فصل دوم
ادبیات پیشینه تحقیق
۲-۱مقدمه و مبانی نظری تحقیق
فصل دوم در دو بخش مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارائه خواهد شد. با توجه به موضوع تحقیق در بخش مبانی نظری مطالبی در مورد تمرینات پلیومتریک، عملکرد و تمرینات قدرتی با وزنه و فاکتورهای آمادگی جسمانی بیان خواهد شد. در بخش دوم نیز تحقیقات انجام شده در حیطه موضوع تحقیق ارائه خواهد شد. ضروری است اشاره شود در این پژوهش سعی شده تا نزدیک ترین تحقیقات در این زمینه گزارش شود.
۲-۲ تمرینات پلایومتریک
کلمه پلیومتریک از واژه یونانی پلیتین^[۱]و متریک^[۲]تشکیل شده است که پلیتین به معنای افزایش دادن و متریک به معنای اندازه گیری می باشد و کل واژه به معنای افزایش قابل اندازه گیری می باشد. همچنین گفته می شود از لغت پلایو ^[۳] به معنای بیشتر نیز استفاده می شود.(پیرانی ۱۳۷۲).
تمرینات پلایومتریک خصوصا در بین ورزشکاران از جمله تمرینات پر طرفدار محسوب می‌شوند. تعاریف گوناگون با محتوای یکسانی برای تمرینات پلایومتریک ارائه شده است.پلایومتریک پلی است که قدرت و سرعت را به هم پیوند می دهد و توان انفجاری^[۴] عضلات را بالا می برد. پلایومتریک تمرینی است که عضله را قادر می سازد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به حداکثر قدرت خود برسد .تمرین پلایومتریک تمرینی است که در آن ورزشکار نیروی جاذبه را به صورت انرژی در عضلات ذخیره می کند بلافاصله بعد از ذخیره سازی انرژی کار واکنش مثبت و با بهره گرفتن از ویژگی الاستیک عضله به منظور ایجاد انرژی جنبشی صورت می گیرد (دونالد چو ۲۰۰۴).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بنابراین هدف از تمرینات پلایومتریک همانگونه که از تعاریف بر می آید افزایش میزان تحریک پذیری سیستم عصبی به منظور بالا بردن قابلیت واکنش سیستم عصبی- عضلانی می باشد. تمرینات پلایومتریک عموما در بین ورزشکاران برای افزایش توان و قدرت عضلات به کار می رود. پلایومتریک شامل یک کشش که عضله را به یک انقباض برون گرا وا می دارد و بلافاصله بعد از آن یک انقباض درون گرا در عضله می باشد. انرژی ذخیره شده که به واسطه انقباض اسنتریک در عضله و بافت های نرم به وجود آمده در افزایش انقباض کانسنتریک موثر است(پیرانی ۱۳۷۲).
۲-۳تاریخچه پلایومتریک
در یونان باستان مربیان و ورزشکاران به دنبال متد و تکنیک‌هایی برای افزایش قدرت و سرعت بودند و شاید بتوان تمرینات پلایومتریک را به آنها نسبت داد. تاریخچه معاصر تمرینات پلایومتریک مختصر است. شناخت این نوع تمرینات به عنوان تکنیکی مفید در افزایش توان به موفقیت هایی که ورزشکاران روسیه در دو و میدانی در دهه ۱۹۶۰ بدست آوردند بر می گردد. در حقیقت این تمرینات یک روش تمرینی ویژه و نوین انحصاری در روسیه نبود. آنچه نو و جدید بود واژه پلایومتریک بود که اولین بار در اواخر دهه ۱۹۶۰ در ادبیات مربیگری ظاهر شد. بنیانگذار تمرینات پلایومتریک مربی معروف روسی یوری ورخوشانسکی می باشد وی پرش عمقی را تجربه کرد و تکنیک شوک را به عنوان تکنیک اساسی برای افزایش توان انفجاری معرفی کرد. فرضیه ورخوشانسکی در مورد پلایومتریک این است که تمرینات پلایومتریک به توسعه کل سیستم عصبی عضلانی نه فقط بافت های عضلانی برای اجرای حرکات انفجاری منجر می شود. بیش از آن به عنوان تمرینات پرشی نامگذاری شده بود و این نام بدون توجه به نتایج و اصول کاربرد آن سال های متمادی در سراسر دنیا مورد استفاده قرار گرفته بود در دهه ۱۹۶۰ موفقیت پرنده های سه گام و ارتفاع روسیه باعث شد علاقه مندی به این نوع از تمرینات بیشتر شود. بسیاری از قهرمانان المپیک پیشرفت‌های خود را مدیون انجام این روش تمرینی می دانند که از میان آنها برزوف^[۵] روسی برنده مدال طلای دو ۱۰۰ متر المپیک ۱۹۷۲، ژوزف اشمیت^[۶] برنده دو مدال طلای المپیک ۱۹۶۰ و ۱۹۶۴ در پرش سه گام، یا نیس لوسیس برنده مدال طلای پرتاب نیزه المپیک ۱۹۶۸ و دیگران را می توان نام برد (پارسا۱۳۷۷).
کاربرد هر یک از روش های تمرینی با توجه به نیاز به وسایل مربوطه و تاثیرات مفید و احیاناً نتایجی که بر روی توسعه توانیهای ورزشکاران دارد متفاوت است لیکن در سال‌های اخیر و با پیشرفت علوم ورزشی و تربیت بدنی، روش‌های نوینی ارائه گردیده که با وجود هزینه‌های کمتر و صرف وقت کم و زیانهای احتمالی کمتر، نتایج بسیار خوبی بر مجموعه توانائی‌های ورزشکاران داشته است. از میان این روش‌ها، تمرینات پلایومتریک، که ترجیحاً بدون وزنه و با بهره گرفتن از پرشهای حساب شده از ارتفاع کم انجام می شود و تنها از وزن بدن که در هنگام پرش، اضافه بار لازم را برای افزایش فشار مناسب ایجاد میکند، کمک می گیرند مورد توجه قرار گرفته است (پیرانی ۱۳۷۲). لیکن برای تعیین دقیق دامنه تاثیرات این نوع تمرینات بر فاکتورهای مختلف بیومکانیکی افراد دارای هایپرموبیلیتی و بکارگیری حساب شده آنها، اطلاعات کمی در دست می باشد. این نوع تمرینات بیشتر برای ورزشکاران رشته‌های پرشی و سرعتی بکار گرفته شده است و با توجه به مهارت‌ها و توانایی‌ها سرعتی و کوتاه مدت می باشد. چنانچه علمای تربیت بدنی، این تمرینات را پلی می دانند که شکاف بین قدرت و توان را می پوشاند و قابلیت انفجاری انتقال وزن از یک پا به پای دیگر را که برای سرعت لازم است بهبود می بخشد بدن انسان دائم تحت تاثیر نیروهای خارجی و انقباضات عضلانی است این انقباضات به سه صورت درونگرا یا برون گرا و یا ایزومتریک مورد استفاده قرار می گیرد در انقباض برون گرا هر نیروی خارجی که به عضله وارد می شود از نیروی تولیدی عضله بیشتر است و باعث افزایش طول عضله می شود که اصطلاحا به عنوان کار منفی معرفی می گردد.(پیرانی ۱۳۷۲).
۲-۴ بیو مکانیک پلایومتریک
خصوصیات مکانیکی عضله دارای دو جزء می باشد ۱- بخش انقباضی ^[۷] ۲- بخش الاستیک ^[۸]
این مدل توسط مک ماهون^[۹] و همکارانش (۱۹۸۴) شورتن^[۱۰] (۱۹۸۷) و والتر^[۱۱] (۱۹۹۲) مطرح شده است.
شکل ۱-۲ اجزای انقباضی عضلات
اجزای مختلف عضلانی در ارتباط با انقباضات در تمرینات پلایومتریک (مطابق شکل ۱-۲):
اجزاء انقباضی یا CE: جزء فعال عضله بوده است و کانون انقباضی آن می باشد. جزء انقباضی در میوفیبریل‌ها در محل تشکیل پل عرضی فیلامنت‌های اکتین و میوزین قرار دارد و عامل ایجاد انقباض در عضله می باشد.
اجزای الاستیک: SEC و PEC که جزء پسیو بوده و در جذب و انتقال انرژی نقش دارند. اجزائ الاستیک نقش مهمی را در ثبات و پایداری به هنگام طویل شدن عضله به عهده دارد.
PEC در سارکومر ها و بافت های همبند عضله که شامل پری میوزیوم، اندومیوزیم و اپی میوزیم است یافت می شود. به هنگام افزایش طول در عضله، PEC با ایجاد یک نیروی مخالف مانع از دور شدن ساختارهای انقباضی از یکدیگر (در اثر نیرو های خارجی) می شوند. وقتی که اجزای انقباضی فعال هستند تاثیر PEC قابل اقماض می باشد.
SEC در ساختارهای تاندونی و پل‌های عرضی فیبرهای عضلانی واقع است از آنجا که این جزء با اجزای انقباضی به صورت سری قرار داده شده است به صورت یک فنر عمل می کند.
۲-۶ فازهای تمرینات در روش پلایومتریک

1. 1. فاز اکسنتریک: فاز مغلوب ^[۱۲]، فاز منفی^[۱۳]، فاز جذب ^[۱۴] مرحله ای است که در آن عضلات تحت تاثیر لود اکسنتریک یا استرچینگ قرار می‌گیرند.

1. 1. فاز استهلاک ^[۱۵]: زمان مکث^[۱۶]، زمان اتصال ^[۱۷] زمان بین فاز اکسنتریک و کانسنتریک فاز دوم با پریدن استهلاک، فاصله زمانی بین انقباض اکسنتریک و کوتاه شدن کانسنتریک عضله است یا به عبارت دیگر، یک تاخیر الکترومکانیکال بین انقباض کانسنتریک و اکسنتریک می باشد.

1. 1. فاز کانسنتریک:فاز غالب^[۱۸]، فاز مثبت^[۱۹]، فاز پاسخ^[۲۰]، فاز انقباضی رفلکسی عضلات است که در آن عضلات بیشترین نیرو را در کمترین زمان تولید می‌کند.

ویکر^[۲۱] و همکارانش دریافتند که بیشترین تنش تولید شده در روند ssc، در فاز اول درست قبل از انقباض کانسنتریک رخ می دهد. این چرخه وقتی بیشترین تاثیر را دارد که فاز استهلاک حداقل باشد (والدن و همکاران ۲۰۰۸).
بعد از تاخیر نزدیک به یک ثانیه، ۵۵ درصد انرژی ذخیره شده از بین می رود و بعد از چهار ثانیه تاخیر، تقریبا تمامی انرژی ذخیره شده از بین می رود گفته می شود اگر فاصله بین انقباض اکسنتریک و کانسنتریک در حدود ۰-۰٫۹ ثانیه باشد انرژی ذخیره شده می تواند بازیافت شده و مورد استفاده قرار گیرد در غیر این صورت به صورت گرما از بین می رود (حسن نژاد ۱۳۷۸). همان طوری که قبلا نیز اشاره شد اساس تمرینات پلایومتریک را ssc تشکیل می دهد و ssc نیز از طریق رفلکس‌های پروپریوسپتیو عضلانی و خصوصیات الاستیک فیبر‌های عضلانی، ایجاد پاسخ انفجاری – واکنشی می نماید. میزان تاثیر این دو کاملا مشخص نشده است. اما بوسکو^[۲۲] و همکارانش (۱۹۸۲) سهم بازیافت الاستیکی را ۷۲ درصد و سهم استرچ را ۲۸ درصد ذکر کرده اند. فوکوشی^[۲۳] و همکارانش (۱۹۸۳) گزارش کردند که در پرش های متوالی اجزای الاستیک بالغ بر یک دوم تا دوسوم کل کار مثبت را تولید می کنند.
۲-۷اصول فیزیولوژیک تمرینات پلایومتریک
در ابتدا تمرینات پلایومتریک را با نام‌هایی دیگری چون تمرینات پرشی و سایر نام‌ها می‌شناختند. بعد‌ها متخصصان واژه چرخه کشش- کوتاه شدن را برای عملکردهای عضلانی که در این تمرینات رخ می دهد به کار بردند.
فاکتورهای مهم تمرینات پلایومتریک

1. 1. عوامل الاستیکی عضلانی شامل تاندون‌ها و پل‌های ارتباطی عمل کننده بر روی اکتین‌ها و میوزین‌ها، که فیبر‌های عضلانی را می سازند.

1. 1. گیرنده‌های دوکی عضلانی که نقش جاگیری مجموعه تاندون‌ها و عضلات را در رابطه با تاخیر حسی، در عمل کشش عضلات به عهده دارند (دونالد چو۲۰۰۴).

خاصیت الاستیکی عضلات از عوامل مهم در چگونگی سیکل(کشش-کوتاه شدن) است که می تواند با توان بیشتر نسبت به انقباض ساده عضلانی ایجاد شود. عضلات می توانند لحظه ای تنش زیادی را که به وسیله کشش عضلانی ایجاد شده است، نگه داشته و در نتیجه دارای ذخیره انرژی پتانسیل الاستیکی باشند. رفلکس کششی از مکانیزم‌های لازم دیگر در سیکل کشش – کوتاه شدن است. در تمرینات پلایو متریک زمان استراحت بین ست‌های تمرینی ضروری است. این زمان استراحت سبب رهایی سیستم عصبی – عضلانی از خستگی می شود.
سطح متابولیسمی که برای این نوع از فعالیت‌ها وجود دارد کراتین-‌ فسفات و سیستم گلیکولیک بی هوازی می باشد. بدن انسان برای درگیر شدن این سیستم متابولیسمی به دوره‌های با زمان کم و شدت تمرین بالا نیاز دارد(حسن نژاد ۱۳۷۸).
۲-۷-۱تمرینات پلیومتریک به لحاظ فیزیولوژیکی
بازتاب کششی یکی از اصلی ترین مکانیزم ها در چرخه کشش- انقباض است. بازتاب کشش موجب می شود تا عضلات هنگام کشیده شدن منقبض شده و مانع انقباض عضلات مخالف می شود.
دوک های عضلانی (به عنوان گیرنده های عضلانی) نسبت به کشش عضله و سرعت کشش حساس می باشند در نتیجه با کشش عضله این گیرنده تحریک شده، اطلاعات و پیام عصبی را به مراکز عصبی در نخاع ارسال می کنند. تارهای عصبی آوران با ارسال پیام و تحریک عضلات از کشش بیش از اندازه عضله جلوگیری می کنند. این بدین مفهوم است که عضلات با جلوگیری از کشش بیشتر منقبض شده و عضلات مخالف غیرفعال شده که نتیجه این فعالیت تولید یک نیروی عضلانی قوی تر است .
کومی و همکاران^[۲۴] (۱۹۸۶) افزایش در نیروی تولیدی در تمرینات پلیومتریک را نتیجه افزایش طول عضله قبل از هر نوع انقباض درون گرا بیان کردند. آن ها در تحقیقات خود به این نتیجه رسیدند که افزایش زمان استراحت بین فاز برون گرا و درون گرا (فاز استهلاک) موجب کاهش تولید نیرو شده و علت آن را هم از بین رفتن انرژی حاصل از بازتاب کششی بیان کردند. در سال ۱۹۹۶ چو و همکاران^[۲۵] بیان کردند که تمرینات پلیومتریک به خاطر تقویت سرعت بازتاب کششی موجب فراخوان بیشتر واحدهای حرکتی می شود. همچنین عنوان کردند که تمرینات پلیومتریک موجب سفتی اجزای الاستیک عضله می شود .یکی از نکات مهم در اجرای تمرینات پلیومتریک، اهمیت بیشتر سرعت کشش در برابر میزان کشش است. سرعت کم باعث پاسخ الاستیکی عضله و بازتاب کشش و از بین رفتن آن ها به صورت گرمایی می شود. بدین صورت که کاهش مرحله استراحت موجب افزایش پاسخ عملکردی در نتیجه خاصیت الاستیکی و بازتاب کششی می شود.بر این اساس، تمرینات پلیومتریک باعث تغییرات عضلانی، افزایش سرعت بازتاب، سفتی اجزای الاستیک، کاهش تحریک پذیری گیرنده های مهار، هماهنگی در سیستم عصبی-عضلانی، تقویت حساسیت دوک های عضلانی و فراخوان واحدهای حرکتی بیشتر می شود.
۲-۸چرخه کشش-انقباض در تمرینات پلیومتریک
چرخه کشش انقباض شامل دو نوع انقباض طبیعی در عضله تحت عنوان انقباضات برون گرا و انقباضات درون گرا می باشد که در تعیین زمان،حجم و شدت برنامه تمرینی مفید است که این چرخه شامل سه مرحله است:
– مرحله انقباض برون گرا یا انقباض اکسنتریک^[۲۶] (فاز منفی^[۲۷]): در این مرحله طول عضله زیاد شده و عضله تحت فشار ناشی از کشش قرار می گیرند.از این مرحله به عنوان مرحله بارگیری هم یاد می شود.
– مرحله استراحت (استهلاک) که به آن زمان مکث^[۲۸] هم گفته می شود. این مرحله در فاصله زمانی بین انقباض برون گرا و درون گرا رخ می دهد.

۹۶ رت نر در ۸ گروه با شرایط استاندارد ۱۲ ساعت نور و ۱۲ ساعت تاریکی به مدت۶ هفته تحت مطالعه قرار گرفتند.
دیابتی کردن رت ها: رت ها با تزریق ۶۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن استرپتوزوسین رقیق شده در ۱ml بافر سیترات سدیم (۰.۱M, PH 4.5) به صورت تزریق داخل صفاقی دیابتی شدند. ۷۲ ساعت پس از تزریق و ۱۲ ساعت ناشتایی، قند خون رت ها را از طریق ورید دمی سنجیدیم ، در صورتی که میزان گلوکز خون در حالت استراحت بیش از ۳۰۰ mg/dl بود به عنوان دیابتی در نظر گرفته می شدند ( Et al ,2010 & Márcia).
آماده سازی عصاره آبی بذر شنبلیله: به میزان ۱ کیلوگرم از دانه پودر شده شنبلیله در ۱۰۰۰۰ میلی لیتر آب تقطیر شده برای ۳۰ دقیقه جوشانده شد. سپس این عصاره جوشانده شده در دمای اتاق برای ۳۰ دقیقه سرد شد و سپس این عصاره سرد شده از طریق یک غربال، دوبار از صافی رد شد. در نهایت این عصاره فیلتر شده از طریق تبخیر در دمای ۳۵۸ درجه سانتی گراد به یک خمیر غلیظ تبدیل شد (Et al,2007,422-426 & Wan-Li).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

برنامه تمرین استقامتی: تمرین استقامتی به صورت شنا کردن به مدت ۶ هفته، هفته ای ۵ روز و روزی ۱ ساعت در یک تانک فلزی با ابعاد (۱۵۰cm×۹۰cm×۷۰cm) با درجه حرارت آب به میزان°C 30 (Singh & Et al,2010,45-54) انجام شد. در هفته اول که تحت عنوان هفته سازگاری بود، تمرین شنا اینگونه انجام شد که در روز اول، مدت زمان شنا ۱۰ دقیقه بود و در روزهای بعد هر جلسه ۱۰ دقیقه به مدت زمان شنا افزوده شد به طوریکه بعد از یک هفته مدت زمان شنای موش به ۶۰ دقیقه در روز رسید و تا پایان هفته ششم این مدت زمان ۶۰ دقیقه ای حفظ شد (Et al, 2011,29-36 & Sun).
تجویز داروی گلی بنکلامید: در هر وعده به میزان ۰.۵ میلی گرم بر کیلوگرم (۰.۵ mg/kg, orally) به صورت خوراکی (Sun & Et al,2011,92-100 ) به مدت ۶ هفته به رت ها داده می شود.
محلول سالین نیز در هر وعده به میزان ۵ میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی و به مدت ۶ هفته به رت های گروه کنترل داده می شود.
عصاره شنبلیله و داروی گلی بنکلامید و محلول سالین به مدت ۶ هفته به صورت خوراکی و با بهره گرفتن از روش گاواژ (gastric gavage ) وارد معده گروه ها شد. پس از ۶ هفته پروتکل تمرین و۱۲ ساعت ناشتایی رت ها با اتر بیهوش شدند و نمونه گیری خونی به طور مستقیم از قلب حیوان گرفته شد و نمونه های خونی با دور ۳۰۰۰ در دقیقه به مدت ۱۰ دقیقه سانتریفیوژ شدند و پس از جداسازی پلاسما ، این پلاسماها جهت سنجش ویسفاتین و واسپین مورد آزمایش قرار گرفت .
غذا و آب مصرفی:
رت ها در طول شبانه روز به آب و غذا ( پلت مخصوص موش ) دسترسی داشتند.
نحوه اندازه گیری متغیر های وابسته:
در این پژوهش کیت های آزمایشگاهی ویسفاتین و واسپین ازGlory Science Co, Ltd .USA خریداری شد. درجه حساسیت واسپینml / pg 10.84 > بود. ویسفاتین و واسپین از طریق روش الایزا با طول موج nm 450 سنجیده شدند.
در طول انجام پژوهش در ابتدای پروتکل و پایان هر هفته وزن موش ها و میزان آب مصرفی آنها مورد بررسی قرار گرفت و تغییرات آنها ثبت شد.
۳-۸ روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات :
برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون آنالیز واریانس یک راهه و آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. سطح معنا داری برای تمام محاسبات ۰۵/۰>P در نظر گرفته شد. کلیه عملیات آماری با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS VERSION 17 انجام گرفت ونمودارها نیز توسط نرم افزار Microsoft Office Excel 2007 ترسیم گشت.
۴-۱ مقدمه
در این فصل داده های مربوط به تاثیر تمرین استقامتی و عصاره آبی دانه شنبلیله بر سطوح ویسفاتین و واسپین در رت های نر دیابتی شده با استرپتوزوتوسین مورد بررسی قرار می گیرد.
۴ -۲ تفسیر داده ها
۴-۲-۱ فرضیه اول
۱). یک دوره تمرین استقامتی بر سطوح ویسفاتین پلاسمای رت های دیابتی شده با استرپتوزوتوسین تاثیر معنی دار ندارد.
جدول ۴-۱ : تغییرات مربوط به سطوح ویسفاتین در گروه تمرین استقامتی در مقایسه با گروه های دیگر
گروه ها میانگین انحراف استاندارد ارزش p
گروه تمرین استقامتی ۵۱۵۷.۵۷۵۸۷ ۸۵۵.۶۲.۱۷
۱.۰۰۰
گروه تمرین استقامتی و
شنبلیله با دوز g/kg 1.74 5339.3939 949.9449
گروه تمرین استقامتی ۵۱۵۷.۵۷۵۸ ۸۵۵.۶۲۱۷
۰.۷۳۰
گروه تمرین استقامتی و
شنبلیله با دوز ۰.۸۷ g/kg 6162.9630 1528.29284
گروه تمرین استقامتی ۵۱۵۷.۵۷۵۸ ۸۵۵.۶۲۱۷ ۰.۵۲۵
گروه تمرین استقامتی و
گلی بن کلامید ۶۳۲۳.۳۳۳۳ ۱۳۶۳.۲۷۹۴۵
گروه تمرین استقامتی ۵۱۵۷.۵۷۵۸ ۸۵۵.۶۲۱۷
۰.۸۵۷
گروه کنترل دیابتی ۶۰۴۵.۸۳۳۳ ۸۶۲.۶۱۶۴۵
گروه تمرین استقامتی ۵۱۵۷.۵۷۵۸ ۸۵۵.۶۲۱۷
۰.۰۲۰
گروه شنبلیله با دوز۰.۸۷ g/kg 7172.7273 2529.33097
گروه تمرین استقامتی ۵۱۵۷.۵۷۵۸ ۸۵۵.۶۲۱۷
۰.۲۴۳
گروه شنبلیله با دوز g/kg 1.74 6655.5556 715.30879
گروه تمرین استقامتی ۵۱۵۷.۵۷۵۸ ۸۵۵.۶۲۱۷
۰.۰۰۷
گروه گلی بن کلامید ۷۴۲۰.۰۰۰۰ ۹۶۵.۹۸۹۵۵
نتایج جدول ۴-۱ نشان می دهد که بین گروه تمرین استقامتی با گروه شنبلیله با دوز پایین و همچنین بین گروه تمرین استقامتی با گروه گلی بنکلامید بدلیل اینکه سطح معناداری بدست آمده < 0.05 است اختلاف معنی داری وجود دارد درنتیجه این فرضیه که یک دوره تمرین استقامتی بر سطوح ویسفاتین پلاسمای رت های دیابتی شده با استرپتوزوتوسین تاثیر معنی دار ندارد، رد می شود در نتیجه یک دوره تمرین استقامتی بر سطوح ویسفاتین پلاسمای رت های دیابتی شده با استرپتوزوتوسین تاثیر معنی دار دارد(p=0.002).
۴-۲-۲ فرضیه دوم
۲). یک دوره تمرین استقامتی بر سطوح واسپین رت های دیابتی شده با استرپتوزوتوسین تاثیر معنی دار ندارد.
جدول ۴-۲ : تغییرات مربوط به سطوح واسپین در گروه تمرین استقامتی در مقایسه با گروه های دیگر

۱۶٫۸

۳٫۶۶

–

–

۷٫۱

۳۸٫۷

۵۴٫۲

۴٫۴۷

۰٫۸۱-

با توجه به یافته های جدول فوق میانگین ادراک از کیفیت خدمات آموزشی در بین دانش آموزان دختر در بعد قابلیت اطمینان از میانگین کیفیت خدمات آموزشی مورد انتظار در این مدارس پایین تر بوده است. در بین گویه های بعد قابلیت اطمینان بیشترین میانگین شکاف مربوط به گویه مودب بودن کارکنان و معلمان مدرسه (۱٫۱-) و کمترین میانگین شکاف مربوط به گویه قابل اطمینان بودن کارکنان و معلمان برای دانش آموزان (۰٫۶۳-) می باشد. نمره منفی شکاف در بعد قابلیت اطمینان در بین دانش آموزان دختر بدین معنی است که دختران از کیفیت خدمات ارائه شده مربوط به این بعد ناراضی می باشند و مدرسه نتوانسته انتظار آنان را برآورده کند.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

همچنین میانگین ادراک از کیفیت خدمات آموزشی در بین دانش آموزان پسر در بعد قابلیت اطمینان از میانگین کیفیت خدمات آموزشی مورد انتظار در این مدارس پایین تر بوده است. در بین گویه های بعد قابلیت اطمینان بیشترین میانگین شکاف مربوط به گویه مودب بودن کارکنان و معلمان مدرسه (۱٫۲۸-) و کمترین میانگین شکاف مربوط به گویه قابل اطمینان بودن کارکنان و معلمان برای دانش آموزان (۰٫۶۷-) می باشد نمره منفی شکاف در بعد قابلیت اطمینان در بین دانش آموزان پسر بدین معنی است که دانش آموزان پسر از کیفیت خدمات ارائه شده مربوط به این بعد ناراضی می باشند و مدرسه نتوانسته انتظار آنان را برآورده کند.
فرضیه پانزدهم: بین ادراکات و انتظارات فراگیران از کیفیت خدمات آموزشی در بعد قابلیت اطمینان بر حسب جنسیت پاسخگویان تفاوت معنی داری وجوددارد.
جدول۴- ۳۳-تفاوت بین ادراکات و انتظارات فراگیران از کیفیت خدمات آموزشی در بعد قابلیت اطمینان بر حسب جنسیت

متغیر وابسته

تعداد

میانگین

انحراف استاندارد

اختلاف میانگین

مقدار t

درجه آزادی

سطح معنیداری

کیفیت خدمات آموزشی در بعد قابلیت اطمینان

ادراک

دختر

۱۶۷

۱۴٫۳۲

۱٫۷۷

۰٫۱۳۶

۰٫۶۲۲

۳۲۰

۰٫۵۳۴

پسر

۱۵۵

۱۴٫۱۸

۲٫۱۴

شکل ۴-۱:دیاگرام حالت الگوریتم KOCA[29].
۴-۳- الگوریتم رهگیری اهداف سریع:
در الگوریتم رهگیری اهداف سریع^[۵۸][۱۸]، هدف کاهش احتمال گم شدن هدف و افزایش دقت رهگیری هدف متحرک می‌باشد تا الگوریتم مورد نظر قادر به رهگیری اهداف خیلی سریع در شبکه باشد. این الگوریتم شامل ۴بخش رویه انتخاب رهبر^[۵۹]، رویه شکل‌گیری اولیه خوشه و موقعیت‌یابی^[۶۰] ، رویه شکل‌گیری مجدد خوشه و تعیین مسیر حرکت هدف^[۶۱] و در نهایت رویه رهگیری هدف^[۶۲] می‌باشد که در ادامه این بخش‌ها توضیح داده شده است.
رویه انتخاب رهبر:
هنگامی‌که هدف وارد شبکه می‌گردد حسگرهای فعالی که نزدیک هدف قرار دارند، هدف را شناسایی می‌کنند و الگوریتم انتخاب رهبر را فراخوانی می‌کنند. در فاز اول این الگوریتم هر حسگر i که هدف را تشخیص داد با توجه به قدرت سیگنال دریافتی از هدف یک شمارنده را راه‌اندازی می‌کند به گونه‌ای که هر چقدر قدر سیگنال دریافتی بیشتر باشد مقدار اولیه شمارنده کمتر خواهد بود. بنابراین حسگری که شمارنده آن زودتر از حسگرهای دیگر به پایان برسد، حسگری است که به هدف نزدیک‌تر است. در این الگوریتم حسگر i که شمارنده آن به اتمام رسیده است و پیام “CANDIDATE” توسط آن حسگر دریافت نگردیده است حالت خود را به سرخوشه تغییر می‌دهد و پیام “CANDIDATE” را به تمام همسایه‌های خود ارسال می‌کند. پیام “CANDIDATE” ارسالی توسط حسگر i شامل قدرت سیگنال دریافتی از هدف و شماره شناسایی حسگر i می‌باشد. حسگرهایی که پیام “CANDIDATE” را دریافت کرده‌اند، شمارنده خود را متوقف می‌کنند و حسگر ارسال‌کننده این پیام را به عنوان حسگر سرخوشه خود انتخاب می‌کنند. در فاز اول به دلیل اینکه حسگرها در فاصله چند یالی تا حسگرهای سرخوشه قرار دارند، بنابراین امکان انتخاب چندین حسگر به عنوان حسگر سرخوشه وجود خواهد داشت و در نتیجه چندین پیام “CANDIDATE” توسط یک حسگر دریافت می‌گردد. در فاز دوم به منظور انتخاب یک سرخوشه، هر کدام از حسگرهایی که پیام “CANDIDATE” را ارسال کرده‌اند و کاندید سرخوشه شدن می‌باشند یک شمارنده ثانویه را بر اساس قدرت سیگنال دریافتی از هدف راه‌اندازی می‌کنند. بنابراین هر حسگر سرخوشه­ای که هدف به آن نزدیک‌تر است شمارنده ثانویه آن نیز زودتر به اتمام خواهد رسید. این حسگر بعد از اتمام شمارنده ثانویه خود برای تمام حسگرهایی که کاندید سرخوشه شدن هستند پیامی ارسال می‌کند و حسگرهای کاندید سرخوشه با دریافت این پیام شمارنده ثانویه خود را متوقف کرده است و بنابراین یک حسگر که دارای قدرت سیگنال دریافتی بیشتری از هدف است به عنوان حسگر سرخوشه انتخاب می‌گردد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

رویه شکل‌گیری اولیه خوشه و موقعیت‌یابی:
به منظور خوشه‌بندی اولیه، بعد از اجرای الگوریتم انتخاب رهبر حسگری که سرخوشه گردیده است به تمام همسایه‌های خود که تا آن حسگر یک یال فاصله دارند پیام “I AM LEADER” ارسال می‌کند که این پیام شامل شماره شناسایی حسگر سرخوشه می‌باشد. حسگرهای همسایه در صورت دریافت این پیام به عضویت خوشه در می‌آیند و این حسگرها در زمان‌های از پیش تعیین‌شده، جهت نمونه‌برداری هدف را شناسایی می‌کنند و پیام “INFORMATION” را برای حسگر سرخوشه ارسال می‌کنند که این پیام شامل قدرت سیگنال دریافتی از هدف و شماره شناسایی آن حسگر می‌باشد. حسگر سرخوشه بعد از دریافت پیام “INFORMATION” از اعضاء خوشه خود، با توجه به اطلاعات بدست آمده از سه حسگر که به هدف نزدیک‌تر هستند، موقعیت هدف بدست آورده می‌شود و این موقعیت هدف را به وسیله درخت پوشایی که ریشه آن حسگر چاهک است، ارسال می‌کند. حسگر چاهک، حسگری است که با ایستگاه پایه که در خارج از شبکه‌های حسگر مستقر می‌باشد، در ارتباط می‌باشد.
رویه شکل‌گیری مجدد خوشه و تعیین مسیر حرکت هدف:
در این رویه ابتدا سرعت و مسیر حرکت هدف با توجه به ۲ موقعیت متوالی هدف توسط حسگر سرخوشه بدست آورده می‌شود. با توجه به سرعت محاسبه‌شده جاری هدف، یک متغییر بنام ^[۶۳]HC مقداردهی می‌گردد. متغییر HC به تعداد خوشه­هایی اشاره دارد که قرار است در مسیر هدف پیش‌بینی را انجام دهند. هر چقدر که سرعت بالاتر رود به دلیل اینکه هدف کمتر گم گردد و قابل‌شناسایی باشد، مقدار آن نیز بیشتر می‌گردد. در این رویه به منظور بدست آوردن خوشه‌های آینده^[۶۴]، حسگر سرخوشه با توجه به اینکه از مسیر پیش‌بینی‌شده حرکت هدف و موقعیت همسایه‌های خود اطلاع دارد پیام “YOU ARE LEADER” را به همسایه‌ای که به مسیر پیش‌بینی‌شده حرکت هدف نزدیک‌تر است ارسال می‌کند. این پیام شامل معادله مسیر پیش‌بینی‌شده حرکت هدف و HC می‌باشد. هنگام دریافت این پیام توسط حسگر i، حسگر i حالت خود را به سرخوشه تغییر داده و به تمام همسایه‌هایی که تا حسگر i یک یال فاصله دارند پیام “I AM LEADER” را ارسال می‌کند. حسگرهای همسایه i در صورت دریافت این پیام از حالت خواب بیدار شده و به حالت فعال رفته و تا زمانی که هدف را شناسایی نکرده باشند در حالت فعال باقی خواهد ماند. حسگر i نیز مقدار HC را یک واحد کاهش می‌دهد و پیام “YOU ARE LEADER” را به حسگر همسایه‌ای که به مسیر پیش‌بینی‌شده حرکت هدف نزدیک‌تر است ارسال می‌کند و این روند ادامه پیدا می‌کند تا مقدار HC برابر با صفر گردد. بنابراین در این الگوریتم هنگامی‌که هدف در خوشه ابتدایی قرار دارد خوشه‌های آینده ایجاد گردیده می‌شوند و در نتیجه توانایی رهگیری اهداف با سرعت بالا امکان‌پذیر می‌گردد. این روند در شکل ۴-۲ نشان داده شده است.
شکل ۴-۲: رویه خوشه‌بندی مجدد در الگوریتم رهگیری اهداف سریع[۱۸].
رویه رهگیری هدف:
در این رویه تا زمانی که هدف در مسیر حرکت پیش‌بینی‌شده خود به حرکت خود ادامه می‌دهد توسط حسگر سرخوشه آینده که هدف در برد خوشه آینده آن قرار دارد موقعیت هدف بدست آورده می‌گردد و هنگامی‌که در سرخوشه آینده تغییر مسیر هدف تشخیص داده شود، رویه شکل‌گیری مجدد خوشه برای مسیر جدید هدف اجرا خواهد گردید و بنابراین الگوریتم توانایی شناسایی اهدافی که به صورت پیوسته تغییر مسیر می‌دهند را نیز دارا می‌باشد.این روند در شکل ۴-۳ نشان داده شده است. همان طور که در شکل ۴-۳ نشان داده شده است هدف هنگامی‌که حسگر n₁₁، حسگر سرخوشه است هدف تغییر مکان داده است و به سمت حسگر n₉ نرفته است و به سمت حسگر n₆ حرکت کرده است. در این هنگام حسگر n₁₁ برای حسگر n₆ که نزدیک‌ترین حسگر به هدف می‌باشد پیام “you are leader” را ارسال می‌کند و رویه شکل‌گیری مجدد خوشه و تعیین مسیر حرکت هدف توسط حسگر n₆ اجرا می‌گردد.
شکل ۴-۳: الگوریتم رهگیری هدف در الگوریتم رهگیری سریع اهداف[۱۸].
۴-۴- الگوریتم رهگیری توزیع‌شده بر اساس پیش‌بینی:
در الگوریتم DPT^[65][22]، هدف کاهش محاسبات و ارتباطات بین حسگرها می‌باشد تا الگوریتم مورد نظر قادر به کاهش دادن نرخ مصرف انرژی حسگرها و در نتیجه افزایش طول عمر شبکه باشد. این الگوریتم شامل رویه تولید توصیف‌کننده هدف، رویه انتخاب حسگرهای شایسته و رویه تصحیح خطا می‌باشد که در ادامه این بخش‌ها توضیح داده می‌شود.
رویه تولید توصیف‌کننده هدف:
در این الگوریتم هنگامی‌که هدف توسط حسگرهای مرزی که همیشه در حالت فعال می‌باشند، شناسایی گردید رویه توصیف‌کننده هدف^[۶۶] فراخوانی می‌گردد تا یک توصیف‌کننده هدف به منظور شناسایی و بدست آوردن موقعیت هدف مورد نظر به آن اختصاص داد شود. این توصیف‌کننده هدف شامل شماره شناسایی هدف، موقعیت فعلی هدف ، موقعیت پیش‌بینی‌شده آینده هدف و مهر زمانی می‌باشد که در ادامه هر کدام از این اجزا توضیح داده خواهد شد.
شماره شناسایی هدف:
هنگامی‌که هدف برای اولین بار توسط خوشه جاری(خوشه iام) شناسایی گردید توسط حسگر سرخوشه جاری(CH_i) یک شناسه یکتا به آن اختصاص داده می‌شود و تمام سر خوشه‌هایی که به صورت همزمان این هدف را رهگیری می‌کنند از این شناسه به منظور تشخیص هدف مورد نظر استفاده می‌کنند. i به تعداد دفعاتی اشاره دارد که هدف مورد شناسایی قرار گرفته است و برای اولین شناسایی i=1 در نظر گرفته می‌شود.
موقعیت فعلی هدف:
در این رویه به منظور بدست آوردن موقعیت فعلی هدف، حسگر سرخوشه رویه انتخاب حسگرهای شایسته را فراخوانی می‌کند. حسگرهای شایسته، حسگرهایی هستند که وظیفه شناسایی هدف را در هر مرحله شناسایی هدف بر عهده می‌گیرند که تعداد حسگرهای شایسته سه حسگر در هر مرحله شناسایی هدف در نظر گرفته می‌شود. سه حسگر شایسته در زمان نمونه‌برداری از محیط هدف را شناسایی می‌کنند و فاصله نسبی خود تا هدف را به حسگر سرخوشه ارسال می‌کنند. حسگر سرخوشه بعد از دریافت اطلاعات ارسال‌شده توسط سه حسگر موقعیت فعلی هدف را بدست می‌آورد.
موقعیت پیش‌بینی‌شده آینده هدف:
در رویه پیش‌بینی موقعیت آینده هدف، به منظور بدست آوردن موقعیت آینده هدف، از یک تخمین زننده خطی استفاده گردیده است که در این تخمین زننده سرعت و جهت حرکت با بهره گرفتن از دو موقعیت متوالی هدف که توسط توصیف‌کننده فعلی(TD_i) و توصیف‌کننده قبلی(TD_i-1) بدست آورده می‌شوند، تخمین زده می­شوند. متغیر i به تعداد دفعاتی اشاره دارد که هدف مورد شناسایی قرار گرفته است. روند بدست آوردن سرعت و جهت حرکت توسط تخمین زننده خطی در رابطه‌های ۴-۱ و ۴-۲ ارائه گردیده است.

(۴-۱)

(۴-۲)

در رابطه‌های ۴-۱ و ۴-۲، موقعیت فعلی و موقعیت قبلی هدف در مرحله iام شناسایی هدف، به ترتیب با (x_i,y_i) و (x_i-1,y_i-1) نشان داده می‌شود که هر کدام از آنها به ترتیب توسط توصیف‌کننده فعلی و توصیف‌کننده قبلی بدست خواهد آمد و به فاصله زمانی بین شناسایی متوالی هدف توسط حسگرها اشاره دارد. حسگر سرخوشه با بهره گرفتن از دو پارامتر تخمین زده‌شده موقعیت آینده هدف را پیش‌بینی می‌کند و موقعیت پیش‌بینی‌شده هدف توسط حسگر سرخوشه جاری به حسگر سرخوشه آینده(CH_i+1) ارسال می‌گردد. حسگر سرخوشه آینده نیز بعد از دریافت این پیام رویه انتخاب حسگرهای شایسته را فراخوانی می‌کند تا سه حسگر را از بین حسگرهای عضو خود و حسگرهای عضو خوشه‌های همسایه به منظور شناسایی هدف انتخاب کند. این سه حسگر در حالت فعال قرار می‌گیرند تا هدف را شناسایی کنند. در این الگویتم هنگامی‌که هدف از برد خوشه جاری خارج گردید و به برد خوشه آینده وارد گردید، خوشه جاری اطلاعات هدف را توسط دنباله‌ای از خوشه‌ها که در رهگیری هدف مورد نظر شرکت داشته‌اند به حسگر چاهک ارسال می‌کند.
مهر زمانی:
در این رویه به منظور مشخص کردن زمان ایجاد شدن توصیف‌کننده هدف، از این پارامتر استفاده گردیده است. رویه تخمین زننده موقعیت آینده هدف به منظور بدست آوردن سرعت و جهت حرکت هدف به زمان تشکیل توصیف‌کننده فعلی(t_i) و توصیف‌کننده قبلی(t_i-1) در مرحله iام شناسایی هدف نیاز دارد که بدین منظور از پارامتر مهر زمانی در توصیف‌کننده هدف iام و(i-1)ام استفاده می‌گردد.
رویه انتخاب حسگرهای شایسته:
در این رویه هنگامی‌که حسگر سرخوشه آینده، موقعیت آینده هدف را از حسگر سرخوشه جاری دریافت کرد، ابتدا با توجه به موقعیت حسگرهای عضو خود، سه حسگر را که هدف در برد نرمال آنها قرار دارند را انتخاب می‌کند. این روند در شکل ۴-۴ نشان داده شده است. در صورتی که حسگر سرخوشه آینده در مرحله قبل موفق به انتخاب سه حسگر در برد نرمال نگردید، سه حسگر را از بین حسگرهای عضو خود که هدف در برد حداکثری آنها قرار دارد را انتخاب می‌کند. این روند در شکل ۴-۵ نشان داده شده است. و اگر در مرحله قبل موفق به انتخاب سه حسگر نگردید، با کمک خوشه‌های مجاورش سه حسگر را که هدف در برد نرمال آنها قرار دارند انتخاب می‌کند. این روند در شکل ۴-۶ نشان داده شده است.

شکل ۴-۴: جستجو سه حسگر شایسته در برد نرمال [۲۲].

شکل ۴-۵: جستجو سه حسگر شایسته در برد حداکثری [۲۲].

شکل ۴-۶: جستجو سه حسگر شایسته توسط خوشه‌های مجاور [۲۲].
رویه تصحیح خطا:

ویگ^[۸۰] مدل مدیریت دانش خود را به اصل زیر نزدیک نمود: دانش زمانی مفید و ارزشمند خواهد شد که سازمان‌دهی شود. این سازمان‌دهی باید با توجه به نوع به‌کارگیری آن متفاوت بوده، با بهره گرفتن از مسیرهای چندگانه ورودی، قابل‌ دسترس و بازیابی باشد. ابعاد قابل‌بررسی در مدل مدیریت دانش ویگ عبارت‌اند از: ۱٫ کامل بودن ۲٫ پیوند داشتن ۳٫ تناسب ۴٫ چشم‌انداز و هدف. ویگ هم چنین سه شکل دانش را دانش عمومی، مشترک و دانش شخصی ذکر می کند. دانش عمومی دانشی آشکار، ملموس و تسهیم شده است که عموماً برای تمامی افراد قابل دسترس است. دانش تخصصی مشترک، دانشی است که منحصراً نزد دانشگران یک حوزه بوده، در کارشان تسهیم شده یا در درون فناوری جای دارد و معمولاً از طریق زبان‌ها و کدهای تخصصی تبادل می‌شود. دانش شخصی که کامل‌ترین شکل دانش است که قابلیت دسترسی به آن بسیار کم است. این شکل دانش بیشتر ماهیت پنهان دارد تا آشکار و به‌طور ناخودآگاه در کار و زندگی روزانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. ویگ علاوه بر این سه شکل دانش، چهار نوع دانش را نیز مشخص می کند: ۱٫ واقعی ۲٫ مفهومی ۳٫ انتظاری و ۴٫ روش‌شناختی. دانش واقعی به داده‌ها و زنجیره‌های علی، اندازه‌گیری‌ها و متون مربوط می‌شوند که معمولاً محتوای آن قابل مشاهده و تائید است. دانش مفهومی شامل سیستم‌ها، مفاهیم و دیدگاه‌ها می‌شود. دانش انتظاری به قضاوت‌ها، فرضیات و انتظارات دانشگران مربوط می‌شود. دانش روش‌شناختی به استدلال، استراتژی‌ها، روش‌های تصمیم‌گیری و فنون دیگر مربوط می‌شود.^[۸۱] [۱۷]

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۱۸-۹- مدل مدیریت دانش Spek&Spijkernet

تدر اسپک و اسپیج کروت (۱۹۹۷) مدیریت دانش را به این شکل تعریف می‌کنند: ” کنترل صحیح بر دانش درون سازمان که هدف آن رسیدن به اهداف سازمان است”. تدر اسپک و اسپیج کورت چهار فعالیت مختلف را پیشنهاد کرده‌اند. آن‌ها به‌طور خاص بر مدیریت دانش تمرکز داشته‌اند: (۱) خلق (توسعه) دانش جدید، (۲) محفوظ داشتن دانش موجود و دانش جدید، (۳) توزیع دانش، و (۴) ترکیب دانش موجود. [۱۸]

۲-۱۸-۱۰- مدل مدیریت دانش Ruggles

Ruggles پروسه‌های مدیریت دانش کمپانی را به چهار دسته شامل (۱) ایجاد و دستیابی، (۲) تسهیل سازی و ارائه، (۳) تثبیت و استفاده، و (۴) انتقال و محاسبه، تقسیم کرد. پروسه‌های مدیریت دانش که وی ارائه داد عبارتنداز: (الف) تولید دانش جدید، دستیابی به دانش ارزشمند از منابع بیرونی (یک فرایند ایجاد و دستیابی)؛ (ب) تسهیل رشد دانش از طریق فرهنگ و انگیزه و ارائه دانش در اسناد، پایگاه‌های داده، و نرم‌افزار (یک فرایند ارائه و تسهیل)؛ (ج) جای دادن دانش در پروسه‌ها، و یا خدمات و استفاده از دانش در دسترس در تصمیم‌گیری (یک فرایند جایگیری و استفاده)؛ و (د) انتقال دانش موجود به بخش‌های دیگر سازمانی و محاسبه‌ی ارزش سرمایه‌های دانش و یا اثر مدیریت دانش (یک پروسه محاسبه و انتقال).^[۸۲] [۱۹]

۲-۱۸-۱۱- مدل مدیریت دانش ODel

ادل بیان کرد که ” مدیریت دانش نگرش‌های سیستماتیک را برای یافتن، درک و استفاده از دانش برای خلق ارزش به کار می‌گیرد”. ادل مدیریت دانش را به هفت مرحله تقسیم‌بندی می کند: (۱) شناسایی دانش، (۲) جمع‌ آوری کردن، (۳) وفق و تبدیل دانش، (۴) سازمان دادن دانش، (۵) به کار بردن دانش، (۶) پخش کردن دانش و (۷) ایجاد دانش. (فاتحی، زمانعلی. ۱۳۹۰)

۲-۱۸-۱۲- مدل مدیریت دانش Weggeman

فناوری به‌ویژه فناوری اطلاعات، یکی از مهم‌ترین عوامل ارتباطی بین بخش‌های مختلف سازمان و زمینه‌ساز انتقال دانش است. فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌عنوان محملی مناسب برای ارتباطات درون‌سازمانی یکی از عوامل زیرساختی مدیریت دانش است که باید در سازمان از اولویت برخوردار باشد. لذا، راه‌اندازی و استفاده بهینه در شبکه‌های داخلی در خصوص تسهیم دانش یکی از اقدامات مهمی است که باید موردتوجه قرار گیرد. فناوری اطلاعات نقش مؤثر و مهمی در حذف موانع ارتباطی دارد که اغلب از تعاملات بین بخش‌های مختلف یک سازمان جلوگیری می‌کند. نقش مهم فناوری اطلاعات عبارت از توانایی آن در حمایت از ارتباطات، همکاری، جست‌وجوی دانش و یادگیری مشترک است. فناوری اطلاعات یک بعد کلیدی در مدیریت دانش مؤثر است که به دو نوع تقسیم می‌شود: فناوری‌های ارتباطی (ایمیل و ویدئو کنفرانس، کنفرانس کامپیوتری و…) و فناوری تصمیم‌گیری (سیستم‌های حمایت تصمیم‌گیری، سیستم‌های خبره و سیستم‌های اطلاعات اجرایی). وگ‌من مدیریت دانش را متشکل از شش مرحله می‌داند: (۱) تعیین نمودن، (۲) توسعه دادن، (۳) ذخیره نمودن، (۴) تسهیم نمودن، (۵) بکار بستن، و (۶) ارزیابی نمودن دانش. [۲۰]

۲-۱۸-۱۳- مدل مدیریت دانش UTI

در مدل مدیریت دانش یوتی‌آی شش بخش جهت انجام فرایند مدیریت دانش تدوین گشته است: (۱) هماهنگی نمودن، (۲) تشخیص نیازها، (۳) تسهیم نمودن، (۴) خلق نمودن، (۵) جمع‌ آوری و ذخیره نمودن و (۶) آشکار نمودن دانش. (فاتحی، زمانعلی. ۱۳۹۰)

۲-۱۸-۱۴- مدل مدیریت دانش Boisot

مدل مدیریت دانش بویسوت^[۸۳] بر مفهوم کالای اطلاعاتی مبتنی است که با دارایی فیزیکی تفاوت دارد. انتقال مؤثر کالاهای اطلاعاتی تا حد زیادی به فرستندگان و دریافت‌کنندگانی بستگی دارد که طرح یا زبان کد شده مشترکی را تسهیم می‌کنند. کالای دانشی همچنین بافتی دارد که در درون آن می‌تواند تفسیر شود پس، تسهیم مؤثر دانش مستلزم این است که فرستندگان و دریافت‌کنندگان هم بافت و هم طرح یا زبان کد شده را تسهیم کنند. بویسوت دو نکته کلیدی زیر را مطرح می‌کند:

• • هرقدر داده‌ها آسان‌تر ساختارمند و به اطلاعات تبدیل شوند به همان میزان قابلیت توزیع آن‌ها بیشتر می‌شود

• • هرقدر داده ساختارمند شده (اطلاعات) کمتر نیازمند بافت مشترک برای توزیع باشد، قابلیت توزیع آن بیشتر می‌شود.

مدل مدیریت دانش بویسوت مدلی سه بعدی با ابعاد ذیل است: (۱) کد شدنی – کدنشدنی (۲) انتزاعی – عینی و (۳) توزیع شدنی – توزیع نشدنی. فعالیت‌های کدگذاری، جداسازی، توزیع، جذب، اثرگذاری، و بررسی و تحلیل همگی به یادگیری کمک می‌کنند. به طور تقریبی بعد کدگذاری به دسته‌بندی و طبقه‌بندی، بعد انتزاع به خلق دانش از طریق تحلیل و درک کردن و بعد توزیع به دسترسی و انتقال مربوط است.^[۸۴]

۲-۱۸-۱۵- مدل مدیریت دانش APOQ

در مدل مدیریت دانش APOQ در فاز اول باید دانش ایجاد گردد پس از ایجاد دانش فاز دوم شامل تشخیص است، جمع‌ آوری دانش در حوزه‌های مختلف در فاز سوم این مدل صورت می‌پذیرد پس از جمع‌ آوری دانش در فاز چهارم به سازمان‌دهی دانش می‌پردازد و پس‌ازاینکه دانش موجود سازمان‌دهی گردد شروع به تسهیم دانش در فاز پنجم مدل می کند پس از تسهیم و انتشار، دانش باید با فرایندها سازگار گردد که این اقدام در فاز ششم انجام می‌پذیرد و در فاز آخر یعنی فاز هفتم امکان استفاده و به‌کارگیری دانش فراهم شده است.^[۸۵]

۲-۱۸-۱۶- مدل مدیریت دانش Keep&Daly&Ham

در مدل مدیریت دانش ارائه شده حاضر فرایندهای (۱) خلق نمودن، (۲) مهار نمودن، (۳) چارچوب‌بندی نمودن، (۴) ذخیره نمودن و (۵) تسهیم نمودن دانش از ارکان مدل به‌حساب آمده و ارائه‌کنندگان این مدل موفقیت مدیریت دانش را درگرو اجرای صحیح این مراحل می‌دانند.^[۸۶]

۲-۱۸-۱۷- مدل مدیریت دانش Green Wood

در مدل مدیریت دانش جاری تأکید بر شش دسته از فعالیت‌ها می‌باشد: (۱) خلق کردن، (۲) مشخص ساختن، (۳) دسته‌بندی نمودن، (۴) برقرار ارتباط با دیگران، (۵) درک کردن، و (۶) ایجاد دانش.^[۸۷]

۲-۱۸-۱۸- مدل مدیریت دانش Davenport 7 Prusak

داونپورت و پروساک معتقدند که تولید دوباره دانش پنهان یا پیچیده که توسط صاحب آن در طول یک دوره زمانی بلندمدت به‌دست‌آمده به‌صورت یک مدرک یا پایگاه داده تقریباً غیرممکن است. هم‌چنین توزیع همه‌ی دانشی که از این طریق به دست می‌آید بسیار دشوار و زمان‌بر است. اجرای فرایند کسب دانش پنهان در استفاده از زبان نیست بلکه در تجربه کردن و توانائی انتقال و تسهیم آن است. این ایده نباید با انتقال ساده اطلاعات اشتباه گرفته شود به دلیل اینکه اگر انتقال اطلاعات و تجارب را از احساسات و بافت خاص آن‌ها جدا کنیم خلق دانش اتفاق نمی‌افتد. در این مدل مدیریت دانش سه مرحله اصلی بیان گردیده است: ۱٫ تولید نمودن دانش ۲٫ کدبندی و سازمان‌دهی دانش تولیدشده و ۳٫ منتقل نمودن دانش. [۲۱]

۲-۱۸-۱۹- مدل مدیریت دانش Newman&Conard

بر اساس مدل عمومی مدیریت دانش در سازمان چرخه مدیریت دانش شامل ایجاد دانش در سازمان، نگهداری، تبدیل و انتقال دانش در سراسر سازمان و درنهایت به‌کارگیری آن است. نیومن و کونارد مدیریت دانش را نظامی می‌دانند که با حفظ و تقویت ارزش حال و آینده دارایی‌های دانشی سازمان، در پی ارتقای عملکرد افراد و سازمان‌هاست. سیستم‌های مدیریت دانش هم فعالیت‌های افراد و هم ماشین‌آلات و نیز محصولات آن‌ها را در برمی‌گیرد. [۲۲]

۲-۱۸-۲۰- مدل مدیریت دانش Hjelmeruik&Kirkemi

در این مدل مدیریت دانش چهار فرایند به‌عنوان فرایندهای کلیدی مطرح گشته است که عبارت‌اند از: (۱) مهار نمودن، (۲) خلق نمودن، (۳) ارسال نمودن/نشان دادن، و (۴) استفاده نمودن دانش. (فاتحی، ز. ۱۳۹۰)

۲-۱۸-۲۱- مدل مدیریت دانش Promote

مدیریت دانش فرآیندگرا^[۸۸] یک نقطه ورود به مدیریت دانش مستقل از فناوری مورد استفاده زیر چتر مدیریت سازمانی تأکید دارد. این سبک از مدیریت دانش معتقد به همگرایی و بهره‌برداری ترکیبی از مدیریت دانش و سایر دیسیپلین‌های مدیریتی سازمان است. POKM به نکات زیر توجه دارد:

• • دانش باید در درون فرآیندهای کسب‌وکار تعبیه‌شده باشد

• • فرآیندهای دانشی قادر هستند مدل‌سازی شوند

• • یک سیستم مدیریت دانش، یک فرا ابزار^[۸۹] است.

PROMOTE یک رویکرد فرایند گرا برای مدیریت دانش است. PROMOTE از مراحل مدیریت دانش فرایند گرا پشتیبانی می‌کند. این مراحل عبارت‌اند از:

• • فرآیندها به‌عنوان دانش: اولین مرحله تعریف فرآیندها به مثابه دانش است. PROMOTE امکان مدل‌سازی و تحلیلی توالی‌های سازمانی و تعیین وظیفه‌های وابسته به دانش را فراهم می‌کند.

• • فرآیندها به عنوان یک نقطه ورود: دومین مرحله، تعریف کردن فرآیندها به عنوان نقطه شروع جهت جمع‌ آوری نیازمندی‌ها برای مدیریت دانش است.

• • فرآیندها به‌عنوان رویکرد مدیریت: مرحله سوم تعریف کردن فرآیندهای مدیریتی برای دانش است. PROMOTE امکان ترکیب کردن مدیریت دانش با سایر دیسیپلین‌های مدیریتی را فراهم می‌کند. در همین راستا، مدیریت دانش مبتنی بر سرویس^[۹۰] به‌عنوان یک رویکرد اجرایی برای مدیریت دانش فرآیندگرا معرفی می‌شود.

به‌طور شفاف مراحل مدیریت دانش در مدل پروموت عبارت‌اند از: (۱) هدف‌گذاری، (۲) مشخص نمودن، (۳) توسعه، (۴) نشر، (۵) استفاده و به‌کارگیری، (۶) ذخیره‌سازی، و (۷) ارزیابی کردن. [۲۳]

۲-۱۸-۲۲- مدل مدیریت دانش Beek Man

“بک من”(۱۹۹۹) هشت مرحله زیر را برای فرایند مدیریت دانش پیشنهاد داده است: [۲۴]