پرسشنامه رضایت شغلی مینه سوتا (MSQ)(Minnesota satisfaction qvestione)
این پرسشنامه درجه رضامندی پاسخ دهندگان را در پنج ماده ، براساس مقیاس درجه بندی لیکرت می سنجد این موارد شامل : بهره مندی از توانایی خلاقیت شغلی ، تنوع کار ، ایمنی شغل و شرایط مادی زندگی می باشد( از کمپ ، ۱۳۷۰)
تکنیک وقایع حساس (critical incident tecniquc)
این روش از دستاوردهای هرزبرگ می باشد. در این روش از کارکنان خواسته می شود تا رویدادهای شغلی خود را که خوشنود کننده و ناخشنود کننده هستند ، توصیف کنند سپس این رویدادها مورد تحلیل محتوایی قرار می گیرند تا معلوم شود کدام یک از جنبه های موقعیت شغلی مانند خود شغل، سرپرستی و حقوق و مزایا در ارتباط نزدیک با عکس العمل های انفعالی بوده است . این روش بیشتر بر داده های کیفی تکیه می کند( محمدزاده و مهروژان ، ۱۳۷۵ ).
مصاحبه
مصاحبه های انفرادی روش های دیگری برای ارزیابی رضایت کارکنان می باشد . مصاحبه ممکن است برنامه ریزی شده یا غیر برنامه ریزی شده باشد. این روش را بعضی مواقع جلسات ابراز عقاید نیز می نامند . در روش مصاحبه از افراد خواسته می شود تا آزادانه نظرات و پیشنهادات خود را درباره شغل ، سازمان و یا مدیریت بیان کنند . اگر چنین جلساتی با مهارت کافی هدایت شود ، مسائلی که باعث رضایت شغلی شده یا رضایت شغلی را تهدید می کند کشف می گردند ( بارون و گرینبرگ ، ۱۹۹۰ ).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۳۰- پیشینه پژوهش سرمایه اجتماعی
۲-۳۰-۱- پیشینه پژوهش خارجی در مورد سرمایه اجتماعی
پاتنام، از جمله پژوهشگرانی است که نظریه های ارزشمندی در مورد مفهوم سرمایه اجتماعی و ابعاد آن دارد. او این نظریه ها را در حوزه تحقیق عملیاتی نموده و در این بار تحقیق و بررسی ارزشمندی را در مورد تأثیرات اجتماعی بر موفقیت حکومت های محلی و منطقه ای و نهادهای مدنی انجام داده است. سرمایه اجتماعی در نزد پاتنام وجوه گوناگون سازمان اجتماعی نظیر اعتماد ، هنجارها و شبکه هاست که می توانند با تسهیل اطلاعات هماهنگ ، کارایی جامعه را بهبود بخشند.
از نظر او موفقیت در غلبه بر معضلات جمعی و فرصت طلبی که در نهایت به ضرر خود افراد تمام می شود به زمینه اجتماعی گسترده تری که بازی در آن انجام می پذیرد ، بستگی دارد. همکاری داوطلبانه در جامعه ای که سرمایه اجتماعی عظیمی را در شکل هنجارهای عمل متقابل ، شبکه های مشارکت مدنی به ارث برده ، بهتر صورت می گیرد . سرمایه اجتماعی همانند سایر سرمایه ها مولد است و امکان دستیابی به اهداف مشخصی را فراهم می کند که بدون آن غیر قابل دسترسی خواهد بود. یکی از وجوه خاص سرمایه های اجتماعی نظیر اعتماد ، هنجارها و شبکه ها این است که آن به طور معمول یک کالای عمومی است ، برخلاف سرمایه متعارف که به طور معمول یک کالای خصوصی است . سرمایه اجتماعی بسان یکی از ویژگی های ساختار اجتماعی که فرد در آن قرار دارد در مالکیت خصوصی هیچ یک از افرادی که از آن منتفع می شوند ، نمی باشد ، سرمایه اجتماعی مانند همه کالاهای عمومی معمولاً از طرف عوامل خصوصی که ارزش تلقی شده ، تلاش زیادی برای افزایش آن به عمل نمی آید، از دیگر ویژگی هایی که پاتنام برای سرمایه اجتماعی قایل است خاصیت خود تقویت کنندگی و خود افزایی سرمایه اجتماعی است و دور باز تولید کننده آن به تعادل اجتماعی همراه با سطح بالایی از همکاری ، اعتماد ، معامله متقابل ، مشارکت مدنی ، و … منجر می شود و برعکس ، فقدان این ویژگی در جوامع غیر مدنی نیز خصلتی خود تقویت کننده دارد. عهد شکنی ، بی اعتمادی ، فریب و حیله ، بهره شکنی ، انزوا بی نظمی و رکود یکدیگر را در یک جو خفقان آور دوره های باطل تشدید می کند . پاتنام در ادامه تحقیقاتش بر سرمایه اجتماعی متوجه شد که زمینه اجتماعی تاریخی شدیداً بر یمزان کار آمدی نهادها تأثیر می گذارند . از نظر پاتنام سرمایه اجتماعی ابعاد گوناگونی دارد . اعتماد یکی از این ابعاد است و شاید مهمترین بعد سرمایه اجتماعی در نزد هر متفکر نظریه پرداز سرمایه اجتماعی باشد، به هر حال ، اعتماد یکی از اجزای اصلی سرمایه اجتماعی به حساب می آید . بدین معنا که افراد در جامعه چه میزان به یکدیگر اعتماد دارند و تا چه میزان یکدیگر را صادق می شمارند ؟ و نیز چه میزان مطمئن هستند که دیگران به تعهداتشان و قرار دادهای همکاری فی مابین خود عمل خواهند نمود. هر چه دو نفر به یکدیگر اعتماد داشته باشند ، اعتماد متقابلشان افزایش میابد. از نظر پاتنام اساس کار انجمنها و موسسات اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی و همکاری فی مابین آنها در اعتماد اعضا آنها به یکدیگر قرار دارد . اعتماد مستلزم پیشبینی رفتار یک بازیگر مستقل است. بنابراین می توان گفت انجام هر نوع همکاری و مشارکت های اختیاری و توافقی در کارهای اجتماعی و اقتصادی مستلزم حد بالایی از وجود اعتماد در بین افراد و مشارکت کنندگان به یکدیگر می باشد . از دیگر ابعاد سرمایه اجتماعی در نظر پاتنام هنجارهای تعامل متقابل و شبکه های مشارکت مدنی است. اعتماد اجتماعی در جوامع مدرن و پیچیده از دو منبع مرتبط هنجارهای تعامل متقابل و شبکه های مشارکت مدنی ناشی می شود. هنجارهای تعامل متقابل اشاره به این دارند که یک جامعه چقدر از هنجارها و قواعد ، مقررات غیر رسمی و عرفی که عمل به تعهدات و قراردادهای همکاری را محافظت و پشتیبانی می کنند ، برخوردار است. هنجارها از طریق سرمشق شدن و اجتماعی شدن نیز از طریق مجازاتها در افراد جامعه تلقین می شوند . این نوع هنجارها هزینه معاملات را پایین می آورند و به همین خاطر باید گفت هنجارها تعامل متقابل یکی از مولدترین اجزاء سرمایه اجتماعی است . جوامعی که در آن از این هنجارها پیروی می شود به گونه ای موثرتر می توانند بر فرصت طلبی فائق آمده و مشکلات عمل جمعی را حل نمایند. در اثر وجود این نوع هنجارها و قواعد مردم می توانند مطمئن باشند که اعتماد آنها مورد سوء استفاده قرار نمی گیرند بلکه جبران میشود و در نتیجه آنها آمادگی بیشتری برای تعامل و همکاری در ایجاد انجمن های خود یاریگر و دیگر تشکل ها دارند. منظور از شبکه های مشارکت مدنی که یکی از اشکال ضروری سرمایه اجتماعی است، انجمن ها ، تعاونی ها ، باشگاه های ورزشی ، احزاب ، گروه های همکاری و … می باشند که کنش افقی شدیدی را به نمایش می گذارند . هر چه این شبکه ها در جامعه ای متراکم تر باشد ، احتمال بیشتری وجود دارد که شهروندانش بتوانند در جهت منافع متقابل همکاری کنند ( پاتنام ، ۱۳۸۰)
جیمز کلمن:
کلمن از جمله متفکرانی است که برای اولین بار درباره موضوع سرمایه اجتماعی کار کرده است . او در زمینه های گوناگونی چون رفتار جمعی ، تضاد اجتماعی ، نهاد اجتماعی مدرسه ، نظریه مبادله اجتماعی ، نظریه شبکه اجتماعی ، ساختار اجتماعی و نظریه عقلانی به مطالعه و پژوهش پرداخته است . او در کتاب بنیادهای نظریه اجتماعی به ویژه به روابط متقابل میان کنترل کنش گران بر رویدادها و منافعی که آنها در این رویدادها دارند و نیز مفاهیم ارزش قدرت ناشی از آن ، توجه زیادی نشان داده است . کلمن مطالب جالبی درباره هنجارهای اجتماعی و سرمایه اجتماعی مطرح می کند و درباره شکل های سرمایه اجتماعی ، ایجاد ، حفظ و نابودی سرمایه اجتماعی بحث می کند . سرمایه اجتماعی جنبه ای از سرمایه انسان است .
کلمن معتقد است که اصلاح سرمایه اجتماعی برای توصیف منافع افراد ( روابط اقتدار ، روابط اعتماد و تخصیص هماهنگ حقوق ) اولین بار توسط لوری ( ۸۷-۱۹۷۷ ) وضع شد . از نظر لوری سرمایه اجتماعی مجموع منابعی است که در ذات روابط خانوادگی و در سازمان اجتماعی جامعه وجود دارد و برای رشد شناختی یا اجتماعی کودک یا جوان سودمند است. از نظر کلمن روابط اقتدار ، اعتماد و هنجارهای اجرایی موثر اشکال سرمایه اجتماعی هستند. لوری این مفهوم را به منظور تشخیص منابع اجتماعی سودمند برای توسعه سرمایه اجتماعی وارد اقتصاد کرد. کلمن این منابع اجتماعی – ساختاری را دارایی سرمایه­ای برای فرد ، یعنی سرمایه اجتماعی در نظر می گیرد..
کلمن توجه خاص خود را به تعریف اولیه سرمایه اجتماعی ، یعنی سرمایه اجتماعی به عنوان منشأ کنترل و نظارت ، معطوف ساخته است. کلمن در سال های کوتاه زندگی اش نگران تباهی و فروپاشی آنچه او پیوندهای اجتماعی « ابتدایی » می­خواند، بود. این پیوندهای ابتدایی ، مراعات هنجارهای اجتماعی را تضمین می کند. تمامی اشکال مختلف بیماری­های اجتماعی این پیوندها را نقص می کنند، این بیماری­ها از جرم و نا امنی در خیابان­ها تا مفت­خوری معلم­ها و دانش ­آموزان در مدارس عمومی آمریکا را شامل ­شود. کلمن در پیدا کردن راهی برای معالجه این گونه بیماری­های اجتمـاعی، مسیر دو مرحلـه­ای را پیشنهاد مـی­کند. در ابتدا او در دفاع و تجلیل از پیوندهای اجتماعی که باید در جای مناسب قرار گیرند، به نوشتن می­پردازند.در مرحله دوم، وی از جایگزین شدن ساختارهای اجتماعی ابتدایی دفاع می­ کند. ساختارهایی که به خاطر ساختارهایی که به خاطر سازمان­های تصنعی بنا شده، از بین رفته­اند. این سازمان­ها فهرستی از انگیزه­ ها را در جایگاه، سرمایه اجتماعی رو به قرار می­ دهند.
فوکویاما:
وی می­گوید که سرمایه اجتماعی را به سادگی می­توان به عنوان وجود مجموعه معینی از هنجـارها یا ارزش­های غیررسمی تعریف کرد که اعضای گروهی که همکاری و تعاون میانشان مجاز است، در آن سهیم هستند. مشارکت ممکن است در ارزش­های منفی باشد. این نکته را می توان به کمک یک مثال توضیح داد. جنوب ایتالیا منطقه­ای از جهان (سیسیل) است که تقریباً به طور همگانی به عنوان منطقه بی­بهره از سرمایه اجتماعی عمومیت یافته است. این بدان معنی نیست که در آن­ها هنجارهای اجتماعی قوی و استواری وجود ندارند، کارتل­ها و تراست­هـای اقـتصادی که در جـهت کاهش اضافه رفـاه مصرف کننده و اجتمـاع عمل می­ کنند، از جمله سرمایه ­های اجتماعی منفی محسوب می­شوند. برعکس هنجارهایی وجود دارند که تولید سرمایه ­های اجتماعی می­ کنند.. سرمایه اجتماعی اساساً باید شامل سجایایی از قبیل صداقت ادای تعهدات و ارتباطات دوجانبه باشد. واضح است که هنجارهایی که تولید سرمایه اجتماعی می­ کنند تقسیم­پذیرند. یعنی می توانند تنها میان گروه ­های محدودی از مردم از همان اجتماع مشترک باشند. در حالی که سرمایه اجتماعی در همه جوامع وجود دارد اما می ­تواند به طریق مختلف توزیع گردد.
برخی از پژوهش هایی که به بررسی اعتماد اجتماعی پرداخته است « اعتماد و مبادله بازاری » عنوان مقـاله­ای است که توسط ادوارد مک کلنن نوشته شده که در آن به شرح و بسط جایگاه اعتماد اجتماعی در مبادلات بازار و افزایش کارایی اقتصاد می ­پردازد و مبانی نظری اعتماد اجتماعی را به طور مفصل به بحث و بررسی قرار می­دهد.
صرف نظر از تعداد افراد گروه، نظام پر از اعنماد مبتنی بر تعهد درونی در قبال ضوابط شکلی مناسب، از بعد هزینه­ های اجرا از کارآمدترین نظام­ها است. این بدان سبب است که تعهد درونی مستلزم صرف هزینه­ های اجرا نیست (مک کلنن، ۲۰۰۰).
در پژوهشی با عنوان « چگونه می­توان به شهروندان اعتماد داشت؟ » که توسط کلوس افه ارائه گردیده است به مفهوم پردازی اعتماد اجتماعی و ضرورت توجه به آن و همچنین منفعت­ها و مشکلات اعتماد در جامعه پرداخته است. در این تحقیق درباره منشاء ایجاد اعتماد اجتماعی و راه حل هایی در جهت تقویت اعتماد اجتماعی و مسائل اجرایی آن پرداخته است.
صرف نظر از تعداد افراد گروه، نظام پر از اعتماد مبتنی بر تعهدی درونی در قبال ضوابط ماهوی یا ضوابط شکلی مناسب، از بعد هزینه­ های اجرا از کارآمدترین نظام­هاست. این بدان سبب است که تعهد درونی مستلزم صرف هزینه های اجرا نیست(مک کلنن، ۲۰۰۰ ).
در جامعه­ای که تحرک و نیاز به همکاری با غریبه­ها و اتکا به آن­ها یکی از ویژگی­های برجسته آن است، ممکن است اتکا به راه­کارهای قدیمی اعتماد­سازی بر مبنای آشنایی شخصی، بسیار ناکافی باشد، چون ما را وادار می­ کند که به دلیل فقدان راه کارهای اعتمادساز، بسیاری از فرصت همکاری متقابل سودمند را از دست بدهیم (افه، ۱۳۸۰).
پروفسور لورن در تحقیقاتی رابطه بین اعتماد و دموکراسی را بررسی کرد. بررسی­های وی نشان داد که برای بی ­اعتمادی به تنهایی پایداری دموکراتیک را ایجاد نمی­کند ولی عدم پایداری دموکراتیک بی ­اعتمادی ایجاد خواهد کرد. دوره تحقیق آن­ها ۱۹۹۴ – ۱۹۹۳ بود. تعریف کاربردی وی از اعتماد اجتماعی عبارت بود از شرکت در شبکه ­های اجتماعی پاسخ پرسش­ها به صورت طیف لیکرات استفاده شده است. لورن ریشه بی اعتمادی در ترکیه را مشکلات اقتصادی همچون فقر و بیکاری، ترجیح منافع شخصی بر منافع جمعی، ترس از اظهارنظر به خاطر سرکویشدن پیدا کرد. در این تحقیق مشخص شد در کشورهای با اعتماد بالا مردم به ثروتمندان بیشتر از فقرا اعتماد دارند. به تحصیل کرده­ها بیشتر از دیگران اعتماد دارند. ولی در کشورهای با اعتماد پایین مردم به انسان­های با درآمد پایین بیشتر اعتماد دارند تا با در آمد بالا. در این تحقیق او ادعا کرد که بی اعتمادی در ترکیه ریشه در مسائل اقتصادی دارد ئو مردم احساس می­ کنند که دیگران هر نوع کاری برای جلو زدن آن­ها می­توانند انجام دهند. علاوه بر این دلایل، تحقیقات نشان داد که میزان بالای بی­اعنمادی در ترکیه تا اندازه ای ناشی از تحصیلات کم جامعه، جوان بودن جامعه و نیز افسرده بودن آن می­باشد.
پال زاک و استیفن ناک (۱۹۹۸) با ارائه یم مدل کلبی رشد متعادل به بررسی رابطه اعتماد و رشد اقتصادی پرداختند. این مدل را در منلطق با اعتماد پایین بین سرمایه گذاران مختلف و واسطه های معاملات بازرگانی آزمودند. منطقه مورد بررسی آنها کشور از کشورهای OECD بود. نتیجه تحقیقات نشان داد که اعتماد به طور قابل ملاحظه ای با رشد دذر ارتباط است. آن­ها گزارش نمودند که اعتماد در کشورهایی که تضاد بین مردم کمتر است (که این تضاد بر اساس درآمد یا تقسیم زمین یا تبعیض نژادی است) اعتماد در سطح بالاتر قرار دارد.
لتکی و ایوانس (۲۰۰۱) با مراجعه به آراء عمومی در ۱۱ کشور اروپایی مرکزی شرقی به بررسی اثر اعتماد اجتماعی بر روی تغییرات سیاسی و اقتصادی این کشورها پرداختند. آن­ها ادعا کردند که برای این بررسی بایستی به سازمان­های غیردولتی و جامعه مدنی و تأثیر آن­ها بر جامعه و پیدایش دموکراسی فکر کنند. تحقیق آن­ها نشان داد که افراد در کشورهایی با میزان اعتماد اجتماعی بیشتر دارند مثل استونی، بلاروس یا اکراین سیستم های سیاسی خود را تضعیف می­دانند. درحالی که رومانی و چک که دارای پایین­ترین نمرات در شاخص اعتماد اجتماعی هستند مردم خشنود و راضی دارند که در کشورهای ECE سطوح اعتماد پایین نمی ­باشد. ولی با این وجود مردم در این منطقه خود را نسبتاً در مورد اصلاحات سیاسی و اقتصادی فریب خورده می­دانند. در بخش دیگری از نتایج خود آورده­اند که اعتماد نتیجه یک استقرار سازمانی است ولی سازمان منبع اعتماد نیست. به عبارتی اعتماد به طرز قابل قبولی ناشی از پذیرش افراد بوده که با استقرار سازمان موافق باشند نه این که قدرت پذیرش آن­ها را از قبل معین سازیم.
۲-۳۰-۲- پیشینه­ی پژوهش سرمایه اجتماعی در ایران
در ایران تحقیقات نسبتاً زیادی در ارتباط مستقیم و غیرمستقیم در خصوص بررسی و ارزیابی سرمایه اجتماعی انجام پذیرفته است. براساس جستجوهای کتابخانه­ای و فرا تحلیل انجام یافته، اولین تحقیق مرتبط با موضوع سرمایه اجتماعی و اعتماد اجتماعی در ایران مرتبط به پژوهشی است که توسط دکتر اسدی با عنوان گرایش­های فرهنگی و نگرش های اجتماعی در ایران در سال­های ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۶ انجام یافته است. متأسفانه در دهه ۶۰ تحقیق زیادی با محوریت این موضوع یافت نشد. در دهه ۷۰ تحقیقات اندکی در این زمینه به دست آمد و اکثر پژوهش­های انجام دراین باره مربوط به دهه ۸۰ می­باشد. در زیر به بررسی اجمالی مهمترین پژوهش هایی که ارتباط بیشتری با موضوع دارند.، می­پردازیم. مقاله ای که توسط آقایان ازکیا و غفاری و با عنوان « بررسی رابطه اعتماد و مشارکت اجتماعی در نواحی روستایی شهر کاشان» در مورد چگونگی پیوند بین اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی بررسی و تحلیل شده است، آمده است که هدف این بررسی بیان خواستگاه فکری و نظری این دو مفهوم و نیز سنجش عملی آن­ها و در نهایت آزمون تجربی ارتباط بین آن دو در حوزه مورد مطالعه است.
– این تحقیق در مناطق روستایی شهر کاشان طبق سرشماری ۱۳۷۵ انجام شده است. حجم نمونه شامل ۱۷۰ خانوار است، که از روش پیمایشی و با استفاده تکنیک محاسبه حضوری مستقیم داده ­های تحقیق جمع­آوری شده است یافته­های تحقیق نشان می­دهد که ۷/۱۴ درصد از میان پاسخ­گویان میزان اعتماد اجتماعی را کم، ۵/۲۳ درصد هم اعتماد اجتماعی را در حد زیاد و ۸/۶۱ درصد این میزان را در حد متوسط ارزیابی کرده اند که در مجموع ارزیابی از میان اعتماداجتماعی در بین روستاییان دلالت بر میزان اعتماد اجتماعی در سطح متوسطه به بالا دارد (ازکیا و غفاری، ۱۳۸۰).
در تحقیقی که با عنوان « بررسی اعتماد اجتماعی بین شاخصی در بین روستاییان نمونه روستای شهرستان شهریار» در بین ۲۱۰ آزمودنی شهرستان شهریار با روش نمونه گیری اندوگرام یا خوشه نگار به انجام زسیده است، نتایج زیر حاصل شده است.
– سرمایه اجتماعی فرزندان با سرمایه اجتماعی رابطه معنی داری دارد.
– پیگیری اوضاع اجتماعی فرزندان با سرمایه اجتماعی رابطه معنی داری دارد.
– مراجعه به مدرسه و صحبت کردن با معلمان با اعتماد اجتماعی بین افراد رابطه دارد.
– فرضیه دوم تحقیق مبنی بر رابطه مقبولیت اجتماعی با اعتماد اجتماعی، تأیید گردید.
– احساس ارزشمند بودن در جامعه با اعتماد اجتماعی بین شخصی رابطه دارد.
– احساس مفید بودن در جامعه با اعتماد اجتماعی بین شخصی رابطه دارد (انعام، ۱۳۸۱).
پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان « بررسی ریشه ­های اعتمادی در فضای ایران (مطالعه موردی کارفرمایان صنایع تولیدی در اصفهان)» که توسط وحید ارشدی انجام گرفته بر مبنای شاخص­ های مورد نظر و با بهره گرفتن از تحقیق پیمایشی در میان کارفرمایان بخش صنعت شهر اصفهان (به عنوان نمونه) اعتماد در فضای اقتصادی ایران سنجیده شده است و پس از آن با بهره گرفتن از آزمون­های آماری به شناسایی عوامل مؤثر بر بی اعتمادی در این فضا پرداخته، و راه کارهای اعتمادسازی در اقتصاد ایران ارائه گردیده است. شاخص هایی که برای سنجش اعتماد در نظر گرفته شده عبارتند از: میزان رعایت حقوق مالکیت بخش خصوصی میزان هزینه به دست­آوردن اطلاعات میزان ریسک در فعالیت­های اقتصادی، میزان اطمینان عاملان اقتصادی به درست بودن تصمیم­های اقتصادی خود، تعداد نهادها و قوانین اقتصادی در داخل محیط اقتصادی و میزان هزینه­ های مبادلاتی در اقتصاد می­باشد.
از طرفی، عواملی که می­توانند بر بالا بردن اعتماد در فضای اقتصادی تأثیرگذار باشند، عبارتند از: شایسته سالاری، عدالت اقتصادی، حدود مکانیسم­های اعتماد­ساز مالی، وجود نهادهای رسمی اعتماد ساز مانند نیروی انتظامی و نهادهای قضایی، مکانیسم­های درونی اعتمادساز، ثبات اقتصادی و ثبات اجتماعی می­باشد (ارشدی، ۱۳۸۲).
«تغییرات بازار کار، توسعه آموزش عالی و سرمایه اجتماعی» عنوان پژوهشی است که به بررسی دو دیدگاه نظریه سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی برای توصیف و تبیین چشم اندازهای ایجاد
مهارت­ های پایه در کشور ایران بر اساس مفروضات نظریه سرمایه انسانی است. اما ظهور اقتصاد مبتنی بر توانایی والزامات اجتماعی – اقتصادی و حرکت در جهت جامعه دانش محور طلب می­ کند تا مفاهیم نظری دیگری از جمله نظریه سرمایه اجتماعی نیز برای تحلیل شکل­ گیری مهارت­ های پایه و توسعه آموزش عالی و محتوای آن مورد توجه قرار گیرد. به عبارت دیگر در این پژوهش ضرورت نگریستن به مهارت­ های پایه مبتنی بر مفروضات سرمایه اجتماعی برای برنامه­ ریزی توسعه آموزش عالی مورد بررسی قرار گرفته است (مهر علیزاده و صالحی، ۱۳۸۳).
«آموزش عالی کانون توسعه سرمایه اجتماعی» عنوان تحقیقی است که به بررسی وضعیت دانشگاه­ها و نظام آموزش عالی در ارتباط با میزان سرمایه اجتماعی و اعتماد اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه­ها پرداخته شده و یافته­های این تحقیق از تحقیق انجام گرفته در بین ۱۱۵۵ نفر از دانشجویان دانشگاه­ های تهران، امیرکبیر و الزهرا استخراج شده است. بر اساس نتایج کلی ملاحظه شد، اعتماد اجتماعی در بین دانشجویان در وضعیت نامطلوبی است، یافته­های این پژوهش نشنا می­دهد که صرفاً ۶/۱۱ درصد از دانشجویان دارای اعتماد اجتماعی در حد بالای بسیار بالا می­باشند و ۴/۸۸ درصد دانشجویان اعتماد اجتماعی را در حد متوسط به پایین اریابی کرده ­اند (مرجانی، ۱۳۸۳).
– همچنین رساله پایان نامه دوره دکتری با نام (بررسی تحولات سرمایه اجتماعی و پیامدهای اقتصادی در ایران) که توسط خانم رزیتا موید­فر با راهنمایی آقای دکتر رنانی انجام گرفته، کوشیده تا برای نخستین بار، ضمن روند برآورد تغییرات سرمایه اجتماعی در ایران، سرمایه اجتماعی را در ادبیات توسعه اقتصادی ایران وارد نماید. از این رو، شناسایی عوامل مؤثر بر تحولات سرمایه اجتماعی که از یک طرف به وسیله اجزایی مانند پیوندهای اجتماعی، هنجارها، شبکه ها و مبادلات اجتماعی به وجود آمده است و از طرف دیگر عاملی اثرگذار در نحوه عملکرد فعالیت­های مختلف اقتصادی – اجتماعی بوده است – یکی از اهدافی است که این پژوهش دنبال نموده است. همچنین سنجش اثر سرمایه اجتماعی بر روی رشد اقتصادی در ایران – با بهره گرفتن از نتایج حاصل از تخمین کمی روند تغییرات سرمایه اجتماعی، به منظور آزمون تجربی نظریه رابطه سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی، از دیگر این پژوهش به شمار می­رود. در این راستا، مطالعه حاضر، با بهره گرفتن از ترکیب روش­های توصیفی و تحلیل علی، به آزمون فرضیه های پژوهش مبنی بر نزولی بودن روند تغییرات سرمایه اجتماعی در ایران طی دوره (۱۳۶۸ – ۱۳۸۳) و مثبت بودن اثر سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی ایران، طی همان دوره، پرداخته است و نتایج حاصل را به عنوان یکی از نخستین گام­ها در ورود سرمایه اجتماعی به ادبیات اقتصادی ایران چه به لحاظ نظری و چه به لحاظ تجربی ارائه نموده است.
همچنین الکوی نظری ارتباط بین رشد اقتصادی و سرمایه اجتماعی نشان داد، نه تنها متغیر سرمایه اجتماعی، عاملی تعیین­کننده در رشد اقتصادی می­باشد بلکه در مقایسه از شدت اثر بزرگتری نسبت به عامل سرمایه انسانی برخوردار است. تخمین رابطه مذکور برای جامعه ایران به خوبی ضریب معنی دار و قوی­تر سرمایه اجتماعی را در تعیین نوسانات رشد اقتصادی ایران در مقایسه با ضریب متغیرهای سرمایه انسانی و سرمایه اقتصادی نشان داده است. همچنین نتایج تخمین ضرایب همبستگی جزئی بین نرخ رشد اقتصادی و نرخ رشد سرمایه های اقتصادی، انسانی و اجتماعی نیز نشان داد، رابطه بین نرخ رشد اقتصادی و نرخ رشد سرمایه اجتماعی مستقیم و نسبت به همبستگی خطی نرخ رشد سرمایه انسانی، شدیدتر است. از این رو نادیده انگاشتن متغیر سرمایه اجتماعی در برنامه ­های رشد اقتصادی، خطای بزرگی خواهد بود (مؤیدفر، ۱۳۸۵).
– (بررسی شاخص­ های توسعه اجتماعی و سطح بندی آن در شهرستان­های استان اصفهان) عنوان پایان نامه دوره دکتری آقای رضا اسماعیلی با راهنمایی آقایان دکتر ربانی و کلانتری می­باشد. در این پژوهش برای سنجش توسعه اجتماعی مؤلفه های سرمایه اجتماعی و رفاه اجتماعی شاخص­سازی شده ­اند. هدف اصلی پژوهش کنونی سنجش توسعه یافتگی اجتماعی شهرستان استان اصفهان بوده است. روش پیمایش و تحلیل ثانویه زپروش های اصلی بررسی موضوع بوده است. سرمایه اجتماعی با بهره گرفتن از ۱۲ معرف شاخص­سازی شده است. برای سنجش سرمایه اجتماعی و رتبه بندی آن در شهرستان استان ۲۵۳۶ نفر به عنوان جمعیت نمونه مورد مطالعه قرار گرفتند. نوع نمونه گیری استفاده شده سهمیه­ای متناسب با سن و جنس بوده است. ساکنین ۱۶ سال و بالاتر شهرستان­های استان اصفهان جامعه آماری این پژوهش بوده ­اند. برای سنجش مؤلفه رفاه به اطلاعات و اسناد سازمان­ها و مؤسسات مراجعه شده است. مؤلفه رفاه اجتماعی از ۶ معرف و ۴۳ متغیر شاخص شده است.
یافته­های این مطالعه حاکی از آن است که رتبه شهرستان­های مورد مطالعه، در شاخص توسعه اجتماعی به ترتیب: ۱ – اصفـهان ۲ – کاشان ۳ – نـائین ۴ – زرین­شهر ۵ – شاهین شهر ۶ – شهرضا ۷ – خمینی­شهر ۸- گلپایگان ۹ – داران ۱۰ – سمیرم بوده است. یافته دیگر مهم این مطالعه آن است که بین سرمایه اجتماعی و رفاه اجتماعی به عنوان مؤلفه­ های توسعه اجتماعی در شهرستان­های استان اصفهان همبستگی معکوس وجود دارد. به طوری که شهرستان اصفهان با کسب رتبه اول در رفاه اجتماعی، رتبه آخر سرمایه اجتماعی را کسب کرده است. یافته­های پژوهش نشانگر آن است که توسعه اجتماعی در شهرستان­های استان اصفهان مردم محور نبوده و فاقد صفت توازن است. در فرایند توسعه اجتماعی، شهرستان­های استان ازز عدالت توزیعی در بهره­مندی از خدمات و امکانات رفاهی برخوردار نبوده­اند. در فرایند توسعه اجتماعی سرمایه اجتماعی سنتی جامعه تخریب شده و سرمایه اجتماعی جدید جایگزین نشده است. سطح توسعه اجتماعی در استان اصفهان از طریق طراحی سیاست­ها و برنامه اجتماعی و یا بازنگری در آن­ها قابل افزایش است. سیاست­های اجتماعی موردنظر باید بر اصولی چون عدالت توزیعی، حفظ و تقویت سرمایه ­های اجتماعی مشارکت همه جانبه و برابر در فرایند توسعه، وحدت و انسجام اجتماعی، تأمین اجتماعی، عدالت اجتماعی، شهروند مداری، واقع نگری و آرمان­گرایی بنا شود (اسماعیلی، ۱۳۸۵).
– پژوهش اسنادی منتشر نشده ای توسط حسین میرزایی در سال ۱۳۸۲ به انجام رسیده است. در این بررسی به مفاهیم عمده سرمایه اجتماعی از نظرگاه های مختلف اشاره شده است. این پژوهش حاوی مطالعات انجام گرفته در خصوص سرمایه اجتماعی است. سرمایه اجتماعی از مفاهیم نسبتاً جدیدی است که توانسته است در مدت زمان کوتاهی جایگزین مناسب در ساخت توسعه پیدا نموده و سهم بسزایی در تبیین مسائل توسعه کسب نماید. از مهمرتین صاحب نظران سرمایه اجتمـاعی می­توان: جیمز کلمن، رابرتپانتام و کلاوس اوفه اشاره نمود که در کتب و مقاله­ها متعدد به پرورانـدن این مبحـث مبـادرت ورزیده و در دستگاه­های تئوریک خود از آن بهره جسته­اند (میرزایی، ۱۳۸۲).
۲-۳۱- پیشینه­ی پژوهش رضایت شغلی
۲-۳۱-۱- تحقیقات خارجی پیرامون رضایت شغلی
مطالعات هرزبرگ
شاید بتوان تحقیقات فردریک هرزبرگ را در سال ۱۹۶۶ که روی دویست نفر از مهندسان و حسابداران سازمان های صنعتی و بازرگانی شهر پترزبورگ در ایالات فیلادلفیلای آمریکا انجام داد از اولین تحقیقات در این زمینه دانست. وی پس از این مطالعه نتیجه گرفت که رضایت شغلی به پنج عامل درجه موفقیت شغلی، شناسایی شغل، جذابیت شغل، مسئولیت شغلی و پیشرفت شغلی بستگی دارد و عدم رضایت شغلی کارکنان به عواملی چون:
مقررات، خط مشی ها و آئین نامه های اداری سازمانی
نظارت و کنترل صحیح
حقوق و دستمزد

داندریا و همکاران (۱۹۹۵) گزارش کردند که آفتابگردان تابستانه به آبیاری حساس تر بوده و درصد روغن آن با اعمال تنش خشکی و کم شدن پتانسیل آب خاک بیشتر از آفتابگردان بهاره کاهش می یابد. به صورت فراگیر، کاهش پتانسیل آب خاک و کمی رطوبت خاک باعث کاهش درصد و عملکرد روغن گردید و نیز درصد روغن کمتر از عملکرد روغن تحت تاثیر قرار گرفت (Sinonit et al., 1973; Prunty, 1981; 1983; Goksoy et al., 2004).
۳-۲-تاثیر تنش خشکی برخصوصیات فیزیولوژیکی گیاه
تنش آبی، بر کلیه جنبه های رشد و نمو گیاه به یک میزان تاثیر نمی گذارد. بعضی از فرآیندها نسبت به افزایش تنش خشکی خیلی حساس بوده در حالی که سایر فرایند ها کمتر تحت تاثیر تنش کمبود آب قرار می گیرند(خواجه پور، ۱۳۸۵). تنش خشکی سبب بسته شدن روزنه ها و کاهش هدایت روزنه ای می گردد؛ بنابراین کاهش جذب دی اکسیدکربن را به همراه دارد؛ که این خود باعث کاهش فتوسنتز و تولید ماده خشک در گیاه می شود( Souza et al,1997 ; Siddique et al, 1999).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اثرات کمبود آب بر تنفس متغیر است و اغلب کاهش تنفس کندتر از فتوسنتز بوده و تنفس باعث تخلیه مواد غذایی، تبدیل نشاسته به قند و تغییر خواص کربوهیدرات های مختلف می شود(علیزاده، ۱۳۸۱). بر اثر تنش خشکی انتقال مجدد مواد غذایی از سایر اندام ها به سمت دانه و سرعت پُر شدن دانه ها افزایش می یابد. پیری زودرس در برگ ها و همچنین رسیدگی فیزیولوژیک زودتر اتفاق می افتد(Souza et al,1997). با اعمال تنش خشکی کارایی استفاده ازتابش، تابش فعال فتوسنتزی، شاخص برداشت و تولید ماده خشک در ذرت کاهش یافت(Earl & Davis, 2002).
کمبود آب در اوایل دوره رشد سبب کاهش سطح برگ شده و به علت نیاز شدید به سطح برگ، کارایی گیاه و عملکرد دانه کاهش می یابد(الیاری، ۱۳۷۹). در گیاه سویا مرحله پر شدن غلاف و توسعه دانه، حساس ترین مرحله نسبت به کمبود آب و تنش خشکی گزارش شده است(Kort et al, 1983). ارقام مختلف یک گونه نسبت به تنش خشکی تحمل و مقاومت متفاوتی از خود نشان می دهند (Gimenez & Feres, 1986; ). نیسانکا و همکاران(۱۹۹۷) گزارش کردند که دورگه های جدید و اصلاح شده ذرت نسبت به تنش خشکی مقاومت بیشتری نشان داده اند.
۴-۲- اثر رقابت علف های هرز بر رشد و عملکرد گیاه
علف های هرز مانند تمام موجودات زنده دیگر، تحت تاثیر شرایط محیطی که در آن زیست می کنند قرار دارند و به همان اندازه که از مجاورت با موجودات همسایه متاثر می شوند خود نیز بر آن موجودات تاثیر می گذارند. یکی از مهم ترین خسارت علف های هرز رقابت برای منابع محدود (آب، نور، عناصر غذایی، دی اکسید کربن و …) می باشند (Haramoto & Galandt, 2005 ; Carruthers et al, 2005 ; Stoller & Woolley, 2004 ). تداخل علف های هرز با گیاه زراعـی به طـور شدیدی باعث کاهش رشد، عملکـرد و کیفیت گیـاه زراعـی می- شود(Zimdahl,1980; Ghasem, 2003).به عقیده محققان خسارت علف های هرز می تواند به ۱۰۰% نیز برسد) .(Cousens, 1985; Kroppff & Walter, 2000
علف های هرز در مقابل شرایط نامساعد محیطی نظیر شرایط خشکی، کمبود مواد غذایی و حرارت های بالا و پایین بیشتر از انواع محصولات زراعی مقاومت نشان می دهند(غدیری، ۱۳۸۶). بنابراین تنش های محیطی مثل تنش رطوبتی می تواند توان رقابت علف های هرز را نسبت به گیاهان زراعی افزایش دهد.
کاظمینی و همکاران(۱۳۸۸) نشان دادند که در هر سطحی از تراکم علف هرز تاج خروس با کاهش میزان آب، عملکرد دانه به طور معنی داری کاهش یافت ولی حداکثر کاهش عملکرد دانه گلرنگ در تیمار آبیاری نرمال و تراکم‌های زیاد تاج خروس بدست آمد و با اعمال تنش آبی و کاهش رطوبت تا ۵۰% ظرفیت مزرعه، حداکثر عملکرد دانه در تراکم های بالاتر تاج خروس بدست آمد. وایز و همکاران سال ۱۹۹۵ طی آزمایشی با بررسی قدرت رقابت گندم با علف هرز سلمه تره (Chenopodium album)در جذب رطوبت، نشان دادند که مقدار مصرف رطوبت این علف هرز ۵۵۰ میلی متر و برای گندم ۴۷۸ میلی متر می باشد که دلیل این اختلاف به خاطر کاراتر بودن سیستم ریشه ای علف هرز در جذب رطوبت خاک بود. نمونه دیگر، علف هرز خارشتر بوده که قادر است رطوبت خاک را به میزان زیادی تخلیه نماید، به طوری که در زمین های آیش بدون کنترل این علف هرز عملا بازده آیش بسیار پایین خواهد بود(احمدی، ۱۳۸۲). کاظمینی و همکاران(۲۰۱۰) در مطالعه ای که بر روی تاثیر تنش خشکی و تراکم های مختلف تاج خروس ریشه قرمز در گلرنگ انجام دادند دریافتند که در هر سطح تنش خشکی با افزایش تراکم علف هرز تاج خروس، کارایی مصرف آب گلرنگ کاهش می یابد. کاظمینی و همکاران(۱۳۸۹) طی آزمایشی دریافتند که با اعمال تنش خشکی از ۱۰۰به ۷۵ و ۵۰ درصد ظرفیت مزرعه، مقدار بیوماس علف هرز تاج خروس تا ۶/۳۷ درصد به طور معنی داری کاهش نشان داد و همچنین تعداد دانه و وزن هزار دانه تاج خروس به ترتیب به میزان ۵۷ و ۵۹ درصد کاهش یافت.
رقابت علف های هرز با گیاهان زراعی برا ی جذب منابع از مهم ترین موانع تولید محصولات زراعی است و یکی از زمینه های تحقیقاتی در راستای افزایش تولید مواد غذایی، مطالعه رقابت علف های هرز با گیاهان زراعی می باشد. بنابراین شناخت دقیق نحوه رقابت علف های هرز با گیاهان زراعی، دستیابی به بهترین روش های مدیریتی آنها را امکان پذیر می کند.
علف های هرز، بویژه علف های هرز پهن برگ می توانند باعث کاهش قابل توجهی در عملکرد آفتابگردان گردند (Bruniard and Miller, 2001 ; Braccia et al., 2011). بنش و همکاران (۲۰۰۰) از مطالعه تاثیر رقابتی سه گونه علف هرز متعلق به جنس تاج خروس در آفتابگردان دریافتند که تاثیر منفی تداخل A. retroflexus بر روی عملکرد دانه از A. palmeri بیشتر و از A. rudis کمتر می باشد (Blackshaw, 1993) آفتابگردان در اوایل دوره رشد گسترش محدودی داشته و توان رقابتی کمی با علف های هرز دارد. لذا باید در برابر علف های هرز به طور کامل حمایت گردد. وانگسل و رِنر(۱۹۹۰) نتیجه گرفتند که وجود یک بوته تاج خروس در هر متر از ردیف کاشت سبب کاهش عملکرد بین ۳۴-۲۲ درصد می شود. با افزایش تراکم تاج خروس به ۴ بوتـه در هر متر ردیف، عملکرد ۴۰% کاهش می یابد.
در تحقیقی، کاهش عملکرد سویا در تداخل با تاج خروس در تراکم ۸ بوته در متر مربع، ۷۸ درصد گزارش گردید (Bensch et al., 2003). البته میزان کاهش بسته به گونه تاج خروس متفاوت است، به طوری که تاج خروس معمولیA. rudis) (می تواند عملکرد سویا را تا ۴۳% کاهش دهد(Hager et al., 2002).
یکی از مهم ترین روش های مدیریت علف های هرزاستفاده از ارقام و واریته هایی است که از قدرت رقابت بالایی برخوردارند (Horak and Loughin, 2000). علاوه بر رقم گیاه زراعی، تنوع ژنتیکی و بیوتیپ علف هرز نیز نقش مهمی را در اثرات متقابل گیاه زراعی و علف هرز ایفا می کند(Quan et al., 1998). گزارش های موجود حاکی از آن است که کاهش عملکرد سویا در اثر تداخل با علف هرز تاج خروس بیشتر از سوروف است زیرا تاج خروس گیاهی C₄ و پهن برگ می باشد و نسبت به سوروف که باریک برگ است قدرت رقابت بیشتری دارد(Chaniago et al., 2003).
در شرایط کم آبیاری و محیط های خشک و نیمه خشک، علف های هرز قادرند در شرایط موجود با توجه با خصوصیات اکوفیزیولوژیک خود از منابع آب موجود به شکل موثرتری نسبت به گیاهان زراعی استفاده کنند. به همین دلیل فراهم نمودن تمهیدات لازم جهت مبارزه با علف های هرز در شراط کم آبیاری از ضرورت های لازم جهت حصول عملکرد بهینه در شرایط فوق می باشد (سنجانی و همکاران، ۱۳۸۸).
۵-۲-اثر دوره بحرانی کنترل علف هرز بر رشد و عملکرد گیاه
تعیین دوره بحرانی کنترل علف هرز در ایران در گیاهان زراعی سویا (رحیمیان و هادی زاده ۱۳۷۵)، ذرت دانه ای (اقتداری نائینی و غدیری ۱۳۷۵)، پنبه (حجازی،رحیمیان و محمودی ۱۳۷۷)، ذرت سیلویی (حجازی و نامجویان ۱۳۷۸)، آفتابگردان(محمودی و منسوجی ۱۳۸۲) و… انجام شده است.س.
طول دوره بحرانی کنترل علف های هرز بسته به گونه علف هرز تغییر می کند (Park et al., 1971). برای علف هرز دم روباهی کشیده^[۷] در مزرعه سویا یک دوره بحرانی کنترل وجود دارد، در حالی که برای علف هرز نیلوفر وحشی^[۸] چنین دوره ای گزارش نشده است. این موضوع حاکی از آن است که مدت رقابت گیاه زراعی با یک علف هرز متفاوت از علف هرز دیگر است. می توان گفت که دوره بحرانی یک صفت ذاتی در گیاهان زراعی نیست، بلکه متاثر از محیط، علف هرز و گیاه زراعی است(کوچکی، ۱۳۸۰).
درمطالعه ای بر روی آفتابگردان نشان داده شده که شروع دوره بحرانی کنترل علف هرز در این گیاه ۴ هفته پس از سبز شدن تعیین می شود(Jaafarzadeh-kenarsari and Postini, 1998) . در مطالعه ای دیگر در همین مورد زمان قد کشیدن آفتابگردان که مصادف با رشد سریع آن است را دوره بحرانی کنترل علف های هرز در این محصول نامیده اند(احمدی، ۱۳۸۲) . جاب و همکاران عقیده دارند که دوره بحرانی کنترل علف هرز در آفتابگردان بوضوح قابل اثبات نیست ولی این دوره بایستی در اوایل فصل رشد باشد (کریم زاده و مظاهری، ۱۳۸۳). اقتداری نائینی و غدیری(۱۳۸۶) نیز نتایج مشابهی را در مورد ذرت گزارش کردند و بیان نمودند که دوره بحرانی مشخص در کنترل علف های هرز جهت جلوگیری از کاهش عملکرد ذرت وجود ندارد. نتایج آزمایش تعیین دوره بحرانی کنترل علف های هرز در مزرعه ذرت دانه ای نشان داد که با در نظر گرفتن ۵ درصد کاهش در عملکرد دانه، یک دوره بحرانی ۴۰-۲۵ روزه بعد از سبز شدن بذرهای ذرت وجود دارد که کنترل علف های هرز ضرورت بیشتری پیدا می کند (اصغری و چراغی، ۱۳۷۹). تراکم علف هرز، تنها عامل موثر در کاهش عملکرد ناشی از رقابت علف های هرز نیست، بلکه زمان شروع رقابت در ارتباط با گیاه زراعی و علف هرز نیز از اهمیت زیادی برخوردار است(Zimdahl, 1980). اهمیت زمان نسبی سبز شدن علف هرز توسط دوره بحرانی کنترل علف هرز نمود پیدا می کند(Swanton, 1999). آزمایش های انجام شده توسط هگر و همکاران(۲۰۰۲) به منظور تعیین تاثیر زمان تداخل Amaranthus rudis بر روی عملکرد دانه سویا نشان دادند که در حالت وجین علف هرز در مرحله دو هفته بعد از یک برگی شدن بوته های سویا همانند مزرعه عاری از علف هرز بود، در حالی که تاخیر کنترل این علف هرزتا ۴ هفته بعد از یک برگی، عملکرد دانه سویا را به طور معنی داری کاهش داد. میزان این کاهش با سبز شدن علف های هرز در مرحله ۱۰ هفته بعد از یک برگی شدن سویا حدود ۴۳ درصد بود.
زیمدال گزارش کرد که بعضی از گیاهان زراعی در سال ها و مکان های خاصی دارای دوره بحرانی کنترل علف های هرز نیستند(Zimdahl, 1987). اصولا به علت مقاومت بیشتر علف های هرز نسبت به گیاه زراعی در مقابل انواع تنش ها، باعث افزایش توان رقابت علف های هرز نسبت به گیاه زراعی می گردد و به طور معمول می توانند طول دوره بحرانی کنترل علف های هرز را افزایش دهند(محمودی، ۱۳۸۲). دراین مورد در مطالعه ای که بر روی چغندر قند انجام شده است کاهش دوره بحرانی از ۴هفته به ۲هفته پس ازسبز شدن در اثرات تغییرات بارندگی در طی ۲ سال مرطوب وخشک به اثبات رسیده است و این تغییرات به اثر رطوبت بر قدرت رقابت علف های هرز نسبت داده شده است (احمدی، ۱۳۸۲). گاهی تنش آب می تواند سبب کاهش تراکم ورشد علف های هرز شده و طول دوره بحرانی کنترل علف های هرز را کاهش دهد. به طور مثال در سالهای پر باران طول دوره بحرانی کنترل علف های هرز در سویا ۴ هفته ودر سالهای خشک طول این دوره را ۲هفته گزارش کرده اند. در میان گونه های علف هرز نیز گونه های سازگار به مناطق مرطوب مثل توق(xanthium strumarium) سوروف (Echinochloa crus-galli L.) و (Digitaria sauguinalis) در تحت شرایط مرطوب قدرت رقابت بیشتری داشته وعلف های هرز خشکی مثل (Kochia scroporia) وعلف شور (Salsola iberica) تحت شرایط کم آبی رقابت بهتری نشان دادند(Nieto and Staniforth. 1961). کراف وهمکاران(۱۹۹۳) معتقدندکه دوره ای که گیاه زراعی قادر به تحمل علف های هرز است، به قدرت رقابت بر سر رطوبت وابسته است در حالی که دوره عاری ازعلف هرز غالباً به رقابت بر سر نور بستگی دارد. بررسی های انجام شده در لردگان در مورد تعیین دوره ی موثر کنترل علف های هرز لوبیا چیتی نشان داد که با طولانی شدن دوره تداخل عل های هرز، عملکرد لوبیا کاهش یافت، در حالی که طولانی شدن دوره های عاری از علف های هرز مانع از نقصان عملکرد لوبیا گردید. در این مطالعه حساس ترین جزء عملکرد نسب به رقابت علف های هرز، عملکرد دانه بود (یدوی و همکاران، ۱۳۸۳).
فصل سوم
مواد و روش ها
۱-۳-مشخصه های محل آزمایش
این پژوهش در دو سال زراعی ۸۹-۱۳۸۸ و ۹۰-۱۳۸۹در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز واقع در منطقه باجگاه در فاصله ۱۶ کیلومتری شمال شرقی شیراز (طول جغرافیایی °۵۲ ´۴۶ شرقی و عرض جغرافیایی °۲۹ ´۵۰ شمالـی و ارتفاع از سطح دریـا ۱۱۸۰ متـر) انجام شد. برخی مشخصه های خاک مزرعه در جدول ۳-۱ و مشخصه های هواشناسی در جدول ۳-۲ ارائه شده است. گروه خاکی محل آزمایش Fine, carbonatic, mesic, Typic Calcixerepts می باشد.
جدول۱-۳-برخی ویژگی های کمی و کیفی خاک محل آزمایش

فسفر(میلی گرم در کیلوگرم)

پتاسیم(میلی گرم در کیلوگرم)

نیتروژن کل(درصد)

قابلیت هدایت الکتریکی (دسی زیمنس بر متر)

pH

ماده آلی (درصد)

بافت خاک

۲۸

۵۷۰

۰۶۱/۰

۹۷/۰

۸/۷

۸۵/۲

سیلتی رسی

شکل۱-۳ – مقدار کل بارندگی در سال های انجام آزمایش
(آمار ایستگاه هوا شناسیدانشکده کشاورزی)
جدول ۲-۳- میانگین دما و بارندگی ماهانه در سال های آزمایش و میانگین سی ساله ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز(باجگاه)

سال ۸۹ – ۱۳۸۸

بعد از بدست آوردن وزن شاخص ­ها، مقادیر استاندارد شده(بی­مقیاس شده) را در وزن­های مورد نظر ضرب می­کنیم و سپس تحلیل خوشه­ای را انجام می­دهیم.
۴-۳- تعداد بهینه خوشه ­ها
یکی از ارکان مهم در هر مساًله خوشه­بندی آن است که تعداد خوشه را مشخص کنیم. روش­های مختلفی برای تعیین تعداد خوشه ­ها ارائه شده است که یکی از معتبرترین این روش­ها، نمودار و ضریب نیمرخ می­باشد. به طور کلی،”نمودار نیمرخ”، که بر پایه ماتریس عدم تشابه بنا نهاده شده است، ابزاری برای کیفیت خوشه­بندی است(روسیوف، ۱۹۸۷). شاخصی به نام”شاخص نیمرخ” به وسیله روسیوف(۱۹۸۷) ارائه شده است که در زیر مراحل بدست آوردن آن توضیح داده خواهد شد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ابتدا باید میانگین فاصله هر شی i را از تمام اشیا خوشه خود بدست آوریم که در این صورت آن را با a(i) نشان می­دهیم. سپس باید میانگین فاصله همین شی را از تمام اشیا خوشه­های دیگر محاسبه کنیم که آن را با b(i) نمایش می­دهیم. سپس از طریق فرمول زیر شاخص نیمرخ را برای شی i حساب می­کنیم.
-۱≤ S(i) ≤۱
برای اشیا دیگر نیز این روند را انجام می­دهیم. هر چقدر s(i) به ۱+ نزدیکتر باشد نشان می­دهد که شی i به خوشه خودش نزدیکتر است تا به خوشه همسایه­اش; زمانی­که s(i) نزدیک به ۱- باشد به این مفهوم است که فاصله شی i با خوشه خودی زیاد و با خوشه همسایه کم است; زمانی که s(i) نزدیک به صفر باشد روشن نیست که این شی باید در خوشه خودش قرار گیرد یا در خوشه همسایه. سپس متوسط پهنای نیمرخ را که متوسط s(i) همه اشیا است را بدست می­آوریم. این شاخص، نشانگر خوبی برای تعیین تعداد خوشه ­ها است. می­توان تعداد خوشه ­ها را کم و زیاد کرد، سپس نمودار نیمرخ را رسم و متوسط پهنای نیمرخ را برای هر کدام حساب کرد تا مشخص شود چه تعدادی از خوشه ­ها بیشترین متوسط پهنای نیمرخ را از آن خود می­ کند. به بیشترین متوسط پهنای نیمرخ، “ضریب نیمرخ” گفته می­ شود و آن را با SC نشان می دهیم و از طریق فرمول زیر محاسبه می­ شود:
k
دامنه SC نیز، [-۱,۱] می­باشد، هر چقدر به یک بیشتر باشد، نشان دهنده اعتبار بیشتر خوشه­بندی است. در نمودار نیمرخ، s(i) به صورت میله­های افقی نمایش داده می­ شود که برای هر خوشه به ترتیب نزولی است. نمودار نیمرخ، ابزاری برای سنجش کیفیت یکی از جواب­های خوشه­بندی است; که با دیدن این نمودار می­توان تمایزی بین خوشه­های به طور کامل مجزا و نه چندان مجزا قائل شد.
با توجه به توضیحات ذکر شده، در این پژوهش برای اینکه تعداد K را بدست آوریم و با توجه به اینکه تعداد داده ­ها زیاد می­باشد، از نرم افزار Matlab برای نشان دادن نمودار نیمرخ و متوسط ضریب نیمرخ استفاده می­ شود. ابتدا با قرار دادن K=2 خوشه­بندی را انجام می­دهیم. نمودار نیمرخ و متوسط ضریب نیمرخ توسط نرم­افزار به صورت زیر نشان داده می­ شود.
شکل۴-۴: نمودار و متوسط ضریب نیمرخ به ازای K=2
بدین صورت با قرار دادن K­های مختلف، نمودار و متوسط ضریب نیمرخ به صورت شکل­های زیر نمایش داده می­ شود.
شکل ۴-۵: نمودار و متوسط ضریب نیمرخ به ازای ۳=K
شکل ۴-۶: نمودار و متوسط ضریب نیمرخ به ازای ۴=K
شکل ۴-۷: نمودار و متوسط ضریب نیمرخ به ازای ۵=K
همان طور که مشاهده می­ شود متوسط ضریب نیمرخ ۳ خوشه بهتر از ۲ خوشه می­باشد، بنابراین متوسط ضریب نیمرخ را برای ۴ و ۵ خوشه نیز بدست می­آوریم. بدین گونه نتیجه ­گیری می­ شود، که بعد از ۳ خوشه هر چقدر تعداد خوشه ­ها را زیادتر کنیم متوسط ضریب نیمرخ کاهش پیدا می­ کند. بنابراین به این نتیجه می­رسیم؛ که در این پژوهش بهترین K برای تعداد خوشه بندی ۳=K می­باشد.
۴-۴- تجزیه و تحلیل خوشه­ای براساس روش K-means
روش K میانگین،کاربردی­ترین روش خوشه­بندی داده ­ها است. این روش اولین بار توسط(مک­کویین، ۱۹۶۷) ارائه شد. تعداد خوشه ­ها در این روش ثابت و از پیش تعیین شده است.
این روش برای خوشه­بندی داده­هایی طراحی شد که به صورت عددی(کمی) باشند و خوشه دارای مرکزی به نام “میانگین” باشد. در این روش، ایتدا اشیا به صورت تصادفی به K خوشه تقسیم می­شوند. در گام بعد، فاصله هر یک از اشیا از مرکز خوشه خود محاسبه می­ شود. در صورتی که فاصله شی مورد نظر از میانگین خوشه خود زیاد و به خوشه دیگری نزدیک­تر باشد، این شی به خوشه­ای که نزدیک­تر است اختصاص می­یابد. این کار آنقدر تکرار می­ شود تا تابع خطا حداقل شود، و یا اعضای خوشه ­ها تغییر نیابد.
اگر D مجموعه داده ها با n شی باشد، و _۱C، _۲C، … و C_k بیانگر K خوشه مجزای D باشند، در این صورت تابع خطا(EF) که در نحوه محاسبه آن در زیر آمده است، مجموع فواصل هر شی از مرکز خوشه خودش تعریف می­ شود.
که در آنµ نشان دهنده مرکز(میانگین) خوشه، و d­(X, µ(C_i))فاصله هر شی از مرکز خود است. در این نوع ۴ خوشه­بندی تابع هدفی وجود دارد که تابع خطا است و ما به دنبال حداقل­سازی آن هستیم.
در این نوع خوشه­بندی، گام­هایی به قرار زیر طی می­ شود:
گام آغازین: تفکیک داده ­های اولیه به K خوشه،
گام تکراری: الف) محاسبه فاصله هر شی از مرکز خود،
ب) محاسبه تابع خطا،
گام بهبود: جابجایی عضوی که بیشترین فاصله را با مرکز خوشه خودش دارد، به خوشه­ای که کمترین فاصله را با آن دارد.
دستور توقف: تغییر نیافتن اعضای خوشه ­ها یا کاهش نیافتن مقدار تابع خطا.
بعد از بدست آوردن بهترین K (K=3) با توجه به توضیحات بالا، به خوشه­بندی داده ­ها با بهره گرفتن از نرم افزارMatlab به شرح ذیل می­پردازیم؛ و داده­هایی با ۳۵۳۰ شی را در ۳ خوشه مطابق شکل و جدول ذیل دسته­بندی می­کنیم.
شکل ۴-۸: وارد کردن داده ­ها
شکل ۴-۹: خوشه بندی داده ­ها
جدول ۴-۳: خوشه­بندی شرکت­ها

ردیف
نام شرکت
خوشه
ردیف
نام شرکت
خوشه
ردیف
نام شرکت
خوشه

۱

بر این اساس، به دلیل اینکه sig بزرگتر از ۰۵/۰=α است در این سطح خطا نمی­ توان نتیجه گرفت که فرض صفر، رد شده و فرض مقابل، تأیید می­ شود. یعنی رتبه این راهکارها در نظر صاحب­نظران برابر است.
محاسبات مربوط به راهکارهای مانع شماره ۲۹:
فرض­های آزمون فریدمن برای راهکارهای این مانع عبارتند از:

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

رتبه راهکارهای این مانع با هم برابر است :_۰H
و فرضیه مخالف آن بصورت زیر است:
دست کم رتبه دو راهکار، یکسان نیست :_۱H
نتایج آزمون فریدمن در زیر قابل مشاهده است:
جدول ۴ ـ ۱۶ ـ جدول نتایج آزمون فریدمن راهکارهای مانع شماره ۲۹

تعداد پاسخگو

۳۲

تعداد بدون جواب

۰

کای ـ مربع

۱۶

درجه آزادی

۵

Sig.

۰۰۷/۰

بر این اساس، به دلیل اینکه sig کوچکتر از ۰۵/۰=α است در این سطح خطا می­توان نتیجه گرفت که فرض صفر، رد شده و فرض مقابل، تأیید می­ شود. یعنی رتبه این راهکارها در نظر صاحب­نظران برابر نیست.

تجزیه و تحلیل­های مربوط به پاسخ­های متخصصین بخش صنعت
تجزیه و تحلیل­های مربوط به موانع فردی ارتباط متخصصین بخش صنعت با اعضای هیأت علمی دانشگاه­ها
الف. شناسایی موانع:
پس از انجام مراحل اول و دوم تکنیک دلفی، موانع فردی مربوط به اعضای هیأت علمی دانشگاه­ها که آنها را از برقراری ارتباط با متخصصین بخش صنعت منع می­ کند شناسایی شدند که این موانع عبارتند از:
ناآشنایی و عدم آگاهی متخصصین صنعت با کاربرد و مزایای مباحث علمی مرتبط با زمینۀ کاری خود، منجر شده است تا آنها به دانش اعضای هیأت علمی دانشگاه در این زمینه، احساس نیاز نکنند
نحوۀ بیان و انتقال مفاهیم تخصصی از سوی اعضای هیأت علمی دانشگاه در ارتباطات و گفتگوهای فیمابین با متخصصین صنعت، قابل فهم نیست
متخصصین صنعت، از میزان تسلط اعضای هیأت علمی به مباحث علمی مرتبط با زمینۀ صنعتی، شناخت کافی ندارند
متخصصین صنعت، از میزان تسلط اعضای هیأت علمی در پیاده­سازی و اجرای اصول علمی مرتبط با زمینۀ صنعتی، شناخت کافی ندارند
متخصصین صنعت، از مزیت­های به کار بردن اصول علمی در صنعت، شناخت کافی ندارند
متخصصین صنعت، از روند و نحوۀ اجرای طرح­های مشترک میان خود و اعضای هیأت علمی دانشگاه (مانند: کارآموزی، پیاده­سازی تحقیقات، مدیریت امور، و…)، آگاهی کافی ندارند
متخصصین صنعت، به توانمندی­های علمی اعضای هیأت علمی، اعتقاد ندارند
متخصصین صنعت به نتایج تحقیقات و پیشرفت­های علمی، اعتماد و اعتقاد ندارند
متخصصین صنعت، به توانمندی­های خود، اعتماد بیش از حد داشته و به همین دلیل نیازی به ارتباط با اعضای هیأت علمی نمی­بینند
متخصصین صنعت به اعضای هیأت علمی، در ارتباط با مسائل اخلاقی (مانند رعایت قوانین کپی­رایت، افشای اطلاعات و…) اعتماد ندارند.

آن چه که از یک تصمیم گیر در سیاست خارجی انتظار می رود آن است که یک فرد تاریخ دان با تمرکز بر واقعیات و در عین حال استفاده کننده مدل شهودی باشد. گرچه جمع شدن این صفات در یک فرد در نگاه اول ممکن است که مشکل باشد، اما بهررو دیپلمات بدون توجه به ابعاد مختلف مسئله نمی تواند تصمیم گیرنده مناسبی برای حفظ منافع کشورش باشد.^[۲۱۹]

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تئوری پندار
تئوری پندار^[۲۲۰]، شرح کاملی است از اینکه چگونه مردم بوسیله روش شهودی تصمیم می گیرند^[۲۲۱]. با توجه به این که این تئوری پیچیده است^[۲۲۲]، در این جا عناصر اصلی آن و چگونگی استفاده از آن را تنها بر می شمریم.
سه عنصر اصلی در تئوری پندار وجود دارد: تصاویر، آزمایش ها و چارچوب ها. تصمیم گیرندگان بوسیله سه نظر متفاوت راهنمایی می گردند که بدانها تصاویر گفته می شود. یک تصویر، معرف اصول و یا ارزشهای تصمیم گیرندگان است. تصویر دوم اهداف و یا مقاصدی که تصمیم گیر امید دارد به آنجا برسد را معرفی نموده و تصویر سوم، معرف برنامه و یا ابزاری است که تصمیم گیر بوسیله آنها می خواهد به مقصود برسد^[۲۲۳].
در این تئوری دو آزمایش در خلال تصمیم گیری وجود دارد.آزمایش تطبیق پذیری که مشخص می سازد که آیا راه حل مورد نظر با اصول و اهداف شما تطابق دارد یا خیر. هدف از این آزمایش آن است که راه حل های غیرقابل قبول حذف شوند. آزمایش دوم، آزمایش سودآوری است که پیامدهای بالقوه یک راه حل را با دیگر بدیل ها مقایسه می نماید. منظور ازاین ازمایش، آن است که بهترین گزینه را انتخاب نمائیم^[۲۲۴].
چارچوب، به مفهوم ومفاد تصمیم و همچنین چگونگی عرضه اطلاعات باز می گردد. ضرب المثل معروف “نیمه پر لیوان را می بینی یا نیمه خالی را؟”، یک موضوع در ارتباط با چارچوب است. چارچوب در تئوری پندار مهم است، زیرا این تئوری در مورد زمینه ای که در آن تصمیمات حادث می شود، بحث کرده و به تصمیم معنا می دهد. همچنین توفیق و یا شکست در همان زمینه و یا زمینه های مشابه راهنمایی برای تصمیمات فعلی ما فراهم خواهد آورد. بدین ترتیب، چارچوب به تصمیم گیر امکان می دهد که از قوه الهام و شهود خود این بار استفاده نماید.
آزمون اول مبنی بر تطبیق پذیری یک راه حل با اصول، اهداف و برنامه تصمیم گیر شباهت زیادی به همان عنصر رضایت در روش عقلایی محدود دارد. اگر دو یا چند راه حل بتوانند از این آزمون گذر کنند، آنگاه به آزمون سودآوری خواهیم پرداخت که شباهت به روش عقلایی دارد. اما همه اینها در چارچوب انتخابی ما قرار داشته و می تواند باعث استفاده از قوه تخیل و ادراک ما شود.^[۲۲۵] شکل (۱۰)، نموداری از تئوری پندار را نشان می دهد.
شناسایی مسئله
مشکلات در وهله اول با اعلام خودشان که آنها یک مسئله هستند، خود را به ما نمی شناسانند. از طرف دیگر، ممکن است یک موضوع برای یک مدیر یک مسئله باشد، درحالیکه همان موضع برای مدیر دیگر در حالت فعلی آن، قابل قبول باشد. مسائلی که عینی تر هستند، بصورت طبیعی بیشتر توجه را جلب می نمایند، درحالیکه ممکن است که مسائل و مشکلات مهمتری نیز وجود داشته باشد.^[۲۲۶] نکته دیگر منافع خود تصمیم گیر است. اگر تصمیم گیر روبرو شود با تضادی مابین انتخاب یک مسئله که برای سازمان اهمیت دارد با مسئله ای که برای خود او اهمیت دارد. در این حالت، منافع خود او پیروز خواهد شد.^[۲۲۷] این مسئله طبیعی است، زیرا مشکلی که به منافع او باز می گردد، برای تصمیم گیر عینی تر است.
همانطور که در گذشته گفته شد، فاز اطلاعات در جریان تصمیم گیری بصورت مفهومی می تواند این چنین تعریف شود که بدنبال یافتن تفاوت مابین وضعیت حاضر و وضعیت ایده آل می باشیم. مدلهایی وجود دارد که وضعیت ایده آل انتخاب شده توسط تصمیم گیر را نشان می دهد. انتظارات با واقعیت مقایسه شده، تفاوت ها مشخص گشته و سپس ارزیابی می گردند و این تفاوت ها هستند که مسئله را می سازند. پوندز چهار مدل را مطرح می نماید که انتظارات را در برابر واقعیات می نشاند^[۲۲۸]:
۱-مدلهای تاریخی که انتظار مورد نظر را با استنتاج از حوادث گذشته بنا می نمایند.
۲-مدلهای برنامه ریزی که برنامه همان وضعیت مورد انتظار است.
۳-مدلهای مبتنی بر بقیه افراد در سازمان نظیر روسا، زیردست ها، ادارات دیگر و…
۴-مدلهای فراسازمانی که انتظارات از رقابت، مشتریان و سازمانهای تخصصی ناشی می شود.^[۲۲۹]
تاثیرات چارچوب
می توان گفت وقتی که مسئله ای شناسایی شد، در همان حال او چارچوب دار می شود. تاثیرات چارچوب، ناظر به چگونگی تعریف نمودن مسئله ایست که مایل به تصمیم گیری راجع به آن هستیم. زیرا در زمان انتخاب راه حل، نیاز به مطلوب تعریف نمودن مسئله روشن می شود. یکی از مثالهای مطرح در این زمینه، مثال زیر است:
شما کارشناس یک شرکت بیمه برای کم نمودن خساراتی هستید که بلحاظ غرق شدن سه کشتی بیمه شده حمل کالا در سواحل آلاسکا درروز گذشته اتفاق افتاده است. محموله هر کشتی اگر در عرض ۷۲ ساعت از آب بیرون کشیده نشود، از بین خواهد رفت و ۲۰۰ هزار دلار ارزش محموله هر کشتی است. مالک شرکت نجات دریایی به شما دو راه حل پیشنهاد می کند:
الف: این شرکت می تواند تنها محموله یکی از کشتی ها را نجات دهد ، یعنی تنها ۲۰۰ هزار دلار.
ب: این شرکت با احتمال یک سوم، می تواند هر سه محموله کشتی ها را نجات دهد، یعنی ۶۰۰ هزار دلار زنده شود، اما باید توجه داشت که با احتمال دوسوم هیچ چیزی بیرون کشیده نخواهد شد.
شما کدام راه را انتخاب می کنید؟
۷۱ درصد از پاسخ گویان به این سئوال در مطالعه فوق الذکر، به راه حل اول که کمتر ریسک دار است و تنها یک کشتی نجات می یابد، رای داده اند.
یک گروه دیگر در همین مطالعه انتخاب شده و از آنها خواسته شد که بین راه حل های ج و د یکی را انتخاب نمایند:
ج:این راه به معنای آن است که خسارتی برابر با ارزش دو محموله یعنی ۴۰۰ هزار دلار بوجود خواهد آمد.
د: این راه حل به احتمال دو سوم به از بین رفتن هر سه محموله به ارزش ۶۰۰ هزار دلار خواهد انجامید، ولی به احتمال یک سوم ، همه محموله ها سالم بیرون کشیده خواهند شد.
این بار ۸۰ درصد از پاسخگویان گزینه د را انتخاب نمودند.
دو زوج آلترناتیوها، کاملا یکسان هستند، یعنی گزینه الف با گزینه ج و گزینه ب با گزینه د معادل است. اما آنها هر کدام در چارچوب متفاوتی عرضه شده اند. تفاوت چشمگیر در پاسخ ها نشان می دهد که مردم ریسک گریز هستند، زمانی که مسئله برای آنان بصورت بدست آوردن یک نتیجه (حفظ محموله ها) مطرح می شود و ریسک گرا هستند، زمانی که مسئله بصورت اجتناب از ضرر و زیان مطرح می شود (از بین رفتن محموله ها).
این نتیجه نوشته های یک دهه تورسکی و کانه مان در زمینه روانشناسی تصمیم گیری است که انسان برای بدست آوردن چیزی بطور جدی از خطر پرهیز می کند ولی به هنگام از دست دادن چیزی خطر را می پذیرد تا از شکست جلوگیری کند. به سخن دیگر انسانها در برابر پیامدهای منفی حساس ترند.^[۲۳۰]
همچنین این نتیجه انسان را به یاد مطالعات ریچارد هرمان می اندازد. او نتیجه می گیرد که فرصت ها بیشتر از تهدیدات بعنوان یک محرک برای تصمیم گیران در سیاست خارجی مطرح هستند.^[۲۳۱] برایان ناتسون^[۲۳۲] از داتشگاه استانفورد در ۲۰۰۵ تجربه جدیدی از محاسبات توسط ذهن انسان که مبتنی بر تصویربرداری از مغز او بود را ارائه داد. در یک جلسه سئوالاتی بر روی پرده ظاهر می گشت و از بینندگان خواسته شده بود که با فشار دادن دکمه ای پاسخ خود را به سئوال مشخص سازند. در برخی از موارد پاسخ درست به سئوال ۵ دلار جایزه برای آنان به همراه داشت و در برخی از موارد دیگر پاسخ درست به سئوال از گرفتن ۵ دلار از آنان جلو گیری می کرد. افراد شرکت کننده در هر بار می داستند که کدام یک از روش ها، بردن ۵ دلار و یا از دست دادن ۵ دلار، مد نظر است. مغز انسان همبستگی جالبی با مقدار و نوع پول یعنی بردن و یا باختن از خود نشان می داد. در همین تحقیق مشخص شد که حدس زدن در مورد بردن با باختن در محل مشابه ای از مغز انجام نمی پذیرد.
مسئله مشابهی را می توان در نظر گرفت که پاسخ های متفاوتی را در بر داشته باشد. این امرمی تواند بدلیل چارچوب هایی باشد که عطف به نقاط مرجع متفاوت می شود. فرض نمائید که شما در حساب بانکی خودتان ۲۰۰۰ دلار پول دارید و از شما سئوال می کنند:
آیا شما قبول می کنید که با شانس پنجاه-پنجاه یا ۳۰۰ دلار از دست دهید و یا ۵۰۰ دلار برنده شوید؟
اگر از شما سئوال زیر را بکنند، چه می گوئید؟
آیا شما ترجیح می دهید که حساب بانکی شما همان ۲۰۰۰ دلار باقی بماند و یا قبول می کنید با شانس پنجاه-پنجاه یا ۱۷۰۰ دلار در حساب بانکی خود داشته باشید و یا ۲۵۰۰ دلار؟
در این حالت نیز سئوال ها مشابه و یکسان هستند. در حالیکه باید پاسخ شما، اگر بصورت عقلایی به موضوع نظر افکنیم یکی باشد، مطالعات نشان می دهد که اکثر مردم از شانس پنجاه-پنجاه سئوال اول اجتناب می نمایند، ولی در صورتیکه سئوال دوم را از آنان بکنیم، شانس پنجاه-پنجاه را می پذیرند. این بخاطر آن است که در سئوال اول نقطه ارجاع ما با نقطه مرجع دومی تفاوت دارد. چارچوب اول، که به نقطه مرجع صفر باز می گردد، تاکید بر حاصل و یا زیان تدریجی دارد. تداعی زیان، ذهن انسان ها را به پاسخ محافظه کارانه وا می دارد. در چارچوب دوم با نقطه مرجع ۲۰۰۰ دلار، تصمیمگیری را با تاکید بر پیامدهای واقعی مالی هر کدام از شانس ها به انسان نشان می دهد.^[۲۳۳]
برای آنکه موضوع این تحقیق به مسئله چارچوب ارتباط فراوانی دارد، مثال دیگری را در نظر می گیریم.
یک شرکت تولید کننده خودرودر حال حاضر با مشکلات اقتصادی روبرو شده است. مشخص شده است که اگر اقدامی نکنند هر سه بخش تولید که ۶۰۰۰ نفر کارگر دارد، تعطیل و کارگران بیکار می شوند. مدیر تولید در فکر راهکارهایی است که از این بحران شرکت را نجات دهد. او دو برنامه را د رنظر می گیرد:

برنامه اول، یک بخش بهمراه ۲۰۰۰ کارگر نگاه می داریم.
برنامه دوم: با یک سوم احتمال، می توان تمام ۶۰۰۰ کارگر و سه بخش تولید را حفظ نمود. ولی به اندازه دو سوم احتمال وجود دارد که هیچکدام از بخش های تولید و هیچکدام از ۶۰۰۰ کارگر را نتوان حفظ نمود.
اگر شما مدیر تولید بودید کدام یک از دو راه حل را انتخاب می کردید؟ اگر شما طرفدار کارگران باشید، برنامه اول را بر می گزینید.
حال به دو راه حل دیگر توجه نمائید.

برنامه سوم: در صورت اجرای این برنامه، نتیجه آن خواهد شد که شرکت دو بخش تولیدی و ۴۰۰۰ کارگر را از دست می دهد.
برنامه چهارم: این برنامه با دو سوم احتمال، به این نتیجه خواهد رسید که هر سه بخش تولیدی و همه ۶۰۰۰ کارگر از دست خواهد رفت، ولی یک سوم احتمال وجود دارد که هیچکدام از بخش های تولید بسته نشود و هر ۶۰۰۰ کارگر بر سر کارهای خود بمانند.
آمار نشان می دهد که اکثرا برنامه چهارم را انتخاب می نمایند.
هر دو مجموعه راه حل های ۱و ۲، و ۳و ۴ دقیقا مشابه هستند، برنامه های اول و سوم هر دو به این نتیجه خواهند رسید که ۴۰۰۰ نفر اخراج خواهند شد و ۲۰۰۰ نفر بر سر کار حود باقی خواهند ماند. برنامه های دوم و چهارم هم هر دو با مقدار مساوی احتمال –یک سوم- حفظ تمام بخش ها و کارگران را پیشنهاد و با احتمال دو سوم، بسته شدن هر سه بخش و اخراج تمام کارگران را در نظر می گیرد^[۲۳۴].
علت آنکه افراد انتحاب های متفاوتی در دو مجموعه دارند، آن است که شما مسئله را در هر کدام از مجموعه ها جدا ومتفاوت با مجموعه دیگر تعریف نموده و یا در چارچوب نشانده اید. همچنین مطالعه نشان می دهد که عموما تصمیم گیران در برابر مسائلی که از جنبه مثبت (دیدن نیمه پر لیوان) تعریف می شوند، ریسک گریز هستند و همچنین آنان ریسک پذیر هستند در مسائلی که بصورت منفی برای آنان تعریف می شود^[۲۳۵]. بصورت خلاصه، اگر مسائل را در چارچوب بدست آوردن یک امتیاز اضافی مطرح کنید، تصمیم گیر را تشویق می نمائید تا به تصمیم محافظه کارانه رو آورد و اگر مسئله به نوعی طرح شود که تاکید بر از دست دادن چیزی در آن نهفته باشد، تصمیم گیر تشویق به تصمیم گیری ریسک پذیر می گردد.^[۲۳۶]
باز تعریف مسئله:
یکی از موانع عمده در جریان تصمیم گیری آن است که گاه مسئله بصورت تاریخی و منطقی آنچنان تعریف می شود که هیچگونه راه کاری برای رسیدن به حل مشکل متصور نیست. در یک شکل ساده تصمیمگیری در مذاکرات دوجانبه مابین دو کشور، گاه وضعیتی پیش می آید که دو طرف حتی در تعریف مسئله یا مشکل فیمابین دارای اشتراک نظر نیستند و به همین دلیل تعیین دستور جلسه برای شروع و یا ادامه مذاکرات گاه ناممکن و گاه کاملا دشوار خواهد بود.
یکی از راه های برون رفت از چنین بن بستی، “باز تعریف مسئله”^[۲۳۷] است. در این حالت، مشکل و یا مسئله بطریقی مجددا تبیین و تعریف میگردد که هر دوطرف حداقل در وجود مسئله و تعریف مشکل دارای اشتراک نظر میگردند و سپس برای رسیدن به یک مصالحه تلاش می نمایند.^[۲۳۸] در این صورت راه حلهایی که در وضعیت قبل از باز تعریف مسئله در مورد آنها تصمیم گیری کرده بودیم مجددا مورد تردید قرار می گیرند. بعنوان مثال در یک مورد خاص مانند وضعیت عراق در دهه ۱۹۹۰، چرا تصمیم گیران آمریکایی بدین نتیجه رسیدند که بهترین راه حل برای رفع تهدید عراق، به ترتیب اولویت محاصره، سپس حمله هوایی و آنگاه اشغال سرزمین بوسیله نیروی زمینی است؟
در این تعریف مسئله باید به دو بخش توجه کافی نمود. ابتدا عوامل تعیین کننده^[۲۳۹] در حل مشکل و دوم پیامدهای^[۲۴۰] آنها
ایجاد انتخاب ها
در تصمیم گیری شهودی تعدادی از آفات وجود دارد که باید از آنها احتراز نمود. یکی از آنها وجود اطلاعات بیش از اندازه است. بطور خلاصه می توان گفت که تصمیم گیری کلا یک پروسه ای است که نیاز مفرط به اطلاعات دارد. اما باید اضافه نمود که هر اطلاعاتی برای شخص تصمیم گیر در چنین پروسه ای مناسب نیست. بسته به طبیعت و اهمیت اهداف تصمیم گیری، تصمیم گیرنده ممکن است بصورت منظم بدنبال تحقیق برای یک دسته از اطلاعات باشد، درحالیکه همزمان برخی دیگر از اطلاعات را سعی می نماید که نادیده انگارد.^[۲۴۱]
نکته دیگر، اتکای ما در تصمیم گیری شهودی به میانبرهای هنجاری و یا قضاوتی است. در این ارتباط دو آفت تصمیم گیری شهودی، قضاوت در دسترس و قضاوت نمایندگی است.