۹-۱۳

قانونی

۱۴-۲۲

اخلاقی

۲۳-۳۰

فداکاری

۳۱-۳۵

زیست محیطی

۳-۵- روایی^[۱۳۰] و پایایی^[۱۳۱] ابزار جمع آوری اطلاعات
دو معیاری که برای آزمودن برازش اندازه ها به کار می آیند عبارتند از روایی و اعتبار. روایی تعیین می کند ابزار تهیه شده تا چه حد مفهوم خاص مورد نظر را اندازه می گیرد و اعتبار معین می کند یک ابزار اندازه گیری تا چه میزان سازگاری مفهوم مورد نظر را اندازه می گیرد. به بیان دیگر، روایی به ما می گوید که آیا مفهوم واقعی را اندازه می گیریم و اعتبار با پایداری و سازگاری اندازه گیری سر و کار دارد. روایی و اعتبار مهر تائیدی هستند بر استحکام علمی یک مطالعه پژوهشی (حافظ نیا،۱۳۸۹،۱۵۳).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

مشکل روایی و پایایی ابزار سنجش معمولا متاثر از عوامل گوناگونی نظیر پیچیدگی موضوع مورد مطالعه، عامل و منبع تهیه داده ها یعنی انسان، و روش ها و شرایط گردآوری اطلاعات است (حافظ نیا، ۱۳۸۹،۱۵۹).
۳-۵-۱- روایی
منظور از روایی این است که مقیاس و محتوای ابزار یا سوالات مندرج در ابزار دقیقا متغیرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد . یعنی اینکه هم داده های گردآوری شده از طریق ابزار مازاد بر نیاز تحقیق نباشد و هم اینکه بخشی از داده های مورد نیاز در رابطه با سنجش متغیرها در محتوای ابزار حذف نشده باشد یا به عبارت دیگر ، عین واقعیت را به خوبی نشان دهد (حافظ نیا ، ۱۳۸۷،۱۵۵).موضوع روایی از آن جهت اهمیت دارد که اندازه گیری های نا مناسب و ناکافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد ( خاکی ، ۱۳۷۹،۲۴۹).
در این تحقیق چون از پرسشنامه استاندارد فرهنگ سازمانی هافستد که قبلا هم به کرات در تحقیقات مشابه استفاده شده، استفاده گردید لذا از پرسشنامه فرهنگ سازمانی از روایی مناسبی برخوردار است.برای سنجش روایی پرسشنامه مسئولیت پذیری اجتماعی‌، علاوه بر این که سوالات متناسب با مبانی نظری طراحی شده، از نظرات و پیشنهادات اساتید دانشگاه نیز استفاده گردیده است. از نظر افراد مذکور، این پرسشنامه‌ توانایی لازم در سنجش سطوح مختلف مسئولیت پذیری اجتماعی در باب پرسنل شرکت های مستقر در شهرک های صنعتی را دارا می‌باشد.
۳-۵-۲- پایایی
اعتبار یا اعتمادپذیری ابزار میزان پایایی و سازگاری آن را در اندازه گیری یک مفهوم نشان می دهد که برای ارزیابی «برازش» ابزار مفید است. توانایی ابزار در حفظ پایایی خود در طول زمان- علیرغم شرایط غیرقابل کنترل آزمون و وضعیت خود پاسخگویان- حاکی از پایداری آن و تغییر پذیری اندک آن می باشد. این توانایی گویای برازش ابزار است چرا که هر زمان اندازه گیری صورت گیرد نتایج پایدار به دست می آید (حافظ نیا،۱۳۸۹،۱۶۲).
۳-۵-۳- روش های اطمینان از روایی و پایایی ابزار
محققان برای اطمینان از روایی و پایایی ابزار از روش های مختلفی استفاده می کنند که عبارتند از: (حافظ نیا، ۱۳۸۹،۱۶۹).
۱- استفاده از روش های دوگانه و موازی:
در این روش محقق می تواند یک ابزار را در دو زمان یا دو مکان به مورد اجرا گذارد؛ یعنی اینکه در یک زمان و مکان دو گروه نمونه متجانس را انتخاب کند و ابزار را درباره آن ها به کار گیرد. یا اینکه ابزار را در دو گروه متجانس ولی متفاوت از حیث زمان و مکان مورد استفاده قرار دهد. سپس می تواند نتایج حاصل را با یکدیگر مقایسه نموده، ضریب همبستگی آن ها را محاسبه نماید. چنانچه نتایج مشابه و ضریب همبستگی بالا باشد (بیش از ۹۰ درصد)، می توان گفت که ابزار دارای روایی و پایایی است.
۲- استفاده از روش مقایسه با معیار:
در این روش محقق نیاز به معیار و محک دارد که بتواند نتایج حاصل از ابزار را با آن مقایسه نموده، بسنجد. معیارها و محک ها معمولا مشکل ساخته می شوند و کمتر وجود دارند، ولی در مواردی که موجود هستند محقق می تواند از آن ها استفاده کند. یکی از این معیارها پارامترهای جامعه مثل میانگین سنی جامعه یا طول عمر و ضریب رشد و نظایر آن است. اگر ابزاری بتواند این موارد را درباره نمونه ای از جامعه طوری بسنجد که با پارامترهای جامعه هماهنگی داشته باشد می توان به روایی آن اطمینان کرد.
۳- استفاده از روش پیش آزمون:
از طریق این روش مسائل مختلف فرایند تحقیق مورد بررسی مقدماتی قرار می گیرد که یکی از این موارد روایی پایایی ابزار سنجش است. وقتی محقق ابزار سنجش و گردآوری اطلاعات را طراحی نمود، لازم است آن را به صورت آزمایشی به مورد اجرا گذارد. نتایج گردآوری شده پس از اجرای مرحله پیش آزمون به محقق کمک می کند تا اصلاحات لازم را در بخش ها و مراحل گوناگون تحقیق به عمل آورد. اگر محقق دریابد که نتایج تحقیق آزمایشی پاسخگوی اهداف وی نمی باشد، باید نسبت به اصلاح و تغییر روش های کار و ابزار به کار گرفته شده اقدام کند و این کار را آنقدر ادامه دهد تا در نهایت روش ها و ابزار سنجش از روایی و پایایی و تناسب لازم برخوردار شوند.
– آلفای کرونباخ یک ضریب اعتبار است که میزان همبستگی مثبت اعضای یک مجموعه را با هم منعکس می کند، آلفای کرونباخ بر حسب میانگین همبستگی داخلی میان پرسش هایی که یک مفهوم را می سنجد، محاسبه می شود. هر قدر آلفای کرونباخ به عدد ۱ نزدیک تر باشد اعتبار سازگاری درونی بیشتر است. برای محاسبه ضریب آلفای کرونباخ ابتدا باید واریانس نمره‌های سوال‌های پرسش نامه‌ و واریانس کل را محاسبه کرد سپس با بهره گرفتن از فرمول ۳-۲ مقدار ضریب آلفا را محاسبه نمود (سکاران،۱۳۸۸، ۳۸۵).

K: تعداد سوالات پرسش نامه‌
_k²S: واریانس پاسخ‌های همه آزمودنی ها به سوال k
برای سنجش پایایی پرسشنامه ، یک مرحله پیش آزمون انجام گرفت . بدین صورت که ابتدا تعداد ۳۰ پرسشنامه در جامعه مورد نظر توزیع و جمع آوری و پس از وارد کردن داده ها ، ضریب پایایی ( آلفای کرونباخ ) محاسبه گردید . ضریب مورد نظر برای پرسشنامه فرهنگ سازمانی ۷۹/۰ و برای پرسشنامه مسئولیت پذیری ۷۳/۰ تعیین گردید . با توجه به اینکه مقدار به دست آمده از مقدار استاندارد تعریف شده ۷/۰ بیشتر می باشد، سوالات مذکور از هم پوشانی خوبی برخوردار بوده و پایایی پرسشنامه تائید می گردد. (ضریب پایایی محاسبه شده در پیوست ب می باشد)
۳-۶- مشخصات واحد پژوهش

ردیف

زمینه فعالیت واحد تولیدی

سطوح برنامههای درسی در آموزش عالی
مؤسسات آموزش عالی نیز همچون مقاطع دیگر آموزش،ممکن است شاهد وجود سطوح متعددی از برنامهدرسی باشند که احتمالا درمحتوا، دامنه پوشش و کارآیی ارتباط کمی با یکدیگر خواهند داشت. در اینجا به چهار سطح از برنامههای درسی چندگانه اشاره میشود:
الف) برنامهدرسی طراحیشده^[۲۸]: برنامههای درسی طراحی شده شامل آنچه در سرفصلها وفهرست دروس آمده است، میباشد. این برنامه صرفنظر از اینکه در عمل اجرا میشود یا نمیشود، موردتوجه و استناد هیأت

۵۰ فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

علمی قرار میگیرد و کانون توجه نیز محتوا و توالی دروس، آنطور که سیاستهای مؤسسه آموزش عالی یا گروه آموزشی ایجاب میکند، میباشد.
ب) برنامهدرسی موردانتظار^[۲۹]: برنامهدرسی مورد انتظار مشتمل است بر تکالیف خاص وسطوح عملکردی که از دانشجو انتظار میرود وهمچنین روشی که عملکرد دانشجو مورد ارزشیابی قرار میگیرد. این نوع برنامهدرسی، معمولاً بازتاب دیدگاه دانشجویان نسبت به برنامهدرسی خاص است.
ج) برنامهدرسی عرضه شده^[۳۰]: برنامهدرسی عرضه شده میزان مطالب ارائه شده و آنچه را درعمل تدریس میشود در برمیگیرد. این نوع برنامه، برخلاف نوع الف، رفتاری بوده و ممکن است در کلاسهای مختلف با طراحی اولیه، بسیار متفاوت شود. تعیین تکالیف جدید برای یک درس میتواند هم محتوا و هم روش ارائه درس را، از منظور طراحی اولیه دور سازد. به همین صورت ممکن است تنوعهای دیگر نیز، حتی بطور غیرعمد، به وجود بیاید. بایدتوجه داشت که مؤسسات آموزش عالی درمورد دامنه و میزان تأثیر اینگونه تنوعها، معمولاً بسیار کم میدانند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

د) برنامهدرسی تجربه شده^[۳۱]: برنامههای درسی تجربه شده آنچه را که دانشجویان در عمل انجام میدهند شامل میشود.این سطح از برنامهدرسی نیز جنبه رفتاری دارد و میتوان آن را به دو بخش کاملاً مجزا تقسیم کرد: بخش اول به چگونگی انتخاب دروس توسط دانشجو مربوط است که ممکن است با ساختار رسمی تجویز شده، متفاوت باشد و بخش دوم بر رفتارهای یادگیری دانشجو مثل اینکه برای یک کلاس به کار گرفته میشود و… متمرکز است مؤسسات آموزش عالی در این مورد نیز اطلاعات ناچیزی دارند(سرمد، وزیری، ۱۳۷۷).
از آنجا که برنامه های درسی آموزش عالی از جمله عوامل و عناصری هستند که در تحقق بخشیدن به اهداف آموزش عالی نقش بسزایی دارند، و از این رو است که برنامه های درسی قلب مراکز دانشگاهی به شمار می آیند و آیینه نقش ها و اهداف آموزش عالی می باشند که شایسته توجه دقیق هستند. و از آنجایی که کیفیت

۵۱ فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

آموزش و ارتقاء آن به عنوان یکی از هدفهای متعال، در آموزش عالی در گرو برنامه های درسی با کیفیت و جامع تر میباشد. با توجه به اهمیت کیفیت در برنامههای درسی در ادامه به توضیح کیفیت میپردازیم.
مبانی نظری کیفیت
تعاریف کیفیت:
کیفیت مفهوم جدیدی نیست و همواره بخشی از نسبت علمی بوده است.تغییرات بنیادی و ریشه ای عمیقی شامل رشد و تنوع،تغییر در اندازه و ماهیت آموزش عالی،کاهش شدید منابع،تبدیل آموزش عالی نخبه گرا به عامه گرا،تغییر در متدولوژی و تاکید بر کارآیی در آموزش عالی رخ داده است.چالش های دیگری هم وجود دارد که هنوز راه حلی برای آنها پیدا نشده است.افزون بر این مسائلی از قبیل افزایش تمایل دولت ها به کیفیت،تقاضا برای پاسخگویی و ایجادسازمانهای ملی کیفیت باعث شده از پایان دهه ۱۹۹۰ به بعد دغدغه برای بهبود کیفیت و استانداردها ،تبدیل به یک نگرانی جهانی شود(نوتن^[۳۲]،۲۰۰۷).در فرهنگ لغات و منابع تخصصی علوم تربیتی از کیفیت تعابیر متفاوتی به عمل آمده است در لغت نامه دهخدا،کیفیت صفت و چگونگی،چونی،حالت و وصفی که حاصل باشد در چیزی معنی شده است.فرهنگ معین کیفیت را مترادف با چگونگی و چونی آورده و در فرهنگ عمید نیز کیفیت به عنوان صفت،حالت و چگونگی چیزی آمده است،(قورچیان،۱۳۷۳).
در اینجا با توجه به گسترگی تعریف های عرضه شده درباره کیفیت، به چند مورد از آنها اشاره میکنیم.
شبکه بین المللی نهادهای تضمین کیفیت در آموزش عالی،کیفیت را اینگونه تعریف می کند:
۱-کیفیت به عنوان تطابق وضعیت آموزش عالی با استانداردهای از قبل تعیین شده
۲-کیفیت به عنوان تطابق وضعیت آموزش عالی با رسالتها ،هدف وانتظارات یاران آموزشی(منظور افراد ذی ربط،ذی نفع،ذی علاقه در امور دانشگاهی است) از جمله هیات علمی،مسئولان دانشگاهی،دانشجویان،قانونگذاران وامثال آن ها (بازرگان،۱۳۸۰).

۵۲ فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

بارنت^[۳۳](۱۹۹۷) می گوید آنچه کیفیت در نظر ما معنی می دهد به ارزش ها واهداف بنیادی ما در آموزش عالی بستگی دارد.ما نمی توانیم از کیفیت سخن بگوییم بدون آنکه محک ومعیاری متصل به آنچه به نظر مارسالت نهایی آموزش عالی است داشته باشیم ازسوی دیگراستنباط ما از آموزش عالی راهنمای ما برای ادراک ماهیت کیفیت،چگونگی دستیابی به آن،ارزشیابی وارتقای سطح آن است(بارنت،۱۹۹۷،به نقل از وزیری،۱۳۸۳،ص۴۵۵).
فرز^[۳۴] به کیفیت،به عنوان فرآیندی که با آن سروکار دارند،اشاره و بیان می کند که نیمرخی از کیفیت همیشه با عینیت همراه نیست و با ذهنیت افراد حرکت می کند و به همین خاطر به راحتی قابل سنجش و اندازه گیری
نیست؛بنابراین تعاریف هنجار مدار و معیار مدار در مورد کیفیت می تواند معتبر و صحیح باشد(ریچاردسون^[۳۵]،۱۹۹۸).
سازمان جهانی استاندارد،کیفیت را عبارت از مجموع ویژگیها و خصوصیات یک فراورده یا خدمت می داند که نمایانگر توانایی آن در برآوردن خواسته های بیان شده و یا اشاره شده است(بازرگان،۵:۱۳۷۵)
میدل هارست^[۳۶](۱۹۹۵)با اشاره به اینکه کیفیت،تبیین و توصیف سطح یا استانداردی از رضایت از تولید یا جریان کار می باشد،ضرورت توجه به این امر را ناشی از دو هدف می داند:
الف)ضرورت کسب اطمینان از ایمنی و استحکام مواد تولید؛
ب)گسترش نیاز به ضرورت تفکیک تولیدات و خدمات در بازار رقابت جهانی.
از نظر یونسکو کیفیت در نظام آموزش عالی مفهومی چند بعدی است که به میزان زیادی به وضعیت محیطی(زمینه)نظام دانشگاهی،ماموریت یا شرایط و استانداردهای رشته دانشگاهی بستگی دارد.بر این اساس نمی توان گفت که کیفیت از یک نظریه عمومی یا یک الگوی کلی بدست می آید(بازرگان،۵۸:۱۳۸۳).

۵۳ فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

فصل اول
مقدمه
1- فصل اول: مقدمه
1-1- اهمیت موضوع
ارتعاشات اجسام مختلف سالهاست که مورد تحقیق و بررسی پژوهشگران و محققان بالاخص دانشمندان علوم مکانیک، فیزیک و ریاضیات بوده و هست. شناسایی و تحلیل ارتعاشات سیستمهای مکانیکی و به دنبال آن محاسبه فرکانسها و مودهای طبیعی^[1] همواره خود را به صورت یک مسأله مهم در علم مکانیک در راستای طراحی، شناسایی عیوب و کنترل این سیستمها مطرح کرده است. از طرفی تحلیل و بررسی ارتعاشات سیستمهای پیوسته نیازمند اطلاع دقیق از هندسه، خواص فیزیکی و مکانیکی، بارگذاریها، شرایط اولیه و مرزی^[2] حاکم بر سیستم است. این درحالی است که غالباً مدل کردن این پارامترها در قالب یک مسأله ریاضی میتواند بسیار چالش برانگیز و در عین حال بسیار مؤثر و مهم باشد. لذا مدل کردن هرچه دقیقتر و واقعیتر این پارامترها کمک بسیار شایانی در راستای طراحی، کنترل و شناسایی عیوب یک سیستم تلقی میشود.
یکی از این اجزاء، تکیهگاهها^[3] هستند. اصولاً محل اتصال یک سازه به پی و یا سازه دیگر را تکیهگاه گویند. به طور کلی تکیهگاهها را میتوان به دسته های تکیهگاه مفصلی ثابت^[4]، تکیهگاه مفصلی متحرک^[5] (غلطکی)، تکیهگاه گیردار^[6] (صلب)، تکیهگاه فنری یا ارتجاعی^[7] و غیره تقسیمبندی نمود. هر کدام از تکیهگاههای مذکور دارای تعداد درجه آزادی^[8] مشخصی هستند. البته درجات آزادی مورد نظر که برای انواع تکیهگاههای مذکور تعریف شدهاند و در تحلیلها مورد استفاده قرار میگیرند، در حقیقت یک تعریف ایدآل از نوع تکیهگاهها هستند و ممکن است این تکیهگاهها در واقعیت رفتاری متفاوت داشته باشند، که این امر میتواند بر پاسخ سیستم مکانیکی تأثیرات متفاوتی داشته باشد. به همین دلیل در طراحی و تحلیل سیستمهای سازهای توجه به تکیهگاهها و اتصالات و نوع عملکرد آنها امری اجتنابناپذیر به شمار میرود. تکیهگاههای مختلف را توسط اتصالات مختلف از قبیل جوش، پرچ، پین، پیچ، رولر و غیره با ویژگیهای خاص خود در راستای ارضاء نیاز از پیش تعریف شده در سیستمهای مکانیکی متفاوتی از قبیل تیر، ورق، قاب، بال، انواع پوستهها و غیره ساخته و بکار گرفته میشوند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ازجمله سازه های پرکاربرد در مهندسی، تیرهای یک سر درگیر^[9] (تیرهای طرهای) هستند. اصولاً به تیری طرهای گفته میشود که یک سر آن ثابت (صلب) و سر دیگر آن آزاد باشد و بتواند آزادانه حرکت کند. همانطور که میدانیم در حالت ایدآل دﺭ ﺗﻜﻴﻪﮔﺎﻩ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﻉ تیرها ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﺩﺭﺟﻪ ﺁﺯﺍﺩﻱ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺩﺭ ﻣﺤﻞ ﺗﻜﻴﻪﮔﺎﻩ ﺣﺮﻛﺖ ﺍﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﻭ ﭼﺮﺧﺸﻲ^[10] ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻳﻌﻨﻲ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎﻥ ﺍﻧﺘﻘﺎﻟﻲ ﻭ ﭼﺮﺧﺸﻲ ﺻﻔﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.
تیرهای طرهای در صنایع مختلفی چون صنایع نظامی، هوایی، ساختمانی و غیره کاربردهای مهمی دارند. به عنوان مثال بال هواپیما، کاوشگر نیروی اتمی، جرثقیلهای ساختمانی، پلها و غیره میتوانند یک تیر یک سر درگیر محسوب شوند. در شکل (1-1)، برخی از کاربردهای تیر طرهای به تصویر کشیده شده است.

شکل (1-1): کاربردهایی از تیرهای طرهای [1]

واضح است که تکیهگاهها در یک سیستم مکانیکی میزان اتلاف انرژی و انعطافپذیری^[11] آن سیستم را به شدت تحت تأثیر خود قرار میدهند و از آنجایی که میرایی و انعطاف یک سیستم شدیداً بر پاسخ ارتعاشی آن تأثیر میگذارد، ارائه مدلهایی که بتوانند هرچه دقیقتر و واقعیتر میزان آثار نشأت گرفته از قیود را محاسبه کنند، ضروری و اجتناب ناپذیر خواهد بود. همچنین همه مواد دارای مقدار مشخصی میرایی ساختاری^[12] هستند که این مقدار به جنس و ساختار آن ماده وابسته است و میزان این میرایی نیز بسته به جنس ماده و سیستم مورد نظر میتواند تأثیرگذار باشد [1].
1-2- هدف از انجام این پایان‌نامه و مراحل انجام آن
همانگونه که اشاره شد، تحلیل دقیق سیستمهای مکانیکی همچون تیرها نیازمند اطلاع هرچه واقعیتر از برخی پارامترها ازجمله آثار تکیهگاهی و میرایی ساختاری آن سیستم است. از طرفی یکی از مهمترین آثار ناشی از یک تکیهگاه در یک سیستم، میزان اتلاف انرژی و انعطافپذیری نشأت گرفته از آن تکیهگاه در سیستم است. طراحی، تحلیل و بررسی، فرایند کنترل و شناسایی عیوب یک سیستم مکانیکی بدون اطلاع از این پارامترها منجر به نتیجهگیریهای غیرواقعی میشود.
در پایان نامه پیش رو یک تیر یک سر درگیر و تیر دو سر درگیر که پارامترهای تکیهگاهی آنها مجهول است، در نظر گرفته میشود. واضح است که پارامترهای سفتی و میرایی تکیهگاهها در پاسخ ارتعاشی تیرهای مذکور نقش عمدهای ایفا میکنند. در این پایان نامه، هر تکیهگاه ثابت با یک پین^[13] به همراه یک فنر پیچشی خطی^[14] و یک دمپر پیچشی خطی ویسکوز^[15] مدل شده است. پین مذکور تنها اجازه حرکت حول محور عمود بر پین را دارد و بقیه جهات را ثابت میکند. در ادامه تلاش میشود تا این پارامترها با بهره گرفتن از داده های اندازه گیری کرنش^[16] و یا شتاب^[17]، تخمین زده و محاسبه شوند. داده های اندازه گیری به کمک شبیهسازی^[18] در نرم افزار انسیس^[19] فراهم میشوند. در فصلهای بعدی در خصوص این شبیهسازی و روش انجام آن توضیحات بیشتری آورده شده است. همانگونه که اشاره شد، بدست آوردن این پارامترها به روش مستقیم^[20] بسیار مشکل است و بهترین گزینه برای این امر بهره جستن از روش معکوس^[21] است. لذا استفاده از روش های معکوس که در سالهای اخیر بسیار مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، میتواند بسیار کارآمد و مناسب باشد. اصولاً یک مسأله معکوس^[22]، یک چارچوب کلی است که برای تبدیل اندازهگیریهای مشاهده شده به اطلاعات مربوط به یک شیء فیزیکی یا یک سیستمی که مورد تحقیق است، مورد استفاده قرار میگیرد. تعریف فوق، یک تعریف کوتاه و مختصری از مسأله معکوس به شمار میرود. در فصلهای بعدی به طور مفصل به توضیح در خصوص روش معکوس پرداخته خواهد شد.
فصل دوم
مروری بر مطالعات پیشین
2- فصل دوم: مروری بر مطالعات پیشین
2-1- مقدمه
در این فصل به بررسی تاریخچه تحقیقات انجام گرفته در زمینه های ارتعاشات تیرهای طرهای، استفاده از روش معکوس در حل مسائل مختلف مکانیکی، استفاده از فنر و دمپر برای مدل کردن پارامترهای مختلف و شناسایی پارامترهای اتصالات مورد استفاده در تکیهگاهها از قبیل پیچها پرداخته میشود.
2-2-تاریخچه ارتعاشات تیرها
کاربرد وسیع تیرهای طرهای در صنایع مختلف بر کسی پوشیده نیست. تاریخچهای بسیار غنی در زمینه ارتعاشات تیرها وجود دارد و در طول دهه های گذشته تحقیقات بسیاری بر روی این سازه پرکاربرد صورت گرفته است. ارورا^[23] و همکاران [1] با بهره گرفتن از روش پهنای باند نیمهتوانی^[24] ضریب میرایی ساختاری را برای تیرهای آلومینیومی، برنجی و فولادی بدست آوردند. آنالیز ارتعاشی یک تیر دوار یکی از موضوعات مهم و خاص در مهندسی مکانیک به شمار میرود. رضایی و حسن نژاد [2] معادلات تحلیلی جدیدی را برای یک تیر ترکدار با تکیهگاههای ساده ارائه دادهاند. آنها با در نظر گرفتن یک مدل غیرخطی، معادلات حرکت یک تیر ترکدار را براساس مدل اغتشاشی^[25] بدست آوردند. آنان همچنین نتایج حاصله از این معادلات را با نتایج آزمایشگاهی و عددی مقایسه کردند. لیائو لیانگ^[26] و همکاران [3] ارتعاشات آزاد و کمانش الاستیک یک تیر ساخته شده از مواد مدرج تابعی^[27] حاوی ترک لبهباز را با بهره گرفتن از تئوری تیر تیموشینکو^[28] مورد مطالعه قرار دادهاند. در این پژوهش ترک به وسیله یک فنر پیچشی بدون جرم مدل شده است. میشل و موترشید^[29] [4] روشی برای محاسبه سختی مجهول در اتصال صلب با بهره گرفتن از معادلات متشکل از یک مدل تفاضل محدود و همچنین با بهره گرفتن از توابع پاسخ اندازه گیری شده پیشنهاد دادهاند. روش ارائه شده توسط آنها میتواند برای محاسبه خطای اتصالات در مدل تفاضل محدود بکار رود. لی^[30] [5] یک روش ساده و یکپارچه برای آنالیز ارتعاشی یک تیر با تکیهگاه کلی ارائه داده است. نتیجه مهم در این مقاله این است که نه تنها همیشه میتوان جابجایی تیر را به وسیله سری فوریه بسط داد، بلکه با این کار سرعت همگرایی افزایش مییابد. جینسو و ژیانگ^[31] [6] نشان دادند که چگونه میتوان میرایی وابسته به ماده را در یک آنالیز گذرای دینامیکی در نرم افزار انسیس مشخص کرد. در این مقاله یک تیر طرهای ساده با گزینه میرایی متغیر در انسیس مدل شده است. در همین راستا پراساد و سشو^[32] [7] نتایج حاصل از آنالیز مودال آزمایشگاهی از یک تیر با جنسهای مختلف نظیر فولاد، برنج، مس و آلومینیوم را ارائه دادهاند. آنها این تیرها را به وسیله یک چکش ضربه^[33] به ارتعاش درآورند و توابع پاسخ فرکانسی را در جهت شناسایی فرکانسهای طبیعی، میرایی و شکل مودها بدست آورند.
2-3-تاریخچه تحلیل معکوس
نخستین بار در سال 1923 در تحقیقاتی که توسط هادمارد^[34] صورت گرفت به مفهوم بدنهادگی^[35] و نبود جواب یکتا در بسیاری از مسائل معکوس اشاره شد [8]. اما از چند دهه پیش تعریف و تحلیل مسائل معکوس در رشته های مختلف مهندسی و غیرمهندسی آغاز گردیده است و هم اکنون نیز تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. در ابتدا، مسائل معکوس در حوزه انتقال حرارت مورد توجه بوده و پس از آن به حوزه های دیگر علمی و مهندسی نیز گسترش یافت.
مسائل معکوس در انتشار موج یکی از اولین مسائل معکوس در مهندسی مکانیک به شمار میرود [9]. لیو و هان^[36] [10] در کتاب خود مفصلاً به بحث درباره رویکردهایی برای فرمولبندی^[37] مسائل معکوس، فرآیندهای تحلیل معکوس و تکنیکهای عددی پرداختهاند. بسیاری از مسائل معکوس مهندسی با بهره گرفتن از تکنیکهای مذکور در این کتاب فرمولبندی و پیشنهاد شدهاند و بسیاری از موضوعات مهم مربوط به مسائل معکوس با بهره گرفتن از مثالهای ساده، شرح داده شدهاند. در این کتاب همچنین روشهایی برای کار کردن با چنین موضوعاتی ارائه شده است. محققان و پژوهشگران با بهره گرفتن از این روشها به حل مسائل معکوس در حوزه مهندسی مکانیک پرداختهاند و میپردازند. در اینجا به تعدادی از مطالعات و پژوهشهایی که صورت گرفته است، میپردازیم:
2-3-1-شناسایی معکوس بارهای ضربهای
از نخستین بررسیهای انجام گرفته در زمینه تخمین بارهای دینامیکی میتوان به مقاله گودیر^[38] و همکاران [11] اشاره کرد. در این مقاله توزیع زمانی نیروی عمودی وارد به یک نیمصفحه با بهره گرفتن از یک معادله انتگرالی که از پاسخ سازه در نقاطی دور از محل اعمال نیرو استفاده میکرد، بدست آمده است. در سلسله مقالاتی که توسط دویل^[39] [14-12] ارائه شده است، ضربه عرضی وارد به تیرها و ورق شناسایی شده است. وی در آزمایشات خود از کرنشسنج^[40] برای خواندن پاسخ در نقاط تعیین شده استفاده کرده است. هلندسورث و بازبی^[41] [15] شتاب تیر یک سر گیردار را در بازه زمانی 40 میکروثانیه اندازه گیری کرده سپس با بهره گرفتن از سرعت در الگوریتم معکوس، ضربه وارد به تیر را محاسبه کردند. اینو^[42] و همکاران [16] مقدار و جهت ضربه اعمالی بر یک تیر با تکیهگاه ساده را در فضای سه بعدی محاسبه کردند، کمیت اندازه گیری شده در این بررسی، کرنش بوده است. زارع و همتیان [17] بارهای اعمالی به یک ورق کامپوزیتی را با بهره گرفتن از مقادیر کرنش افقی به عنوان کمیت اندازه گیری محاسبه نمودند. همتیان و همکاران [18] همین مسأله را در حالت غیرخطی نیز تحلیل کردند. کاظمی و همتیان [19] یک روش معکوس برای شناسایی مکان و توزیع زمانی یک تک نیروی ضربهای الاستیک را براساس پاسخهای سازهای زمانمند، ارائه دادهاند.
2-3-2-شناسایی معکوس ثابتهای مواد
میگنوگنا^[43] با بهره گرفتن از سرعت امواج ماوراصوت به عنوان داده های رفتار سازه، به محاسبه ثوابت الاستیک بسیاری از کامپوزیتهای ناهمسانگرد پرداختهاند. سوارس^[44] و همکاران [22] یک تکنیک برای پیشبینی خواص مکانیکی ورقهای کامپوزیتی با بهره گرفتن از فرکانسهای ویژه، پاسخ محاسبات مقادیر ویژه عددی، تحلیل حساسیت^[45] و بهینه سازی ارائه دادهاند. برخی از محققان از روش معکوس مبتنی بر روش المان محدود و اندازهگیریهای استاتیکی و یا اندازهگیریهای دینامیکی برای شناسایی ثوابت الاستیکی استفاده کردهاند. برخی دیگر از محققان نیز از روش المان مرزی برای شناسایی ثوابت مواد بهره گرفتهاند [29-27]. همتیان و همکاران [30] یک تکنیک معکوس مبتنی بر روش المان مرزی و آزمایشات الاستواستاتیک برای شناسایی ثوابت الاستیکی مواد دو بعدی اورتوتروپیک و ناهمسانگرد کلی ارائه دادهاند.
2-3-3-مسائل شناسایی ترک و عیوب
شناسایی ترک و عیوب یک دسته مهم از مسائل معکوس با اهمیت کاربردی آشکار است. در طول سه دهه گذشته شناسایی ترک در ماشینها و قطعات سازهای مورد توجه فراوان قرار گرفته است. لیو و لام^[46] [31] و لام و همکاران [32] از روش المان نواری برای مشخص نمودن ترکهای عمودی و افقی در لمینیتهای ناهمسانگرد استفاده کردهاند. لاو و لو^[47] [33] یک روش حوزه زمانی^[48] که در آن پارامترهای یک ترک در یک عضو سازهای به وسیله اندازهگیریهای کرنش و جابجایی بدست آمده است، پیشنهاد دادهاند. در تحقیق آنها، ترک به عنوان یک ترک باز گسسته که به لحاظ ریاضی به وسیله تابع دلتای دیراک^[49] مدل شده است، لحاظ گردیده است. آنان در تحلیل معکوس خود از روش بهینه سازی همراه با هموارسازی برای شناسایی ترکها استفاده کردهاند. لهله و مایتی^[50] [34] به هر دو روش مستقیم و معکوس به حل یک تیر تیموشینکو با مقطع عرضی مستطیلی و با یک ترک باز پرداختهاند. تیر مذکور تنها از طرف یکی از سطوح متقارن ارتعاش میکند. آنها همچنین ترک را با یک فنر پیچشی مدل کردهاند. لیو و چن^[51] [37-35] نیز چندین تکنیک معکوس محاسباتی برای یافتن عیوب در سازه های ساندویچی ارائه دادهاند.
2-4-تاریخچه کاربرد فنرها و دمپرها
محققان زیادی از فنر برای مدل کردن پارامترهای مختلف بهره جستهاند. در برخی از موارد برای شناسایی وجود ترک و میزان تأثیری که ترک در کاهش سفتی یک تیر دارد، ترک به عنوان یک فنر پیچشی خطی بدون جرم مدل شده است [38]. ژو^[52] و همکاران [39] براساس تئوری مکانیک شکست و به صورت تحلیلی مقدار ثابت فنر خطی معادل را با طول ترک در تیر مرتبط کردهاند. هیستی و اشپرینگر^[53] [40]، یک المان تیر را برای استفاده در کدهای المان محدود توسعه دادهاند. ترک به عنوان یک فنر خطی برای ارتعاشات محوری و به عنوان یک فنر پیچشی برای ارتعاشات خمشی تیر شبیهسازی شده است. این مدل برای تیرها با تکیهگاه ساده ، تیرهای طرهای [43] و تیرهای دو سر آزاد [44] نیز بکار رفته است. نارکیس^[54] [41] با بهره گرفتن از تحلیل معکوس به شناسایی ترک در تیرهای یکنواخت با تکیهگاههای ساده تحت ارتعاشات خمشی و محوری پرداخته است. وی از دو فرکانس طبیعی اول تیر استفاده کرده است. لی و ان جی^[55] [42] با بهره گرفتن از اندازه گیری شکل مودها و فرکانسهای طبیعی یک تیری که دارای ترک عرضی است، با بهره گرفتن از روش ریلی-ریتز^[56] به شناسایی ترک پرداخته است. در مدل آنها تیر به دو قسمتی که توسط یک فنر پیچشی متصل هستند، تقسیم شده است. بامنیوس و تروچیدس^[57] [43] به بررسی تأثیر ترک عرضی سطحی بر رفتار دینامیکی تیرهای طرهای پرداختهاند. آنها با توجه به نتایج تحلیلی و تجربی خود، یک ارتباطی را بین تغییر در فرکانسهای طبیعی و امپدانس مکانیکی^[58] تحت اثر محل و اندازه ترک برای ارتعاشات موجی فراهم آوردهاند. بولتزار^[59] و همکاران [44] فرآیندی را برای شناسایی محل ترک در تیرهای یکنواخت دو سر آزاد^[60] تحت ارتعاشات موجی^[61] ارائه دادهاند. شکاف عرضی تیر با یک فنر خطی معادل که دو قسمت تیر را به هم وصل میکند، مدل شده است. آنها با بهره گرفتن از تغییر در فرکانسهای طبیعی تیر و با کمک روش معکوس به شناسایی ترک پرداختهاند. لهله و مایتی [34] نیز وجود ترک را به وسیله یک فنر پیچشی در تیر ترک دار اویلر برنولی^[62] مدل کردهاند. لویا^[63] و همکاران [45] فرکانسهای طبیعی برای ارتعاشات خمشی^[64] تیرهای ترکدار تیموشینکو^[65] با تکیهگاههای ساده را بدست آوردهاند. آنان تیر را با دو قطعه که به وسیله دو فنر بدون جرم که یکی از آنها فنر کششی^[66] و دیگری فنر پیچشی است، مدل کردهاند.
برخی از محققان نیز از فنر برای مدل کردن تکیهگاهها و اتصالات بهره جستهاند. سیلوا^[67] و همکاران [46]، با بهره گرفتن از فنر و با بکارگیری آن در تکیهگاه روتور به ارائه یک مدل صحیح از خواص آن پرداختهاند. آنها برای این هدف، شفت دوار را با یک تیر با تکیهگاه الاستیک (تکیهگاهی که در آن فنر بکار رفته است) که در راستای طول آن تعداد محدودی جرم متمرکز قرار دارد، مدل کردهاند. آنها در مقاله خود با مقایسه کردن نتایج تجربی و مدل پیشنهادی خود، به این نتیجه رسیدهاند که استفاده از سختی الاستیک پیچشی برای مدل کردن رفتار دینامیکی تکیهگاه بسیار مناسب و دقیق است. آنها همچنین داده های خود را از فرکانسها و مودهای طبیعی تشکیل دادهاند. دروسا^[68] و همکاران [47] رفتار تکیهگاههای تیر در برابر چرخش و حرکت انتقالی را به صورت الاستیک مدل کردهاند. بنابراین این مدل میتواند تمامی شرایط تکیهگاهی رایج یک تیر را نیز پوشش دهد.
استفاده از فنر-دمپر برای مدل کردن برخی پارامترها نیز رایج است. همانطور که میدانیم بسیاری از سازه های مکانیکی از سازه های کوچکتر که به وسیله اتصالاتی چون پیچ به یکدیگر متصل شدهاند، تشکیل شدهاند. در بسیاری از تحقیقات خواص سفتی و میرایی این اتصالات نادیده گرفته شدهاند. این در حالی است که برای داشتن یک تحلیل دینامیکی دقیق، ابتدا بایستی خواص اتصالات شناسایی شوند. یوشیمورا^[69] یک سری از پیشنهادات تجربی برای اندازه گیری پارامترهای دینامیکی و مقادیر سفتی و میرایی اتصالات ساخته شده از پیچها و جوشها و همچنین اتصالات بکار رفته در ابزارها و ماشینهای مکانیکی ارائه داده است. پارامترهای مودال اندازه گیری شده نیز در تعدادی از تحقیقات پیشین برای شناسایی پارامترهای سازهای اتصالات مورد استفاده قرار گرفته است . برای مثال، اینامورا و ساتا^[70] [52] روندی را برای شناسایی پارامترهای سازهای اتصالات با بهره گرفتن از تمامی مقادیر ویژه و شکل مودها ارائه دادهاند. یوان و وو^[71] [53] و کیم^[72] و همکارانش [54] با بهره گرفتن از یک مدل المان محدود فشرده شده^[73] و برخی از شکل مودها به شناسایی خواص سفتی و میرایی اتصالات پرداختهاند. این روشها نیازمند پارامترهای مودال دقیق هستند. این در حالی است که اندازه گیری این پارامترها مخصوصاً در مواردی که میرایی بالایی وجود داشته باشد، بسیار مشکل است. برای غلبه بر این مشکل بسیاری از محققین، توابع پاسخ فرکانسی را برای محاسبه پارامترهای اتصالات پیشنهاد دادهاند . ابراهیم و پتیت^[74] [57] به طور مفصل به مرور تاریخچه مربوط به استفاده و مدل کردن اتصالاتی همچون پیچ پرداختهاند. آنها در مقاله خود به مرور مدلهایی که برای مدل کردن اتصالات شامل پیچها و دیگر اتصالات مورد استفاده و تحلیل قرار گرفته است، پرداختهاند. در این مقاله به طور مفصل به تحقیقات انجام شده در زمینه مدل کردن پارامترهای اتصالات (سفتی و میرایی) اشاره شده است.
یک تحلیل و طراحی مناسب از سیستمهای سازهای به دو عامل صلب بودن اتصالات و ایدآل بودن آنها وابسته است. اما واضح است که ساختن اتصالات ایدآل ممکن نیست و یا بسیار مشکل است. در نتیجه اتصالات موجود نمیتوانند در عمل رفتار اتصالات ایدآل را ارائه دهند . بنابراین شناسایی خواص اتصالات و تکیهگاهها یک امر مهم و ضروری برای پیشبینی پارامترهای دینامیکی سیستمهای مکانیکی از قبیل ابزارها و ماشینهای دینامیکی ، سازه های فضایی و بسیاری از سیستمهای سازهای دیگر به شمار میرود.
گوئل^[75] [63] ارتعاشات عرضی تیرهای مخروطی خطی^[76] که در هر دو تکیهگاه آن فنر پیچشی قرار دارد را بررسی کرده است. وی نتایج را برای سه فرکانس اول با مقادیر نسبی سفتی مختلف (نسبت سفتی فنر به سفتی تیر) و نسبتهای مخروطی^[77] مختلف ارائه داده است. وی همچنین ارتعاشات یک تیر با یک جرم اضافی که در یک نقطه دلخواه قرار دارد و تکیهگاههای آن با فنر پیچشی مدل شده است را با بهره گرفتن از تبدیل لاپلاس^[78] بررسی نموده است [64]. ساتو^[79] [65] تأثیر نیروی محوری را بر ارتعاشات عرضی و کمانش^[80] تیرهای مخروطی خطی که در هر دو تکیهگاه آن فنر پیچشی قرار دارد را بررسی کرده است. جونز^[81] و همکاران [66] به تحلیل قابها با اتصالات نیمهصلب^[82] پرداختهاند. آنها همچنین به بررسی داده های تجربی در دسترس بر روی اتصالات نیمهصلب و روشهایی برای مدل کردن اینگونه اتصالات نیز پرداختهاند. مدل فنر معادل برای توصیف رفتار این تکیهگاهها در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است. در ده های اخیر نیز محققین زیادی از فنر برای مدل کردن تکیهگاه تیرها با مقاطع مختلف استفاده کردهاند [72-67].

درخت فناوری

۶۱/۰

۰۴/۷

معنادار است

نتایج تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم عوامل ساختاری در جدول بالا خلاصه شده‌اند. بارهای عاملی مربوط به سازه‌های تحقیق همگی در سطح خطای ۵ درصد آزمون شده‌اند، تمامی بارهای عاملی این متغیر در سطح اطمینان ۹۵% معنادار شده‌اند.(آماره t خارج بازه ۹۶/۱- تا ۹۶/۱+ قرار گرفته‌اند) و توانسته‌اند سهم معناداری در اندازه گیری سازه مربوطه ایجاد کنند. شاخصی که بار عاملی بالاتری داشته باشد، سهم بیشتری در اندازه گیری سازه مربوطه ایفا کرده است. با توجه به نتایج شاخص میانگین واریانس استخراج شده مشخص شد که تمام سازه‌های مورد مطالعه دارای میانگین واریانس استخراج شده(AVE^[329])، بالاتر از ۵/۰ هستند.
۸-۳٫ نتایج تحلیل عاملی تأییدی دو مرحله‌ای برای سازه عوامل محتوایی

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

نمودار زیر مدل تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم را برای سازه عوامل محتوایی در حالت تخمین ضرایب استاندارد نشان می‌دهد.
نمودار ۴-۱۴: مدل تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم عوامل محتوایی در حالت تخمین ضرایب استاندارد
نمودار زیر نیز مدل تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم را در حالت معناداری ضرایب (t-value) برای عوامل محتوایی نشان می‌دهد.
نمودار ۴-۱۵: مدل تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم عوامل محتوایی در حالت معناداری(t-value)
نمودارهای فوق مدل تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم برای متغیر عوامل محتوایی را در حالت تخمین ضرایب استاندارد و معناداری ضرایب (t-value) نشان می‌دهد. مقادیر محاسبه شده t برای هر یک از بارهای عاملی هر نشانگر با سازه یا متغیر پنهان خود بالای ۹۶/۱ است. لذا می‌توان هم‌سویی سؤالات پرسشنامه برای اندازه گیری مفاهیم را در این مرحله معتبر نشان داد. در واقع نتایج جدول فوق نشان می‌دهد آنچه محقق توسط سؤالات پرسشنامه قصد سنجش آن‌ها را داشته، توسط این ابزار محقق شده است. لذا روابط بین سازه‌ها یا متغیرهای پنهان قابل استناد است. برای آنکه نشان دهیم این مقادیر به دست آمده تا چه حد با واقعیت‌های موجود در مدل تطابق دارد باید شاخص‌های برازش مورد مطالعه قرار گیرد.
۸-۳-۱٫ تعبیر و تفسیر مدل
همان‌طور که مشخصه‌ های برازندگی نوشته شده در پایین مدل‌ها و جدول زیر نشان می‌دهد داده‌های این پژوهش با ساختار عاملی و زیربنای نظری تحقیق برازش مناسبی دارد و این بیانگر همسو بودن سؤالات با سازه‌های نظری است.
جدول ۴-۴۳: شاخص‌های برازش مدل

نام شاخص

برآوردهای مدل

حد مجاز

(کای دو بر درجه‌ی آزادی)

۶۱۷/۱

کمتر از ۳

GFI(نیکویی برازش)

۹۸/۰

بالاتر از ۹/۰

RMSEA(ریشه میانگین مربعات خطای برآورد)

۰۴/۰

کمتر از ۰۹/۰

CFI (برازندگی تعدیل یافته)

۹۷/۰

بالاتر از ۹/۰

NFI(برازندگی نرم شده)

۹۴/۰

بالاتر از ۹/۰

جدول ۲-۱ تعاریفی از تجارت الکترونیک

نویسنده
تعریف تجارت الکترونیک

(کلارک^[۱۹]، ۱۹۹۷)

هرگونه مبادلۀ اطلاعات مربوط به امور تجاری از طریق ابزار الکترونیکی، حتی تلفن و فکس.

(لینچ و لیندکوئیست^[۲۰])

تجارت الکترونیک به معنی مبادلۀ محصولات و خدمات در مقابل پول با بهره گرفتن از توانایی­های اینترنت است (لینچ و لیندکوئیست به نقل از صنایعی، ۱۳۸۷).

(هیراتسو، ۲۰۰۰)^[۲۱]

تجارت الکترونیک را تکنولوژی پردازش و عملیاتی می­داند که در زمان مبادلات تجاری به صورت خودکار از طریق شبکه­ ها و با بهره گرفتن از تکنولوژی اطلاعات صورت می­گیرد.

(چافی، ۲۰۰۲)^[۲۲]

تجارت الکترونیک را خرید و فروش با بهره گرفتن از اینترنت می­داند.

(توربان و همکاران^[۲۳]
، ۲۰۰۶)

تجارت الکترونیک فرایند خرید، فروش، انتقال یا مبادلۀ محصولات، خدمات و یا اطلاعات از طریق شبکۀ کامپیوتر و اینترنت می­باشد (توربان و همکاران، ۲۰۰۶، به نقل از شاهیبی و وان فیکه^[۲۴]، ۲۰۱۱).

(آلفردو ریال^[۲۵]، ۲۰۱۳)

تجارت الکترونیک عبارت از خرید و فروش محصولات و خدمات با بهره گرفتن از شبکۀ ارتباطات از راه دور، به خصوص در هنگامی که از سیستم پرداخت آنلاین استفاده شود، است. محصولات و خدمات می‌توانند هم فیزیکی و هم دیجیتالی باشند.

۲-۱-۱) تفاوت تجارت الکترونیک و کسب و کار الکترونیک
بسیاری از مردم کسب و کار الکترونیک و تجارت الکترونیک را به یک معنی تعبیر می­ کنند؛ حال آن­که اینترنت یک ابزار یا وسیله بوده و تجارت الکترونیک، تعامل خریدار و فروشنده از طریق اینترنت یا وسایل الکترونیکی است؛ با این حال، در کسب و کار الکترونیک، از فناوری اینترنت استفاده می­ شود و کلیۀ فرآیندهای تجاری توسط آن هدایت می­گردد. محیط کسب و کار الکترونیک یک شرکت ممکن است، شامل یک شبکه جهت دسترسی به سازمان­های عمومی، شبکه­ هایی با محافظت خاص که برای دسترسی افراد خاص طراحی شده ­اند و یا شبکۀ داخلی برای افراد و کارمندان داخل آن شرکت باشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

واژۀ کسب و کار الکترونیک، برای نخستین بار در سال ۱۹۹۷ توسط شرکت IBM مطرح شد (فتحی و همکاران، ۱۳۸۹) و از آن­جایی که کسب و کار الکترونیک مفهومی عام­تر از تجارت الکترونیک دارد، می­توان گفت که تجارت الکترونیک بیشتر به ارتباطات بیرونی بنگاه یا فرد تکیه دارد، اما کسب و کار الکترونیک علاوه بر ارتباطات بیرونی، به
راهکارهای درون سازمان نیز اشاره دارد؛ بنابراین کسب و کار الکترونیک شامل موارد زیر می­باشد:
کسب و کار الکترونیک= تجارت الکترونیک + هوشمندی شرکت­ها + مدیریت روابط با مشتری + مدیریت زنجیرۀ تأمین + مدیریت برنامه­ ریزی منابع شرکت^[۲۶](صنایعی،۱۳۸۳).

انواع مدل تجارت الکترونیک
مدل­های تجارت الکترونیک، درواقع فراهم کنندۀ زمینۀ توجه به کاربرد تجارت الکترونیک هستند. این­که با بهره گرفتن از تجارت الکترونیک، چگونه می­توان مسیر کسب درآمد و خدمت­رسانی به مشتریان را طی کرد و با چه راهکارها و ابزارهایی می­توان از تجارت الکترونیک برای تحقق اهداف تجاری خود بهره برد، در بررسی مدل­های تجارت الکترونیک مطرح است. برخی از مدل­های مطرح در این زمینه در جدول (۲-۲) آمده است.
جدول ۲-۲ برخی از انواع مدل­های تجارت الکترونیک (اقتباس از عباس نژادورزی و عباس نژادورزی، ۱۳۸۹)

نوع مدل
تعریف مدل