَّبَرُّج: إِظهار المرأَه زینتَها و محاسنَها للرجال (ابن منظور، ۱۴۱۴ ، ج‏۲،: ۲۱۱) در فرهنگ ابجدی ارایش معنی شده است تَبَرُّجاً المرأهُ: زن خود را آرایش کرد (مهیار ، رضا: ۶).
بنابراین تبرج به معنای خودآرایی و خود نمایی است این آیه خطاب به زنان پیامبر است و از این جهت که آنان الگوی زنان مسلمان هستند روی خطاب به آن ها است هرچند سایر زنان مسلمان نیز مشمول این حکم هستند.
۲-۲-۳-۷- جَلباب
در آیه ای دیگر واژه جلباب مطرح شده است که با مسئله حجاب مرتبط است و به عنوان حجاب برتر شناخته می شود. یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یُدْنینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنى‏ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً (احزاب /۵۹) هان اى پیامبر! به همسرانت، و دخترانت و زنان مؤمنین، بگو تا جلباب خود پیش بکشند، بدین وسیله بهتر معلوم مى‏شود که زن مسلمانند، در نتیجه اذیت نمى‏بینند، و خدا همواره آمرزنده رحیم است». (طباطبایی، ۱۳۷۴، ج ۱۶: ۵۰۲)
برخی جلباب را ردائی می دانند؛ از قول ابن عباس آمده: «الرداء الذی یستر من فوق إلى أسفل» (جلباب ردائی است که سراسر بدن از بالا تا پایین را می پوشاند). (زمخشری، ۱۴۱۴،‏ ج ۳ : ۵۵۹)
برخی آن را روسری می دانند؛ همچنین در مجمع البیان، در ذیل همین آیه و در قسمت معنی لغات آمده: «الجلباب خمار المرأه الذی یغطی رأسها و وجهها إذا خرجت لحاجه» (جلباب عبارت است از روسری ای که در موقع خروج از منزل به کار برده می شود و سر و صورت را با آن می پوشانند). (طبرسى، ۱۳۶۰ ‏، ج ۸: ۵۷۸)
اما برخی آن را اباسی می دانند از روسری بزرگتر و از عبا کوچک تر؛ خلیل ابن احمد فراهیدی می گوید:
«الجلباب ثوب اوسع من الخمار دون الرداء تغطی به المراه رأسها و صدرها» (فراهیدى ، ۱۴۱۰‏، ج‏۶: ۱۳۰) «جلباب جامه ای است که از روسری بزرگتر و از عبا کوچکتر است،که زن به وسیله آن سر و سینه اش را می پوشاند .»
بعضی از لغو یِّین متأخر نیز این معنا را پذیرفته اند و با اضافاتی در تعابیر خود آورده اند. از جمله طریحی می گوید: الجلابیب جمع جلباب و هو ثوب واسع أوسع من الخمار و دون الرداء تلویه المرأه على رأسها و تبقی منه ما ترسله على صدرها، و قیل: الجلباب الملحفه کلما یستتر به من کساء أو غیره. (” جلباب” جامه ای است که از روسری بزرگتر و از عبا کوچکتر است که زن به وسیله آن سرش را می پوشاند و باقی آن را روی سینه اش رها می سازد در مواردی نیز به ملحفه ای که لباس را به واسطه آن می پوشانند)
ابن‌منظور در «لسان العرب» می‌نویسد « ُ: ثوب أَوسَعُ من الخِمار، دون الرِّداءِ، تُغَطِّی به المرأَهُ رأْسَها و صَدْرَها و قیل: هو ثوب واسِع، دون المِلْحَفهِ، تَلْبَسه المرأَهُ و قیل: هو المِلْحفهُ.»
«جلباب پیراهن و پوششی است که از «روسری» گشادتر و از «ردا» کوتاهتر است و زن سر و سینه خود را با آن می‌پوشاند و گفته شده است لباس گشادی است کوتاه‌تر از ملحفه و گفته شده است همان ملحفه است» (ابن‌منظور، ۱۴۰۵، ج ۱: ۲۷۲)
بنابراین هر لباسی که گشاد و بلند باشد به نحوی که زیبایی‌های اندام و لباس‌هایی را که معمولاً جلب نظر می‌کنند، بپوشاند و زن مؤمن را از نظر مرد بیگانه و تعرض مصون نگه دارد، جلباب خوانده می‌شود. آنچه صحیح‌تر به نظر می‌رسد این است که جلباب شامل هر جامه وسیع می‌شود ولی غالباً در مورد روسری‌هایی بکار رفته است که از از مقنعه بزرگتر و از چادر کوچکتر بوده و بلندای آن تا زانو بوده است.
۲-۲-۴- عِفاف
عفاف در آموزه های اسلامی از جایگاه بسیار والایی برخوردار است و همواره از آن به عنوان قوی ترین نیروی تعدیل غرایز و شهوات انسانی یاد می شود باید بدانیم معنا و مفهوم عفاف بسیار فراتر و گسترده تر از حصر آن در معنای پوشش و حجاب است، عفاف حالتی نفسانی و فطری است که انسان را از حرام بازمی دارد اختصاص به جنسیت خاصی ندارد و نمودهای گوناگونی دارد؛ درحالی که حجاب امری ظاهری و بیرونی است. در هر حال باید دانست که رعایت عفاف می تواند تعیین کننده ترین نقش را در حفظ مسیر اعتدال انسانی ایفا کند و آدمی را به کمال و سعادت حقیقی خویش نایل گرداند.
عفاف از ریشه “عفّت” است، و که در مفردات اینگونه تعریف شده: « العِفَّهُ حُصولُ حالَه لِلنَّفْسِ تَمْتَنِعُ بِها عن غَلَبَهِ الشَّهْوَهِ». (عفّت، پدید آمدن حالتی برای نفس است که به وسیله آن از فزون خواهی شهوت جلوگیری شود). (راغب اصفهانى ، ۱۴۱۲: ۳۵۰)
«عفاف: پارسایی و پرهیزگاری، نهفتگی، پاکدامنی، خویشتن داری». (دهخدا، جلد ۱۰ : ۱۴۰۸۱ ). در تفکّر اسلامی، عفاف، واژه‏ای با بار معنایی خاصّ برگرفته از آیات و روایات، و گونه‏ای منش است همراه با کُنِش رفتاری و گفتاری.
از امام صادق (ع) نقل شده که امیر مؤمنان فرمودند: ُ أَفْضَلُ الْعِبَادَهِ الْعَفَاف (کلینی، ۱۳۶۳ ج‏۲: ۷۹) عفاف برترین عبادت است.
در قرآن چهار بار از مشتقات عفاف، استفاده شده است:
۱ـ : «یحسبهم الجاهل اغنیاء من التعفّف» (بقره/ ۲۷) ؛ (نا آگاه گمان می‏برد که اینان توانگرند زیرا عفاف می‏ورزند). در این آیه، کنش بزرگ منشانه، عفاف است، خویشتن‏داری، عزّت نفس و امتناع از دست نیاز دراز کردن همه مصداق عفاف هستند.
۲ـ « وَ ابْتَلُواْ الْیَتَامَى‏ حَتىَّ إِذَا بَلَغُواْ النِّکاَحَ فَإِنْ ءَانَسْتُم مِّنهُْمْ رُشْدًا فَادْفَعُواْ إِلَیهِْمْ أَمْوَالَهُمْ وَ لَا تَأْکلُُوهَا إِسرَْافًا وَ بِدَارًا أَن یَکْبرَُواْ وَ مَن کاَنَ غَنِیًّا فَلْیَسْتَعْفِفْ وَ مَن کاَنَ فَقِیرًا فَلْیَأْکلُ‏ْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَیهِْمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشهِْدُواْ عَلَیهِْمْ وَ کَفَى‏ بِاللَّهِ حَسِیبًا » (نساء/۶) : درباره شناخت زمان رشد و بلوغ یتیمان، به سرپرستان سفارش می‏کند که از دست درازی به اموال یتیمان خودداری کنند و عفاف ورزند. این آیه نیز خویشتن‏داری را عفاف را خوانده است.
۳ـ : «وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذینَ لا یَجِدُونَ نِکاحاً حَتَّى یُغْنِیَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ » (نور/ ۳۳)؛ (و کسانی که اسباب زناشویی نمی‏یابند، پاکدامنی ورزند تا آنکه خداوند از بخشش خویش توانگرشان گرداند). در این آیه خویشتن‏داری (استعفاف) را به رام کردن قوّه جنسی اطلاق فرموده است.
۴ـ خداوند فرمودند: «و القواعد من النّساء اللاّتی لا یرجون نکاحأ فلیس علیهنّ جناحُ ان یضعن ثیابهنّ غیر متبرّجات بزینهٍ و ان یستعْففْنَ خیرٌ لهّن واللّه سمیعٌ علیمٌ.» (نور/۶۰)؛ (و زنان یائسه‏ای که امید زناشویی ندارند، گناهی نیست که جامه‏هایشان را فروگذارند به شرط آنکه زینت نمایی نکنند و اگر پاکدامنی بورزند بهتر است و خداوند، شنوای داناست).
از آیات قرآن استفاده مى‏شود که در مسأله‏ى حجاب، ملاک این است که پوشش بانوان تحریک کننده و شهوت انگیز نباشد، زیرا تنها موارد زیر را استثنا نموده است:
«غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» (نور/۳۱) کسى که شهوتى ندارد.

صدای گریۀ رودابه بود و مویۀ زال/ که از تداعیِ تابوت و تهمتن می‌گفت(همان)
به باغ سوخته با چشم اشکبار، نسیم/ برای تسلیت از بوی یاس من می‌گفت (همان)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

1. 1. القای خستگی و استیصال عاشق

اسیر جاذبۀ بی‌امانت آن پر کاهم/ که ناتوانمت از طیف کهربا بگریزم (همان: ۱۲۸)
هواگرفتۀ عشق توام چگونه از این دام/ به بال بسته دوباره سوی هوا بگریزم (همان: ۱۲۸)
به هر کجا که روم رنگ آسمان من این است/ سیاه مثل دو چشم تو پس چرا بگریزم (همان: ۱۲۸)
تو کیستی؟ که در سفر جست و جوی تو/ صد چشمه جوش زد ز کویر سراب‌ها (همان: ۹۵)
همین نه بانوی شعر منی که مدحت تو/ به گوش می‌رسد از بانگ چنگ رودکی‌ام (همان: ۲۴۱)

1. 1. تمسخر و تحقیر عناصر منفی

مرغ دست‌آموز خوش‌خوان کرکسی شد لاشه‌خوار/ وآن غزال خانگی برگشت و گرگی هار شد (از ترمه و تغزّل، ص۱۳۴)
شاعر به جای آنکه بگوید: مرغی داشتم که با دست خودم آن را پرورش دادم و آواز خوشی داشت، به صورت ایجاز می‌گوید: مرغ دست‌آموز خوش‌خوان.
علاوه بر این، در این بیت «مرغ دست‌آموز خوش‌خوان» یک متتابع اضافی است که در آن «مرغ» با توجه به مفهوم کلیِ بیت، استعاره از شخصی است که دوست یا همراه و همدم شاعر بوده. یکی از صفت‌های مرغ این است که انسان به او آب و دانه می‌دهد (که در اینجا معادل محبت و لطف کردن و پرورش دادن است) و از مرغ انتظار دارد که برایش آواز بخواند و حاصلی داشته باشد (در اینجا حاصل زحماتی است که برای مرغ می‌توان متحمل شد) اما این مرغ به کرکسی لاشه‌خوار تبدیل می‌شود، یعنی نه تنها پرورش حاصلی خوب نداشته، بلکه مثل کرکس علاوه بر اینکه آوازی خوش ندارد بلکه در انتظار مرگ شاعر و خوردن لاشۀ باقی ماندۀ اوست. مرغ در این بیت معنایی تمسخرآمیز و تحقیرآمیز دارد، و وقتی دست‌آموز و خوش‌خوان بودن به آن اضافه می‌شود، این تمسخر و تحقیر شدیدتر می‌شود. (همان: ۱۳۴)

1. 1. توصیف جدیدی از درخشندگی خورشید:

از آن حروف درخشان که بر زمرّدِ من/ شعاع سوزنی صبح می‌نگاشت به زر (همان: ۱۶۳)
نتیجه
غزل، به عنوان یک قالبِ منظمِ شعری، که در هر بیت آن نیاز به قافیه یا گاهی اوقات ردیف دارد، این تصور را همواره ایجاد می‌کند که دلیلِ جابجایی‌های نحوی، رعایت شکل غزل به لحاظ وزن و قافیه و ردیف است. اما در بررسی انجام شده، به این نتیجه رسیدیم که جابجایی‌های ارکان جمله‌ها و عبارات، در شعر منزوی، معانی ضمنی ایجاد می‌کند و علاوه بر رعایتِ شکل غزل، دلیلی معنایی دارد. مثلا اگر نهاد در جایگاه قافیه قرار گرفته، فقط به این دلیل نیست که غزل نیازمند قافیه بوده است، بلکه این تأخیر نهاد یا تقدیم گزاره، بسیاری از اوقات، معنایی علاوه بر پیام اصلی شعر را در بردارد. در تتابع اضافات نیز، باید توجه داشت که این امر باعثِ ایجاز می‌شود و از سوی دیگر معنا را مؤثرتر می‌کند.
بخش دوم
بررسی معنای غیر طبیعی
در بخش مباحث نظری، معنای طبیعی و غیر طبیعی که یکی از مهمترین نظریات پل گرایس است، و همچنین مواردی که از یک جهت معنای طبیعی دارند و از جهتی دیگر معنایشان غیر طبیعی است، توضیح داده شد. در بعضی از عبارات و بیت‌ها مصداقی برای این بحث موجود نیست زیرا در آنها عباراتی هم‌ارز با هم که نتیجه‌گیری یکدیگر باشند یا معنای یکدیگر را کامل کنند وجود ندارد. در این بخش تمام غزل‌های کتاب «از ترمه و تغزّل» بررسی شده‌اند، که حجم عظیمی از بیت‌های این غزل‌ها، دارای معنای طبیعی بوده‌اند، در مواردی که معنای غیر طبیعی وجود دارد، شاعر علاوه بر معنی ظاهری بیت، معنی و منظور دیگری را نیز مد نظر دارد، از جمله مبالغه، حسن تعلیل، بزرگداشت معشوق و غیره. در ادامه به تقسیم‌بندی منظورهایی که معنای غیر طبیعی در شماری از بیت‌های این غزل‌ها ایجاد کرده است، با ذکر مثال‌هایشان می‌پردازیم:
در ۱۰ مورد، معنای غیر طبیعی، مبالغه (به معنای عام، یعنی بزرگ کردن یک مسئله) ایجاد کرده است، این مبالغه تا حدی است که در نگاه اول ممکن است باورپذیر نباشد:

1. 1. دوران شکوه باغ از خاطرمان رفته‌ست/ امروز که صف در صف خشکیده و بی‌باریم (همان: ۴۶)

واقعیتِ اینکه امروز خشکیده و بی‌باریم این نیست که دوران شکوه باغ از یادمان برود. اما این خشکیدگی و بی‌باری آنقدر زیاد است که چیزی از شکوه باغ را در یادمان نگذاشته است.

1. 1. چگونه باغ تو باور کند بهاران را/ که سال‌ها نچشیده‌ست، طعم باران را (همان: ۴۷)

واقعیتِ اینکه باغ سال‌ها طعم باران را نچشیده است، این نیست که دیگر بهاران را باور نکند. اما این طولانی بودنِ نچشیدنِ باران باعث شده است که بهاران را باور نکنیم.

1. 1. گرفتم این که شکفتی و بارور گشتی/ چگونه می بری از یاد داغ یاران را؟ (همان)

واقعیتِ اینکه چیزی بشکفد و بارور شود، این نیست که داغ یاران همچنان در دلش بماند. اما داغ یاران رفته آنقدر جانگداز است که با شکفتگی و باروری و زایشِ نو، باز هم از یاد نمی‌رود.

1. 1. هر دانه باغ و باغ بهاری شود اگر/ تأیید تو به بار رساند جوانه را (همان: ۱۷۰)

واقعیتِ اینکه جوانه به بار برسد، این نیست که هر دانه باغ و هر باغ بهاری شود. اما تأییدِ معشوق آنقدر اهمیت دارد که باعث می‌شود همه جا گلستان و باغ شود.

1. 1. چشمان تو که از هیجان گریه می‌کنند/ در من هزار چشم نهان گریه می‌کنند (همان: ۱۷۳)

واقعیتِ اینکه چشمان معشوق گریه کنند، این نیست که در عاشق هزار چشم گریه کنند. اما گریه معشوق آنقدر عزیز است که سراسر وجود شاعر را نیز به گریه می‌اندازد.

1. 1. وقتی تو گریه می‌کنی ای دوست! در دلم،/ انگار ابرهای جهان گریه می‌کنند// انگار با تو بار دگر خواهران من/ در ماتم برادرشان گریه می‌کنند// در ماتم هزار گل ارغوان مگر/ با هم هزار سرو جوان گریه می‌کنند// انگار عاشقانه‌ترین خاطرات من/ همراه با تو مویه‌کنان گریه می‌کنند// حس می‌کنم که گریه فقط گریۀ تو نیست/ همراه تو زمین و زمان گریه می‌کنند (همان: ۱۷۳)

۵-۱-۶ : سوال ششم ، میزان مطابقت خدمات کتابخانه ای در کتابخانه های دانشکده های دانشگاه آزاد واحد کرج ، با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران تا چه اندازه است ؟
برای پاسخگویی به سوال ششم پژوهش ، ۱۱ سوال مطرح شده است که از ارزیابی پاسخ به دست آمده اینگونه نتیجه می شود که ، در ۳۰ % کتابخانه ها ، امکانات و خدمات لازم برای معلولین و نابینایان وجود دارد ، در ۶۰ % کتابخانه ها ، برنامه هایی برای آشنا کردن کاربران با خدمات ارائه می شود ، در ۲۲٫۲۳ % از کتابخانه ها امکان کپی برداری از منابع وجود دارد ، در ۶۶٫۶۷ % از کتابخانه ها یک متخصص برای رفع مشکلاتی کامپیوتری حضور دارد ، در ۶۰ % کتابخانه ها جزوه راهنما در اختیار کاربر قرار می گیرد ، در ۳۰ % کتابخانه ها ، ساعت کاری ۱۲ ساعت می باشد ، در ۶۰ % کتابخانه ها ساعت استفاده از سالن مطالعه در فصل امتحانات بیشتر می شود ، در ۱۰۰ % کتابخانه ها ، منابع جدید به موقع به اطلاع کاربران می رسد و در ۱۰۰ % کتابخانه ها منابع اطلاعاتی موجود در زمینه های مرجع با رشته های آموزشی و پژوهشی مربوطه مطابقت دارد .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بر همین اساس، کتابخانه های مرکزی و ادبیات و روانشناسی با ۹۰٫۰۹ % بیشترین مطابقت با استاندارد و کتابخانه های فنی و مهندسی و حقوق و علوم سیاسی ، کمترین مطابقت با استاندارد خدمات را دارا می باشند .
از نقطه نظر کمی نیز ، در رابطه با ساعت کار کتابخانه های دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج ، کتابخانه علوم پایه با ۸۳٫۳۳ % بیشترین مطابقت با استاندارد ساعت کاری ( روزی ۱۲ ساعت ، در هفته ۶ روز ) را دارا می باشد . بر همین اساس ، کتابخانه های مدیریت و حقوق و علوم سیاسی ، کمترین میزان مطابقت با استاندارد ( ۵۵٫۵۵ % ) را دارا می باشند . از نقطه نظر سایر خدمات ارائه شده به کاربران ( نظیر امانت دهی ، رزرو ، تمدید ، کپی کردن و … ) کتابخانه های مرکزی ، دامپزشکی و پرستاری و مامایی ، با ۹۰ % بیشترین خدمات و کتابخانه حقوق با ۲۰ % کمترین خدمات را به کاربران ارائه می کنند.
نتیجه به دست آمده از تجزیه و تحلیل اطلاعات با بهره گرفتن از آزمون ، برای استاندارد ششم ، بی معناست . بی معنی به این مفهوم که اختلاف سطح زیادی بین کتابخانه های دانشگاه ، و یا برخی کتابخانه ها با میانگین کل وجود دارد . به بیانی دیگر ، کتابخانه های دانشگاه در رابطه با استاندارد ششم در وضع نامناسبی قرار دارند و لازم است برای رسیدن به حداقل استاندارد اصلاحاتی را انجام دهند.
۵-۱-۷ : سوال هفتم ، میزان مطابقت ساختمان و تجهیزات در کتابخانه های دانشکده های دانشگاه آزاد واحد کرج ، با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران تا چه اندازه است ؟
برای پاسخ به این پرسش ، ۱۳ سوال مطرح شده بود که از بررسی پرسشهای مطرح شده اینطور نتیجه گیری می شود که ، در ۱۰ % کتابخانه ها ساختمان مخصوص کتابخانه طراحی شده است ، ۶۰ % کتابخانه ها در دسترس سایر گروه ها هستند ، هیچ کدام از کتابخانه ها پاسخگوی نیازهای ۳۰ سال آینده کتابخانه نیستند ، در ۸۷٫۵ % از کتابخانه ها ، مسائل ایمنی رعایت شده است ، در ۵۵٫۶۰ % از ساختمان کتابخانه ها ، قابلیت ادغام فضاها وجود دارد ، در ۴۰ % فضاهای مطالعه ، پذیرش ۲۰ % دانشجویان است ، در ۳۰ % کتابخانه ها برای هر ۱۲۰ جلد کتاب ۱ متر مربع فضا در نظر گرفته شده است ، در ۵۰ % کتابخانه ها برای هر ۲۰ نشریه ادواری ۱ متر مربع فضا در نظر گرفته شده است ، در ۴۲٫۸۵ % کتابخانه ها فضای مناسب برای برگه دان وجود دارد ، در ۹۰ % کتابخانه ها برای هر یک کارمند ۱ مترمربع فضا در نظر گرفته شده است ، در ۶۰ % کتابخانه ها ، ساختمان مقاوم به زلزله است ، در ۱۰۰ % کتابخانه ها تنها یک در برای ورود خروج وجود دارد و از نظر محیط و فضای کتابخانه ، کتابخانه حقوق و مدیریت (۱۰۰% ) مناسب برای مطالعه بوده و کتابخانه های علوم پایه با ۱۶٫۶۷ % مناسب برای مطالعه نمی باشند .
به طور کلی ، کتابخانه های حقوق و علوم سیاسی ، مدیریت و الهیات با ۸۴٫۶۱ % بیشترین مطابقت با استاندارد و کتابخانه های مامایی و پرستاری و فنی و مهندسی با ۳۰٫۷۶ % کمترین میزان مطابقت را با استاندارد دارند .
از نقطه نظر کمی ، در رابطه با فضای موجود در هر یک از کتابخانه ها و فضای مورد نیاز بر حسب استاندارد ، ( که فضای مورد نیاز ، از رابطه موجود بر اساس مجموع تعداد جلد کتاب ، تعداد کارکنان ، تعداد نشریات ادواری و تعداد دانشجو بر اساس استاندارد ذکر شده به دست می آید ) کتابخانه دامپزشکی با ۱۵۳٫۲۳ % کاملا بالاتر از سطح استاندارد کتابخانه های دانشگاهی ایران قرار دارد و کتابخانه تربیت بدنی با ۸٫۴۵ % پایین تر از سطح استاندارد کتابخانه های دانشگاهی ایران قرار دارد . به طور کلی از نقطه نظر کمی ، کتابخانه های دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج ، ۵۱٫۴۰ با استاندارد فضای موجود بر اساس استاندارد مطابقت دارند .
نتیجه به دست آمده از تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده های به دست آمده توسط آزمون مجذور کی ، بی معناست . بی معنی به این مفهوم که کتابخانه های جامعه پژوهشی حاضر ، دارای اختلاف سطح زیادی با هم و یا اختلاف زیادی با میانگین فراوانی به دست آمده از آزمون دارند . به بیانی دیگر ، کتابخانه های بررسی شده برای رسیدن به حداقل استاندارد مورد نظر باید اقداماتی را انجام دهند.
۵-۱-۸ : سوال هشتم ، میزان مطابقت بودجه ی تخصیص یافته به کتابخانه های دانشکده های دانشگاه آزاد واحد کرج ، با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران تا چه اندازه است ؟
برای پاسخ به این پرسش ، ۱۰ سوال در پرسشنامه طراحی شده است ، نتایج به دست آمده از بررسی این سوالات به این صورت است که ، در ۱۰۰ % کتابخانه ها ، بودجه ای مشخص و معین از طرف دانشگاه دریافت می شود ، در ۱۲٫۵ درصد از کتابخانه ها ، بودجه ای برای هزینه هایی نظیر مجموعه پایه ، ساختمان و غیره در نظر گرفته می شود ، در ۳۰ % کتابخانه ها مسئولیت هزینه و بودجه به عهده ریاست کتابخانه است ، در ۵۰ % کتابخانه ها بودجه مصوب در آغاز هر سال به کتابخانه ارائه می شود ، در ۲۲٫۲ % از کتابخانه ها ، واحدهای حسابداری برای رسیدگی به بودجه وجود دارند ، در ۷۱٫۴ % از کتابخانه ها ، ۷۰ تا ۹۰ درصد بودجه برای تهیه منابع اختصاص می یابد ، در ۲۸٫۷۵ کتابخانه ها ، ۳ درصد بودجه کل اختصاص یافته به دانشکده به کتابخانه داده می شود ، در ۸۸٫۸۸ % از کتابخانه ها ، ۳۰ تا ۷۰ درصد بودجه برای تهیه منابع خارجی است ، در ۷۵ % کتابخانه ها پیشنهاد بودجه توسط ریاست کتابخانه انجام می گیرد و در هیچ یک از کتابخانه ها ، درآمدهای حاصله در اختیار ریاست کتابخانه قرار ندارد .
با توجه به بررسی های انجام شده ، کتابخانه های مرکزی ، علوم پایه ، مدیریت و فنی و مهندسی با ۴۵٫۴۶ % بیشترین مطابقت با استاندارد و کتابخانه های دامپزشکی و مامایی و پرستاری با ۱۸٫۱۸ % کمترین مطابقت با استاندارد را دارا می باشند .
نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پژوهشی برای این استاندارد بی معناست .. عدم معنا داری به این مفهوم که ، اختلاف سطح زیادی بین کتابخانه های بررسی شده و یا برخی کتابخانه ها با مینیمم فراوانی به دست آمده می باشد . به تعبیری دیگر ، لازم است کتابخانه های بررسی شده برای رسیدن به سطح بهتر و نزدیک تری به استاندارد بودجه ، اقدامات لازم را انجام دهند .
۵-۲ : نتیجه گیری .
بر اساس بررسی های ذکر شده ، در رابطه با هر هشت استاندارد کتابخانه های دانشگاهی ایران ، جدول ۵-۱ رسم می شود . بر اساس این جدول ، از نقطه نظر کیفی ، کتابخانه های دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج ، در استاندارد اول : اهداف و وظایف ۶۱ % مطابقت با استاندارد ، در استاندارد دوم : سازمان و مدیریت ۴۷٫۲۵ % مطابقت با استاندارد ، در استاندارد سوم : نیروی انسانی ۶۲٫۸ % مطابقت با استاندارد ، در استاندارد چهارم : مجموعه ۷۱٫۶ % مطابقت با استاندارد ، در استاندارد پنجم : سازماندهی منابع ۵۵ % مطابقت با استاندارد ، در استاندارد ششم : خدمات ۶۴٫۳ % مطابقت با استاندارد ، در استاندارد هفتم : ساختمان و تجهیزات ۵۲٫۳ % مطابقت با استاندارد و در استاندارد هشتم : بودجه ۳۲٫۲ % مطابقت با استانداردهای دانشگاهی ایران را دارا می باشند .از نقطه نظر کمی نیز ، در رابطه با نیروی انسانی ، بیشترین مطابقت مربوط به کتابخانه دامپزشکی با ۲۲٫۲۲ % و کمترین مطابقت مربوط به کتابخانه ادبیات و روانشناسی با ۴٫۵۴ % می باشد . در کل نیز ، کتابخانه های بررسی شده ۸٫۷۰% با استاندارد نیروی انسانی مطابقت دارند. از نظر مجموعه ، کتابخانه الهیات با ۴۷٫۶۷ % بیشترین مطابقت و کتابخانه مدیریت با ۱۱٫۷۳ % کمترین مطابقت با استاندارد را دارند. در کل ، کتابخانه های بررسی شده ۲۰٫۵۲ % با استاندارد مجموعه از نظر کمی مطابقت دارند . از نظر فضای موجود، از نقطه نظر کمی ، کتابخانه دام پزشکی با ۱۵۳٫۲۳ % در نقطه ای بالاتر از حد استاندارد کتابخانه های دانشگاهی ایران قرار گرفته است. و کتابخانه تربیت بدنی تنها ۸٫۵۴ % با استاندارد مطابقت دارد. به طور کلی کتابخانه های بررسی شده ۵۱٫۴۰ % از نقطه نظر کمی با استاندارد مطابقت دارند.
به طور کلی نیز ، کتابخانه های دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد کرج از نقطه نظر کیفی ، ۵۵٫۳۰ % با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران مطابقت دارند. کتابخانه مرکزی این دانشگاه با ۷۳٫۱۳ % بیشترین مطابقت با استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران و کتابخانه الهیات با ۴۱٫۱۴ % کمترین درصد مطابقت با استاندارد کتابخانه های دانشگاهی ایران را دارا می باشند. وضعیت کتابخانه های علوم پایه و ادبیات و روان شناسی نیز در وضعیت نسبتا نزدیک تری به استاندارد قرار دارد.
جدول ۵-۱ ؛ بررسی میانگین تمامی کتابخانه های مورد بررسی و مطابقت آنها با استاندارد .

کتابخانه ها

اهداف و وظایف

سازمان و مدیریت

نیروی انسانی

مجموعه

سازماندهی منابع

خدمات

ساختمان و تجهیزات

بودجه

میانگین درصد مطابقت

۱

مرکزی

۸۰

۷۵

۸۵٫۷۱

۷۵

۶۰

۹۰٫۰۹

۵۳٫۸۴

۴۵٫۴۶

۷۳٫۱۳

۲

علوم پایه

۸۰

۵۰

۱۰۰

۷۵

۵- تعیین استراتژی حل
۶- گسسته سازی معادلات حاکم
۷- تهیه و اجرای برنامه رایانه‌ای
۸- پس پردازش نتایج^[۱۳۵]
در استفاده از دینامیک سیالات عددی نه تنها رفتار جریان پیشگوئی می‌شود، بلکه انتقال حرارت یا جرم، تغییر فاز، واکنش‌های شیمیایی، خصوصیات جریان‌های چند فازی، حرکت‌های مکانیکی (همانند جریان در اطراف پره‌های پمپ) و خیلی مسائل دیگر مربوط به حرارت و سیالات را نیز می‌توان شبیه سازی کرد. در این قسمت پژوهش از نرم افزار کامسول استفاده شده است.
مراحل آنالیز جریان به کمک نرم افزار کامسول
به طور کلی، شبیه سازی هر گونه رژیم جریان به کمک دینامیک سیالات عددی بخصوص در کامسول باید در سه مرحله انجام شود. مرحله اول یا مرحله پیش پردازش^[۱۳۶] حدود ۴۰ درصد، مرحله حل عددی میدان جریان (پردازش) حدود ۴۰ درصد و پس پردازش حدود ۲۰ درصد کل فرایند را به خود اختصاص می‌دهد که در این قسمت به آنها اشاره می‌شود.
پیش پردازش
پس از درک کامل از ماهیت مسأله تعریف شده، لازمست که در اولین مرحله مقدمات کار برای ساخت یک دامنه محاسباتی مناسب بر اساس رژیم جریان فراهم آید. برای تولید فضای محاسباتی با رژیم جریان به ترتیب زیر عمل نموده:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

– تعیین و شناسایی هندسه : با توجه به قلمرو فیزیکی^[۱۳۷] و بر پایه نوع جریان و مرزها، مدل هندسی تعریف و ساخته می‌شود. در این پژوهش ما یک استوانه افقی تو خالی با طول و شعاع مشخص (لوله) به عنوان دیواره و مرز سیستم داریم.
– تولید شبکه : شبکه عددی بر اساس مرزها و نوع رژیم جریان تولید می‌شود پس انتخاب صحیح مرزهای لوله به صورت دیواره عایق یا دارای انتقال حرارت حول دیواره باید بگونه‌ای باشد که بتواند لایه مرزی را به درستی محاسبه نماید.
– انتخاب مدل فیزیکی : با توجه به ماهیت مسئله واقعی و با توجه به یک سری فرضیات مسئله به زبان علمی بیان می‌شود. مثال در نظر گرفتن یا نگرفتن اثرات لزجت، تراکم پذیری و غیره. عمدتاً در این مدلسازی رژیم جریان و شرائط مختلف حاکم برآن بطور کامل تعیین می‌شود.
انتخاب مدل ریاضی : با توجه به مدل فیزیکی، مدل ریاضی آن‌ انتخاب می‌شود. به عنوان مثال، معادلات ناویر استوکس^[۱۳۸] برای جریان‌های تراکم ناپذیر و اویلر^[۱۳۹] برای جریان‌های تراکم پذیر و مدل‌های آشفتگی از جمله مدل‌های ریاضی در شبیه سازی جریان است. همچنین انتخاب شرائط اولیه و مرزی نیز جزء مدل ریاضی بشمار می‌رود.
– انتخاب رایانه : یکی از مهمترین موضوعات در شبیه سازی جریان به روش دینامیک سیالات عددی، انتخاب سخت افزار مناسب می‌باشد. برای مثال، استفاده از ابر رایانه^[۱۴۰] و سیستم‌های پردازش موازی^[۱۴۱] برای شبیه سازی جریان پیچیده و یا برای مدل‌های پیچیده ممکن است ضروری باشد.
– انتخاب روش عددی : روش عددی در چگونگی همگرائی و دقت مورد نیاز تأثیر به سزایی دارد. الگوریتم‌های تفاضل پیشرو^[۱۴۲] مرتبه اول یا دوم و روش‌های ضمنی^[۱۴۳] و صریح^[۱۴۴] از جمله روش‌های محاسباتی می‌باشد که در قسمت‌های بعدی به جزئیات آنها پرداخته شده است.
حل عددی میدان جریان
پس از انجام مرحله اول، اطلاعات لازم برای تهیه یک برنامه رایانه‌ای فراهم می‌شود. با توجه به دامنه عددی^[۱۴۵]، مدل فیزیکی، مدل ریاضی، نوع رایانه و روش‌های عددی انتخاب شده برای شبیه سازی جریان، معادلات حاکم بر جریان حل می‌شود. بطور کلی حل عددی میدان جریان باید طبق مراحل زیر پیش رفت.
– نوشتن برنامه رایانه‌ای : از آنجا که حل عددی میدان جریان بطور دستی امکان پذیر نمی‌باشد، لازمست از برنامه‌های رایانه‌ای استفاده شود. دقت، پشتکار و داشتن اطلاعات کافی در زمینه رایانه و محاسبات عددی از ضروریات نوشتن یک برنامه رایانه‌ای دینامیک سیالات عددی است.
– اجرای برنامه : پس از تایپ کامل برنامه، باید آنرا اجرا^[۱۴۶] کرد تا اشکالات موجود را رفع نمود و در نهایت جریان را با آن‌ آنالیز نمود.
– اشکال زدایی^[۱۴۷] : به احتمال قریب به یقین، در اولین اجرا، برنامه نوشته شده دارای اشکالات نوشتاری^[۱۴۸] و منطقی می‌باشد. رفع اشکالات نوشتاری بسیار ساده بوده و توسط کامپایلر زبان برنامه نویسی به کاربر اعلام می‌گردد (مانند تعداد نامتناسب پرانتزهای باز و بسته و همچنین قرار گرفتن یک عدد قبل از یک متغییر، مثل ۲Velocity بجای ۲*Velocity). امّا اشکالات منطقی که یافتن آنها بسیار مشکل‌تر می‌باشد، در طی فرایند سعی و خطا و حتی پس از همگرا شدن، نمود پیدا می‌کند(مانند حالتی که یک عبارت زیر رادیکال منفی شود). عمده اشکالات منطقی در فرایند گسسته‌سازی معادلات، استفاده نامناسب توابع ریاضی (مثل، جمع بجای ضرب)، استفاده نابجا از متغییرها (مثل استفاده از مؤلفه افقی بجای مؤلفه عمودی سرعت در یک عبارت)، تعریف نادرست شرائط مرزی، استفاده از گام زمانی نامناسب و غیره می‌باشد.
– کسب نتایج : پس از همگرا شدن حل، جواب‌ها بصورت اعداد ذخیره شده و با یک نرم افزار جانبی(مانند نرم افزارهای Tecplot و یا Excel) پردازش می‌شود. لازم به توضیح است که پردازش نتایج می‌تواند در خود برنامه کامسول نیز گنجانده شود.
پس پردازش نتایج
آخرین مرحله از شبیه سازی جریان به کمک دینامیک سیالات عددی پس پردازش می‌باشد. پس از آنالیز جریان، باید صحن نتایج بدست آمده بررسی شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. بطور خلاصه در مرحله پس پردازش نتایج لازمست کارهای زیر انجام شود:
– نمایش نتایج بصورت‌های مختلف : نتایج بدست آمده بصورت‌های مختلف چارت، گراف، منحنی، کانتور، فیلم^[۱۴۹]، واقعیت مجازی^[۱۵۰]، جدول و غیره نمایش داده می‌شود.
– تجزیه و تحلیل نتایج : صحت نتایج بدست آمده باید بررسی شده و نقاط ضعف برنامه مورد ارزیابی قرار گیرد. همواره لازم است که صحت برنامه نوشته شده با حل یک مسئله مشابه که نتایج تجربی آن‌ موجود باشد تأیید شود. از طرفی نتایج بدست آمده از اجرای برنامه مذکور مستقل از شبکه تولید شده باشد. به عبارت دیگر شبکه تولید شده به اندازه کافی ریز بود و دارای تراکم مناسب در نواحی که گرادیان‌های هندسی یا جریان زیاد است، باشد.
– ارائه نتایج بصورت‌های مختلف : آخرین گام ارائه نتایج بصورت یک گزارش، تز، رساله، مقاله و سمینار می‌باشد. باید توجه داشت که ارائه درست نتایج نقش مهمی در بازتاب فعالیت انجام‌شده ایفا می‌کند.
نکات مهم در شبیه سازی عددی جریان
برای نوشتن یک برنامه رایانه‌ای و حل عددی میدان جریان، علاوه بر توانایی فردی در برنامه نویسی و دانش کامسول او در زمینه محاسبات عددی، موارد بسیاری وجود دارد که باید در نوشتن برنامه به آن‌ توجه ویژه داشت. بدیهی است که نادیده گرفتن موارد مهم زیر در شبیه سازی دینامیک سیالات عددی، موجب کاهش کارایی و حتی عدم اعتماد به برنامه می‌شود.
– تولید شبکه : تولید یک شبکه مناسب تأثیر بسیار زیادی در دقت نتایج بدست آمده خواهد داشت. لازم است در نواحی که گرادیان‌های جریان زیاد است و یا سطح جسم از لحاظ هندسی با تغییرات زیادی همراه است، شبکه از تراکم مناسبی برخوردار باشد. همچنین، جواب نهایی مستقل از شبکه^[۱۵۱] باشد. بعبارت دیگر، شبکه باید تا اندازه‌ای ریز شود که تمام مقیاس‌های طولی و زمانی جریان را صید کرده و با ریزتر کردن آن‌ تغییری در نتایج محاسبه شده حاصل نگردد. توجه شود که شبکه‌ای که بیش از حد ریز شود علاوه بر بحث افزایش زمان رایانه، عواقبی از قبیل اضافه شده خطاهای همگرایی نیز دارد.
– شرائط مرزی : تعریف دقیق مرزی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در صورتی تعریف نامناسب شرایط مرزی احتمال واگرا شدن حل بسیار بوده و حتی در صورت همگرا شدن نتایج بدست آمده به هیچ عنوان قابل اعتماد نیست (استفاده از شرائط مرزی نامناسب به معنی حل یک مسئله متفاوت می‌باشد).
– مدلسازی آشفتگی : خیلی از رژیم‌های جریان آشفته می‌باشد. بسته به نوع رژیم جریان آشفته و هندسه مرزها باید از مناسب ترین مدلسازی آشفتگی استفاده نمود.
– حساسیت برنامه : برنامه نوشته شده تا حد ممکن نباید حساس باشد. در شبیه سازی توسط برنامه‌های دینامیک سیالات عددی مثل کامسول این حساسیت ممکن است مربوط به شرائط مرزی، الگوریتم و یا شبکه تولید شده باشد.
– پایداری : در برنامه‌هایی که از روش‌های صریح برای حل عددی میدان جریان استفاده می‌شود، امکان ناپایداری در فرایند حل بسیار زیاد است. بنابراین، لازم است در تعریف گام زمانی و کیفیت شبکه تولید شده، دقت شود.
– راندمان (نرخ همگرایی) : یکی از معیارهای کارائی یک برنامه راندمان آن‌ می‌باشد. در صورتیکه گسسته سازی معادلات‌حاکم و الگوریتم‌های استفاده شده و همچنین کیفیت شبکه مطلوب باشد، راندمان برنامه افزایش می‌یابد.
– غیر حساس بودن به تغییرات جزئی شبکه^[۱۵۲] : برنامه تولید شده باید از این ویژگی برخوردار باشد که با تغییر جزئی شبکه، نتایج بدست آمده بطور چشمگیر تغییر نیابد.
– دقت حل : یکی از مهمترین ویژگی‌های یک برنامه دینامیک سیالات عددی دقت آن‌ است. استفاده از روش‌های گسسته سازی مرتبه بالاتر و همچنین بهره گیری از دقت مضاعف^[۱۵۳] و شبکه‌های ریز از جمله راهکارهای افزایش دقت در کسب نتایج بهتر می‌‌باشد.
– گرافیک : در پردازش نتایج بدست آمده، نمودارها، منحنی‌ها، کانتورها(خطوط همتراز) و غیره، نقش غیر قابل انکاری در ارائه مناسب نتایج دارد. استفاده بهینه از این ویژگی‌ها، موجب افزایش بینش محقق در مورد نتایج و همچنین افزایش کیفیت ارائه آنها می‌شود.
– توانائی رایانه : یک برنامه کارآمد دینامیک سیالات عددی بدون سخت افزار مناسب، عملاً غیر قابل استفاده است. اگر چه در سالیان اخیر سخت افزارهای رایانه‌‌ای پیشرفته چشمگیری داشته، امّا هنوز مسائل بی‌شماری وجود دارد که نمی‌توان آنها را با بهره گرفتن از پیشرفته‌ترین رایانه‌های شخصی شبیه سازی نمود. برای
رفع این مشکل از ابر رایانه‌ها و یا سیستم‌های پردازش موازی استفاده می‌شود.
چگونگی شبیه سازی عددی جریان
اولین گام در شبیه سازی جریان به کمک دینامیک سیالات عددی، تکه تکه کردن قلمرو فیزیکی به نواحی کوچک (شبکه بندی) و حل معادلات‌حاکم در هریک از نواحی (در متدهای حجم محدود^[۱۵۴] و المان محدود^[۱۵۵]) و یا تبدیل آن‌ به دامنه محاسباتی با بهره گرفتن از متریک‌ها و ژاکوبین‌ها (در متدهای تفاضل محدود^[۱۵۶]) می‌باشد. بنابراین تولید‌شبکه‌عددی‌مناسب برای تمامی کاربردهای دینامیک‌سیالات‌عددی امری ضروری‌است.
تبدیل معادلات حاکم بر جریان از فرم دیفرانسیلی به فرم گسسته (معادلات‌جبری) نیز باید در تمام کاربردهای دینامیک سیالات عددی انجام شود. البته در متدهای حجم محدود و المان محدود، فرم انتگرالی معادلات حاکم و در کاربردهای تفاضل محدود، فرم دیفرانسیلی معادلات‌حاکم مد نظر می‌باشد. لازم به توضیح است که تبدیل معادلات‌دیفرانسیل به معادلات‌جبری با بهره گرفتن از روش‌ها و الگوریتم‌های متعدد گسسته سازی امکان پذیر است.
پس از تبدیل معادلات‌حاکم به فرم معادلات‌جبری، باید دستگاه معادلات‌جبری حل شود. در روش‌های ضمنی دستگاه معادلات برای تمام المان‌ها همزمان حل می‌شود که این امر حافظه بسیاری بخصوص برای جریان‌های سه بعدی طلب می‌کند. در روش‌های صریح، دستگاه معادلات برای المان‌ها مستقل از یکدیگر حل می‌شود که حافظه مورد نیاز را شدیداً کاهش می‌دهد.
مشکلات عمده
موارد متعددی وجود دارد که در شبیه سازی جریان با کاربردهای مختلف دینامیک سیالات عددی، به عنوان مشکل مطرح می‌شود که البته قابل حل می‌باشند. عمده‌ترین این مشکلات عبارتند از:
هندسه‌های پیچیده
رژیم‌های جریان پیچیده
محدوده‌های محصور نشده (مرزها)
معادلات مخلوط (معادلات بیضوی، هذلولی و سهموی) که عمدتاً در جریان‌های پیچیده ظاهر می‌شوند