۷)رحمتی (۱۳۸۸)درتحقیق دیگری که تحت عنوان طراحی مدلی برای تبیین عوامل تعیین کننده سرعت پذیرش بانکداری اینترنتی با هدف شناسایی عواملی که بر سرعت پذیرش بانکداری اینترنتی موثر هستند، انجام شد. نتایج تجزیه تحلیل داده‎ها نشان داد، که ویژگی‎های نوآوری و ویژگی‎های فردی به طور مستقیم بر سرعت پذیرش بانکداری اینترنتی موثر هستند و شرایط تسهیلی بازار به طور غیرمستقیم و به واسطه ویژگی‎های نوآوری و ویژگی‎های فردی و سرعت پذیرش بانکداری اینترنتی تأثیر می‎گذارد

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۸) آماده و جعفر پور(۱۳۸۸) ‎تحقیقی با عنوان « تبیین موانع و راهکارهای توسعه بانکداری الکترونیکی» براساس آمار بانک مرکزی بیش از ۷ میلیارد و ۱۱۰ میلیون قطعه اسکناس در ایران مورد استفاده قرارمی‎ گیرد که از این نظر ایران جایگاه اول را در دنیا در اختیار دارد. از سویی عمر متوسط هر اسکناس در صورتی که به ‎خوبی نگهداری شود ۵/۳ سال می‎ باشد. اگر بخواهیم اسکناس ‎های فرسوده را به ‎موقع امحا کنیم، باید هر ساله یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون قطعه اسکناس از رده خارج شود که در حال حاضر تنها ظرفیت تولید ۷۰۰ میلیون قطعه وجود دارد. از سوی دیگر استقرار بانکداری الکترونیک و به طور خاص بانکداری اینترنتی، علاوه بر ارتقاء سطح کیفی خدمات، ۶۰ تا۷۰ درصد هزینه‎های بانک ‎ها را کاهش می‎دهد.
۹)بیکزاد و مولوی (۱۳۸۸) در تحقیقی با عنوان بررسی کیفیت خدمات الکترونیکی و رضایت الکترونیکی مشتریان در بانک کشاورزی، به ارائه ی مدل زیتهامل پرداخته ،تعریف و اثر آنها را بر رضایت مشتریان می‎سنجند و در نهایت به این نتیجه دست می‎یابند که ارتباط معناداری بین این هفت عامل و رضایت مشتریان وجود دارد.
۱۰)دکتر غفاری و دیگران(۱۳۸۸) تبلیغات شفاهی در فناوری خویش خدمت را مورد بررسی قرار دادند. اعتماد، رضایت و وفاداری به عنوان عواملی تاثیرگذار بر تبلیغات شفاهی انتخاب شدند. سهولت استفاده نیز به عنوان عامل تاثیرگذار غیر مستقیم در این تحقیق در نظر گرفته شده است. نتایج به دست آمده از تحقیق نشان داده است که دو متغیر وفاداری و اعتماد در تبلیغات شفاهی، تاثیر مثبت داشته اند. همچنین تاثیر سهولت استفاده از خدمات الکترونیکی بر رضایت مشتری مورد تایید قرار گرفته است.
۱۱)سید جوادین ، یزدانی (۱۳۸۴) در تحقیقی تحت عنوان بررسی عوامل موثر بر قصد استفاده مشتریان از خدمات بانکداری اینترنتی (مطالعه موردی بانک سامان) که با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر ”قصد“ استفاده مشتریان از خدمات بانکداری اینترنتی و با بهره گرفتن از مدل پذیرش تکنولوژی دیویس انجام گرفته است. محقق در این پژوهش با بهره گرفتن از روش تحقیق ”توصیفی- پیمایشی“ نمونه ای متشکل از ١٢٠ نفر از مشتریان بانک سامان را مورد بررسی قرارداده و با بهره گرفتن از روش‎های آمار توصیفی و استنباطی به بررسی عوامل مؤثر بر قصد استفاده مشتریان از خدمات بانکداری اینترنتی پرداخته است. در این تحقیق تاثیر متغیر خارجی، خود اثربخشی استفاده از کامپیوتر بر ادراکات فرد، در مورد سهولت استفاده و مفید بودن این خدمات مورد بررسی قرار گرفت. یافته‎های این تحقیق نشان داده است که مدل پذیرش تکنولوژی مدل مناسبی برای شرح رفتار استفاده از خدمات بانکداری اینترنتی است و در واقع ادراکات فرد در مورد سهولت استفاده از خدمات بانکداری اینترنتی و مفید بودن این خدمات و نیز ”خود اثربخشی ‎“ فرد در استفاده از رایانه با قصد استفاده از این خدمات رابطه مستقیم دارد.
۱۲) اللهیاری فرد(۱۳۸۲) در تحقیقی با عنوان “خدمات بانکداری الکترونیک و نیازهای اجرایی آن در مقایسه تطبیقی هزینه‎های عملیات خدمات مختلف بانکی” به بررسی شیوه‎های بانکداری الکترونیک (اینترنتی، اینترانتی و موبایل) پرداخته است و بهای تمام شده خدمات در انواع سیستمهای بانکداری در ایران را محاسبه کرده است. براساس نتایج این تحقیق، متوسط مدت زمان لازم جهت انجام هر تراکنش در بانکداری اینترنتی و اینترانتی نسبت به بانکداری سنتی به طور معنی داری کاهش یافته است.
۱۳) در اداره تحقیقات بانک سپه (۱۳۸۲) با عنوان “صرفه جویی کاربرد بانکداری الکترونیک در بانکداری سنتی” به بررسی مقایسه ای صرفه جویی زمانی ناشی از پرداخت قبوض آبونمان در شهر تهران توسط عابربانک و شعبه (پرداخت الکترونیکی و سنتی) پرداخته شده است. بر اساس نتایج حاصله در صورت پرداخت این قبوض توسط عابربانک تقریباً ۸۹۴۵۲۶ ساعت و یا ۱۱۱۸۱۶ روز کاری و یا ۳۷۲ سال کاری صرفه جویی در زمان را می‎توان انتظار داشت .
۱۴) شکرگزار(۱۳۸۲) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان “بررسی امکان سنجی بانکداری الکترونیک در بانکها”، با طرح این موضوع که کشور ما از نظر شاخص سهولت و دسترسی به تجارت الکترونیک در میان ۶۰ کشور جهان در رتبه ۵۸ قرار دارد، امکان سنجی بانکداری الکترونیک براساس عوامل اقتصادی، فنی و نیروی انسانی را مورد بررسی قرار داده است. ‎
۲-۵-۳ تحقیقات انجام گرفته در خارج:
۱)شوهاسوم ^[۶۸] و همکاران در سال ۲۰۱۲ تحقیقی را تحت عنوان « تاثیرات فناوری خویش خدمت بر ارزش و آمادگی مشتری (مطالعه موردی: بانکداری اینترنتی)» انجام دادند. آنها برای این کار ۷۷۱ نفر از مشتریان را با بهره گرفتن از پرسشنامه مورد ارزیابی قرار دادند.آنها در پایان به این نتیجه رسیدند که فناوری خویش خدمت بر ارزش و آمادگی مشتریان تاثیر می‎گذارد.
۲) چو و لای ^[۶۹] درسال ۲۰۱۲ تحقیقی تحت عنوان « تکنولوژی‎های خدمت رسانی در بانک‎ها » انجام دادند. آنها برای این کار ۶۶۹ نفر از مشتریان را با بهره گرفتن از پرسشنامه مورد ارزیابی قرار دادند و در پایان به این نتیجه رسیدند که مشتریان پذیرش استفاده از اینترنت بانک را دارند.
۳) هو و کو^[۷۰] در سال ۲۰۰۸ به مطالعه « ارزش گذاری و میزان آمادگی مشتریان برای استفاده از فناوری خویش خدمت در بانک‎ها» پرداختند. در این تحقیق ۳۷۰ نفر از مشتریان با بهره گرفتن از پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفت و در پایان به این نتیجه رسیدند که فناوری خویش خدمت رابطه مثبت و معناداری با ارزش گذاری و میزان آمادگی مشتریان دارد.
۴)هارینگتون و کارمل^[۷۱] در سال ۲۰۰۷ تحقیقی با عنوان « کیفیت خدمات الکترونیک در بانکداری و تاثیرش بر رضایت مشتریان» انجام دادند. ۳۷۰ نفر از مشتریان را مورد ارزیابی قرار داده و بر اساس نتایج حاصل از تحلیل آماری که به روش مدلسازی معادلات ساختاری انجام دادند، به این نتیجه رسیدند که کیفیت خدمات الکترونیک تاثیر مثبتی بر رضایت مشتریان می‎گذارد.
۵) اریک و نیلسون^[۷۲] در سال ۲۰۰۷ در تحقیقی با عنوان « تاثیر اهمیت و ضرورت بکارگیری تکنولوژی‎های نوین بر مشتریان» انجام دادند. آنها با بهره گرفتن از روش نمونه گیری تصادفی ، و ابزار اندازه گیری پرسشنامه ، و بر اساس نتایج حاصل از ۳۹۶ پرسشنامه که با نرم افزار اس پی اس اس مورد تحلیل قرار گرفت ؛ به این نتیجه رسیدند که این فناوری‎ها می‎تواند به افزایش رضایتمندی مشتریان و در نتیجه افزایش میزان مشتریان بیانجامد.
فصل سوم
‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ف
روش اجرای تحقیق
۳-۱ مقدمه
تحقیق را می‎توان تجزیه و تحلیل و ثبت عینی و نظام مند مشاهدات کنترل شده تلقی نمود.در این روش نظام مند در نهایت به پروراندن قوانین کلی،اصول،نظریه‎ها و همچنین به پیش بینی و یا احتمالا به کنترل نهایی رویدادها منجر می‎شود(خاکی،۱۳۹۰).تحقیق همچنین عبارت است از کشف واقعیات جدیدی که به ما کمک می‎کند تا درصدد حل و ارائه راهکارهای مقابله با مشکل موجود برآییم(سکاران،۱۳۹۱ ).
دستیابی به هدف تحقیق میسر نخواهد بود،مگر زمانی که جستجوی شناخت با روش شناسی درست صورت پذیرد. این فصل ناظر بر روش اجرای تحقیق،پیرامون نیل به هدف بررسی و تعیین رابطه« تأثیر ابعاد فناوری خویش خدمت بر تداوم استفاده از فناوری با توجه به ارزش مشتری و آمادگی پذیرش در مشتریان»می‎باشد.در این فصل فرایند و روش تحقیق،معرفی جامعه و نمونه آماری،روش و ابزار،جمع آوری داده‎ها و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات تشریح می‎گردد.
۳-۲ روش تحقیق
روش،در پیش گرفتن راه و یا معین کردن گامهایی است که برای رسیدن به یک هدف می‎بایست با نظمی‎خاص برداشته شود.روش تحقیق مجموعه ای از قواعد،ابزار و راه‎های معتبر و نظام یافته برای بررسی واقعیت‎ها،کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است(ریاحی،۱۳۸۹).گردآوری داده‎ها خود روندی محسوب می‎شود که طی آن اطلاعات خاصی از گروهی از پاسخگویان گرفته می‎شود( خاکی،۱۳۹۰). پژوهش حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات،تحقیقی توصیفی و از نوع همبستگی است.کاربردی به این جهت که دانش جدیدی را که کاربرد مشخصی درباره فرآورده یا فرآیندی در واقعیت دارد دنبال می‎کند.توصیفی از آن جهت که آنچه را که هست توصیف و تفسیر می‎کند و به شرایط یا روابط موجود،عقاید متداول،فرآیندهای جاری،آثار مشهود یا روندهای در حال گسترش توجه دارد.همبستگی هم به آن جهت که رابطه بین متغیر مستقل و وابسته را بر اساس هدف تحقیق تحلیل می‎کند چرا که رابطه همبستگی زمانی وجود دارد که تغییرات یک متغیر با تغییرات متغیر دیگر همراه باشد. به منظور جمع آوری اطلاعات،روش‎های متعددی وجود دارد و اغلب برای کسب اطلاعات در یک تحقیق از روش‎های مختلفی برای آزمون میزان برازش مدل مفهوم با واقعیتهای موجود در پژوهش مورد نظر،از آن استفاده می‎گردد.روش گردآوری اطلاعات نیز بصورت میدانی می‎باشد.این تحقیق مطالعه ای توصیفی از نوع همبستگی از شاخه مطالعات توصیفی است.
۳-۳ جامعه آماری
جامعه آماری به کل افراد،وقایع یا چیزهایی اشاره دارد که محقق می‎خواهد به تحقیق درباره آن‎ها بپردازد.(سکاران،۱۳۹۱).جامعه آماری به مجموعه افراد،اشیاء و یا به طور کلی پدیده‎هایی اطلاق می‎ می‎شود که محقق می‎تواند نتیجه مطالعه خود را به کلیه آنها تعمیم دهد و آحاد جامعه آماری دارای ویژگی‎های مشترکی هستند که آنها را از سایر پدیده‎های خارج از قلمرو جامعه آماری مشخص می‎سازد.این ویژگی‎ها را صفت مشترک جامعه آماری می‎گویند(متانی،۱۳۸۶). جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه مشتریان بانک تجارت شهر رشت می‎باشد که تعداد آنها نامحدود در نظر گرفته شد.
۳-۴ نمونه آماری
نمونه آماری عبارت است از مجموعه ای از نشانه‎ها که از یک قسمت،یک گروه یا جامعه ای بزرگتر انتخاب می‎شود،بطوریکه این مجموعه معرف کیفیات و ویژگی‎های آن قسمت،گروه یا جامعه بزرگتر باشد.به عبارت دیگر می‎توان گفت که نمونه عبارت است از تعدادی از افراد جامعه که صفات آنها با صفات جامعه مشابهت داشته و معرف جامعه بوده از تجانس و همگنی با افراد جامعه برخوردار باشند(شاه محمدی، ۱۳۸۸).
گروه نمونه،مجموعه کوچکی از جامعه آماری است مشتمل بر برخی اعضاء که از جامعه آماری انتخاب شده اند.در واقع گروه نمونه یک مجموعه فرعی از جامعه آماری است که با مطالعه آن محقق قادر است نتیجه را به کل جامعه آماری تعمیم دهد.نمونه گیری فرایند انتخاب کردن تعداد کافی از میان اعضاء جامعه آماری است،بطوریکه با مطالعه گروه نمونه و فهمیدن خصوصیات یا ویژگی‎های آن قادر خواهیم بود این خصوصیات یا ویژگیها را به اعضاء جامعه آماری تعمیم دهیم(سکاران،۱۳۹۱).در این پژوهش به دلیل عدم دسترسی به کلیه مشتریان جامعه مورد مطالعه برای تعیین حجم نمونه از روش کوکران استفاده می‎گردد به شرح زیر می‎باشد
N: جمع جامعه آماری می‎باشد (میانگین تعداد برداشت روزانه مشتریان از ۲۰ شعب بانک تجارت).
: Z مقدار سطح معنی دار و درجه آزادی در جدول می‎باشد (۹۶/۱).
: E حداکثر خطای قابل قبول که در اینجا ۵% فرض شده است.
: P نسبت موفقیت بین افراد نمونه است که۵۰% در نظر گرفته شده است.
: q نسبت عدم موفقیت می‎باشد.(۱-p=q )
۳-۵ روش و ابزار جمع آوری داده‎ها
ابزار جمع آوری داده‎ها،مقیاس‎هایی هستند که محقق به کمک آنها قادر است اطلاعات مورد نیاز خود را گردآوری،ثبت و کمی‎نماید(طالعی،۱۳۸۹).ابزار جمع آوری داده‎ها در تحقیق حاضر عبارت از: پرسشنامه.
۳-۵-۱ پرسشنامه
پرسشنامه به عنوان یکی از متداول ترین ابزارها جمع آوری داده‎ها در تحقیقات پیمایشی،عبارت است از مجموعه ای از پرسشنامه هدف مدار که با بهره گیری از مقیاس‎های گوناگون،نظر دیدگاه و بینش یک فرد پاسخگو را مورد سنجش قرار می‎دهد.در ساختن یک پرسشنامه باید به چهار جنبه توجه شود.
الف)انتخاب موضوع سوال‎ها
ب)محتوای سوال
ج)جمله بندی پرسش‎ها
د)انتخاب نوع سوال (خاکی، ۱۳۹۰).
در این مطالعه برای جمع آوری داده‎ها جهت آزمون فرضیات از پرسشنامه استفاده شده است.پرسشنامه تحقیق حاضر با توجه به پرسشنامه استاندارد مورد استفاده در مطالعه ‎شوهاسوم و همکاران (۲۰۱۲)^[۷۳] در خصوص ترکیب و شمای کلی پرسشنامه و نحوه طراحی آن و در قالب کلی فرضیه‎ها و سوالات تحقیق قرار داشته،و با بهره گرفتن از طیف لیکرت در « پرسشنامه ارزیابی نگرش» و به منظور ارزیابی نگرش مجموعه مشتریان از متغیرهای ۴ گانه تحقیق مورد استفاده قرار گرفت. به منظور ارزیابی اثر متغیر مستقل بر هر یک از متغیر‎های وابسته ، نحوه ‎امتیاز دهی به پرسشنامه هم از امیتاز ۱ تا ۵ بوده و با توجه به باز گشت ۲۰۰ پرسشنامه ، از ۲۰۰ پرسشنامه داده شده ، ارزیابی نهایی نیز در میان ۲۰۰ پرسشنامه برگشتی انجام گرفته است.
پرسشنامه فناوری خویش خدمت شوهاسوم^[۷۴] و همکاران ( ۲۰۱۲) شامل ۱۳ سوال می‎باشد که از سوالات ۱ تا ۴ بعد استفاده آسان و ۵ تا ۷ بعد سودمندی و از سوالات ۸ تا ۱۰ بعد هزینه‎های کاهش یافته و از سوالات ۱۱ تا ۱۳ بعد خودکنترلی را می‎سنجد.پرسشنامه ارزش مشتریان شامل ۸ سوال از سوالات ۱۴ تا ۲۱ را می‎سنجد.پرسشنامه آمادگی مشتریان شامل ۱۰ سوال از سوالات ۲۲ تا ۳۱ را ‎می‎سنجد. پرسشنامه استفاده مدوام از خدمات فناوری خویش خدمت شامل ۳ سوال و از سوالات ۳۲ تا ۳۴ را می‎سنجد.
‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎جدول ۳-۱) جدول متغیرها، ابعاد ، شاخصها و شماره گویه‎های ابزار

متغیر‎ها

آنها در روزهای یکشنبه مراسمی دارند که در آن دانشجویان به خاطر فیلم­های خلاف عفتی که در سال گذشته دیده­اند به گناه خود اعتراف می­ کنند. برای آغاز این جلسه حکایت کوچکی را نشان می­ دهند که در آن مردی فیلم خلاف عفت عمومی را نگاه می­ کند و از طرف خداوند به طور مستقیم مورد سئوال قرار می­گیرد و به راه راست هدایت می­ شود. همچنین، در جلسه­های مختلف برای والدین توضیح داده می­ شود که فیلم­هایی که در دانشگاه لیبرتی به نمایش گذاشته می­ شود، قبلاً ادیت (سانسور) شده است ( یعنی قسمت­ هایی از آن که خلاف عفت تلقی شده سانسور شده است).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در این دانشگاه، مدرسان باید قبل از پذیرش­شان، قسم بخورند که به ارزش­های این نهاد می گروند. برای آنها ضروری است که با مسیح برخورد کرده، تجدید حیات یافته و به مبرا از خطا بودن کتاب مقدس و تئوری خلقت انسان به دست خداوند اعتقاد داشته باشند. دانشجویان نیز باید گواهی دهند که تجدید حیات­ یافته^[۲۱۰] ­اند. آموزش در دانشگاه لیبرتی بر مبنای شک و مورد تردید قرار دادن افکار مکاتب نیست، بلکه بر آموزش حقیقت غیرقابل لمس در وجوه متعدد آن استوار است. (رز،۱۹۹۳: ۴۸۳-۴۷۵)
طرح تربیتی فالول، با این حال در منطق مقررات دیری قرار نمی­گیردو با دنیا به هیچ وجه قطع رابطه نمی­کند، بلکه دنیا را تغییر می­دهد. سینما، تلویزیون، رادیو و رسانه ­ها در آموزش مقام برگزیده­ای دارند: دانشجویان هفته­نامه­ای به نام قهرمان لیبرتی منتشر می­ کنند که از دیدگاه تکنیک­های روزنامه نگاری در حد مجلات حرفه­ای است. همچنین برنامه­هایی برای تلویزیون مداربسته­ی داخلی تولید می کنند. با روزنامه­نگار شدن، تولید کننده یا گوینده شدن در زندگی حرفه ای آینده­ی خود، آنان به اراده­ی بنیادگرایانه خویش، مبنی بر جدا کردن تسلط بر تکنیک های تجدد از یک سو و غیر دینی کردن از سوی دیگر تجسم خواهند بخشید. رابرتسون عقیده داشت که مسیحی کردن دوباره­ی جامعه از طریق انتخاب موعظه گر انجیل گرای تلویزیونی به ریاست جمهوری ایالات متحده میسر است. (کاپلان،۱۹۸۷: ۲۱۴).
اکثریت اخلاقی تلاش می­ کند ابتدا بر گروه جوان تاثیر گذارد که به تحصیلات عالی دسترسی داشته اند و سپس بر پدران و مادران آن­ها که به مراتب کمتر تحصیل کرده ­اند، و از یک محیط روستایی قدم به تجدد شهری گذاشته­اند. در واقع، در اکثریت اخلاقی امروز، جوانان مبارز دیگر از روستاهای مناطق دور دست جنوبی یا شمالی آمریکا نمی­آیند، آنها اغلب تحصیلات عالی کرده ­اند (البته نه در بهترین دانشگاه­ها) و تمایل بیشتری برای علوم کاربردی نشان داده­اند. این جوانان گروه ضد نخبه ای را تشکیل می­ دهند که با واجدان حقیقی قدرت فرهنگی در تضادند؛ واجدانی قدرتی که ارزش­های مسلط و ضوابط اخلاقی دستگاه حاکم را تولید می­ کنند. این گروه از قدرتمندان در امریکا شامل طبقه جدید تاجران فرهنگی می­ شود که در پایان سال­های دهه­ شصت شکل گرفته­اند و از انسان­مداری غیر دینی تغذیه می­ کنند(ریزبرت،۱۹۹۳: ۱۵۱-۱۴۹).
۲ـ۲ـ۱۱ـ جمع بندی:
از اواسط دهه­ هفتاد سنجش های متعدد افکار کوشیده اند تا آمریکای بنیادگرا یا انجیلی را توصیف کنند، بدون اینکه هیچ گاه سنجش کنندگان یا سنجش شدگان به تعریف این اصطلاحات بپردازند. در ۱۹۷۸ بر مبنای یک نظرسنجی عمومی که برای هفته نامه­ی مسیحیت امروز^[۲۱۱] صورت گرفته است، ۲۲ درصداز آمریکاییان خود را انجیلگرا می خواندند، حال آنکه ۳۵ درصد خود را پروتستان لیبرال،۳۰ درصد کاتولیک، ۴ درصد غیرمسیحی و ۹ درصد غیردینی می شمردند. در ۱۹۸۶، یک نظرخواهی گالوپ مشخص می کرد که ۳۳ درصد از جمعیت بالغ خود را به عنوان انجیل گرا توصیف می کنند. این رقم معادل حدود ۵۹ میلیون نفر است (تامنی،۱۹۸۸: ۲۵۱-۲۴۳).
چنین ارقامی حاکی از پدیده­ای گسترده­است، البته بی این که معنی و مفهوم آن را روشن سازند، در اختیار شخصی چون جری فالول، قرار می­گیرد. او در ۱۹۸۰ در مقدمه­ی کتابش، آمریکا! گوش بده، می­نویسد: «بر مبنای نظرخواهی تازه، امروز در امریکا بیش از شصت میلیون نفر پیدا می­شوند که ادعا می­ کنند مسیحیانی دوباره جان گرفته (احیا شده)­اند، ۶۰ میلیون دیگر که با اخلاق دینی موافق­اند و بالاخره ۵۰ میلیون دیگر که دارای آرمانی اخلاقی هستند و می­خواهند که فرزندان­شان در جامعه­ای اخلاقی رشد کنند… ۸۴ درصد مردم امریکا عقیده دارند که ده فرمان امروز نیز همچنان با ارزش­اند. با این همه، در عین ملاحظه­ی این آمارها، باید قبول کنیم که ما، مردم امریکایی اجازه داده­ایم اقلیت پر سر و صدایی از مردان و زنان بی خدا امریکا را به لبه­ی پرتگاه ببرند… از این پس وقت آن فرا رسیده که آمریکاییان اخلاق­گرا نیروهای خود را گردهم آورند تا ملت عزیز ما را نجات دهند.»(فالولa،۱۹۸۰: ۷۹)
نهضت سیاسی ـ دینی­ای که جری فالول در ۱۹۷۹ ایجاد کرد، اکثریت اخلاقی، در طول دهه­ هشتاد ترجمان ملموس این طرح بود و موضوع هایی بسیج کننده و مبارزه­جو را پیش کشید، موضوع­هایی از قبیل مبارزه علیه سقط جنین یا وارد کردن نیایش در مدارس که میان خانواده و جامعه­ مدنی قرار می­گرفتند. (ماردسن،۲۰۰۶: ۱۶۶) (گوث،۱۹۸۳: ۳۹)
یکی دیگر از تلاش­ های اصلی بنیادگرایان در دهه­ هشتاد حضور و نفوذ در عرصه سیاسی بود. افرادی که در عرصه­ سیاسی آمریکا حضور پیدا می کنند بیشتر بر بعد سیاست ورزی­شان تأکید می شود تا گرایش های دینی. جیمی کارتر شاید بهترین نمونه­ سیاست­مردی باشد که از طرف بنیادگرایان دینی برچسب یک مسیحی معتقد را خورده است، اما او در عرصه فعالیت های خود مسائل سیاسی را نسبت به امور دینی در اولویت قرار می داد و به جدایی میان دولت و کلیسا اعتقاد اساسی داشت. بنیادگرایان بعد از چندی پی برند که او با ایده­های آنها فاصله­ی بسیاری دارد. اما به شکل کلی می توان گفت که سال ۱۹۷۶ برای بنیادگرایان بسیار مهم و اثر گذار بود. آنها در دویستمین سالگرد استقلال آمریکا متوجه شدند که دینداری محافظه کاری که بعد ۱۹۲۵ شروع شده بود هنوز زنده است و بسیاری به دلیل بازیابی اخلاق به کارتر رأی دادند. این مسأله به بنیادگرایان امید دوباره ای داد که در عرصه­ عمومی هنوز چنین دغدغه هایی زنده است. آنان بعد از رأی دادن به کارتر و آگاه شدن از این که او در مسیر اهدافشان گام بر نمی دارد، به دنبال مسیر دیگری برای تاثیرگذاری بودند(جانسون،۱۹۸۲: ۱۲۵-۱۲۸).
یکی از استراتژی­ های اولیه­ اکثریت اخلاقی برای حضور بیشتر در عرصه سیاسی استفاده از خبرنامه­ها و سمینارها، لابی­گری و خرج کردن پول­های کلان برای وارد کردن یک نماینده نزدیک به خود در کنگره یا پیروزی یک فرماندار بود. معمولاً آنها تلاش می­کردند که به واسطه­ چنین دستاوردهایی حضور و غلبه­ خود در عرصه­ عمومی را بسیار قوی و قدرتمند جلوه دهند، در حالی که در نگاه ناظران بیرونی آنها همچنان گروهی اقلیت بودند(اسنوبال،۱۹۹۱: ۹۵).
اما امروز آنها دیگر نمی­خواهند به این شکل در عرصه­ سیاسی حاضر شوند، چنین خطری کنند و به این شکل هزینه­ های مالی کلان را متقبل شوند. امروزه آنها علاقه­مند اند از راه ائتلاف با گروه ­های مسیحی یا حتی گروه­هایی که دغدغه­های مشترک دارند از یک جریان یا نماینده­ی خاص سیاسی حمایت کنند و از این طریق رأی دهندگان را متقاعد و متعهد کنند که به نماینده­ی مورد نظرشان رای دهند؛ یعنی دیگر چندان علاقه­ای به دیده شدن در عرصۀ سیاسی ندارند و مایل اند به عنوان نیرویی تعیین کننده شناخته شوند که دارای قدرت پنهان است.آنها با گذر زمان یاد گرفتند که در عرصه­ سیاسی چگونه بازی کنند و برای تاثیرگذار بودن به نامه نوشتن، تلفن کردن و باج دادن نیاز دارند. آنان به تدریج آموختند که چگونه خود را جریانی اصلی و قدرتمند نشان دهند تا بتوانند به عنوان یک جریان محافظه کار دینی به سیاست مداران آمریکایی فشار وارد کنند یا چگونه ارتباطات خود را برای ایجاد حمایت در وقت لازم تقویت کنند. همچنین اکثریت اخلاقی اعتقاد راسخ دارد که مشکلات اقتصادی آمریکا زمانی حل می­ شود که مردم به ارزش­های اخلاقی انجیل باز گردند (جانسون،۱۹۸۲: ۵) به طور کلی، اکثریت اخلاقی شرایط موجود اقتصادی آمریکا را پذیرفته و کمتر در صدد تغییر ساختار آن بر آمده است و در خوش­بینانه­ترین حالت، اکثریت اخلاقی توصیه­های اخلاقی را پیرامون اصلاح اقتصاد آمریکا عرضه می­ کند که هیچ گاه هم این توصیه ها به طور جدی پیگیری نشده است.
بخش سوم
طالبان
۲ـ۳ـ طالبان:­
افغانستان سرزمینی نیمه بیابانی است که به یازده منطقه­ جغرافیایی پراکنده تقسیم می­ شود و رشته کوه­های هندوکش این کشور را به دو بخش تقسیم می­ کند که از شمال شرقی به جنوب شرقی کشیده می شود. این شرایط آب و هوایی باعث شده است که هشتاد درصد افغان­ها که در مناطق روستایی زندگی می­ کنند خانه های خود را از سنگ و صخره شبیه دژهای نظامی بسازند.
مردم افغنستان آمیزه­ای از نژادها، زبان­ها و مذاهب گوناگون اند. نژاد غالب پشتون­ها هستند که در قسمت جنوبی کشور زندگی می­ کنند، جایی که مناطق هزاره­ی مرکز افغانستان را به صورت دایره­ای احاطه کرده است. در شمال کشور افغانستان سه گروه اصلی نژادی وجود دارد که با نژادهای همانند خود در آسیای مرکزی مرتبط اند. بدین ترتیب، جمعیت کوچک ترکمن در استان بادغیس به ترکمنستان وصل می شود و جمعیت بسیار زیاد ازبکها در شمال مرکزی که در مزارشریف متمرکز است به ازبکستان و تاجیک های شمال شرقی افغانستان با تاجیکستان پیوند دارد. اما می توان گروه دیگری از نژادها را که بلوچ نامیده می شوند را در گوشۀ جنوبی غربی افغانستان یافت که جمعیت بیشتری از این نژاد در آن سوی مرز، در ایران و پاکستان ساکن است(سینو^[۲۱۲]،۲۰۰۸: ۶۰).
تسنن دین غالب در افغانستان است. اما دو گروه اقلیت مهم شیعه نیز در کشور وجود دارند: هزاره ها در مرکز فغانستان، که در طی تاریخ به لحاظ سیاسی و اقتصادی از قدرتشان کاسته شده است و همچنین شیعیان اسماعیلی ساکن شمال شرقی افغانستان. هشتاد درصد جمعیت افغانستان را اهل تسنن و بیست درصد دیگر را شیعیان تشکیل می­ دهند ( مارسدن،۱۳۷۹: ۱۱).
جامعه­ افغانستان نمود برجسته ای از جامعه­ سنتی و دینی است. دین­داری پیوندی عمیق و ریشه­دار با سنت­ها و آداب تاریخی و اجتماعی این کشور دارد. در جامعه­ سنتی، آداب و رسوم قبیله ای همراه با باورهای دینی، عناصر سازنده­ی هویت تلقی می­شوند. بنابراین، سنت افغانی و اعتقاد دینی از مؤلفه­ های بنیادین هویت­ساز در این جامعه است. در جامعه­ قبیله­ای، مرزبندی­های قومی و دینی از اهمیت بسیاری برخوردار است. ناسیونالیسم افغانی هیچ­گاه نتوانست بر مرزبندی های سنتی پیروز شود و پایه­ های دولت مدرن را در این کشور پایه گذاری کند.
اسلام به عنوان دین مشترک مردم افغانستان از ظرفیت و توان­مندی بالایی برای انسجام دهی و ایجاد وفاق اجتماعی برخوردار است، ولی این عنصر هیچ گاه نتوانسته سامانه­ی اجتماعی مشترکی برای پیروان مذاهب مختلف پی­ریزی کند. عامل مهم این ناکامی ناپالودگی ایمان دینی و درهم آمیختن آن با رسوم قبیله­ای و سنت­های اجتماعی است. رویارویی با دشمن مشترک تنها عامل وفاق اجتماعی و ملی در تجربه­ تاریخی مردم این سرزمین به شمار می ­آید. جنگ و دفاع از وطن در برابر دشمن خارجی تنها تجربه­ ملی در بین اقوام این کشور است، از این رو پایان تهاجم خارجی با فعال شدن دیگر باره­ی شکاف­های قومی و دینی همراه شده است.
نابسامانی اقتصادی و ساخت سنتی جامعه زمینه ­های پیدایش و گسترش جزم­گرایی، تعصب و تصلب را در این جامعه ایجاد کرده است که خود بستری مساعد برای رواج بنیادگرایی به شمار می ­آید. اگر فقر اقتصادی، انسداد سیاسی، زندگی سنتی و ساختار فرهنگی بسته را شرایط اجتماعی مناسب با اندیشه­ی بنیادگرایانه تلقی کنیم، افغانستان بیش از هر کشور دیگری زمینه ­ی رشد و بالندگی اندیشه­ی یاد شده را خواهد داشت؛ چرا که بنیادگرایی به مفهوم دفاع از سنت با بهره گرفتن از روش­های سنتی ـ نظیر تصلب، خشونت، تمامیت خواهی و استبداد ـ با جامعه سنتی چون افغانستان بیشترین همخوانی را دارد(روآ^[۲۱۳]،۱۳۷۸: ۱۴-۱۳).
بی­ثباتی سیاسی و ناامنی اجتماعی باعث تثبیت وضعیت عقب­ماندگی در این کشور بوده است. چهارده سال مبارزه علیه اشغال­گران کمونیست پایه­ های اقتصادی سنتی را که تنها راه امرار و معاش مردم افغان محسوب می­شد متزلزل ساخت. با این حال، جهاد افغانستان به طور مستقیم اسلام­گرایان مجاهد را با جهان بیرونی به ویژه دنیای غرب مرتبط ساخت، زیرا جهادگران این کشور جهت مقابله با ارتش سرخ نیازمند همراهی بین المللی بودند. برای اسلام­گرایان جهان عرب، افغانستان خط مقدم مبارزه با الحاد کمونیسم بود، در حالی که برای جهان غرب این کشور سنگر رویارویی با بلوک شرق و دامی برای گیر انداختن شوروی به شمار می­آمد. برای غرب پیروزی اسلام گرایان در افغانستان نمی­توانست مطلوب باشد و تنها در حد ضرورت و برای تضعیف رقیب دنبال می­شد و به بهای رسوایی جهانی رهبر بلوک سوسیالیستی از مقبولیت برخوردار می­گشت.
بعد از به قدرت رسیدن مجاهدین، به سبب دخالت­های خارجی و ضعف درونی اسلام­گرایان مجاهد، در افغانستان جنگ داخلی بین احزاب اسلام­گرا به وجود آمد. ناتوانی دولت جهادی در ایجاد نظم و امنیت و نیز گسترش روزافزون ناامنی و نابسامانی اسلام­گرایان را نزد افکار عمومی بی اعتبار کرد. جامعه­ افغانستان در عصر جهاد همه آمال و آرزوهای خویش را در استقرار حکومت اسلامی جستجو می­کرد و پی­ریزی این نظام را بهای دردها و رنج­ها و خون بهای شهیدان خویش تلقی می­نمود، ولی ناکامی اسلام گرایان در بنیاد نهادن نظام اسلامی و اشاعه­ی ناامنی و نابسامانی جامعه را نسبت به شعارهای اسلام گرایان سرخورده ساخت، و در نهایت زمینه های سقوط دولت جهادی و روی کار آمدن طالبان را فراهم کرد(آنتون،۲۰۰۸: ۱۴۵-۱۴۴)(طنین،۱۳۸۴: ۱۲۱-۱۲۰).
به نظر می­رسد بنیادگرایی دینی در افغانستان به شدت از ساختار قومی و عشیره­ای افغانستان متأثر است و به همین دلیل کارگزاران و مخاطبان این گفتمان بیشتر در نواحی ایلاتی و روستایی افغانستان به چشم می­خورند. شعار بازگشت به اسلام و تطبیق شریعت در چارچوب رسم ها و سنت­های قومی به آن جذابیت خاصی می بخشید. غلبه­ قوم پشتون و استفاده از عناصر آن در جنبش طالبان باعث شد که عالمان تاجیک تبار به دلیل تفاوت قومی و روحانیت شیعی به دلیل تمایز دینی نتوانند بر رقیب پشتون خود پیروز یا با آن هم پیمان شوند. این نکته را پس از پایه گذاری حکومت طالبان مشاهده می­کنیم (در کادر مرکزی و موسس طالبان روحانی غیر پشتون به چشم نمی خورد و این بیانگر در هم آمیختن شریعت با رسم ها و سنت­های قومی است) (مارسدن،۱۳۷۹: ۸۹) (سینو،۲۰۰۸: ۶۱).
طالبان که با شعار ایجاد امنیت و اجرای شریعت عرض اندام نموده بود، در آغاز توانست انتظارات جامعه را برآورده کند و با استقبال مردم رو به رو شد، ولی در کوتاه مدت تناقض­های درونی آن آشکار گردید. شیوع فساد اداری، ظلم و استبداد، نقض قوانین و سوء استفاده از آموزه­های دینی و در آخر بی­اعتنایی به ایستارها و هنجارهای بین المللی، طالبان را با بحران رو به رو کرد و در نهایت زمینه ­های از جاکندگی آن را فراهم ساخت (هاریسون^[۲۱۴]،۱۳۷۹: ۴۴). پیوند طالبان با بنیادگرایان جهان عرب و به ویژه موضع حمایتی آنان نسبت به بن لادن، رهبر القاعده، که پس از حادثه یازده سپتامبر ۲۰۰۱ به عنوان دشمن اصلی غرب و آمریکا مطرح شده بود، این گروه را وارد منازعه و رویارویی مستقیم و آشکار با دنیای غرب و آمریکا ساخت. در نتیجه­ این رویارویی، جهان شاهد حمله نظامی آمریکا و ائتلاف جهانی علیه تروریسم به افغانستان بود که به سقوط حاکمیت بنیادگرایانه طالبان در افغانستان منتهی گردید.
بنابراین جا دارد برای فهم بهتر چگونگی شکل گیری طالبان و تمایز آنها از گروه های اسلام­گرای دیگر در افغانستان به شکل خلاصه به زمینه ­های فکری طالبان بپردازیم. از طرف دیگر، ارتباط طالبان با القاعده این جنبش را به عنوان مسأله­ای جهانی مطرح ساخت. بنابراین در ادامه به شکل کوتاه به معرفی گروه القاعده و اهمیت ارتباط بین این گروه و جنبش طالبان خواهیم پرداخت.
۱ـ پیشینه و بستر فکری طالبان:
جنبش طالبان از علما و طلاب مدارس دینی افغانی تشکیل شده است که عمدتاً در پاکستان تحصیل کرده اند. تعداد این محصلان علوم دینی که در سه دهه­ اخیر در داخل شهرهای پاکستان و اردوگاه های متعلق به مهاجران در دو ایالت « بلوچستان» و «سرحد» مشغول فراگیری علوم قرآنی و حدیث بوده ­اند به هزاران نفر می رسد. پس از کودتای کمونیستی سال ۱۹۷۹ در افغانستان و اشغال این کشور به وسیله­ ارتش اتحاد شوروی سابق در زمستان سال ۱۹۸۰، صدها هزار شهروند افغانی از شهرها و روستاهای­شان به جانب پاکستان مهاجرت کردند. این مهاجران اکثراً در داخل اردوگاه­هایی که از طرف دولت پاکستان و سازمان ملل با حمایت­های وسیع مالی کشورهای غربی و عربی تأسیس شده بود اسکان داده شدند. نسل جدید این مهاجران که در اردوگاه­ها یا شهرهای پاکستان نشو و نما یافته بود، به راحتی جذب مدارس دینی موجود در این کشور شده و در آنجا به فراگیری علوم دینی پرداختند. گرایش نسل جدید خانواده­های مهاجران به مدارس علوم دینی دلایل ایدئولوژیک و اجتماعی متعددی داشت. مدارس و دانشگاه­ های دولتی افغانستان به دلیل گرایش­های فکری، خاطره­ی ناخوشایندی در میان شهروندان این کشور از خود به یادگار گذاشته بود، به ویژه بعد از تسلط چپ کمونیستی بر افغانستان، مدارس دولتی، نمادی از اندیشه های چپی و ضددینی شناخته می­شد. از طرف دیگر، در صف مجاهدان و مبارزان، حضور گسترده و بسیار فعال علما و طلاب جوان که در دفاع از دین و وطن و استقلال کشور، دوشادوش سایر مردم به جهاد اشتغال داشتند جلب توجه می نمود. اینان، علما و طلاب انقلابی بودند که اکثراً نقش پیشاهنگی قیام و مبارزه را نیز داشتند( اکرم عارفی،۱۳۷۸: ۱۹۵).
از یک سو، حاکمیت فضای ایدئولوژیکی بر ملت، به ویژه بر مجاهدین، و پیشاهنگ شدن روحانیت در هدایت نهضت، نقش مدارس دینی و تحصیل یافتگان آن را در سطح جامعه به شدت افزایش داده و از طرف دیگر، هجوم گسترده­ی مهاجرین به پاکستان، محدودیت­های فراوانی را در زمینه­ مدارس جدید داخل اردوگاه­ها ایجاد نمود، به طوری که امکانات محدود این مدارس جدید توان پوشش دادن کل نوجوانان و جوانان مهاجر را دارا نبود. در حالی که مدارس دینی با کمترین امکانات خویش می توانست بیش از ظرفیت واقعی خود طلبه و دانش آموز دینی جذب نماید(فرگوسن^[۲۱۵]،۲۰۱۰: ۱۶).
مکتب دیوبندی در پاکستان کنونی نماینده­ی « دین رسمی» به شمار می آید و در میان مسلمانان اهل سنت دارای اکثریت است. شمار طرفداران دیوبندی در این کشور همواره در حال افزایش بوده است. به ویژه در دو دهه­ اخیر، رشد دیوبندیها به دلیل رشد بنیادگرایی اسلامی در منطقه و سرمایه ­گذاری های وسیع عربستان و همچنین حمایت­های دولت ضیاءالحق و جناح او از آنها سرعت بیشتری یافت. عمده­ترین گروه ­های وابسته به مکتب دیوبندی در پاکستان عبارت اند از: «جمعیت العلمای اسلام»، «سپاه صحابه» و «جمعیت اهل حدیث». این سه جناح، متعلق به مکتب دیوبندی و دارای عقاید مشابه و شعارهای یکسان و حامیان خارجی واحدی هستند. این احزاب تندرو اسلامی پاکستان تحت تاثیر انگیزه­ های دینی و نژادی (پشتون­گرایی) به کمک مهاجران افغانی شتافته و مدارس و مراکز آموزشی متعددی برای فرزندان آنها تاسیس نمودند یا اینکه آنها را در مدارس وابسته به خود، در شهرهای مختلف پاکستان جذب کردند. دهها مدرسه که به وسیله­ جمعیت العلمای اسلام پایه­گذاری شده بود جوانان افغان را به خود جذب کرد. افغان­ها نیز از این مدارس که مجانی بود و در آن قرآن و مسایل دینی تدریس می­شد استقبال کردند. بنابراین، اولین آموزه­های فکری طالبان در این مدارس شکل گرفت و طالبان نیز بسیار تحت تاثیر مواد آموزشی آنها قرار گرفتند.
ارتباط طلاب علوم دینی افغانستان، با مدارس دیوبندی در شبه قاره­ی هند سابقه تاریخی دارد. قبل از تجزیه­ی هند و به وجود آمدن کشوری به نام پاکستان در سال ۱۹۴۷، اکثر طلاب اهل سنت افغانستان برای ادامه­ تحصیل به مدارس دیوبندیه در هند می­رفتند. پس از به وجود آمدن کشور پاکستان، بیشترین طلاب اهل سنت افغانستان مسیر خود را از هند به ایالت سرحد شمال غربی پاکستان تغییر دادند. ایالت های جنوبی و شرقی افغانستان عمدتاً با مدارس ایالت سرحد پاکستان ارتباط برقرار کردند، در حالی که ولایات جنوب غربی و غربی این کشور با مدارس ایالت بلوچستان پاکستان ارتباط برقرار نمودند (اکرم عارفی،۱۳۸۲: ۸۸-۸۵) (شهرانی،۲۰۰۸: ۱۶۲-۱۵۹).
نفوذ فرهنگی مدارس پاکستان در افغانستان از این زمان به بعد کاملاً محسوس است. آثار علمای بزرگ دیوبندی از عربی و اردو به پشتو ترجمه شد و در افغانستان به چاپ رسید. عزیز الرحمان سیفی از مترجمان معروف آثار سلیمان ندوی و شبلی نعمانی، نقش مهمی در این امر داشته و ترجمه­های او در دهه­ ۱۹۶۰ و۱۹۷۰ به وسیله­ پشتو تولنه در کابل انتشار یافت.
رگه ­های تفکر دیوبندی از این زمان به تدریج وارد افغانستان شد، اما بیگانگی آن با دین رسمی افغانستان مانع از مقبولیت آن در سطح وسیع گشت. در واقع بعد از تجزیه­ی هند در سال ۱۹۴۷، بسیاری از طلاب افغانی به مدارسی که در نزدیک آنها در ایالت سرحد شمال غربی ایجاد شده بود رفتند. آنها عمدتاً پشتون و بعضاً نورستانی و بدخشانی بودند. برخی از آنان به ایدئولوژی اهل حدیث روی آوردند و پس از بازگشت به افغانستان، با تصوف و دین حنفی مبارزه کردند؛ مثلاً زیارتگاه­های محلی را تخریب کردند. حنفی­ها معمولاً آنها را وهابی می­نامیدند، اما آنها خود را سلفی می­خواندند. ارتباط فکری بین طلاب و علمای افغانستان از یک طرف و مدارس تحت نفوذ مکتب دیوبندی در پاکستان از طرف دیگر، در طول دهه­های گذشته کم و بیش برقرار بوده است. این ارتباط، تا قبل از دوران جهاد افغانستان، حالت طبیعی و آرامی داشت، اما پس از آغاز جهاد، ناگهان دگرگون شد و روند شتاب آلودی به خود گرفت. شتاب این روند زمانی محسوس شد که پاکستان و عربستان تصمیم گرفتند به جای حمایت از احزاب میانه رو اسلامی در افغانستان، از احزاب تندرو اسلامی حمایت کنند. پس از همین مسأله بود که جمعیت العلمای اسلام و اهل حدیث با پشتوانه­ی مالی و سیاسی قوی طرح­های بنیادی و دراز مدتی را برای مهاجرین و مجاهدین افغانی به دست گرفت و با حوصله­ی تمام، برای اجرای کامل آن وارد عمل شدند. « اهل حدیث» با حمایت­های مالی و فکری موسسات خیریه عربستان، علاوه بر توسعۀ برنامه ­های فرهنگی و آموزشی خود در داخل پاکستان و در ولایت­های شرقی افغانستان نیز وارد فعالیت شدند. هواداران افغانی اهل حدیث در ولایت­های کتر و بدخشان و مناطق نورستان شمالی، «امارت­هایی» به سبک دولت وهابی عربستان تاسیس نمودند( رشید، ۱۳۷۹: ۱۵۴) (فرگوسن،۲۰۱۰: ۳۸).
مولوی افضل که ابتدا در دیوبند و سپس در اکوره (ایالت سرحد پاکستان) تحصیل کرده بود، پس از بازگشت به منطقه­ اصلی خود، بارگ متل، دولت اسلامی افغانستان را تاسیس کرده و قبیله­ی کاتی را به وهابیت سوق داد. یکی از شاگردان مولوی افضل به نام مولوی شَریقی امارت وهابی خود را در اطراف ارگو در استان بدخشان ایجاد کرد و در کتر مولوی جمیل الرحمن، تحصیل­کرده­ی مدرسه­ی ثلثین پیشاور، دولت وهابی را در دره پیچ بنیاد نهاد. این افراد همزمان با فعالیت­های نظامی و سیاسی به فعالیت­های فرهنگی و تبلیغی نیز اشتغال داشتند، اما رقابت­های سیاسی با دیگر فرماندهان محلی که وابسته به احزاب دیگر مجاهدین بودند مجال زیادی به این مولوی ها نداد و سرانجام این دونفر به قتل رسیدند(همان،۱۶۲) (اکرم عارفی،۱۳۸۲: ۱۰۱).
جمعیت العلمای اسلام شاخه­ فضل­الرحمن نیز در طول دوره­ جهاد و دهه­ پس از آن، تلاش­ های گسترده­ای را در ایالت بلوچستان و سرحد برای جذب نسل جوان مهاجران انجام دادند. جمعیت العلمای اسلام در طول سال­های جهاد، رابطه­ نزدیکی با مجاهدان به ویژه «حرکت انقلاب اسلامی» مولوی محمد بنی محمدی و قوم درانی در ولایات قندهار و هایلمند داشته است. این حزب از لحاظ فکری، شاخه­ «جمعیت طلاب حرکت انقلاب اسلامی» را که در بلوچستان مرکزیت داشت، تغذیه کرد. طلاب وابسته به حرکت انقلاب اسلامی و متأثر از تفکر دیوبندی در سختگیری بر حفظ ظواهر اسلامی و مخالفت با وسایل صوتی در جبهه­های مجاهدین در دوران جهاد شهرت داشته و با هر نوع تمایلات غیرشرعی شدیداً مقابله می­کرد. رفتار خشونت آمیز و سخت گیرانه­ی طالبان و حرکت انقلاب اسلامی در برخی مناطق افغانستان در زمان جهاد زبانزد همگان بود. اما آن چه سرانجام از طالبان و حامی پاکستانی آنان، جمعیت العلما چهره­ای قهرمان و ناجی به تصویر کشید تحولاتی بود که پس از سال ۱۹۹۲ در صحنه­ی نظامی ـ سیاسی افغانستان نمایان گشت. در این تحولات، جمعیت العلما از لحاظ فکری و ایدئولوژیک و حتی عملی نقش کلیدی در بسیج طالبان به عهده داشته است (گال^[۲۱۶]،۲۰۱۲: ۱۴).
مشترکات فرهنگی، قومی، زبانی و قبیله­ای سبب جذب جوانان افغانی در مدارس جمعیت العلمای اسلام و در نتیجه، عامل گرایش ناخودآگاه آنان به آموزه های دیوبندی جمعیت العلمای اسلام نیز شد. طالبان که بینش وسیعی نداشتند و از روستاها مستقیم به مدارس جمعیت العلمای اسلام پیوسته­ بودند و یکباره به مریدان چشم و گوش بسته دیوبندی­ها تبدیل شدند. به همین دلیل، تعبیر سختگیرانه­ی طالبان از اسلام و تعصب دیوانه­وار آنها در برابر زنان ( که با رسوم قوم پشتون نیز هماهنگی دارد) از آن جا ناشی شده است(فرگوسن،۲۰۱۰: ۵۳).
۲ـ گروه القاعده
القاعده گروهی جهادی است که به دنبال جذب نیروهای مختلف از ملیت های متفاوت است. علت تمایل القاعده به عضوگیری در ملیت­های مختلف میل به نفوذ بیشتر در این کشورها و تلاش برای یارگیری بیشتر است. جهت­گیری گروه القاعده مبارزه­ی نظامی در راه اسلام است. این گروه هم در افغانستان و هم در پاکستان برای تربیت نیروهای جهادی اردوگاه­های نظامی دارد. رهبر اصلی و معنوی این گروه بن لادن است. بن لادن که برای توسعه فعالیت­های القاعده از هیچ تلاش فروگذار نبود؛ حتی برای یارگیری و به دست آوردن متحدان بیشتر، به باجناق خود دستور داد به فلیپین برود و با ازدواج با زنی فیلیپینی شاخه­ای از القاعده را در این کشور راه بیاندازد و با گروه ­های اسلامی که رویکرد مشابه دارند ارتباط برقرار کنند(آنتون،۲۰۰۸: ۱۶۵-۱۵۹).
اسامه بن لادن به عنوان رهبر قاعده الانصار با بهره گرفتن از امکانات مادی خود موفق شد تا در صف طالبان جایی برای خود باز کند. او بعدها با ایمن الظواهری، معاون جماعه الجهاد مصر، در ایجاد تشکّلی مشترک با عنوان «قاعده الجهاد» به توافق رسید. اسامه بن لادن رهبر قاعده العرب و ایمن الظواهری به عنوان معاون آن اعلام گردید. از اسامه نقل شده که می­گفت« من از جوانان مسلمان در سراسر جهان دعوت کرده­ام تا به افغانستان بیایند و مدتی در این سرزمین زندگی کنند. با زندگی در این کشور انسان خود را به فطرت خود نزدیک­تر احساس می­ کند».
این سخنان بن لادن بیان­گر نقش محوری افغانستان در شکل­ گیری و توسعه شبکه قاعده الجهاد در سراسر جهان اسلام است. بنابراین، افغانستان جایی بود برای تربیت، آموزش و پختگی اعضای سازمان و سپس اعزام آنها به کشورهای محل انجام ماموریت خود. یکی از اعضای القاعده مدعی بود که در اوایل سال ۲۰۰۱ رهبری القاعده دستور داد تا فهرستی از همه افرادی که آمادگی انجام عملیات انتحاری را دارند تهیه شود. در آن زمان، تنها از قندهار، کابل و شرق افغانستان ۱۲۲ نفر برای انجام عملیات انتحاری ثبت نام کرده بودند. (مژده،۱۳۸۲: ۷۴) (محمودیان،۱۳۹۰: ۷۸)
افغان ـ عرب­ها و القاعده سهمی موثر در سیاست­های ضد غربی طالبان داشتند. طالبان با خراب کردن مجسمه بودا در بامیان، که با اعتراض گسترده­ی افکار عمومی جهانی و سازمان ملل و بی اعتنایی طالبان رو به رو شد، مورد حمایت عرب­ها جایزه قرار گرفتند. به گونه ­ای که پس از انهدام مجسمه بودا تعداد داوطلبان عرب که برای مبارزه با مخالفان طالبان به صف آنان پیوستند افزایش یافت(رشید،۱۳۷۹: ۱۷۳).
تأثیر و نفوذ بن لادن کم­کم در درون طالبان از چنان عمقی برخوردار شد که موجب انشقاق در صف این جماعت گردید. اسامه با صراحت کسانی را که خواهان اخراج وی از افغانستان بودند دشمن جهاد معرفی کرد و گفت: « دو مرجع با جهاد ما مخالف­اند: یکی آمریکا و دیگری وزارت خارجه­ی طالبان». سرپرست وزارت خارجه­ی طالبان، وکیل احمد متوکل، از طیف کم و بیش معتدل و میانه­رو بود. او خواستار اخراج بن لادن برای کاستن از فشارهای بین المللی بر طالبان بود. هر چند حمایت جدی ملاعمر از بن لادن را برخی از منظر ارتباط خانوادگی تحلیل می کنند (چهارمین همسر بن لادن خواهر ملاعمر بود)، به نظر می رسد این پشتیبانی جایگاهی استراتژیک در سیاست رسمی طالبان دارد. زمانی که سفیر وقت عربستان در کابل از ملا حسن آخوند با لحن تند خواست که بن­لادن را یا اعدام کنند یا اخراج یا به آمریکا تحویل دهند، در جواب چنین می شنود: «ما به شما به این دلیل احترام می گذاریم که قبله­ی ما در سرزمین مقدس عربستان قرار دارد و گرنه غیرت و مردانگی شما از قبل معلوم است». این سخن مقام طالبان که توهین آشکار به سفیر سعودی بود موجب شد که پس از این تاریخ روابط دیپلماتیک دو کشور به سطح کاردار کاهش یابد. (مژده،۱۳۸۲: ۱۵۷-۱۵۴)( بریزار^[۲۱۷]،۱۳۸۲: ۶۵-۶۳).
۲ـ۳ـ۱ـ واکنش به حاشیه­ای سازی دین:
طالبان مدرنیته و همه مظاهر آن را دشمن اصلی خود و عامل اصلی حاشیه­ای کردن دین می دانستند و چون طالبان از مناطق روستایی افغانستان برخاسته بودند و میان مردم روستا بدبینی نسبت به شهر وجود داشت، بسیاری از آنها معتقد بودند که نظام شهری موجب رشد بی­دینی شده است. کودتای کمونیستی به این تفکر قوت بخشید. آنها تنها راه جلوگیری از انحطاط جامعه را مبارزه با مظاهر اصلی مدرنیته و تغییر آن در مسیر دینی به سبک دوران پیامبر اسلام می دانستند(کروز،۲۰۰۸: ۳۲).
طالبان به تحصیل­کردگان مدارس غیردینی با سوءظن می­نگریستند. در روستاهای دورافتاده اثری از مدارس دخترانه نبود. آنها با همین ذهنیت به شهر آمدند و در میان آنان، کسانی که دید روشن­تر داشتند نیز تحت تاثیر اکثریت قرار گرفتند. بنابراین، اکثریتی که نمی­توانستند جذب محیط شهر گردند و ارزش­های نظام شهری را بپذیرند سعی کردند که شهر را به روستا مبدل سازند.
طالبان سعی داشتند تا مدارس دینی را یکسره جانشین مدارس جدید کنند؛ به عنوان مثال، در کابل مدرسه­ی زرغونه که قبلاً مدرسه­ای دخترانه بود، به مدرسه­ای پسرانه برای حفظ قرآن تبدیل شد. همچنین درس­های مدارس طوری تنظیم شد که بخش اعظم ساعات درسی در طول هفته به دروس دینی اختصاص یابد و زمانی که متقی وزیر آموزش و پرورش شد، طرح اجباری شدن یونیفورم که در آن به سر کردن دستار کاملاً ضروری و از واجبات بود، نه تنها در مورد شاگردان مدارس دولتی، بلکه در مورد شاگردان مدارس خصوصی نیز ابلاغ شد. (مژده،۱۳۸۲: ۱۱۲) (نجومی^[۲۱۸]،۲۰۰۸: ۱۰۵-۱۰۲) توجه به مدارس دینی یا دینی ساختن مدارس، غیر از مبارزه با حاشیه­ای شدن دین، یک هدف عمده را ­دنبال می­کرد و آن تربیت طالبان برای جنگ بود.
طالبان احیای خلافت اسلامی را لازمه­ی اسلامی­شدن جامعه می­دانست. آنها برای شباهت حکومت خود به خلافت صدر اسلام، ملاعمر را «امیرالمؤمنین» معرفی نمودند و اعلام کردند انتخاب ملاعمر بر اساس دیدگاه و نظر «اهل حل و عقد» انجام شده است. آنها به مشارکت مردم در امور جامعه و تعیین سرنوشت خود اعتقادی نداشتند و انتخابات و همه­پرسی را شیوه­ای تقلیدی و غیر اسلامی می­دانستند و با مقدس خواندن افکار و اعمال خود، در پیشبرد اهدافشان تلاش می­کردند(رزهاک^[۲۱۹]،۲۰۰۸: ۱۹۳).
طالبان همچنین حضور احزاب سیاسی در جامعه را برنمی­تابیدند و آن را امری غربی و تقلیدی و مخالف اسلام می­شمردند. دستیار ملاعمر در این باره می گوید: « شریعت احزاب سیاسی را مجاز نمی­داند. به همین دلیل است که ما هیچ حقوقی به مقامات یا سربازان نمی­دهیم. بلکه تنها به آنها ، غذا، لباس، کفش و اسلحه می­دهیم. ما می­خواهیم همان­گونه زندگی کنیم که پیامبر اسلام ۱۴۰۰ سال پیش زندگی می­کرد و جهاد حق ماست. ما می­خواهیم دوران پیامبر را دوباره به وجود آوریم» ( رشید،۱۳۸۱: ۱۰۰). تطبیق و اجرای شریعت مهمترین هدف امارت اسلامی است و در این مسیر، طالبان اجرای حدود، قصاص و امر به معروف و نهی از منکر را به گونه ­ای خشونت­آمیز و بدون در نظر داشتن مصالح جمعی به اجرا می­گذاشت. برگزاری نماز جماعت اجباری، واداشتن مردم به حضور در نمازهای جماعت، گذاشتن ریش، برچیدن آلات موسیقی و مبارزه با سینما، ویدیو و برنامه ­های تلوزیونی از مهمترین محورهای تلاش برای جلوگیری از حاشیه سازی دین، بین طالبان بود.(همان،۱۹۶)
تنها چند هفته بعد از سقوط کابل به دست طالبان عملکرد آنها در مورد تحصیل و کار زنان شدیداً مورد انتقاد جامعه­ جهانی قرار گرفت. ملا محمد غوث وزیر امور خارجه­ی طالبان در دیدار با هیأتی از سازمان ملل متحد مشکل طالبان در این رابطه را به سادگی بیان کرد:« ما به افراد نظامی خویش تعهداتی داریم که از آن جمله ممانعت از کار و تحصیل زنان است. اگر ما این تعهد را نقض کنیم، نظامیان، خطوط جبهه را رها خواهند کرد و به روستاهای خود بازخواهند گشت. بنابراین، تا زمانی که مخالفان در برابر ما قرار دارند و برای جنگ با آنان، به جنگجویان روستاها و قبایل نیاز هست، ما به ادامه­ این سیاست مجبور ایم. تغییر این سیاست زمانی ممکن است که جنگ به پایان برسد.» با اینکه طالبان این سیاست در مورد زنان را خط مشی موقتی خود نشان می­دادند، تا پایان حکومت خویش از آن دست برنداشتند. آنها حاضر نبودند برای تعلیم و تربیت در مدارس پسرانه پول خرج کنند، چه رسد به مدارس دخترانه. با اخراج معلمان زن، که اکثریت معلمان کشور را تشکیل می­دادند، در حقیقت نظام تدریس مدرن فلج شد (کول^[۲۲۰]،۲۰۰۸: ۱۲۶-۱۲۰).
در واقع، طالبان با درک و تفسیر خاصی که از دین داشتند، خود را موظف به احیای دین و مخالفت با عواملی می دانستند که آن را به حاشیه برده­اند. بیشتر اقدام های طالبان در این زمینه ظاهری و بدون توجه به زیرساخت­های موجود در جامعه­ افغانستان بود. نکته­ی دیگر آن که اصلاحات طالبان برای جامعه افغانستان جدید و غیرمنتظره نبوده است؛ چرا که اجتماع روستایی در افغانستان به همین سبک زندگی می­ کند. امّا این اقدامات برای جامعه­ شهری، به ویژه طبقه­ی متوسط و تحصیل­کرده­ی افغانستان سخت و باورنکردنی بود.
۲ـ۳ـ۲ـ گزینش گری:
از ابتدای شروع حکومت طالبان نخبگان آن با ماموریتی متضاد و متناقض همراه بوده ­اند: این که از یک طرف مبانی یک دولت مدرن را پیاده نمایند تا وجهه­ای بین المللی کسب کنند و به شکل همزمان این دولت تحت حاکمیت رهبری مؤمن و قوانین اسلامی باشد. این جنبه و ویژگی متضاد در تمام عرصه ­های این حکومت جلوه­گری می­ کند. طالبان تلویزیون را محدود، اما رادیو را تقویت می­کرد، روزنامه را از بین می­برد و فقط در جهت منافع خویش از آن استفاده می کرد. از یک طرف خود را حکومتی اسلامی معرفی می­کرد و از طرف دیگر به دنبال کسب یک صندلی به شکل رسمی در سازمان ملل و همچنین داشتن سفارت در واشنگتن بود. از یک طرف شش مرد را به عنوان شورا ( مدل شورایی که بعد از مرگ پیامبر سرنوشت خلافت را تعیین می­کردند) برای اداره­ی امور تعیین می­کرد، از طرف دیگر یک هیأتی بیست و سه نفره اما با رهبری یک روحانی برای هر وزارتخانه تعیین می­کرد. (میلتون،۲۰۰۵: ۱۰۴-۹۳).
علاوه بر تناقض یاد شده، شکل استفاده­ی طالبان از تکنولوژی مدرن کاملاً گزینشی و ابزاری است و رهبران طالبان از این تکنیک­ برای حفظ قدرت خود استفاده می­کردند؛ برای مثال، طالبان برای اداره امور و پیشبرد اهدافش به شکل منظم از سازمان­های مدرن، مانند وزارتخانه­ها، استفاده می­کرد یا برای تبلیغ­های فرهنگی خود از رادیو بهره می­گرفت که در ادامه بیشتر به آن می پردازیم. همچنین، این گروه برای قدرت­نمایی­های عمومی مسلسل­هایی را بر روی تویوتا تعبیه می­کردند و در شهرها گشت می­زدند. طالبان با تبدیل خیابان­ها و استادیوم­های ورزشی به سیرک­هایی برای نمایش تنبیه بدعت­گذاران و بی دین ها( یعنی قطع عضو کردن آنها و یا سنگسار نمودنشان) تسلط خود بر بدن پیروان را نشان می دادند (کروز^[۲۲۱]،۲۰۰۸: ۱۸).
نبود بینش و درک سیاسی طالبان مشکل عام و فراگیری بود که از رأس هرم تشکیلات تا قاعده را در بر می­گرفت. رهبران طالبان بارها به این نکته اشاره می­کردند که برای آنان آشنایی با مسائل جهانی و بین المللی اهمیت چندانی ندارد. بر این اساس، طبیعتاً وسایل ارتباط جمعی به عنوان ابزارهای ارتقای بینش سیاسی جامعه در این تفکر اهمیت و ضرورتی نداشت. یکی از کارگزاران وزارت خارجه­ی طالبان گزارش تعجب آوری را ارائه می­ کند. او می­گوید به دیدار ملا حسن آخوند، معاون صدراعظم، رفتم و او را برآشفته دیدم. علت آشفتگی او استفاده از برگه­های روزنامه های «هواد» و «انیس» (تنها روزنامه های دولتی که در سال های جنگ داخلی به چاپ می­رسید) برای پختن کیک بود. وی گفت بعد از عید به قندهار می­رود و با ملاعمر درباره ممنوعیت چاپ روزنامه ها گفتگو خواهد کرد. وی هم چنین گفت که من در زندگی حتی یک مقاله از روزنامه­ای را نخوانده­ام و به جای این که وقت خود را برای این کار ضایع کنم چند صفحه از قرآن مجید را می خوانم(مژده، ۱۳۸۲: ۵۰). با این حال، اگر رسانه ­ها می­توانستند در جهت اهدافشان به آنان کمک کنند، با برخوردی گزینشی از آن استفاده می­کردند و این یکی از مصادیق عینی برخورد گزینشی طالبان با مدرنیته است.

۳-۱۱- مقایسه توالی نوکلئوتیدی نژادهای PVYبا توالی مشابه در سایر جدایه های موجود در بانک ژن ۳۸
فصل چهارم: ۴۲
۴۳
۴۴
۴۶
۴۷
۵۲
۵۲
۵۴
فصل پنجم ۵۵
۵۸
۵۹
فهرست منابع و ماخذ ۶۱
منابع انگلیسی: ۶۴
فهرست جداول
جدول شماره­ ۳-۱- مواد لازم در مخلوط واکنش ترانویسی معکوس (RT)……………………………………….44
جدول ۳-۲- توالی و موقعیت آغازگرهای مورد استفاده در این تحقیق…………………………………………………………۴۵
جدول شماره­ ۳-۳- مواد لازم در واکنش PCR…………………………………………………………………………….46
جدول شماره­ ۳-۴- چرخه­­ی دمایی آزمون واکنش زنجیره ای پلیمراز………………………………………………۴۷
جدول ۳-۵- مواد لازم و مقدار هر یک از آنها برای تهیه محلول پایه PCR………………………………………………….47

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول۳-۶ جدابه­های ویروس وای سیب­زمینی که CP آنها مقایسه شده است………………………………………………۴۹
جدول ۴-۱- فراوانی ویروس Y سیب زمینی در کل نمونه­ها به تفکیک منطقه نمونه برداری…………………………..۵۵
فهرست اشکال
شکل ۲-۱- الف- ساختار فیزیکی (رشته­ای خمش­پذیر) (بی­نام، ۲۰۰۹). ب- تصویر شماتیک از اجزاء ژنوم PVY………………………………………………………………………………………………………………………………………….26
شکل۳-۱- علائم ویروس Y سیب زمینی برروی سیب زمینی( الف-نکروز رگبرگ، ب-روشنی رگبرگ)……………………………………………………………………………………………………………………………………..۳۸
شکل ۳-۳- مرحله کاشت گیاهان گلخانه­ای……………………………………………………………………………………۴۳
شکل ۴-۱- موزاییک و زردی ایجاد شده توسط ویروس Y سیب زمینی……………………………………………..۵۳
شکل ۴-۲- علائم موزائیک در اثر PVY بر روی برگ سیب زمینی…………………………………………………….۵۳
شکل ۴-۳- علائم ایجاد رگبرگ روشنی ونکروتیک بوسیله ویروس Y سیب زمینی بر روی سیب زمینی..۵۴
شکل ۴-۴ نتایج تست سرولوژیک نمونه های آلوده به pvy درسطح مناطق مختلف استان…………………..۵۵
شکل ۴-۵- نکروز و موزائیک برروی گیاه توتون رقم سامسون بوسیله تلقیح PVY……………………………..56
شکل ۴-۶- ایجاد موزائیک و بوسیله ویروس Y سیب زمینی…………………………………………………………….۵۷
شکل ۴-۷- ایجاد نکروز رگبرگ بوسیله PVY ……………………………………………………………………………….57
شکل ۴-۸- نتایج آزمون PCR در ژل آگارز ۱% با بافر TBE. سمت چپ: مارکر DNA. چاهک آلوده به PVY. قطعه ای به اندازه ۹۹۰ نوکلئوتید تکثیر شده است…………………………………………………………………..۵۸
شکل۴-۹- دندروگرام (درخت­واره) حاصل از گروهبندی ایزوله­های توالی­یابی شده در این آزمایش به همراه ایزوله­ها و استرین­های ایرانی موجود در بانک ژن که به روش Parsimony Maximum-در نرم افزار MEGA5 به دست آمده است……………………………………………………………………………………………….۵۹
شکل۴-۱۰- دندروگرام (درخت­واره) حاصل از گروهبندی ایزوله­های توالی­یابی شده در این آزمایش به همراه ایزوله­ها و استرین­های ایرانی و جهان موجود در بانک ژن که به روش Parsimony Maximum-در نرم افزار MEGA5 به دست آمده است……………………………………………………………………………………..۶۰
شکل ۴-۱۱- جدول بیشترین درصد تشابه جدایه­های مورد بررسی با نژادهای اصلی PVY در دنیا…………۶۳
چکیدهیکی از عوامل محدود کننده کشت سیب زمینی در استان گلستان، بیماریهای گیاهی میباشند که مهمترین آن ویروسها می باشند و در بین آنها، ویروس PVY) Potato virus Y )از مخربترین آنها میباشد. این ویروس بسیاری از گونه های خانواده سولاناسه به علاوه بیش از ۶۰ گونه گیاهی دیگر را آلوده می کند. علائم این ویروس برحسب استرین و رقم سیب زمینی کاملاً متفاوت است. به طور کلی PVY دارای سه نژادPVYN, PVYC, PVYO در ایران گزارش شد. به منظور تعیین استرینهای این ویروس در سال زراعس ۱۳۹۱ تعداد ۱۷۰ نمونه از ۸۰ مزرعه سیب زمینی استان گلستان (گالیکش، مینودشت، آزادشهر، رامیان، دلند، قرق، فاضل آباد، علی آباد، گرگان و کردکوی) گرفته شد. نمونه ها با روش سرولوژیک الیزای غیرمستقیم با آنتی سرم PVY تست شدند، و نمونه هایی که در این تست مثبت بودند روی گیاه محک مایه زنی گردید و قسمتی از این نمونه های مثبت، با کیت Capture mRNA، به دام اندازی RNA ویروس صورت گرفت. RNA به دام افتاده در واکنش رونویسی معکوس تبدیل به cDNA گردبد.، جهت تکثیر cDNAی تولید شده، واکنش PCR انجام شد. محصول نهایی PCR، به منظور تعیین ترادف به شرکت ماکروژن کره جنوبی ارسال و تعیین ترادف گردید این ترادفها با ترادف سایر جدایه های PVY موجود در بانک ژن توسط برنامه Clustal X همردیف سازی و مقایسه شد و مشابهت نوکلئوتیدی و آمینو اسیدی بین آنها در برنامه MegAlign محاسبه شد. درخت فیلوژنتیکی حاصل از همردیف سازی ترادفها توسط برنامه MEGA5 به روش Neighbor-joining با متد Kimura-2 بدست آمد و به وسیله نرم افزار Treeview ارزیابی شد. نتایج این تحقیق نشان داد که از بین ۱۷۰ نمونه، تعداد نمونه آلوده به ویروس بودند که سه نژاد PVYN, , PVYO ،PVYWilga برای اولین بار در این استان روی میزبان مذکور گزارش می شود. همچنین آنالیزهای فیلوژنتیک ناحیه CP جدایه های مورد بررسی در این تحقیق نشان داد که نژاد PVYN با ۰۳/۶۴ درصد پراکنش به عنوان نژاد غالب در مزارع سیب زمینی استان گلستان شیوع داشته اما نژاد PVYC در این استان مشاهده نشد. همچنین نتایج نشان داد که منطقه کردکوی با ۵۴.۸ درصد فراوانی آلودگی بیشترین میزان آلودگی را به PVY در بین مناطق دیگر در سال زراعی ۹۱ نشان داد. نتایج مقایسه ترادف ناحیه ژن پروتئین پوششی نشان داد که جدایه های گرگان و آزادشهر شباهت بیشتری (۹۹تا۹۷درصد) به یکدیگر داشتند اما جدایه مینودشت، گالیکش، کردکوی در زیر گروه علی آباد قرار گرفته اند. جدایه های گزارش شده از کرمان با جدایه های گلستان هم گروه شده اند که بیانگر رابطه نزدیک فیلوژنتیکی بین آنهاست. به دنبال آن بترتیب جدایه های خراسان، اصفهان، اردبیل، ، شیراز (نژاد بوشهر) نزدیک تر بوده اند. جدایه های زنجان و اردبیل در گروه جداگانه ای قرار گرفته اند که دارای شباهت بیشتری به جدایه ای از اردبیل ارزیابی شده است. در دندروگرام مربوط به مقایسات جدایه های ایران با سایر کشورهای دنیا نتایج نشان داد که جدایه های گلستان با جدایه های کرمان هم گروه بوده، که شباهت نزد یکی با جدایه های آلمان، کانادا و آمریکا داشته اند. که بیانگر رابطه ژنتیکی بالا(۹۴% شباهت ژنتیکی) می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد که تنوع ژنتیکی بین جدائیه ها که با روش حداکثر درستنمایی۱ در نرم افزار BioEdit نسبت جایگزینی انتقالی به جایگزینی متقاطع۲ به دست آمد برابر ۰۸/۱می باشد. بنابراین می توان گفت جهش های صورت گرفته در ژنوم ویروس مذکور از روند مشخصی پیروی می کند.
فصل اول
مقدمه وکلیات
مقدمه:
ویروس­ها موجوداتی بسیار کوچک و غیر قابل رویت با میکروسکوپهای معمولی (نوری) هستند که تنها در سلول­های زنده تکثیر می یابند. حدود ۵۰ سال قبل، اولین ویروس­ها جدا شده و خصوصیات شیمیایی آنها تعیین گردید. آنها ویروسهای واگیر دار گیاهان بودند. همزمان، بحث­های زیادی در خصوص تعلق این عوامل به دنیای زنده یا غیر زنده مطرح گردید. در خلال ۳۰ سال اخیر، به کمک کاربرد مفاهیم و روش های زیست شناسی مولکولی، کاملا مشخص شده است که ویروس­ها قسمتی از جهان زنده می باشند. در واقع ویروس­ها، انگل­های اجباری بسیار کوچکی هستند که دارای یک تا چند صد ژن می باشند. این ژن­ها مانند ژن­های سلولی می توانند جهش یافته و تکامل یابند ( پوررحیم و همکاران، ۱۳۸۱). خانواده Potyviridae جزو مهمترین گروه ­های ویروسی بیماری­زای گیاهی و یکی از بزرگترین آن­ها است .در میان پوتی ویروس­ها^[۱]، ویروس­وای­سیب­زمینی (PVY)^[2] به عنوان یکی از مخربترین بیمارگرهای توتون، سیب زمینی، گوجه فرنگی و فلفل محسوب می­گردد، ). به طوری که در برخی موارد،با توجه به سویه ویروس،رقم سیب زمینی و شرایط آب و هوایی منطقه،ویروس Y سیب زمینی می تواند بین ۴۰-۷۰ درصد خسارت وارد نماید(Beemster&De Bokx. 1987). براساس عکس العمل گیاهان معرف و قدرت انتقال توسط شته ویروس Y سیب زمینی به سه گروه نژادی (PVYo,PVYn, , PVYc) تقسیم شده است(De bokx & Huttinga, 1981). علاوه بر اختلاف در عکس العمل تعدادی از میزبانهای معرف، شته ها دو سویه PVYo و PVYn را به طریق ناپایا (Nonpersistent) انتقال می دهند، در حالیکه سویه های گروه PVYc با شته منتقل نمی شوند (Beemster & De Bokx, 1987). در سال­های اخیر بیشترین فعالیت های تحقیقاتی در زمینه کنترل بیماری­های ویروسی شامل اصلاح رقم­های ایمن یا مقاوم با روش­های کلاسیک ژنتیکی، کنترل ناقلین با بهره گرفتن از راهبرد­های مختلف، تولید بذور و اندام­های رویشی ازدیادی عاری از ویروس و تولید گیاهان تراژنی است که حامل ژن­های ویروسی هستند و موجب بروز مقاومت در برابر ویروس می­گردند (پوررحیم و همکاران، ۱۳۸۱).). اساس هر انتخاب یا برنامه به­نژادی، وجود تنوع ژنتیکی در بین گیاهان یک گونه در واکنش به یک ویروس خاص است و در مورد بسیاری از ویروس­های گیاهی که اهمیت اقتصادی دارند، می ­تواند مورد استفاده قرار گیرد (جعفرپور، ۱۳۸۲).
۱-۱- سیب­زمینی
۱-۱-۱- تاریخچه سیب­زمینی
سیب زمینی یکی از مهمترین محصولات زراعی جهان میباشد، به طوری که تولید آن د ر سال ۲۰۰۰ حد ود ۳۲۱ میلیون تن غده تر از ۶میلیون هکتار بوده است سیبزمینی یکی از گیاهان مهم در بین محصولات زراعی جهان است. جنبه ی تغذیه ای،اجتماعی و اقتصادی این گیاه مهم طی سال های اخیر این گیاه .(, جالب و قابل توجه بوده است ( ۱۹۸۵) بیش از ۲۰۰ سال است که در ایران کشت می گردد مبدا و منشا سیب زمینی در آمریکای جنوبی و مرکزی است ،ارتفاعات آند ،بولیوی،پرو و شیلی اولین مناطقی بودند که سیب زمینی در آنها کشت میشده است،سیب زمینی برای اولین بار توسط اسپانیائیها به اروپا آورده شد واز طریق اسپانیا و ایرلند به سایر قسمت های آن نیز راه یافت،سیب زمینی برای اولین بار در زمان فتحعلی شاه قاجار از آمریکا وارد ایران شد.امروزه سیب زمینی در تمام کشور های جهان کشت میشود،این گیاه از محصولات غده ای است که نقش مهمی در تغذیه مردم جهان دارد ،غده ی سیب زمینی دارای کربو هیدرات زیادی میباشدو این گیاه چهارمین گیاه زراعی از نظر مقدار تولید بعد از گندم،ذرت و برنج است که در ۱۰۰گرم از غده ی آن حدود ۷۵گرم آب ۲۱ گرم کربوهیدرات حدود ۲ گرم پروتوئین و مقداری هم ویتامین ها و املاح میباشد،در سیب زمینی مقدار زیادی ویتامینهای c،B1،B2وAوجود دارد . ماده ی دیگری که در سیب زمینی وجود دارد سولانین میباشد که سولانین یک ماده ی سمی است ،مقدار ماده ی سمی سولانین نسبت به ارقام مختلف متفاوت بوده که در غده های سبز سیب زمینی مقدار آن بیشتر است،که خوردن ممکن است موجب مسمومیت شود. امروزه در ایران استانهای اردبیل،اصفهان،همدان ،آذربایجان شرقی و خراسان و فارس مهمترین تولید کننده ی سیب زمینی آبی و استانهای مازندران،گیلان گلستان مهمترین از نوع کشت دیم میباشند .
۱-۱-۲- گیاه­شناسی
سیب زمینی با نام علمی(Solanum tuberosum) گیاهی است یکساله از تیره گوجه فرنگی(Solanaceae) که برای استفاده از غده زیرزمینی آن کشت می گردد. جنس Solanum دارای گونه های زیادی بوده ولی تنها گونه tuberosum و تعداد بسیار محدود دیگری هستند که تولید غده می نمایند .قسمت هوایی این گیاه در اثر سرمای زمستان خشکیده و از بین می رود . ولی غده های باقی مانده در خاک می توانند در بهار سال بعد جوانه زده و گیاه جدیدی را تولید نماید. بنابراین سیب زمینی از نظر ساقه های زیرزمینی که در انتهای آنها غده ها تشکیل می شوند، گیاهی است دائمی؛ ولی از نظر ساقه های هوایی و برگ ها یکساله است ،ارتفاع بوته علفی ولی ایستاده سیب زمینی به ۶۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر می رسد و طول دوره رشد آن ۳ الی ۶ ماه می باشد.مشخصه سیب زمینی وجود ساقه خزنده زیرزمینی به طول ۵ تا ۴۵ سانتیمتر است که از گره های پایینی و زیر خاک ساقه های هوایی منشاء می گیرد. این ساقه های خزنده زیرزمینی دارای برگ های کوچک و فلسی شکل است. و چنانچه در معرض نور قرار گیرد به ساقه های هوایی تبدیل می گردد. راس هر ساقه های خزنده زیرزمینی متورم گشته و به غده سیب زمینی تبدیل می گردد. پس هر غده سیب زمینی ساقه ای تغییر شکل یافته است که جوانه های جانبی آن در نقاط فرو رفته ای به نام چشم متمرکز گردیده است.هر چشم سیب زمینی دارای حداقل۲تا۳ جوانه ساقه است که به وسیله فلس هایی احاطه گشته است. جوانه های ساقه با قرار گرفتن در شرایط مساعدی از رطوبت و حرارت رشد نموده و هر جوانه تولید یک ساقه هوایی می نماید. ساقه های هوایی سیب زمینی ضخیم، مستقیم و زاویه دار بوده و تولید شاخه های جانبی زیادی می کند. برگ های سیب زمینی در ابتدا ساده ولی در مراحل رشد بعدی به صورت مرکب بوده که به طور متناوب بر روی ساقه قرار گرفته است کرکدار و دارای تعداد زیادی برگچه با اندازه های مختلف می باشد. بوته ای که از غده سیب زمینی به وجود می آید دارای ریشه ای افشان و نابجاست که ممکن است تا عمق بیش از یک متر در خاک نفوذ کند گل های سفید، قرمز یا ارغوانی سیب زمینی با دمگل های بلند به طور متراکمی در انتهای ساقه و با گل آذین گرزن دیده می شود. تعداد گل در گیاه متفاوت است در بعضی از واریته ها گل ها قبل از عمل لقاح می ریزند، در صورتی که در برخی دیگر عمل لقاح صورت گرفته منجر به تولید میوه و بذر می گردد. .کاسه گل از پنج کاسبرگ بهم جوش خورده با پنج لب تشکیل شده و به رنگ سبز و کرکدار می باشد . جام گل از پنج گلبرگ بهم جوش خورده با پنج لب تشکیل یافته است . پنج پرچم در قاعده بهم جوش خورده وتخمدان را در برمی گیرند . میله پرچمها کوتاه وکیسه های گرده طویل می باشند . دانه های گرده از سوراخی که در انتهای کیسه گرده بوجود می آید آزاد می شوند .تخمدان زیرین سیب زمینی از دو برچه با یک خامه بلند و یک کلاله دو شاخه تشکیل شده است . میوه رسیده یک سته شبیه گوجه فرنگی کوچکی و به رنگ سبز است که بندرت تحت شرایط زراعی تشکیل می شود . سیب زمینی گیاهی آنوتتراپلوئید ولی خود گشن است . بعضی ارقام به دلیل نرعقیمی تولید بذر نمی کنند وگلها در آنها ریزش می یابند غده بندی هورمون لازم برای تحریک و شروع غده بندی در برگ ها و تحت تاثیر روزهای کوتاه تولید می شود. هر چه رقم دیر رس تر باشد نسبت به طول روز حساس تر و غده بندی آن در روزهای بلند تر به تاخیر بیشتری می افتد. غده بندی در کشت پاییزه سیب زمینی و تحت روزهای کوتاه ممکن است قبل از گلدهی آغاز گردد.زمان غده بندی و تقدم و یا تاخیر آن نسبت به گلدهی در کشت بهاره سیب زمینی به حساسیت رقم نسبت به طول روز برای غده بندی و گلدهی بستگی دارد. معمولا گلدهی و غده بندی در ارقام زود رس تحت شرایط کشت بهاره به طور تقریبا همزمان اتفاق می افتد. علاوه بر رقم و طول روز، عوامل دیگری مانند پایینی حرارت، شدت نور بالا و کمبود ازت موجب تحریک پیدایش غدد و زود رسی می شود . عوامل اخیر موجب فراوانی مواد فتوسنتزی برای ذخیره شده و از طریق تحریک تجمع قند در راس ساقه خزنده بر نشکیل غدد تاثیر می گذارد. سازگاری : سیب زمینی گیاهی سرما دوست وحساس به گرما است که رشد خوبی در دمای شبانه روزی حدود ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد دارد . شروع رشد جوانه در دمای ۷تا۹ درجه سانتی گراد به کندی آغاز می شود ،در دمای ۱۸ درجه سانتی گراد در حداکثر است ودر دمای ۶ درجه سانتی گراد متوقف می شود . دمای مناسب خاک برای شروع غده دهی ۱۶ تا ۱۹ درجه سانتی گراد است . با افزایش دمای خاک به بیش از ۲۰ درجه سانتی گراد از سرعت رشد غده کاسته می شود و رشد غده در دمای خاک حدود ۳۰ درجه سانتی گراد یا بیشتر عملاً متوقف میگردد . زیرا مصرف کربوهیدراتها برای تنفس ورشد رویشی بیش از میزان فتوسنتز می باشد .میزان پوسیدگی ساقه و سوختگی داخل غدد در دماهای بالا افزایش می یابد . سیب زمینی به یخبندان نیز حساس است . اندامهای رویشی از دمای ۲- درجه سانتی گراد یا کمترآسیب می بینند . سرمازدگی غدد ممکن است به دلیل کشت دیر هنگام وبا تاخیر در برداشت در نواحی سرد اتفاق افتد سیب زمینی از نظر گل دهی گیاهی روز بلند واز نظر غده بندی گیاهی روز کوتاه بشمار می رود . روزهای کوتاه باعث تولید استولن های کوتاه می گردد ،شدت نور زیاد برای غده دهی زود هنگام مناسب است و موجب افزایش عملکرد ودرصد ماده خشک غده می شود . اما شدت نور خیلی زیاد می تواند موجب تنش رطوبتی ، زودرسی وکاهش عملکرد گردد . سیب زمینی به بافت خاک ،وجود سنگ ریزه و خرده سنگ و کلوخه خاک حساس است . خاکهای سبک تا متوسط ظرفیت آبگیری کمی دارند ،اما بهتر گرم می شوند وبرداشت محصول در آنها آسان تر است . سیب زمینی حساسیت زیادی به pH خاک ندارد و در محدوده pH حدود ۶ تا ۷.۵ بخوبی رشد می کند . سیب زمینی از گیاهان حساس به شوری خاک محسوب می شود در خاکهای شور ، رنگ برگها تیره شده و حاشیه آنها می سوزد سیب زمینی به فراوانی بر درخاک حساس است . سیب زمینی به تنش رطوبتی ،بخصوص از مرحله شروع غده بندی تا شروع زرد شدن برگها حساس است . بیشترین حساسیت به تنش رطوبتی در اواسط دوران رشد غده و حدود ۳تا۶ هفته پس از شروع غده بندی مشاهده میگردد. تولید دیم سیب زمینی در شرایطی که پیش از ۱۰۰میلی متر باران سالیانه با توزیع مناسب وجود داشته باشد انجام میگیرد… دوره رسیدگی در ارقام زود رس به حداقل ۳ ماه و در ارقام دیر رس تا ۶ ماه می رسد. انتخاب گروه رسیدگی مناسب برای هر ناحیه می بایستی با توجه به تاریخ کشت و طول فصل رشد موجود انجام می گیرد.
ارقام سیب زمینی ظاهراً ایرانی که به نام های اسلامبولی، باسمنج، اقلید، پشندی، و… در نقاط مختلف کشور کشت می گردد، از تکثیر غددی به دست آمده است که از نقاط مختلف دنیا به کشور وارد و تحت تاثیر موتاسیون، انتخاب طبیعی و انتخاب فردی دچار تغییرات و ناخالصی گشته است. از این ارقام که تا حدی خلوص دارند میتوان اسلامبولی و باسمنج را نام برد. از مهم ترین ارقام خارجی می توان آلفا و کوزیما را نام برد.
۱-۱-۳- دما :
در دما های بالا میزان تنفس از مقدار فتوسنتز بالاتر می رود، این مسئله باعث کندی جذب نشاسته در رأس استولون می شود. در دما های پائین تر غلظت کربوهیدرات انتقال یافته به رأس استولون افزایش می یابد. بطور کلی بیشترین مقدار محصول هنگامی حاصل می شود که میانگین دمای روزانه °C ۲۱باشد. تحقیقات ونت ۱ در سال ۱۹۵۷ نشان داد که در دمای پائین شب، هورمون های القاء غده دهی در برگ ها تولید می شوند و به رأس استولون انتقال می یابند و نیز در این شرایط تنفس به کندی صورت می گیرد که این خود باعث افزایش ذخیره سازی نشاسته در غده می شود. اگرچه سیب زمینی محصول فصول خنک سال می باشد، ولی این گیاه نسبت به سرمای شدید و یخبندان به شدت حساس است و در دمای °C ۲– غده یخ می زند و کاملاً از رشد باز می ایستد. میزان رشد جوانه ها از غده های بذری به دمای خاک بستگی دارد. رشد جوانه ها در دمای °C۶بسیار کند اتفاق می افتد، این رشد در دمای °C ۹به آهستگی صورت می گیرد و تقریباً در °C ۱۸بالاترین میزان خود را خواهد داشت.(آگوستو و همکاران ۲۰۰۶( دمای مناسب خاک برای تولید غده °C ۱۹ – ۱۶می باشد. چنانچه دمای خاک به بیش از °C ۲۰برسد رشد غده کاهش پیدا خواهد کرد و دما های بیش از °C ۳۰باعث توقف رشد غده ها خواهد شد. بطور کلی تعداد غده های تولید شده در دما های پائین تر نسبت به دما های بالاتر بیشتر است، چراکه دماهای بالاتر باعث رشد بیشتر غده ها و افزایش حجم آنها می شود. در فصول رشدی که دمای هوا بیش از ۳۰ روز بیش از ۳۵ باشد رشد غده (عملکرد) و کیفیت محصول به شدت کاهش می یابد.
۱-۱-۴- خاک و کود

R_s=P₁*P₂*P₃

۱
۲
۳

در کاهش موازی، یک زیر سیستم موازی n بخشی، با یک بخش مافوق که ناپایایی آن برابر است با حاصل ضرب ناپایایی بخش‌های زیر سیستم.
جدول ۲ ساده‌سازی موازی

قابلیت اطمینان سیستم

نمودار دیاگرام بلوک

R_s=1-(q₁*q₂*q₃₎

۱
۲
۳

با استفاده تنها از کاهش سری- موازی، ما معمولا قادر به ساده‌سازی شبکه های عمودی به یک مولفه اصلی^[۱۱۹] نیستیم. در ادامه تکنیک های دیگری ارائه خواهند شد که بعد از کاهش های سری و موازی می توانند جهت یافتن قابلیت اطمینان دقیق سیستم استفاده شوند.
تجزیه محوری^[۱۲۰]
کاربرد قضیه تجزیه در استنتاج تابع ساختاری سیستم و تابع منطقی سیستم مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش برای ارزیابی قابلیت اطمینان سیستم، به دنبال پذیرش احتمال شرطی می باشیم. معادله زیر ایده روش فوق را ارائه می دهد:

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

P_r(system works) =P_r(Component i works) P_r(system works/Component i works)
+P_r(Component i fails)P_r(system works/ Component i fails)
کارایی این روش به آسانی ارزیابی احتمالات شرطی بستگی دارد. این بدین معناست که انتخاب یک ماژول ^[۱۲۱] جهت تجزیه ممکن است نقش مهمی در کارایی این روش داشته باشد. اگر نتایج تجزیه یک بخش انتخابی در ساختار دو سیستم برای هر الگوریتم کاهش سری- موازی، مجددا قابل تکرار باشد، راندمان ارزیابی پایایی سیستم افزایش خواهد یافت.
ایجاد مسیرها و قطعات مینیمم ^[۱۲۲]
مسیرهای مینیمال و قطعات مینیمال نقش مهمی را در ارزیابی قابلیت اطمینان سیستم ها بازی می کنند. شبکه های زیادی هستند که برای ارزیابی اطمینان آن‌ها با بهره گرفتن از روش مسیرهای مینیمم و قطعات مینیمم انجام میگیرند. برای یک بلوک دیاگرام قابل اطمینان یا یک مسئله شبکه دو قطبی، مسیر مینیمم بین منبع و مقصد باید تولید شود.
روش‌های مختلف برای تولید مسیر مینیمم ابتدا نیازمند ماتریس ارتباط جهت ایجاد هستند. درابتدا نحوه ایجاد ماتریس ارتباط^[۱۲۳] را ارائه می دهیم سپس روش‌های تولید مسیر مینیمم و قطعات مینیمم را شرح می دهیم.
ماتریس رابطه
هر کامپوننت در یک بلوک دیاگرام قابل اطمینان بعنوان یک لینک در معرض خطر در نظر گرفته می شود. این کامپوننت ها ،گره‌های کامل را که شامل منبع و مقصد هستند به هم وصل می کنند. در یک دیاگرام شبکه‌ای دو قطبی، لینک ها در معرض شکست هستند و گره ها کامل و بی عیب هستند. یک ماتریس رابطه ارتباط بین هر جفت گره برای جریان های سیگنال بین گره مبدا و مقصد مشخص می کند. وقتی که ما شبکه های بی جهت را نظیر بلوک دیاگرام قابل اطمینان و شبکه دو قطبی. تعریف می کنیم، ماتریس رابطه متقارن است. اگر هیچ ارتباط جهت داری بین نود i و j نباشد، ورودی موقعیت (j وi) و (i و j ) در ماتریس رابطه صفر است.
به علت اینکه هر گره همیشه با خودش رابطه دارد، عناصر قطر اصلی ماتریس ۱ می باشد. اگر گره k ، گره‌های i وj را به هم وصل کند، موقعیت ( i و j ) و ( j و i ) در ماتریس رابطه برابر X_k می باشد. X_k نشان دهنده رویدادی است که لینک K یا کامپوننت k کار می کنند.
بعنوان مثال شبکه زیر را در نظر میگیریم.
شکل ۲۳ دیاگرام شبکه‌ای با گره‌های نام گذاری شده
لینک ها از شماره ۱ تا ۷ شماره گذاری شده‌اند. شکل فوق یک دیاگرام شبکه‌ای را با گره‌هایی با نام ۱و ۲و ۳ و ۴ و ۵ را نشان می دهد. ما به یافتن همه مسیرهای مینیمم بین گره ۱ (مبدا) و گره ۵ (مقصد) نیاز داریم .
بر مبنای آنچه که در بالا توضیح داده شد، ماتریس رابطه نمودار شبکه‌ای در شکل ذیل نمایش داده شده است.
شکل ۲۴ مانریس رابط شبکه
اگر با شبکه جهت دار سر و کار داشتیم، آنگاه ماتریس رابطه متفاوت نبود. وقتی رابطه دو طرفه بین جفت گره وجود نداشته باشد، ماتریس رابطه ورودی ها صفر زیادی خواهد داشت.
با ماتریس رابطه‌ای مشتق شده از یک شبکه، ما آماده ایم برای ارائه یک روش جهت شمارش مسیرهای مینیمم شبکه.
روش حذف گره برای تولید یک مسیر مینیمم^[۱۲۴]
روش حذف گره برای تولید یک مسیر مینیمم روشی را برای تولید مسیر مینیمم از طریق حذف گره‌های سالم در ماتریس رابطه‌ای شبکه‌ای گزارش می کند.
C را بعنوان ماتریس رابطه‌ای با درجه ، m * m در نظر بگیرید. و رابطه جهت دار از گره i به j با در نظر گرفته شده است.

۳-۷- روش گردآوری داده ها
محقق به عنوان دبیر فیزیک و علوم تجربی پیوسته مترصد تعقیب عوامل تاثیر گذاردر ارتقاء برنامه درسی و آموزشی علوم تجربی بود، وضعیت بسیارضعیف ایران درآزمون تیمزنیزمزیدبرعلت بود. هجوم دانش آموزان دراین درس به کلاسهای خصوصی ودرعین حال کسب نمرات پایینجدرآزمونهایی که امکان مقایسه باسایردرسهاوجود داشت، نیزازعوامل تأثیرگذار درانتخاب موضوع پژوهش به شمارمی رود.
تهیه پرسش نامه های مربوطه با مقیاس لیکرت که بتواند عوامل تاثیرگذار در برنامه درسی به خوبی مورد سوال قرار دهد و متغیرها را تعقیب کند، مشکل ترین بخش این فعالیت را به خود اختصاص داد. کتب برنامه ریزی درسی، کتاب علوم و کتاب راهنمای معلم علوم به عنوان منابع تهیه گویه های مقیاس ها مورد استفاده قرار گرفت و پس از استخراج گویه ها ی مقیاس ، با کمک استاد راهنما تنظیم آن صورت گرفت. با کمک استادان دانشکده علوم تربیتی دانشگاه شیراز و دانشکده تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد مرودشت و چند تن از دبیران با سابقه و اعضای گروه آموزشی و طی بازآزمایی در مدرسه راهنمایی دکتر حسابی ۱و۲ مراحل اعتبار سپری گردید.
بعد از دریافت معرفی از دانشگاه و مراجعه به کارشناسی تحقیقات سازمان آموزش و پرورش مجوزلازم برای انجام پژوهش اخذ گردید. و با اخذ مجوز برای ورود به مدارس، از کارشناسی حراست ناحیه ۲ شیراز جهت تعیین مدارس ارتباط با کارشناسی آموزش راهنمایی صورت گرفت؛ ودر این مکان مدارس جامعه نمونه از خوشه ها به طور تصادفی انتخاب گردیدند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با ارائه مجوز به مدیران و توجیه دبیران در زنگ تفریح و قبل از ورود به کلاس، مدیر مدرسه به همرا ه محقق درکلاسها حضوریافتند و مقیاس ها بین دبیران علوم تجربی و دانش آموزان، در کلاسها یا سالن امتحان و یا نمازخانه ها طبق روال آزمون در هرمدرسه توزیع گردید، در ابتدا ضمن احوالپرسی و بیان اهداف و فوائد انجام این پژوهش، شیوه تکمیل مقیاسه تشریح گردید، از آنان خواسته شد با آرامش و بردباری و در صورت تمایل، بدون نوشتن نام و نام خانوادگی به سؤالات پاسخ دهند.برای افزایش میزان دقت، هرآنچه می دانند، با صبرو حوصله و با حفظ حرمت آزمون و بدون دریافت نقطه نظرات یکدیگربه تکمیل مقیاس اقدام نمایند. ازآنجا که محقق شخصاً در مدارس حضور داشت و تمام مراحل را تعقیب می کرد همه مقیاس جمع آوری گردید.۷۱۰ مقیاس درآزمون تشریحی جمع آوری و موردتجزیهجوتحلیل قرارگرفت. مقیاس مربوط به مدیر نیزدرحالی که دبیران ودانش آموزان مشغول تکمیل مقیاس خود بودند، توسط ایشان در محل کار خود تکمیل گردید. پس ازجمع آوری پایایی دو مقیاس مدیرودبیرمحاسبه و مقدارآن۸۷/۰پایایی مقیاس دانش آموز۷۹/۰ وضریب همبستگی بین دومقیاس مدیرودبیرومقیاس دانش آموز ۷۶/۰ مشاهده گردید.
۳-۸- روش آماری و تحلیل داده ها
انتخاب روش آماری بستگی به ماهیت موضوع و اهداف پژوهش دارد. در این پژوهش برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی مانند فراوانی – درصد – میانگین – انحراف معیار و از آمار استباطی آزمون تی تک متغیره و تی گروه های مستقل در سنجش میزان انطباق برنامه درسی اجرا شده و آموخته شده از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. برای افزایش دقت در آمار توصیفی از نرم افزار spss استفاده شد و در محاسبه آزمون تی و ضریب هبستگی پیرسون نیز از نرم افزارspss استفاده شد.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داد ه ها
۴-۱- مقدمه
در این فصل به بررسی تفکیکی یافته های تحقیق با توجه به فرضیه های پژوهش پرداخته می شود. بدین منظور ابتدا به ویژگی توصیفی (میانگین – انحراف استاندارد ) اشاره می شود و سپس محاسبه تی تست برای مجموعه گویه های مرتبط با هر متغیر صورت می گیرد.
نمرات آزمونهای چهار گزینه ایی مرحله اول ودوم، در برنامه درسی اجرا شده، از عدد ۱۰۰ محاسبه گردیده است اما در محاسبات، ماکزیمم نمره مرجع ۵ در نظر گرفته شده و به جهت برابری نمره آزمون با نمرات مرجع مقیاس، نمرات بر ۲۰ تقسیم گردیده اند.
نمرات آزمون تشریحی پایان سال نیز از ۱۰۰ در نظر گرفته شده است تا بتوان نمرات درون هر سوال را به خوبی تفکیک کرد و برای هماهنگی با مقیاس آزمون اجرا شده و کل مقوله های سنجیده شده نمرات حاصل بر۲۰ تقسیم شده است و کل نمره نسبت به مرجع ۵ در نظر گرفته شد.
این پژوهش شامل سه فرضیه اصلی می باشد برای به دست آوردن پاسخ صحیح و امکان مقایسه با پژوهش های که در مورد عوامل برنامه درسی صورت گرفته بود، فرضیه های ویژه نیز طراحی گردید تا ازجمع بندی آن بتوان پاسخ کاملتری به فرضیه اصلی داد.
تجزیه وتحلیل داد ه ها بر اساس فرضیه های پژوهش
۴-۲-۱- فرضیه های اصلی تحقیق:
۱- بین برنامه درسی قصد شده واجرا شده علوم تجربی پایه سوم راهنمایی درناحیه۲شیرازانطباق وجود دارد.
باجمع آوری میانگین۱۳۶ گویه درسه مقیاس مدیر، دبیرو دانش آموزان و محاسبه میانگین، میانگین ها عددی برای برنامه اجرا شده به دست می آیدو با مقایسه با میانگینی که در برنامه قصد شده می خواهیم به آن برسیم، یعنی طبق مقیاس لیکرت عدد۵ که اطلاعات آماری این متغیر به شرح جدول ۴-۱ می باشد.
جدول۴-۱ آزمون تک نمایی – مقایسه دومیانگین بین برنامه درسی قصد شده و اجرا شده علوم تجربی پایه سوم راهنمایی

شاخص
گروه

تعداد

میانگین

انحراف استاندارد

تفاوت میانگین

t محاسبه شده

درجه آزادی

سطح معنی‌داری

t بحرانی جدول
در سطح اغماض

۰٫۹۵

۰٫۹۹

اجرا شده

۷۴۴
۱۹/۳

۱۶۵/۱

۸۱/۱-

۳۹/۴-

۷۴۳

۰۰۰/۰