۲-۴-۹ اختلال تنظیم هیجانی:

سطح پایین تنظیم هیجانی ناشی از ناتوانی در مقابله مؤثر با هیجان‌ها و مدیریت آن ها است، ناتوانی در مدیریت هیجان‌ها باعث می­ شود که فرد در موقعیتهای استرس ­زا از راهبردهای مقابله­ای نامناسب استفاده کند. افرادی که تنظیم هیجانی پایینی دارند، در پیش‌بینی خواسته­ های دیگران توانایی کمتری دارند. آن ها فشارهای محیط را درک نمی­کنند و هیجانهای خود را به خوبی مهار نمی­کنند و در نتیجه در مقابل وقایع مقاومت کمتری نشان می­ دهند. بررسی‌ها نشان داده ­اند که چنانچه نوجوان به راهبردهای مقابله­ای کارآمد مجهز نباشد و توانایی کمی برای درک هیجانهای خود و دیگران داشته باشد، در برخورد با فشارها و بحران­های دوران نوجوانی توان کمتری خواهد داشت و مشکلات رفتاری بیشتری را به صورت پرخاشگری، افسردگی و اضطراب نشان خواهد داد (ترینداد و جانسون، ۲۰۰۰).

گراتز و رومر یک مفهوم چند بعدی تنظیم هیجان را پیشنهاد ‌می‌کنند که شامل۱٫ آگاهی و شناخت و فهم هیجان‌ها ۲٫ پذیرفتن هیجان‌ها ۳٫ توانایی برای کنترل رفتارهای تکانشی و عمل کردن بر حسب اهداف مطلوب وقتی که هیجانهای منفی تجربه می­شوند ۴٫ توانایی در استفاده از تنظیم هیجانی به وسیله اجرا کردن استراتژی­هایی که پاسخ­های هیجانی را در یک حالت انعطاف پذیر شکل می­ دهند، ‌می‌باشد. غیبت نسبی یکی یا همه این توانایی‌ها، اختلال در تنظیم هیجانی یا عدم تنظیم هیجانی را نشان خواهد داد. این ابعاد به مقیاس اختلال در تنظیم هیجانی مربوط هستند (کوتینهو، ریبریو، فری نینها و دایس^[۹۴]، ۲۰۱۰).

طبق مدل تنظیم هیجانی، تنظیم هیجانی فرآیندی منحصر به فرد و یگانه برای تعدیل تجربه هیجانی به قصد دستیابی به مطلوبیت اجتماعی و قرار گرفتن در یک وضعیت جسمانی و روانی آماده برای ‌پاسخ‌گویی‌ مناسب به تقاضاهای درونی و بیرونی است. تنظیم هیجانی به منظم کردن و تنظیم فرآیندهای احساسی در راستای عملکرد تطبیقی اطلاق می­ شود. ‌بنابرین‏، بی نظمی احساسات، به فرایند­های تنظیمی اطلاق می­ شود که در نهایت عملکرد تطبیقی را مختل ‌می‌کنند (هوانگ^[۹۵]، ۲۰۰۶).

کوتینهو و همکاران ( ۲۰۱۰) بر اساس مطالعات پیشینه­ای عنوان ‌می‌کنند که تنظیم هیجانی، به مرحله­ ای اشاره دارد که افراد به واسطه­ آن بر هیجانهای خود و اینکه آن ها چگونه هیجانهایشان را بیان و تجربه ‌می‌کنند، تأثیر می­ گذارد. اختلال در تنظیم هیجانی باید نتیجه کمبود توانایی‌ها و قابلیت ­های تنظیم هیجانی باشد.

با شناخت دقیق تر دشواری­های تنظیم هیجانی و چگونگی تأثیر آن در به کار بردن راهبردهای مقابله­ای ‌می‌توان الگوهای کارآمدتری برای پیشگیری و درمان اختلال­های رفتاری و روانی در کودکان و نوجوانان در نظر گرفت.

۲-۵ تاریخچه و پیشینه تحقیق:

۲-۵-۱ تحقیقات انجام شده در داخل ایران:

در پژوهشی که بیابانگرد (۱۳۸۱) با عنوان تحلیلی بر فراشناخت و شناخت بر روی دانشجویان انجام داد، نشان داد که بین طرحواره­های ناسازگار اولیه و اختلالات هیجانی و نقش فعال شدن طرحواره­های بد کنش در پردازش و تفسیر سوگیرانه اطلاعات رابطه وجود دارد.

در تحقیقی که بیرامی، اکبری، قاسم­پور و عظیمی (۱۳۹۱) با عنوان بررسی حساسیت اضطرابی، فرانگرانی و مؤلفه‌ ­های تنظیم هیجانی با نشانگان بالینی اضطراب اجتماعی و بهنجار بر روی ۹۲ دانشجوی دانشگاه محقق اردبیلی، انجام داد نشان داد که دانشجویان دارای اختلال اجتماعی کمتر از دانشجویان بهنجار ارزیابی مجدد به عنوان یک راهبرد مثبت از تنظیم هیجانی استفاده ‌می‌کنند.

در تحقیقی که شهامت (۱۳۸۹) با عنوان پیش ­بینی نشانه­ های سلامت عمومی بر اساس طرحواره­های ناسازگار اولیه بر روی ۱۵۹ دانشجوی دانشگاه فردوسی مشهد انجام داد، نشان داد که این پژوهش به نقش واسطه ­ای طرحواره­ها در آسیب شناسی روانی صحه می­ گذارد.

درپژوهشی که یوسف­نژاد و پیوسته­گر(۱۳۹۰) با عنوان رابطه رضایت از زندگی و طرحواره­های ناسازگار اولیه بر روی ۱۵۹ دانشجوی دانشگاه شهر بابل انجام دادند، نشان داد که بین طرحواره­های ناکارآمد اولیه و رضایت از زندگی در دانشجویان رابطه منفی وجود دارد.

در تحقیقی که (کاظمی، مطهری، و قربانی، ۱۳۹۰) با عنوان ارتباط بین طرحواره­های ناسازگار اولیه و حالات فراشناختی بر روی ۱۰۰ دانش ­آموز مقطع راهنمایی و دبیرستان شهر اصفهان انجام دادند، نتایج حاصل از داده ­ها نشان داد که ضریب همبستگی بینش­نگر رابطه منفی و معنی­دار بین نمره کل متغیرهای طرحواره­ها و حالات فراشناختی ‌می‌باشد.

در پژوهشی که پیچا­کلایی و همکاران (۱۳۹۱) با عنوان بررسی علل تداوم نشا­نگان بالینی شکست عاطفی دانشجویان با تأکید بر سبک­های دلبستگی و طرحواره­های ناسازگار اولیه بر روی ۸۰ دانشجوی دانشگاه شهر تبریز انجام دادند. نتایج حاصل این بود که افراد ایمن، دوری­گزین و دوسو­گرا، راهبردهای کاملاً متفاوتی برای تنظیم هیجان­ها و پردازش اطلاعات هیجانی به کار می‌برند. آنهایی که سبک دلبستگی ایمن داشتند از آن دسته راهبرد­های تنظیم هیجانی استفاده ‌می‌کنند، که استرس را به حداقل رسانده و هیجان­های مثبت را بر می­انگیزند. سبک­های دلبستگی ناایمن، دوری­گزین و دوسوگرا از آن دسته راهبردهای تنظیم هیجانی سود می­جویند که بر هیجانهای منفی تأکید دارند یا تجربه ­های هیجانی را سرکوب ‌می‌کنند.

در تحقیقی که (حیدری، احتشام­زاده، حلاجانی، ۱۳۸۹) با عنوان رابطه تنظیم هیجانی، فراشناخت، خوش بینی با اضطراب امتحان، برروی ۴۴۰ دانشجوی علوم و تحقیقات خوزستان انجام دادند، نتایج تحلیل نشان داد که بین تنظیم هیجانی و اضطراب امتحان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.

در تحقیقی که (حیدری و اقبال، ۱۳۹۰) با عنوان رابطه دشواری در تنظیم هیجان، سبک­های دلبستگی و صمیمیت با رضایت زناشویی بر روی ۱۸۰ زوج شرکت صنایع فولاد شهر اهواز انجام دادند، نتایج تحلیل نشان داد که بین دشواری در تنظیم هیجانی و رضایت زناشویی زوجین و سبک دلبستگی زوجین رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد و نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نیز حاکی از وجود رابطه چندگانه دشواری در تنظیم هیجان، سبک های دلبستگی و صمیمیت با رضایت زناشویی زوجین بود.

رفتارهای مخاطره ­جویانه به عنوان یکی از جنبه­ های مهم عملکردهای اجتماعی و یکی از عوامل زمینه­ ساز رفتارهای ناشایسته و ناهنجار مانند سوء مصرف مواد، خشونت، قماربازی، بزهکاری و تن­فروشی در کنار عواملی مانند تکانشگری مورد توجه روان سنجان قرار گرفته است.

تکانشگری به معنای عمل نمودن با کمترین تفکر نسبت به رفتارهای آینده یا عمل کردن بر پایه ی افکاری که مهمترین گزینه فرد یا افراد دیگر نیست در نظر گرفته می شود ودارای یک ساختار چند بعدی است که شامل ابعادی چون تأکید بر زمان حال، ناتوانی در به تأخیر افکندن پاداش، ناتوانی در بازداری خطر پذیری، حس جویی،حساسیت به پاداش، بی حوصلگی ، لذت جویی و ناتوانی در برنامه ریزی است.(اختیاری،۱۳۸۸).

گاه تکانشگری را معادل کاهش ارزش تعویقی تعریف می‌کنند.یعنی تمایل به انتخاب پاداش های کم ولی سریع ،در برابر پاداش های بزرگتر ولی دیررس،‌بنابرین‏ تعریف، فردی که در برابر تأخیر در ارضاء شدن حاضر به پذیرفتن مقادیر کمتری از پاداش می شود تکانشگر است(لوگو^[۸۲]،۱۹۹۸،نقل از رضوان فرد،۱۳۸۶).

یکی از دیدگاه ها ‌در مورد تکانش گری که در سال های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است، نظریه ی بارات و همکاران می‌باشد. این محققان با ترکیب اطلاعات چهار دیدگاه مختلف(مدل پزشکی، مدل روانشناختی، مدل رفتاری و مدل اجتماعی)، سه عامل را یافتند که شامل تکانشگری توجهی(شامل توانایی تمرکز بر تکالیف و بی ثباتی شناختی)، تکانشگری حرکتی(شامل عمل در کسری از ثانیه و پشتکار) و تکانشگری بی برنامگی(شامل کنترل خود و پیچیدگی شناختی) می‌باشد(استنفورد و همکاران، ۲۰۰۹).

رفتارهای تکانشی که گاه با عنوان رفتارهای مخاطره آمیز خوانده می‌شوند، طیف وسیعی از اعمالی را شامل می‌شوند که روی آن ها تفکر کمی صورت گرفته به صورت نابالغ با وقوع آنی،بدون توانایی در انجام تمرکز بر یک تکلیف خاص،در غیاب یک برنامه ریزی مناسب رخ می‌دهند و از ریسک وخطر پذیری بالایی برخوردارهستند(حدادی، ۱۳۸۸)

امروزه تکانشگری به صورت یک بعد شناختی،مفهوم پردازی می شود ‌به این معنا که تکانشگری با عدم بازداری شناختی و روند تصمیم گیری کند و ناقص در افراد همراه می‌باشد(گلو ودیو^[۸۳]،۲۰۰۸).

تکانشگری مؤلفه­ی شناختی رفتاری دیگری است که در میان نوجوانان کانون اصلاح و تربیت شیوع بالایی دارد. تکانشگری می ­تواند نقطه عطف بسیاری از اختلالات و آسیب­های اجتماعی مثل خشونت، قماربازی­های بیمارگونه، سوء مصرف مواد، اختلال­های شخصیت مرزی و ضد اجتماعی باشد (اختیاری، ۱۳۸۷).

تکانشگری طیف گسترده ­ای از رفتارهایی است که روی آن کمتر تفکر شده، به صورت رشد نایافته برای دست­یابی به یک پاداش یا لذت بروز ‌می‌کنند­، از خطر بالایی برخوردارند، و پیامدهای ناخواسته قابل توجهی را در پی دارند (اوندن، ۱۹۹۹).

مولر و همکاران (۲۰۰۱) بر پایه بررسی­ های انجام شده با رویکردهای زیستی، روان­شناختی و جامعه­شناختی بر روی تکانشگری، کوشیده­اند تعریفی برای پوشش هر سه رویکرد با عنوان تعریف زیستی – روانی – اجتماعی^[۸۴] ارائه نمایند. دیدگاه زیستی در بررسی­ های انجام شده بر روی خشونت­های ناشی از تکانشگری، نشان داده است که ساختار ذهنی برخی از افراد برای دست­زدن به اعمال پرخاشگرانه مستعدتر از افراد دیگر ‌می‌باشد. به طوری که در ارزیابی­های الکتروفیزیولوژیک، این افراد دامنه­های پتانسیل برانگیخته^[۸۵] بلندتری نسبت به سایرین داشته و همچنین میزان سوخت و ساز سروتونین در مایع مغزی – نخاعی این افراد نسبت به سایرین بیشتر است. دیدگاه روان­شناختی، تکانشگری را بر پایه سه مقوله تنبیه و/ یا خاموشی^[۸۶]، پاداش­گزینی^[۸۷] و بازداری پاسخ/ توجه^[۸۸] بررسی نموده و باور دارد که تعریف تکانشگری باید دربردارنده سه عنصر زیر باشد: کاهش حساسیت فرد به پیامدهای منفی رفتار، عکس­العمل سریع و ناخواسته به محرک پیش از ارزیابی کامل اطلاعات و بی­اعتنایی به پیامدهای درازمدت رفتار. دیدگاه اجتماعی به تکانشگری، به عنوان یک رفتار آموخته­شده می­نگرد که کودک از خانواده و محیط اطراف آموخته است و بر اساس آن برای به دست آوردن خواسته­ های مطلوبش به سرعت واکنش نشان می­دهد و این ویژگی نه تنها بر خود فرد بلکه بر سایرین هم اثر می­ گذارد (نظریه یادگیری اجتماعی)^[۸۹] (مولر و همکاران، ۲۰۰۱).

‌در مورد ارتباط بین مؤلفه­ های خشم، رفتارهای پرخاشگرانه و هم­چنین رفتارهای تکانشی تحقیقات بسیاری انجام گرفته است. ال و همکاران (۲۰۰۴) در بررسی خود بر روی ۹۹ بیمار اختلال مرزی نشان دادند که کنترل پرخاشگری در این افراد منجر به کاهش تکانشگری می­ شود و بین سطح پرخاشگری و تکانشگری رابطه معنی­دار قوی وجود دارد. لوی و کین (۲۰۰۴) نیز در بررسی بر روی ۹۲ بیمار دچار اختلال شخصیت مرزی نشان دادند که مقیاس­های پرخاشگری و تکانشگری به شدت با هم پیوستگی دارند. ‌بنابرین‏ ضرورت اجرای مداخلات مناسب و مؤثر جهت کنترل خشونت و تکانشگری احساس می­ شود.

همان­طور که پیش از این بیان شد تکانشگری یکی دیگر از معضلات جهان کنونی است که روز به روز در حال افزایش است. هسته اصلی پدیده تکانشگری و رفتارهای تکانشی تصمیم گیری مخاطره آمیزی است که در زندگی فردی و اجتماعی اهمیت بسزایی دارد (اختیاری و بهزادی، ۱۳۸۰ الف). رفتارهای تکانشی که در برخی رویکردها، رفتارهای مخاطره آمیز نیز خوانده می‌شوند، به عملکردهایی گفته می‌شوند که اگرچه تا اندازه ای با آسیب یا زیان های احتمالی همراهند، امکان دستیابی به گونه ای پاداش را نیز فراهم می‌کنند (اختیاری ، بهزادی، جنتی و مقیمی ، ۱۳۸۲). این رفتارها باید دارای سه عامل زیر باشند:

الف- برگزیدن یک گزینه از میان دو یا چند گزینه با پاداش احتمالی، ب-همراهی یکی از گزینه ها با احتمال پیامدهای ناگوار و ج- روشن نبودن احتمال پیامد ناگوار در زمان رخداد رفتار (لَن^[۹۰] و چِرِک^[۹۱]، ۲۰۰۰).

تکانشگری هسته ی اصلی بسیاری از آسیب های اجتماعی مانند مصرف مواد، قمار بیمار گونه، اختلال های شخصیت و دست زدن به اقدامات پرخاشجویانه است (اُرس^[۹۲]، کاهیل^[۹۳]، فوا ^[۹۴]و مارکر^[۹۵]، ۲۰۰۷). برای این مفهوم تعاریف گوناگونی ارائه شده است. برخی از این تعاریف شامل: رفتار بدون تفکر کافی؛ عمل غریزه بدون توسل به مهار ایگو و عمل سریع ذهن بدون دور اندیشی و قضاوت هوشیار می‌باشد (ایوندن^[۹۶]، ۱۹۹۹). تکانشگری همچنین ممکن است به معنی عمل نمودن با کمترین تفکر نسبت به رفتار های آینده یا عمل کردن بر پایه ی افکاری که بهترین گزینه ی فرد یا دیگران نمی باشد، در نظر گرفته شود( سوان^[۹۷] و هولاندر^[۹۸]، ۲۰۰۲). تکانه اصرار و میل شدید به انجام یک عمل در پاسخ به یک محرک ذهنى یا بیرونى است. آنچه که دارای اهمیت است ارتباط تکانشگری با شماری از آسیب های روانی در اجتماع است که از جمله ی آن ها خشونت، رفتارهای ضد اجتماعی، جرم و جنایت و بسیاری از موارد دیگر است. همچنین بررسی ها نشان داده‌اند که تکانشگری یکی از مهمترین عوامل خطر شخصیتی گرایش به مواد مخدر به شمار می رود (ریب^[۹۹] دیسچینر^[۱۰۰]، کافرا^[۱۰۱] و رید^[۱۰۲]، ۲۰۰۶).

مالیات بر دو قسم بود:

الف: مالیات نقدی که با وجه رایج پرداخت می‌شد.

ب:‌ مالیات جنسی که خراگ گفته می‌شد بعدها کلمه خراج از آن مشتق شد در دوره ای که جاده شاهی ایجاد شد و شهر شوش به سارو در لیدی واقع در آسیای صغیر (ترکیه کنونی) متصل شد، چاپارها با اسبهای تیزرو فاصله این دو شهر را در مدت یک هفته طی می‌کردند. به عقیده هرودت، نه آفتاب، نه باران، نه گرما و سرما و نه تاریکی شب، چاپارهای ایرانی را از مأموریت‌ باز نمی‌داشت. در این جاده در، فواصل مختلف باج (باژ) به عنوان مخارج راهداری گرفته می‌شد (عبدی، ۱۳۸۵)

۲-۳-۳- مالیات از دوره سلوکیان تا ساسانیان:

بعد از غلبه اسکندر بر ایران، او نیز به شیوه پارسیان مالیات می‌گرفت و این رویه در دوره سلوکیان نیز ادامه داشت. درباره دوره پارتی‌ها (اشکانیان) مشیرالدوله پیرنیا در تاریخ ایران باستان نقل می‌کند که در دوره ایشان تشکیلات منظم مالیه و گمرکی وجود داشت. در این دوره مالیات به صورت‌های زیر اخذ می‌شد:

1. 1. خراگ یا خراک (مالیات ارضی) که به موجبآن سهمی از عواید ملک به دولت تعلق می‌گرفت.

1. مالیات زمین‌هایی که دولت یا پادشاه به افراد، رایگان یا با شرایطی واگذار می‌کرد که این نوع زمین‌ها در دوره اسلامی «اقطاع» نام گرفت. رسم اقطاع و واگذاری املاک «تیول» به امرا و بزرگان و نزدیکان پادشاه از دوره هخامنشی به به بعد رسم شد. زمینی را که به رسم تیول‌داری می‌گرفتند. اقطاع گفته می‌شد. مثلاً گفته می‌شد که استان نیمروز به صورت اقطاع به فلان کس داده شده و یا فلانی صاحب تیول نیمروز است کسانی که زمین یا منطقه‌ای را به صورت تیول می‌گرفتند طبق قراردادی که با پادشاه زمان منعقد می‌کردند مؤظف بودند که مقداری به صورت نقد یا جنس پرداخته و همه ساله طبق آمار جمعیتی خود به سپاه کشور سرباز بدهند. مالیاتی که به صورت عوارض گمرکی در دوره اشکانیان اخذ می‌شد اگر بیشتر از مالیات نقدی نبود، کمتر از آن هم نبود.

چون در همسایگی شرق ایران امپراطوری کوشانی از کابل تا پیشاور بخش مهمی از بازرگانی چین و هند را به خود اختصاص داده بود. و ‌کاروان‌های کوشانی حامل اجناس هندی، چینی، مجبور بودند از راه ایران خود را به ساحل مدیترانه برسانند، در هنگام ورود به قلمرو اشکانیان عوارض وحقوق گمرکی قابل مورخ «راوین سن» توجهی می‌دادند.بخت اقتصادی ایران در این بود که درمسیر راه ابریشم و ادویه بود. راوین‌سن مورخ و باستان شناس انگلیسی که برای اولین بار خط میخی را قرائت کرده می نویسد در زمان اشکانیان اداره گمرک در ایران وجود داشته و آنچه وارد کشور می شددر دوره اشکانی و ساسانی عوارض گمرکی تحت عنوان باج (باژ) اخذ می‌شد و تعداد آن معمولاً ده یک از آن کالاها بود. (عبدی، ۱۳۸۵)

۲-۳-۴- مالیات در دوره ساسانیان

در دوره ساسانی چند نوع مالیات وصول می‌شد. یکی مالیات اراضی یا خراک (خراج) و دیگری مالیات سرانه .مالیات دیگری هم به نام مالیات سرشماری بود که به زبان پهلوی ساسانی «گزیت» (ژزیت) گفته می‌شد. خراک که در دوره اسلامی به خراج معروف شد در واقع مخارج خوراکی بوده که به صورت جنسی یا نقدی، مردم برای نگهداری سپاهیان می‌پرداختند. مالیات اراضی به نسبت کشت هر روستا از یک ششم تا یک سوم محصول تعیین می‌شد ولی اکثراً یک دهم محصول گرفته می‌شد. به غیراز گندم، جو، انگور، یونجه، برنج، خرما و زیتون بقیه محصولات از پرداخت مالیات معاف بودند. اردشیر بابکان سر سلسله دودمان ساسانی درباره مالیات گفته است پادشاهی به سپاه است و سپاه به خراج وخراج به کشاورزی و کشاورزی به داد» و باز در جای دیگر اردشیر می‌گوید: «کشور بسته به لشکر است وخراج به آبادی و آبادی به لشکر و لشکریان و دارایی به خراج و داد»

در دوره ساسانی برای آنکه به طبقه کشاورز تعدی نشود، رئیس کشاورزان که در اصطلاح آن روز به او «واستریوشان سالار» می‌گفتند مأمور وصول مالیات از این طبقه بود و چون «واستریوشان سالار» از چگونگی درآمد املاک کشاورزی آگاهی کامل داشت، از این رو وظیفه بزرگ رئیس دهقانان کشاورزان، گردآوری خراج بوده است .چون آنان بودند که به حال و روز مردم و کشاورزان آگاهی بیشتری داشتند. پیش از اسلام برای دریافت انواع مالیات از قبیل خراج و باژ (باج) دفتری به نام «دیوان» بوده و تشکیلات منظمی داشته است.

و حتی عوارض گمرکی را هم در آن می‌ریختند و همه پولهای جمع‌ آوری شده در خزانه کل گرد می‌آمد. حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی که بخش عظیمی از شاهنامه او مربوط به دوره ساسانی است درباره نظم حکومتی که در نتیجه اخذ مالیات پدیدارگشته می‌گوید:

«نهادیم بر روی گیتی خراج درخت گزیت از پی تخت و تاج»

در زمان انوشیروان، مالیات‌هایی که از طریق گمرکات اخذ می‌شد، به قوام دولت و حکومت کمک می‌کرد.

انوشیروان پادشاه ساسانی ضمن قرارداد صلحی که با ژوستی نین امپراتور شرقی «بیزانس» امضا کرد، مقرر کرد که دو طرف ایرانی و رومی تسهیلاتی ‌در مورد اخذ باج گمرک برای کالاهای یکدیگر قائل شوند. مانند چنین قرار دادی را خسرو پرویز نیز با روم شرقی منعقد کرد. در این قرار داد حقوق دیپلمات‌ها رعایت شد و در ماده چهارم آن آمده بود که نمایندگان و رسولان دو طرف در سرزمین طرف مقابل حق استفاده از اسبان چاپار را دارند و می­‌توانند بدون مانع و بدون پرداخت عوارض گمرکی تمام اجناسی را که همراه دارند، وارد خاک یکدیگر نمایند. مانند این قرار داد در حال حاضر در همه جهان برقرار است و دیپلماتها اعم از سفیر و کلیه کادر سفارتخانه از مصونیت کامل برخوردار و از دادن عوارض گمرکی معاف می‌باشند و اجناسی که از طریق دیپلماتیک فرستاده می‌شود از هر گونه بازرسی مصون است )عبدی، ۱۳۸۵)

۲-۴- مالیات بعد از ظهور اسلام

۲-۴-۱- مالیات قبل از دوره قاجار

در زمان استیلای اعراب و خلافت اسلامی مالیات‌های تازه‌ای به قوانین مالیاتی سابق اضافه شد. معروف‌ترین این مالیاتها که مالیات‌های مذهبی نام داشت عبارت بود از خمس و زکات روش اداره و وصول مالیات تفاوتی نکرد در آن زمان نیز مهم‌ترین منبع درآمد همان مالیات اراضی یا خراج بود. در دوران کوتاه سلطنت سلاطین ایران که در فاصله تسلط اعراب و سلسله مغول بر ایران حکومت می‌کرد طاهریان، سامانیان، غزنویان و سلجوقیان بودند. اصول مالیاتی و طرز اداره و وصول آن همان بود که در زمان ساسانیان بر مردم تحمیل شده بود. در زمان استعلای مغول بر ایران، ایرانیها مسئول جمع‌ آوری دفاتر مالیات بودند. زیرا مغولان اصولاً با این نوع کارها آشنایی نداشتند. در این دوره نیز عناوین بر مالیات‌های گذشته اضافه گردید که عبارت بودند از:

1. 1. تمغا: این نوع مالیات از صنعتگران گرفته می‌شود معادل یک دهم در آمد شان اخذ می‌شد.

1. 1. باژ (باج) :حقوق راهداری

1. 1. باغ شمار: مالیات نقدی اشجارمیوه.

1. 1. رسم الوزاره: مالیاتی بود بر عهده صدر اعظم که هر وقت می‌خواست آن را وضع می‌کرد.

1. 1. شلتاقات: مالیات‌های غیر قانونی و عوارض محلی بود که بدون رضایت مردم اخذ می‌شد. این مالیات آنقدر از روی ستم بود که بعدها ضربات شلاق و سوز سرما را شلتاق نامیدند.

در ایران در مواردی که در قراردادها شرط زمان شود، یا انجام آن امر در زمانی خاص مورد اراده طرفین بوده ، در خارج از آن انجام شود ، بر طبق قوانین و قواعد فقهی از جمله لاضرر و دارا شدن ناعادلانه متعهدله می‌تواند تعهد را نقض نماید، و می‌تواند اگر بخواهد ، یا قسمت عمده تعهد انجام شده باشد، اجبار متعهد را از محاکم بخواهد . روح قوانین ، قواعد ، اصول منطقی و فقهی بر این اساس می‌باشد . در مواردی که انجام فعل مورد تعهد از جانب شخص دیگر امکان داشته و زمان در آن شرط نشود و مقصود اراده طرفین واقع نگردد ، می توان به اجبار فکر کرد، فسخ در این مورد به استناد مواد ۲۳۸ و ۲۳۹ قانون مدنی کاربردی ندارد و بلاوجه می‌باشد .

در انگلیس، ‌در مورد توصیف خلاف واقع، این توصیف به خدعه آمیز ، سهل انگارانه و بدون تقصیر تقسیم می شود، در خدعه آمیز یک اظهار غلطی به صورت عالمانه یا بدون علم یا با سهل انگاری بیان می‌گردد و در هر حال اعتقاد صادقانه ای وجود ندارد، گاهی اظهار مسامحه کارانه می‌باشد ، یعنی در این موارد مبتنی بر وظیفه مراقبت می‌باشد و بر اساس رابطه خاص بین طرفین می‌باشد . در توصیف خلاف واقع که با تدلیس، خدعه یا سهل انگاری باشد ، در هر حال به پرداخت خسارت ملزم می‌گردد، این مورد در قانون توصیف خلاف واقع ۱۹۶۷ صراحتاً بیان گشته است، اگر بدون علم اظهار خلاف واقع بدون در دست داشتن دلایل معقول بر صحت آن بیان گردد ، باز هم مشمول توصیف خلاف واقع می‌گردد . در تمام انواع توصیفات خلاف واقع حق فسخ ( ابطال ) تعهد وجود دارد و ‌می شود همزمان حکم به جبران ضرر و زیان نیز صادر گردد .

در کشور ما نیز حق فسخ در این خصوص وجود دارد و خیار تدلیس در این خصوص می‌باشد و متعهدله تا قبل از انجام عین تعهد توسط متعهد ، می‌تواند از انجام تعهداتی که بر عهده گرفته خودداری نماید، این حق در عقود معاوضی که عموماً تبادل با وجه وجود دارد ،کاربرد دارد، در عقود رایگان قابلیت استفاده ندارد، ( ماده ۳۷۷ ق.م ) و منظور خودداری از تسلیم مبیع و ثمن ، به دلیل تسلیم طرف دیگر می‌باشد . معلق نمودن تسلیم تا طرف دیگر تعهد خود را به انجام رساند و ضمانتی در اجرای عین تعهدات و جلوگیری از سوء استفاده های احتمالی می‌باشد . در عقد و آن چه مورد مبادله قرار می‌گیرد می‌باشد، در فرعیات و شروط فرعی آن کاربردی ندارد، مگر آن شرط جزء ارکان اصلی عقد باشد و جنبه فرعی نداشته باشد . مواد ۳۷۱ و ۳۹۰ ق.مدنی درمورد حق العمل کار و مرسل الیه و حق حبس می‌باشند، مع ذلک قاعده اصلی حق حبس در عقود معاوضی است و در سایر موارد نیاز به تصریح دارد مانند : مواد فوق که بیان شد . در کامن لا در عقود معاوضی حق حبس With holding performance وجود دارد و موادی که فوقاً بیان شد ، line آمده است .

گفتار دوم: تفاوت ها

در موارد زیر بین ایران و انگلیس در اجرای عین تعهد تفاوتهایی وجود دارد :

نقض تعهدات، آثار فسخ تعهدات، عدم تعیین قیمت در تعهدات، نقض فرض و احتمالی تعهدات در آینده، الزام و اجبار به انجام و اجرای تعهدات، بازرسی کالاها، انتقال ضمان، تعهد به نفع ثالث، خسارت تأخیر تأدیه، میزان خسارات، عدم النفع، محل پرداخت ثمن و زمان آن، متعذر شدن تعهدات، زمان قبول، حق فسخ تعهدات، آگاهی مشتری قبل از انعقاد تعهدات، و به شرح ذیل:

در کشور انگلیس الزام و اجبار به انجام عین تعهدات حالتی استثنایی دارد، فقط در صورتی وجود دارد که یا خسارات کفایت ننماید و یا تعیین خسارات امکان پذیر نباشد، در مقام عمل نیز اجرای آن مشکل ساز نباشد، در ایران اصل بر الزام و اجبار می‌باشد، فسخ در مرحله بعدی می‌باشد. در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا ۱۹۸۰ شخص متضرر حق دارد از ثمن بکاهد ، یا خسارات را مطالبه نماید. و در حد امکان سعی بر رفتار مسالمت آمیز و جبران خسارات می‌باشد که به حقوق انگلیس نزدیک است تا ایران ، در حد امکان سعی بر جلوگیری از فسخ و ابطال است. در تعهدات خریدار به پرداخت ثمن و عرف تجاری به طریق کشورهای کامن لا عمل می شود، در ایران ‌به این طریق عمل نمی گردد. در اجرای عین تعهدات در صورتی که در نظام قضایی دادگاه صلاحیتدار پیش‌بینی شده باشد، اجرای اجباری وجود دارد، در کامن لا این گونه نمی باشد، و به ایران نزدیک است و درخواست خسارات منوط به درخواست اجرای عین تعهد می‌باشد. در عدم انجام تعهدات از سوی یکی از طرفین (حق حبس و یا فسخ ) نیز تفاوتهایی وجود دارد. در اجرای تعهدات بر اساس اینکو ترمز (اصطلاحات بازرگانی بین‌المللی منتشر شده از سوی اتاق بازرگانی بین‌المللی) فقط به بخشی از تعهدات و روابط میان فروشنده و خریدار می پردازد که شامل حمل و تحویل کالا است، در فسخ ، اجبار و مسئولیت خریدار و فروشنده جامعیت ندارد.

در تشریفات در انعقاد تعهدات در اجاره، تعهدات بلاعوض، قراردادهای اعتباری مصرف کنندگان و قراردادهای ضمانت در انگلیس تشریفات خاصی در آن ها لازم نمی دانند، ولی در ایران این طور نمی باشد از این جهت تفاوت وجود دارد، تعهدات بلاعوض نیز در انگلیس مورد قبول نمی باشند، در حالی که در ایران مورد قبول اند. تعهد به نفع ثالث در انگلیس مورد قبول نمی باشد، مگر در شرایط خاصی ولی در ایران وجود دارد و مورد قبول است، در الزام و اجبار به انجام و اجرای تعهدات نیز تفاوت بین ایران و انگلستان وجود دارد، الزام و اجبار در انگلستان در موارد خاصی امکان دارد، اما در ایران اصل بر الزام و اجبار است.

در انگلیس، در تعهدات کتبی ، قبول از زمان تحویل نامه قبول به پست می‌باشد^[۲۶۴] ، در موارد دیگر از زمان وصول است^[۲۶۵] مکان همان مکان تحویل نامه به پست است^[۲۶۶] . در UCC نص خاصی در این مورد وجود ندارد. در کشور ما قبول از زمانی که اعلام می‌گردد ، نافذ است، زمان قرارداد همان لحظه است و مکان همان مکان قبول می‌باشد .

در انگلیس، در نقض تعهدات بایع ، خریدار درخواست جبران خسارات را می کند ، درخواست اجرای عین قرارداد ، استثنائاً بنا به شرایطی از او پذیرفته می شود . در UCC درخواست اجرای عین قرارداد ، در صورتی امکان پذیر است که در اجرای آن خریدار نفع خاصی داشته باشد . در کشور ما ، درخواست اجرای عین قرارداد پذیرفته شده است، ابتدا درخواست عین قرارداد، سپس فسخ می‌باشد، مگر در موارد استثنائی مانند : مواد ۴۰۲ ، ۲۳۷ و ۴۷۶ قانون مدنی .

در انگلیس، مشتری برای نقض تعهد ، باید درخواست جبران خسارات وارده را بنماید، فسخ فقط در صورتی می‌باشد ، که یکی از شروط اساسی^[۲۶۷] نقض شود و در تسلیم مبیع باید این تسلیم نقض اساسی باشد و جنبه اساسی داشته باشد^[۲۶۸] ، تا فسخ امکان پذیر باشد . در UCC مقررات صریحی در این خصوص وجود ندارد ، ولی به اخطار فسخ در زمان معقول اشاره شده است^[۲۶۹] . در کشور ما در قراردادهایی که به صورت حال است ، ابتدا اجرای عین قرارداد ، سپس فسخ می‌باشد، در مؤجل در صورت وحدت مطلوب بعد از اتمام مدت حق فسخ وجود دارد ، در تعدد مطلوب اجرای عین قرارداد و سپس فسخ بنا به شرایطی می‌باشد .

مدل های تئوریک به کار گرفته شده در تحقیقات دیاموند^[۶۲] (۱۹۸۵) و دیاموند و ورچیا^[۶۳] (۱۹۹۱) بیانگر این موضوع است که کیفیت افشای اطلاعات شرکت سبب کاهش عدم تقارن اطلاعات در بازار سرمایه می‌گردد. ایزلی و اوهارا^[۶۴] (۲۰۰۴) نشان دادند که کیفیت سود با عدم تقارن اطلاعاتی رابطه ی منفی دارد. کیفیت سود پایین منجر به افزایش عدم تقارن اطلاعاتی می‌گردد که این به نوبه ی خود منجر به افزایش ریسک نقدینگی می‌گردد. همچنین، عدم تقارن اطلاعاتی ناشی از کیفیت ضعیف سود، ریسک انتخاب نادرست را برای فراهم کنندگان نقدینگی را افزایش می‌دهد و در نتیجه سبب کاهش نقدینگی یا به عبارتی افزایش نقدینگی می‌گردد (هوگز و همکاران^[۶۵]،۲۰۰۷).

کیفیت سود از عوامل مهم و مؤثر بر میزان نگهداری وجه نقد در شرکت ها است. افزایش کیفیت سود باعث کاهش نگهداری وجه نقد می‌گردد و شرکت هایی با کیفیت سود حسابداری پایین به دلیل ریسک نقدشوندگی بالا، بایستی میزان نگهداری وجه نقد لازم را افزایش دهند (فروغی و همکاران،۱۳۹۰).

۲-۱۵- مروری بر پیشینه ی تحقیق

مرور ادبیات موضوعی یک تحقیق و بررسی تئوری های موجود در آن زمینه، بنیان و اساس آن تحقیق را شکل می‌دهد. در مسیر انجام یک تحقیق علمی، بررسی چگونگی شکل گیری، رشد و تکامل موضوع آن تحقیق و یاری جستن از تحقیقات قبلی، گامی اساسی در درک بهتر موضوع و انجام هرچه شایسته تر آن تحقیق خواهد بود. در این بخش ادبیات موضوعی و برخی از پژوهش هایی که در ارتباط با موضوع تحقیق صورت گرفته اند، بیان می‌گردد.

۲-۱۵-۱- پیشینه خارجی

در خصوص پیشینه و سوابق موجود مرتبط با این پژوهش می‌توان ‌به این موارد اشاره کرد :

سالاوی^[۶۶] (۲۰۱۱) درپژوهشی با عنوان “کیفیت اطلاعات مالی و نقد شوندگی سهام” به بررسی ارتباط بین نقدشوندگی سهام و کیفیت اطلاعات مالی، از طریق تجزیه و تحلیل بلند مدت عدم نقدشوندگی سهام شرکت هایی که صورت های مالی را ارائه ی مجدد می‌کنند، پرداختند. آن ها از طریق بررسی اثر بازنگری درآمدها برروی نقدشوندگی سهام ‌به این نتیجه رسیدند، زمانی که اطلاعات شرکت ها توسط حسابرسان بررسی شود و بازنگری بر شناسایی درآمد نیز کاهش یابد، نوسانات بازده سهام کاهش یافته و نقد شوندگی سهام بالا می رود. آن ها دوره ی نمونه ی بازنگری را از جولای ۱۹۹۷ تا ژوئن ۲۰۰۲ انتخاب نمودند. انتخاب دوره با توجه به شرایط زیر بوده است:

1. 1. تجزیه و تحلیل نقد شوندگی در یک سال بعد از بازنگری

1. داده های انتخاب شده از ۴۶۸ بازنگری انجام شده به وسیله ی ۴۴۲ شرکت باشد. با توجه به شرایط گفته شده می توان نتیجه گرفت که ارتباط مثبتی بین کیفیت اطلاعات و نقد شوندگی سهام وجود دارد.

جفری (۲۰۱۱) در پژوهشی با عنوان “اثر کیفیت اطلاعات بر ریسک نقدشوندگی سهام” به بررسی حساسیت بازده سهام به تغییرات غیر منتظره در نقدینگی بازار پرداخت. وی تحقیق نمود که آیا کیفیت اطلاعات می‌تواند بر هزینه ی سرمایه ای از طریق ریسک نقد شوندگی اثر گذارد. ریسک نقد شوندگی را از طریق محاسبه ی کواریانس بین بازده ی سهام و تغییرات غیر منتظره در نقد شوندگی بازار اندازه گیری نمود. طرح تجربی پژوهش نشان داد که کیفیت بالای اطلاعات به نقد شوندگی پایین، همراه با هزینه ی سرمایه ای کم تر اختصاص می‌یابد. چون کیفیت بالای اطلاعات بر کاهش ریسک نقد شوندگی سهام اثر می‌گذارد. نتایج این پژوهش نشان داد که کیفیت بالای اطلاعات، ریسک نقدشوندگی سهام را کاهش می‌دهد و همچنین زمانی که تغییرات نقدینگی بازار بالا باشد، بین کیفیت اطلاعات و ریسک نقدشوندگی سهام رابطه ی منفی وجود دارد.

موزیلی و جعفر^[۶۷] )۲۰۰۹) در پژوهشی با عنوان “آیا کیفیت اقلام تعهدی یک عامل ریسک اطلاعات در انگلستان است” به بررسی تأثیر کیفیت اقلام تعهدی بر صرف ریسک شرکت های پذیرفته شده در بورس لندن، و ریسک اطلاعاتی مرتبط با آن پرداخته‌اند. یافته های پژوهش آن ها نشان داد که شرکت های با کیفیت اقلام تعهدی پایین، نسبت به شرکت هایی که کیفیت اقلام تعهدی بالایی دارند، بازده ی بالاتری را نشان می‌دهند. همچنین، آن ها دریافتند که کیفیت اقلام تعهدی، بازده مقطعی سهام را پیش‌بینی می کند و عامل کیفیت اقلام تعهدی، انحراف (سری) زمانی در صرف ریسک پورتفوی ها را توضیح می‌دهد.

آلوک و همکاران^[۶۸] (۲۰۰۹) در تحقیقی به بررسی کیفیت سود و ضریب واکنش سود، در شرایطی که افزایش با ثبات در سود همراه با افزایش با ثبات در درآمد پرداختند. نتایج تحقیق نشان داد که شرکت‌های با رشد سود همراه با افزایش درآمد از کیفیت سود بالاتری نسبت به شرکت های با رشد همراه با کاهش هزینه برخوردار می‌باشند. همچنین، شرکت های با افزایش درآمد عملکرد عملیاتی آتی بالاتری دارند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد شرکت هایی که دارای رشد همراه با درآمد هستند، ضریب واکنش سود بالاتری دارند.

کیم و کی^[۶۹] (۲۰۰۹) در پژوهشی با عنوان “کیفیت اقلام تعهدی، بازده ی سهام و شرایط اقتصاد کلان” که بر اساس اطلاعات استفاده شده در پژوهش کور و همکاران (۲۰۰۸) و در همان بازه ی زمانی انجام پذیرفت. آن ها با تعدیلاتی که بر روی بازده ی سهام شرکت ها انجام دادند ‌به این نتیجه رسیدند که بین کیفیت اقلام تعهدی و صرف ریسک سهام شرکت ها رابطه ی معناداری وجود دارد و استفاده کنندگان از اطلاعات مالی در تصمیمات اقتصادی خود باید ریسک اطلاعاتی مرتبط با آن را مدنظر قرار دهند. در پژوهش کیم وکی (۲۰۰۹) تعدیلات انجام شده بر بازده ی شرکت ها ، جهت حذف اثر بازده های غیر عادی بر نتایج پژوهش بود.

کیم و کی (۲۰۰۸) درپژوهشی با عنوان “کیفیت اطلاعات حسابداری، بازده سهام، و شرایط کلان اقتصادی” به بررسی این موضوع پرداختند که آیا کیفیت اطلاعات حسابداری قیمت گذاری می‌شوند یا خیر. هدف از تحقیق آن ها بررسی این موضوع بود که آیا کیفیت اطلاعات حسابداری که شاخص آن کیفیت اقلام تعهدی است، در قیمت سهام تاثیر گذاشته می شود. آن ها این امر را از دو دیدگاه مد نظر قرار دادند: نخست این که آیا رابطه ی معناداری بین کیفیت اقلام تعهدی و بازده ی سهام وجود دارد یاخیر. البته پس از جداسازی سهام دارای قیمت پایین که احتمال بیش تری وجود دارد که تحت تاثیر معامله غیر مکرر و معامله گران سوداگر باشد. دوم، رابطه ی بین کیفیت اقلام تعهدی و شرایط کلان اقتصادی را که به عنوان شاخص هایی از متغیرهای سیاسی ایفای خدمت می‌کند، بررسی کردند. آن ها دریافتند که عامل ریسک کیفیت اقلام تعهدی از لحاظ آماری و اقتصادی بعد از جداسازی سهامی که قیمت پایینی دارند، قیمت گذاری می‌شوند. آن ها همچنین نشان دادند که کیفیت اقلام تعهدی با ریسک بنیادی مرتبط است که این از طریق چند مورد تأیید می شود:

1. 1. هرچه کیفیت اقلام تعهدی شرکت ها ضعیف تر باشد، حساسیت بیش تری نسبت به تغییر شرایط کلان اقتصادی دارد.