– فیروزآبادی (۱۳۸۷) به بررسی اثربخشی آموزش خودگویهای درونی مثبت برافزایش میزان باورهای خودکارآمدیعمومی زنان را برروی زنان متأهل مراجعه کننده به مرکزآموزش خانواده کمیته امدادغرب تهران انجام داد ونتیجه پژوهش نشان داد که آموزش خودگوئیهای مثبت درافزایش باورهای خودکارآمدی عمومی زنان مورد نظر مؤثر بوده است .

– کونایی (۱۳۸۶) تحقیقی با عنوان بررسی اثر بخشی مهارت‌های زندگی بر اساس برنامه بهداشت جهانی ((WHO بر میزان خودکارآمدی عمومی دختران بی سرپرست مرکز شبانه روزی بهزیستی استان تهران انجام داد . نتایج نشان داد که آموزش هر سه سطح مهارت‌های زندگی (مهارت‌های مقابله ای ، تصمیم گیری و ارتباطی ) موجب افزایش خودکارآمدی عمومی دختران بی سرپرست گردید.

– میرسمیعی (۱۳۸۵) تحقیقی با عنوان بررسی رابطه بین خودکارآمدی ، حمایت اجتماعی و اضطراب امتحان با سلامت روان دانشجویان دانشگاه علٌامه طباطبایی انجام داد . نتایج پژوهش نشان داد که خودکارآمدی و حمایت اجتماعی در ارتقاء سلامت روانی مؤثر بوده و اضطراب امتحان سلامت روانی را کاهش می‌دهد .

– مژده (۱۳۸۲) به مقایسه باورهای خودکارآمدی دانش آموزان پسر شاخه های نظری، فنی و حرفه ای و کارودانش سنندج پرداخت. نتایج نشان داد که هیچ گونه رابطه معناداری بین هوش و باورهای خودکارآمدی وجود ندارد و همچنین باورهای خودکارآمدی دانش اموزان رشته ریاضی فیزیک به طور معناداری از باورهای خودکارآمدی دانش آموزان رشته‌های علوم انسانی و تجربی بیشتر است و بین باورهای خودکارآمدی سایر رشته ها و ‌شاخه‌ها رابطه معناداری مشاهده نشد.

– مجیدیان (۱۳۸۴) رابطه باورهای خودکارآمدی و سخت روئی با استرس مدیران مقطع متوسطه شهر سنندج را بررسی کرد. ایشان با پرسشنامه های باورهای خودکارآمدی ، زمینه یابی دیدگاه های شخصی (سخت روئی) و استرس شغلی مدیران اطلاعات لازم را از نمونه ۱۱۵ نفری از مدیران مرد و زن شهرستان سنندج جمع‌ آوری کرده و نتیجه گیری ‌کرده‌است که بین : – باورهای خودکارآمدی و استرس نتیجه معکوس وجود دارد .

– وقری (۱۳۷۹) پژوهشی به منظور بررسی نقش خودکارآمدی و سبک های مقابله با بحران در کنار آمدن با موقعیتهای فشارزای زندگی درزوجهای جوان دانشجوی دانشگاه های تهران بر روی ۱۹۶دانشجو که به طور تصادفی انتخاب شده بودند انجام داد و نتایج نشان داد که خودکارآمدی به عنوان صفت شخصیتی در موقعیتهای فشارزایی ازدواج نقش واسطه ای دارد و همچنین داشتن خودکارآمدی بالا سبب می شود که افراد در موقعیتهای فشارز از سبک مسئله مدار استفاده کنند و افراد با خودکارآمدی پایین از سبک هیجان مداری استفاده کنند.

– کروئی (۱۳۸۲) به بررسی رابطه بین خودکارآمدی عمومی و سلامت روان دانش آموزان پایه سوم شهرستان بابل در سال تحصیلی ۸۲-۸۱ پرداخت . نمونه پژوهشی وی شامل ۲۴۰ نفر دانش آموز پسر و دختر بود. نتایج نشان داد که بین خودکارآمدی عمومی و سلامت روان رابطه مثبت معنادار وجود دارد و بین خودکارآمدی عمومی و اختلال‌های روانی (نشانه های مرضی ) رابطه معکوس وجود دارد .

– آبنیکی (۱۳۸۵) در پژوهشی به بررسی رابطه سبک‌های یادگیری ، خودکارآمدی با شیوه های مقابله با فشار روانی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران پرداخت . آزمودنی‌ها ۳۰۰ دانشجوی دختر و پسر (۱۹۵دختر و ۱۰۵پسر) مقطع کارشناسی دانشگاه علوم پزشکی ایران . نتایج تحلیل نشان داد بین سبک‌های یادگیری و شیوه های مقابله با فشار روانی رابطه معناداری وجود ندارد و بین سبک‌های یادگیری و خودکارآمدی نیز رابطه وجود ندارد در حالی که بین خودکارآمدی و سبک‌های مقابله با فشار روانی رابطه معنادار وجود دارد .

– حمیدی پور(۱۳۷۷) در پژوهشی رابطه جو مدرسه را با کارآمدیی شخصی مشاورمدرسه در ۴۱ نفر از مشاوران مرد مدارس کرج مورد بررسی قرار داد . نتایج نشان داد که بین اتظارات نتیجه و حمایت مدیر همبستگی مثبت وجود دارد. همبستگی بین کارآمدی شخصی مشاور با حمایت کارکنان مثبت و معنائار بود.

– کندری (۱۳۸۶) به بررسی اثر بخشی مؤلفه های رویکرد کارخوف بر افزایش میزان خودکارآمدی در دانش آموزان دختر پایه اول تا سوم دبیرستان پرداخت . یافته های تحقیق او نشان داد که آموزش مؤلفه های رویکرد کارخوف بر افزایش خودکارآمدی دانش آموزان دختر مؤثر بوده است.

– امینی (۱۳۸۲) به بررسی نقش خودکارآمدی، خودتنظیمی وعزت نفس در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دبیرستان پایه سوم رشته علوم تجربی شهرستان شهرکرد پرداخت. نتایج نشان داد که هر سه متغیر رابطه مثبت با پیشرفت تحصیلی دارد. همچنین خودکارآمدی بالا موجب خودتنظیمی (راهبردهای شناختی و فرا شناختی ) می‌گردد و افرادی که خودکارآمدی بالایی دارند ، عزت نفس بالایی نیز دارند.

– حسن آبادی (۱۳۸۰) در پژوهشی باورهای معرفت شناختی و باورهای خودکارآمدی دانش آموزان و دانشجویان پسر و دختر شهر تهران را مورد بررسی قرار داد. نمونه پژوهشی شامل ۳۵۱ دانش آموز و دانشجوی پسر و دختر سال اول بود. برای تحلیل داده ها از روش های تحلیل عاملی ، تحلیل واریانس چند متغیری و تحلیل رگرسیون استفاده شد . نتایج نشان داد که باور با عینیت و قطعیت دانش آموزان از سال اول دبیرستان به سال اول دانشگاه کاهش می‌یابد. دخترها نیز توانایی ثابت اعتقاد کمتری دارند . ازسوی دیگر نتایج نشان داد افرادی که توانایی ثابت اعتقاد کمتری دارند ، دارای باورهای خودکارآمدی عمومی و تحصیلی قویتری هستند.

– عبدی نیا ( ۱۳۷۷) به پژوهشی به بررسی روابط خودکارآمدی ، جهت گیری هدف ، یادگیری خودگردان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان سوم راهنمایی شهر تهران پرداخت . نمونه پژوهشی ۱۶۰ نفر ( ۸۰ نفر دختر و ۸۰ نفر پسر) بود. یافته ها نشان دادند که با کنترل پیشرفت قبلی ، کارآمدی شخصی و هدف یادگیری پیش بین مستقل پیشرفت تحصیلی بود.

– صمدی (۱۳۸۶) با بررسی رابطه بین ادراک حمایت از سوی خانواده ، معلمان و دوستان و خودکارآمدی با پیشرفت تحصیلی نشان داد که بین خودکارآمدی و پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد ، یعنی خودکارآمدی بالا باعث پیشرفت تحصیلی می شود.

فصل سوم:

روش اجرای پژوهش

جامعه آماری

حجم نمونه و شیوه نمونه گیری

روش و ابزار جمع‌ آوری اطلاعات

پایایی و روایی تحقیق

متغیرهای پژوهش

شیوه اجرای پژوهش

روش پژوهش

جامعه آماری و ویژگی‌های آن:

جامعه آماری در این تحقیق شامل کلیه جانبازان مراجعه کننده به باشگاه ورزشی شهید مهرانی تهران در شش

ماه اول ۸۸ می‌باشد که به فراخوان ثبت نام دوره آموزشی افزایش باورهای خودکارآمدی پاسخ مثبت دادند.

نمونه آماری :

در این تحقیق نمونه عبارتند از ۲۴ نفر جانباز مرد که به فراخوان ما جواب مثبت دادند و حاضر به شرکت

درجلسات آموزشی شدند.

روش نمونه گیری تحقیق : نمونه در دسترس است . یعنی نمونه تحقیق همان افرادی هستند که به

فراخوان جواب مثبت دادند وحاضر به شرکت در پیش آزمون شدند. برای گردآوری داده ها ابتدا از ۲۴ نفر

۵-حفظ ارتباط­ها: بخش عمده­ای از هنر برقراری ارتباط­ها، مهارت کنترل، عواطف در دیگران است. این­ها توانایی­هایی هستند که محبوبیت، رهبری و اثر بخشی بین فردی را تقویت ‌می‌کنند. افرادی که در این مهارت ­ها توانایی زیادی دارند، در هر آنچه که به کنش متقابل آرام با دیگران باز می­گردد بخوبی عمل ‌می‌کنند، آنان ستاره­های اجتماعی هستند. البته افراد از نظر توانایی‌های خود در هر یک از حیطه­ها، با یکدیگر تفاوت دارند و ممکن است بعضی از ما مثلاً در کنار آمدن با اضطراب­های خود کاملاً موفق باشیم، اما در تسکین دادن نا آرامی­های دیگران چندان کارآمد نباشیم. بدون شک، زیر­بنای اصلی سطح توانایی ما، عصبی است، اما مغز به طرز چشم­گیری شکل­پذیر است و همواره در حال یادگیری است. سستی افراد را در مهارت­ های عاطفی ‌می‌توان جبران کرد: هر کدام از این حیطه­ها تا حد زیادی نشانگر مجموعه ­ای از عادات و واکنش­هاست که با تلاش صحیح، ‌می‌توان آن­ها را بهبود بخشید. (گلمن، ۱۹۹۵، ص ۷۳ )

گاردنر، خاطر نشان می­ کند که «هسته هوش بین فردی درتوانائی درک و ارائه پاسخ مناسب به روحیات، خلق و خو، انگیزش­ها، و خواسته­ های افراد دیگر است.» او اضافه می­ کند که «در هوش درون فردی، کلید خودشناسی عبارت است از آگاهی داشتن از احساست شخصی خود و توانایی متمایز کردن و استفاده از آن­ها برای هدایت رفتار خویش است.» (گاردنرو هچ^[۶۴]، ۱۹۸۹) در واقع هوش بین فردی توانایی درک افراد دیگر است: یعنی اینکه چه چیز موجب بر انگیختن آنان می­ شود، چگونه کار ‌می‌کنند و چگونه ‌می‌توان با آن­ها کاری مشترک انجام داد بازاریاب­های موفق، سیاستمرادان، معلمان، پزشکان و رهبران مذهبی احتمالاً در زمره­ افرادی هستند که از درجات بالایی از هوش میان فردی ‌برخوردارند. هوش درون فردی توانایی مشابهی است که در درون افراد وجود دارد. این هوش به استعداد تشکیل الگوی دقیق و واقعی از خود فرد و توانایی استفاده از آن الگو برای استفاده اثر بخش در طول زندگی اشاره دارد.(گاردنر، ۱۹۹۳)

مایر و سالووی، (۱۹۹۷) هوش هیجانی را چنین تعریف ‌می‌کنند: توان دلیل آوری درباره هیجانات و از طریق هیجانات به منظور افزایش تفکر که شامل توانایی درک صحیح هیجانات، دستیابی و ایجاد هیجانات تا اینکه به تفکر آن­ها کمک کرده، هیجانات و دانش هیجانی را درک کنند، به طور مسئولانه­ای هیجانات را تنظیم نمایند تا اینکه رشد هوشی و هیجانی خود را ارتقاء بخشند. (مایروسالووی، ۱۹۷۹) از آنجا که هوش هیجانی مجموعه ­ای از مهارت­ های گوناگون است بیشتر آن­ها را ‌می‌توان از طریق آموزش و یادگیری در دیگران ایجاد کرد یا آموزش داد لذا، سالووی و مایر به­ عنوان کسانی که در این زمینه سال­های زیادی کارکرده­اند هوش هیجانی را به ‌عنوان استعداد به جریان انداختن اطلاعات هیجانی به طور صحیح و مؤثر تعریف ‌می‌کنند، که شامل استعداد دریافت، شبیه سازی، درک و فهم، و مدیریت هیجانی را این چنین شرح می­ دهند به­عنوان شخصی است سازگار یافته، درستکار، خونگرم، مقاوم و خوش بین. (مایرو کوبی، ۲۰۰۰)

هوش عاطفی از این دیدگاه به­ طور اخص به ترکیب مشارکتی هوش و هیجان اشاره می­ کند. به اعتقاد مایر و همکارانش هوش هیجانی به عنوان یک جزء از طبقه انواع هوش شامل، اجتماعی، عملی و هوش فردی است که آن­ها را هوش­های داغ می­نامند. با مطالعه ادبیات روانشاسی موجود سالووی و همکارانش توانایی و مهارت­ های EL را در چهار شاخه تقسیم بندی کرده ­اند:

الف: توانایی دریافت هیجانات.

ب: استفاده از هیجانات برای تسهیل تفکر.

ج: درک و فهم هیجانات.

د: کنترل و هدایت هیجانات.

شاخه اول: منعکس کننده دریافت هیجانات و شامل استعداد تشخیص هیجان در حالات ظاهری و وضعیتی دیگران است.

شاخه دوم: تسهیل­گری، شامل توان هیجانات برای کمک ویاری تفکر است. دانش اتصال بین تفکر و عواطف می ­تواند برای هدایت برنامه ­های فردی مورد استفاده قرار گیرد.

شاخه سوم: درک ­و فهم هیجانات، که منعکس کننده توان تحلیل هیجانات، احترام به تمایلات احتمالی در طول زمان و درک پیامد­های آن­ها است.

شاخه چهارم: منعکس کننده مدیریت و کنترل هیجانات است که ضرورتاً شامل سازماندهی شخصی است و این بدان معنا است که هیجانات در متن اهداف فردی، دانش فردی و هوشیاری اجتماعی کنترل می­شوند.

همچنین تحقیقات مایرو سالووی رابطه هوش هیجانی را با فاکتورهای شخصیتی برون­گرائی و اضطراب کم نشان داده است وهمچنین کسانی که EL بالاتری دارند، سازگارتر، گشاده­ترو وظیفه­شناس­ترند. (مایرو سالوی. کارسو، ۲۰۰۴)

هوش هیجانی به ‌عنوان یک فرایند است تا یک سازه واحد یا هویت کمی شده. جنس، سن، نژاد، و وضعیت اقتصادی– اجتماعی متغیرهای تأثیر­گذار در ارزیابی رفتارهای هوش هیجانی هستند. علاوه بر بلوغ فیزیکی مغز انسان، کارکرد­های مهم دیگر عملکرد کورتکس پیش پیشانی مغز، و همچنین مهارت­ های خود بیانگری برنامه­ ریزی، سازماندهی، اولویت بندی و (مدیریت زمان)، هدفمندی، نحوه برخورد با نیاز­های احساس شده (اخلاق متعهدانه) و کنترل فشار­ها یا مدیریت استرس عوامل اثر­گذار بر هوش هیجانی می­باشند.

در اینجا بحث­های مداوم وجود دارد برسر اینکه چطور هوش هیجانی EL را تعریف و اندازه ­گیری کرد، و چطور آیا مفهوم هوش هیجانی در پیش‌بینی ابعاد گوناگون موفقیت زندگی اهمیت دارد. دو دیدگاه نافذ در این زمینه یکی رویکرد توانایی هوش هیجانی و دیگری رویکرد خصیصه هوش هیجانی را اقتباس کردند. (پترایدز و دیگران، ۲۰۰۰، ۲۰۰۱)

هوش هیجانی غالبا به ‌عنوان یک توانایی شناختی تشخیص داده شده که دربرگیرنده فرایند­های شناختی از اطلاعات هیجانی است. این مدل با هوش هیجانی به ‌عنوان هوش سنتی برخورد می­ کند که با بهره گرفتن از آزمون­ هایی از نوع توانایی اندازه ­گیری می­شوند. (پترایدز و فارنهام­، ۲۰۰۱)

یک رویکرد دیگر خصیصه­ای بودن آن را پیشنهاد می­ کند که هوش هیجانی شامل درک فردی مرتبط با هیجانات و تمایلاتی است که در سطح پایین­تر سلسله مراتب شخصیتی فرد قرار ‌می‌گیرد در حالی که رویکرد توانایی به ‌عنوان چیزی که مرتبط با هوش است دیده می­ شود. این دیدگاه بیشتر ارتباط نزدیکی با حوزه شخصیتی دارد. برطبق نظر بار– آن، (۱۹۹۷) هوش هیجانی را به عنوان یک سری از استعداد­ها، ایستگاه­ها و مهارت­ هایی غیر شناختی می­داند که بر توانایی‌های فرد نفوذ می­ کند تا در رودروی با خواسته ­ها و فشار­های محیطی موفق شوند.

البته زندگی بدون مقابله با دشواری ها وبدون نیاز به توسعه قابلیت ها تا حدودی کسل کننده است .فرد باید از موقعیتی که در آن قرار دارد ،حداکثر استفاده را بکند و ‌به این منظور لازم است بین توانایی‌های او و تقاضایی که از او می شود توازنی بر قرار باشد.

هنگامی که سطح تقاضا وفشار پایین است ،کار به قدر کافی انگیزه ایجاد نمی کند موجب می شود که افراد دقت و انرژی کمتری را برای انجام آن صرف کنند .

این امر موجب خستگی و دل زدگی آن ها می شود و هنگامی که سطح تقاضا وفشار بالا باشد ،خود را به سختی پیش می راند ‌و هرگز فرصتی برای توقف ‌و بازنگری موقعیتشان نمی یابند. کارگران در موقعیتی آشفته و در هم ،احتمالاَ مانع شکوفایی ،خلاقیت و بروز قوه ابتکار می شود. میزان مطلوب فشار شغلی ، قابلیت اجرایی کار را افزایش می‌دهد و به افراد یاری می رساند تا در برابر فشار ها مقاومت کنند .البته هر فرد در برابر فشار معینی توانایی ایستادن دارد .به نحوی که سطح مقاومت افراد متفاوت است .بعضی از افراد که از عهده فشار های شدیدی که بر زندگی آن ها وارد می شود،بر می‌آیند ، در حالی که بعضی دیگر به سرعت در هم می شکنند ایوان سویچ و ماتسون در مدلی که در نمودار شماره ۱ نشان داده شده است پیشنهاد می‌کنند که خصوصیات شخصی (برای مثال سن ،ویژگی جنسیت ) ویژگی عوامل خارجی موجود در محیط کار (مانند عوامل فیزیکی و عوامل شغلی ) عوامل موجب تنیدگی روحی محسوب می شود ، زیرا در میزان فشار ونیز در نتایج بالقوه تأثیر می‌گذارند البته کمبود حمایت اجتماعی (پذیرش از طرف گروه) نیز به نوبه خود بر میزان تنیدگی روحی (استرس) اثر می گذرد تعلق به یک جامعه ،به فرد هویت و معنا می‌دهد و به او کمک می‌کند که در برابر تنیدگی روحی و فشار های شدید، مقاومت و ایستادگی نماید. حمایت اجتماعی نیز رابطه بین فشار شغلی و تنیدگی روحی را تعدیل می‌کند و از فرد در مقابل تأثیرات منفی تنیدگی روحی تا حدی حمایت می‌کند ، بسیاری از جنبه‌های ساخت یک شبکه مناسب و ایجاد گروه‌های حمایتی ابتکار عمل را در دست گرفت . زیرا این امر سبب می شود تا مشکلات تقسیم شود ، گرفتاری‌ها در معرض دید عموم قرار گیرند و روح انسان خرسند شوند ، حمایت اجتماعی و عاطفی از وجود افرادی در اطراف شما ناشی می‌شود که برخوردشان عمدتاًَ مثبت است و به فردیت ، هویت و شخصیت شما ارج می نهند (دادستان، ۱۳۸۴).

فشار شغلی زمانی برای فرد مطلوب است که بین تقاضایی که باید برآورد و توانایی وی برای برآورد آن توازن وجود داشته باشد. همان گونه که اقتصاددانان می‌گویند، اگر تقاضا یا عرضه سازگار نباشد، قیمت نوسان می‌یابد. برخی از پژوهشگران، این سخن را بسط داده و اظهار داشته اند که هنگامی که میزان تقاضا و توقع از فردی از وضعیت مطلوب فراتر می رود، تنیدگی روحی ایجاد می شود. تنیدگی روحی که در کوتاه مدت برای فرد پرهزینه است در بلند مدت چه او را در هم شکند نیروی حیاتی مانند حساب بانکی است که برداشت ، آن را به پایان می رساند اما برآن نمی‌افزاید. معمولاَ افراد دارای ذخیره ای از انرژی انطباقی هستند که براثر استفاده روزمره تمام می شود.

هر فرد دارای میزان معینی از انرژی است و اگر قرار باشد با چند موقعیت پر فشار همزمان مقابله کند، انرژی او کاهش می‌یابد در هنگام تحت فشار قرار گرفتن ، میزان انرژی بدن فرد افزایش می‌یابد تا قادر به مقابله باشد، متأسفانه چون افراد قادر به تولید انرژی انطباقی نیستند، سرچشمه عرضه آن محدود است. اگر فشار از حد مطلوب بالاتر رود و فرد تمام ذخیره انرژی خود را مصرف کند ، دیگر قادر به سازش با محیط نخواهد بود . در این حالت هر پیشامدی به مشکل تبدیل می شود. فرد اگر پیوسته با مجموعه ای از بحران ها سر و کار داشته باشد، دچار اضطراب شدیدی خواهد شد و در طول زمان توانایی خود را از دست خواهد داد و احساس افسردگی یا بی علاقگی خواهد کرد. مدام عصبی و مضطرب خواهد بود و آرامش از او سلب خواهد شد به هر حال قبل از وخیم شدن وضعیت، علایمی مانند سردرد و یا گرفتگی عضلات به عنوان زنگ خطر برای فرد به صدا در خواهد آمد.بدیهی است اگر افراد به رغم این علایم باز هم از ذخایر انرژی استفاده کنند احتمالاَ علایم هشدار دهنده قوی تری دریافت خواهند کرد .بعضی به خاطر اینکه یکی از دستگاه های بدن خوب کار نمی کند ،عدم توجه ‌به این علایم و ادامه کار با وجود فشار نامناسب به مرگ زودرس منجر خواهد شد.طبیعی است که بین سردرد و مرگ زودرس مراحل متعددی وجود دارد و فرد می‌تواند توازن خود را تا مدت‌ها حفظ کند.برای ایجاد این توازن ،افراد به اطلاعات درباره این حالت نیاز دارند،خصوصاًَ در مواردی که فشار بیش از اندازه کم باشد.(دادستان ، ۱۳۸۴).

۲-۲-۸- نشانه های استرس شغلی

۲-۲-۸-۱- نشانه های روانی

نارضایتی ، افسردگی، اضطراب ، ملامت ، احساس ناکامی ، انزوا و بیزاری،تحریک پذیری و احساس تنش و بی ثباتی،تندخویی،تیک های عصبی .

۲-۲-۸-۲- نشانه های جسمانی

مشکل تر می توان تشخیص داد مانند: سردرد ،بیماری های قلبی، عروقی و انواع آلرژی ها اختلال در خواب و ناراحتی های تنفسی،ناراحتی معده،سوء هاضمه ،زخم های دهان ،دردهای کلی و از دست دادن میل جنسی.

۲-۲-۸-۳- نشانه های رفتاری

که خود بر دو نوع است :نشانه های رفتاری فردی مانند خودداری از کارکردن، مصرف روز افزون دارو ، پرخوری و بی اشتهایی ، رفتار ستیزه جویانه در برابر خانواده ، به طور کلی پیامد نشانه های رفتاری به سازمان یا تشکیلات اداری بر می‌گردد از جمله غیبت از کارها، رها کردن شغل ،افزایش حوادث ناشی ‌از کار ‌و فقدان بهره وری به طور خلاصه استرس شغلی را می توان با توجه به نشانه هایی که در فرد ظاهر می‌شوند، زخم معده و خلق و خوی افسرده یا دشمنی و عناد ورزی مشاهده کرد وهمچنین استرس را می توان با ملاحظه عملکرد فرد در محیط کار مانند غیبت از کار یا از دست دادن بهروری تشخیص داد.

خصوصیات مدرسی که در برابر استرس مقاوم است ، چنین معلمانی

• • • • • • تعادل دارند .
        • • از تکرار چند باره مشکلات در ذهن خود، اجتناب می‌کنند .
        • • روشی آرامش بخش دارند .
        • • از قبول کار زیاد خودداری می‌کنند .
        • معتقدند که می‌توانند به طرز مؤثری ،با مشکلات خود مواجه شوند .

در واقع سطح بهداشت روانی معلمان به عنوان یک گروه حرفه ای ، اکثرا در حد متوسط است .

نماینده دیگر برای اندازه گیری سطوح فرصت های رشد شرکت ها ، نسبت هزینه های تحقیق و توسعه به ارزش دفتری دارایی ها می‌باشد. دلیل استفاده از نرخ هزینه های تحقیق و توسعه به ارزش دفتری دارایی ها به عنوان نماینده برای سطوح فرصت های رشد شرکت این است که شرکت هایی که سرمایه گذاری زیادی در R&D می‌کنند آن دسته از شرکت هایی هستند که می‌توانند از طریق توسعه محصولات جدید یا تکنولوژی جدید، مانع ورود رقبا شوند ( اسمیت و واتز ، ۱۹۹۲ ؛ گیور و گیور، ۱۹۹۳ ؛ هیمل برگ و همکاران ، ۱۹۹۹). آلبوکرک ( ۲۰۱۴ ) به عنوان یک آزمون قوی هزینه های تبلیغات را به هزینه های تحقیق و توسعه اضافه کرد ، زیرا شرکت ها از این طریق نیز می‌توانند با بهره گرفتن از به رسمیت شناختن نام تجاری مانع ورود رقبا شوند. مشاهدات خطا برای هزینه های تبلیغات نیز برای اجتناب از مشاهدات پرت صفر در نظر گرفته می شود. نتایج استفاده از هزینه های تحقیق و توسعه به علاوه­ی هزینه های تبلیغات به ارزش دفتری دارایی ها نیز از لحاظ کیفیت یکسان است. باید این نکته را ذکر کنیم که بیشتر شرکت‌ها هزینه تحقیق وتوسعه گزارش نمیکنند.

۲-۳-۳ مؤلفه های اصلی فرصت های رشد

سومین نماینده برای بررسی سطوح فرصت های رشد شرکت ، استفاده از حاصل جمع نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری دارایی ها ، نسبت هزینه های تحقیق و توسعه به ارزش دفتری دارایی ها و نسبت هزینه های تبلیغات به ارزش دفتری دارایی ها می‌باشد که این نماینده تجزیه و تحلیل مؤلفه های اصلی نام دارد. توجیه استفاده از این نماینده این است که بعید است که هر متغیر به طور کامل سطوح غیر قابل مشاهده­ فرصت های رشد شرکت را نشان دهد. این نماینده متغیری را شکل می‌دهد که اطلاعات مشترک بین این متغیرهای قابل مشاهده را خلاصه می‌کند و ‌بنابرین‏ خطای اندازه گیری را کاهش می‌دهد. اگرچه گیور و گیور ( ۱۹۹۳ ) و باربر و همکاران ( ۱۹۹۶ ) یک مجموعه وسیع تری از متغیرها را برای نشان دادن عامل فرصت های رشد استفاده کردند ، آلبوکرک ( ۲۰۱۴ ) بیان می‌کند که وارد کردن متغیرهای بیشتر ، فاکتور اصلی فرصت‌های رشد یا نتایج اصلی را تحت تأثیر قرار نمی دهد.

تحقیقات حسابداری مختلفی، به بررسی این ایده که ارزش احتمالاً تابعی از سنجش های بعدی درمورد عملکرد و ویژگی‌های صنعت خواهد بود، پرداخته‌اند همچون بررسی جوس^[۷۰] و همکاران(۱۹۹۸ ) ، آنتونی^[۷۱] و همکاران ( ۱۹۹۲ ) ، امیر^[۷۲] و همکاران ( ۱۹۹۶ ) ، تسه^[۷۳] ( ۱۹۹۶ ) ، بیدل^[۷۴] و همکاران ( ۱۹۹۱ ) ، احمد^[۷۵] ( ۱۹۹۴ ) ، سویریسکی^[۷۶] ( ۲۰۰۴ ). فرضیه مورد بررسی در این مطالعات این است که شرکت های موجود در یک صنعت یکسان، با فرصت های رشد مشابهی روبرو هستند.

تسه ( ۱۹۸۹ ) این فرضیه را مورد بررسی قرار داد که اگر فرصت های رشد آتی در صنایع متفاوت باشند، آنگاه درآمدهای به دست آمده از صنایع مختلف، مفاهیم مختلفی برای جریانات نقدی که در آینده به دست سرمایه گذاران می‌رسد، خواهد داشت. تسه دریافت که سرمایه گذاران، بیشتر به درآمدهای متعلق به شرکت هایی که در صنعت هایی با رشد بالا فعالیت می‌کنند، واکنش نشان می‌دهند تا شرکتهایی که در صنعت هایی با درصد رشد پایین و معتقدند دلیل آن این است که افزایش در درآمدها، در صنعتی با رشد بالا نسبت به افزایش درآمدهای مشابه در صنعتی با رشد پایین، افزایش بیشتر جریانات نقدی آتی را به همراه خواهد داشت.

کولینز^[۷۷] و همکاران ( ۱۹۸۹ ) از نخستین کسانی بودند که واکنش درآمدها و فرصت های رشد را مورد توجه قرار دادند. در بررسی آن ها از نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری برای نشان دادن فرصت های رشد اقتصادی شرکت استفاده شد. نتایج بررسی آن ها نشان می‌داد که واکنش بازار نسبت به یک دلار از درآمدهای غیر منتظره، در فرصت های رشد افزایش می‌یابد. آن ها خاطر نشان کردند که درآمدهای فعلی، قابلیت سود دهی پروژه های فعلی را نشان می‌دهد و ‌بنابرین‏ می توان بر مبنای سود دهی فعلی، در خصوص پروژه های آتی نیز اطلاعاتی به دست آورد. کولنیز و کوتاری اعلام کردند که ضریب واکنش درآمد هم در دوام درآمدها و هم در فرصت های رشد افزایش می‌یابد.

جونز^[۷۸] و همکاران (۲۰۰۰) ‌به این نتیجه رسیدند فرصت‌های رشد متفاوتی که برای صنعت‌های مختلف وجود دارد، رابطه بین درآمدها و ارزش را تحت تأثیر قرار می‌دهد. آن‌ ها دریافتندکه هم فرصت­های رشد آتی و هم دوام درآمدها، ارتباط ارزش درآمدها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و این که، رابطه­ متقابل بین درآمدها و فرصت‌های رشد آتی و حتی یک واکنش قیمت قوی‌تر به درآمدها را به وجود می‌آورد.

هواکیمیان^[۷۹] و همکاران (۲۰۰۱ ) نتیجه‌گیری کردند که شرکت‌های با فرصت رشد بالا ، تأمین مالی فرصت‌های رشد از طریق سود انباشته را به بدهی ترجیح می‌دهند. در نتیجه امکان تغییر در ترکیب دارایی ها در شرکت های با فرصت رشد بالا و جود دارد و ممکن است طلبکاران اعتبار ‌به این نوع از شرکت ها را محدود کنند ؛ همچنین از ارزش بازار به دفتری به عنوان معیار برای تعیین فرصت های رشد استفاده کردند و به یک ارتباط منفی با اهرم دست پیدا کردند.

گورسوی و آیدوگان^[۸۰] ( ۲۰۰۲ ) معتقدند طبق تئوری جریان های نقدی آزاد، سیاست تقسیم سود بیشتر باعث کاهش منابع وجوه تحت کنترل مدیران می شود. ‌بنابرین‏، شرکت هایی که دارای فرصت های رشد نیستند، از طریق توزیع سود، قادر خواهند بود از هدر رفتن منابع کمیاب بنگاه اقتصادی جلوگیری کنند. ‌بنابرین‏، در بنگاه اقتصادی که فرصت های رشد ندارد ، انتظار می رود ارزش شرکت با تقسیم سود دارای رابطه ای مثبت باشد.

سانگ با^[۸۱] ( ۲۰۰۹ ) به بررسی ارتباط بین فرصت های رشد ( سرمایه گذاری ) و اهرم در شرکت های صنعتی چین پرداخت. وی برای اندازه گیری اهرم مالی از چهار نسبت استفاده کرد: نسبت بدهی به ارزش دفتری سهام عادی به علاوه ارزش دفتری سهام ممتاز ، نسبت بدهی به ارزش بازار سهام عادی به علاوه ارزش دفتری سهام ممتاز ، نسبت بدهی بلند مدت به ارزش دفتری سهام عادی به علاوه ارزش دفتری سهام ممتاز ، نسبت بدهی بلند مدت به ارزش بازار سهام عادی به علاوه ارزش دفتری سهام ممتاز ؛ و برای اندازه گیری فرصت های رشد از نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری سهام استفاده نمود. یافته های وی حاکی از این بود که شرکت های چینی دارای فرصت های رشد بالا تمایل کمتری به تأمین مالی از طریق بدهی دارند.

تحقیق لوپز و ویسنته^[۸۲] (۲۰۱۰ ) نشان داد که در حالت وجود فرصت های رشد، بین تقسیم سود و ارزش شرکت رابطه منفی وجود دارد. آنان معتقدند با فرض وجود تقارن اطلاعاتی و در حالت وجود فرصت های رشد (سرمایه گذاری ) ، تقسیم سود توسط شرکت می‌تواند باعث کاهش منابع داخلی، افزایش نیاز به منابع خارجی و در نهایت، کاهش ارزش شرکت شود. ‌بنابرین‏، انتظار می رود که در حالت وجود فرصت های رشد، بین سود تقسیمی و ارزش شرکت، رابطه منفی وجود داشته باشد. نتیجه تحقیق لوپز و ویسنته ( ۲۰۱۰ ) نشان داد که در حالت عدم وجود فرصت های رشد، بین تقسیم سود و ارزش شرکت رابطه مثبت وجود دارد.

مواردی که ثالث پرداخت کننده تعهد (محکوم به ) دیگری ناچار به پرداخت می‌باشد را تحت دو عنوان مفهوم و مصادیق بررسی می‌کنیم:

بند اول: مفهوم

برای اینکه برداشت صحیحی از این مفهوم داشته باشیم باید موارد زیر مد نظر قرار گیرد:

یک: این فرض در حالتی است که پرداخت کننده به لحاظ حقوقی متعهد به پرداخت دین مدیون باشد، به گونه ای که طلبکار بتواند التزام او به پرداخت را بخواهد، اما شخص پرداخت کننده مدیون اصلی و نهایی نباشد. به طور مثال در چک،صادر کننده چک مدیون اصلی و نهایی است، ظهرنویسان نیز در مقابل دارنده چک مسئول به پرداخت وجه چک می‌باشند، ولی مدیون اصلی و نهایی نمی باشد، پس پرداخت کننده (مسئول) حق مراجعه مدیون اصلی و نهایی را دارد.

دو: همین که پرداخت کننده به حکم قانون ملزم و متعهد به پرداخت دین باشد کافی است و لازم نیست که حتماً از سوی دادگاه حکم به محکومیت او به پرداخت صادر شده باشد.^[۲۷۹] ‌بنابرین‏ ایفاء تعهد موضوع اسناد لازم الاجرا و محکوم به مصادیقی از این قاعده کلی هستند.

سه: اگر طلبکار فقط علیه پرداخت کننده اقامه دعوی کند و حکم بر محکومیت او صادر گردد و پرداخت کننده (مسئول) دین مدیون را پرداخت کند و به مدیون اصلی مراجعه کند، مدیون اصلی نمی تواند با این دفاع که حکم دادگاه علیه پرداخت کننده صادر شده است، از پرداخت امتناع کند.

چهار: برای جانشینی و حق رجوع پرداخت کننده لازم نیست مدیون اصلی و نهایی حتماً در مقابل طلبکار مسئول باشد و ممکن است فقط پرداخت کننده در مقابل طلبکار مسئول باشد ولی مدیون نهایی نباشد و پس از پرداخت حق رجوع به مدیون نهایی را دارد. برای روشن شدن مطلب می توان به ماده۳۸۶ ق.ت اشاره کرد که صاحب کالا نمی تواند به راننده مراجعه کند،^[۲۸۰] ولی متصدی حمل پس از جبران خسارت می‌تواند به راننده مراجعه کند.

پنج: ضرورت ندارد که دین پرداخت کننده و دین مدیون اصلی در مقابل طلبکار واحد باشد، بلکه در صورتی که موضوع دین آن ها مشترک باشد کافی است؛ یعنی با پرداخت توسط پرداخت کننده، دین مدیون اصلی ساقط شود، در این صورت نیز پرداخت کننده حق رجوع به مدیون اصلی را دارد. برای مثال در بیمه خسارت هم بیمه گر و هم عامل زیان هر دو در مقابل زیان دیده مسئول حادثه هستند ولی مسئولیت بیمه گر از باب قرارداد بیمه است و مسئولیت عامل زیان ناشی از تقصیر او است در صورتی که با پرداخت از سوی هر یک از آن ها طلب زیان دیده ساقط می شود.

بند دوم: مصادیق^[۲۸۱] (قلمرو شمول)

در بعضی از موارد قانون‌گذار، به طور خاص، شخصی را ملزم یا مسئول تأدیه دین دیگری می‌کند ولی به طور کلی در چهار مورد شخص ملزم به تأدیه دین دیگری می شود که به نظر می‌رسد پرداخت کننده جانشین دائن (متعهد و محکوم علیه) می‌باشد و پس از پرداخت حق رجوع به مدیون اصلی را دارد که این چهار مورد عبارتند از:^[۲۸۲] یک: تعهدات تضامنی. دوم: تعهدات تضامن ناقص. سوم: تعهدات تجزیه ناپذیر. چهارم: مسئولیت ناشی از فعل غیر

یک: تعهدات تضامنی

وصف تضامن ‌در مورد تعهداتی است که چند شخص مسئول پرداخت یک دین باشد که طلبکار می‌تواند برای وصول طلب خود به همه یا بعضی از اشخاص رجوع کند و آن فرد مسئول پرداخت تمام دین می‌باشد اگر طلبکار به شخص رجوع کند که آن شخص مسئول دین باشد نه مدیون و آن شخص مسئول دین را پرداخت کند، حق رجوع به مدیون اصلی و نهایی را دارد و می‌تواند نسبت به تمام آنچه پرداخت کرده از مدیون اصلی وصول نماید ولی اگر شخص مسئول فقط نسبت به بخشی از تعهد مدیون اصلی بوده باشد و نسبت به قسمت دیگر مسئول باشد پس نسبت به قسمتی که مسئول دین است می‌تواند به مدیون اصلی مراجعه کند.

حال سوالی که در ذهن مطرح می شود این است که مبنای رجوع پرداخت کننده به مدیون اصلی و نهایی بر چه اساسی است در این مورد سه تئوری ارائه شده است که عبارتند از: ۱- تئوری نمایندگی ۲- تئوری اداره مال غیر ۳- تئوری ضمان مسئولان از یکدیگر

۱- تئوری نمایندگی

هر یک از مسئولین پرداخت دین بر دیگری به طور ضمنی نمایندگی در پرداخت می‌دهند در نتیجه مدیونی که دین طلبکار را می پردازد نسبت به سهم خود اصیل و مدیون اصلی و نهایی می‌باشد و حق رجوع به دیگر مسئولان را ندارد ولی نسبت به مازاد از سهم خود نماینده^[۲۸۳] و ماذون تلقی شده؛ از اینرو مطابق قواعد عمومی وکالت وکیل حق رجوع به موکل خود (که سایر مسئولین باشد) را دارد.

این تئوری با ایراداتی مواجه شد؛ اولا: در بحث وکالت و دادن نمایندگی باید بین طرفین یک قرارداد و توافقی وجود داشته باشد، در حالی که در تضامن قانونی بین مسئولین پرداخت چنین توافقی وجود ندارد. ثانیاً: وکالت یک عقد جایز است که با عزل یا فوت یا استعفاء یا حجر یکی از طرفین از بین می رود در حالی که در تعهدات تضامن چنین اثری وجود ندارد. ثالثا: در نظریه نمایندگی در تضامن قانونی که ضامنین یکدیگر را نمی شناسند قابل تصور نمی باشد. به طور مثال ‌در مورد چک صادر کننده و ظهرنویسان در مقابل دارنده مسئول پرداخت وجه چک می‌باشند در حالی که بین ظهرنویس اول و ظهرنویس آخر هیچ ارتباطی وجود ندارد که بیان کنیم نظریه نمایندگی صحیح است. رابعا: در وکالت طلبکار نمی تواند وکیل را ملزم به پرداخت دین موکل بنماید؛ چون بین وکیل و طلبکار هیچ رابطه حقوقی وجود ندارد در حالی که در بحث تضامن مطرح کردیم که طلبکار می‌تواند به هر یک از مسئول و مدیون رجوع کند^[۲۸۴].

۲- تئوری اداره مال غیر:

در تضامن آن مدیونی که تمام دین را پرداخت می‌کند، در واقع امور سایر بدهکاران را هم اداره ‌کرده‌است؛ از اینرو بر اساس این مبنا می‌تواند به آن ها رجوع کند.^[۲۸۵] (ماده ۳۰۶ ق.م.)

ایراد که ‌به این تئوری وارد شده این است که در اداره امور مال غیر مدیر فضول به لحاظ حقوقی ملزم و موظف به انجام امر نمی باشد، بلکه با قصد احسان و با میل و اختیار خود چنین اقدامی را انجام می‌دهد در حالی که در بحث تضامن قانون‌گذار او را موظف به پرداخت می کند.^[۲۸۶]

۳- تئوری ضمان مسئولان تضامنی از یکدیگر:

در تضامن هر مسئولی ضامن پرداخت کل بدهی می‌باشد؛ از اینرو طلبکار به هر کدام از آن ها که مایل باشد می‌تواند برای وصول کل طلب رجوع کند و هر مسئولی پس از پرداخت می‌تواند به سایرین به عنوان مضمون عنه رجوع کند.^[۲۸۷]

این تئوری نیز می‌تواند کاملاً مبنای رجوع به یکدیگر را توجیه کند و نزدیک به تئوری نمایندگی می‌باشد؛ چون عقد ضمان مطابق ماده۶۸۴ ق.م. باید بین ضامن و مضمون له یک توافق وجود داشته باشد، به ویژه در تضامن قانونی ممکن است مسئولین کاملاً با یکدیگر بیگانه باشند، لذا چنین توافقی غیر ممکن است، ولی اگر بخواهیم این ضمان را نوعی ضمان قانونی بدانیم که به موجب قانون برای مسئولین ایجاد تعهد می‌کند. چنین ضمانی در حقوق ما مستند قانونی ندارد.^[۲۸۸]

مبنای رجوع پرداخت کننده به دیگر مسئولین در تضامن قانونی و قراردادی متفاوت است بدین تحلیل که وقتی دو یا چند شخص در ضمن قرارداد توافق می‌کنند هر یک از مسئول پرداخت کل دین باشد، در واقع اذن در پرداخت دین خود از بدهی را می‌دهند لذا بر اساس ماده۲۶۷ ق.م. می‌توانند به یکدیگر رجوع کنند، ولی در تضامن قانونی یا قهری افراد مطابق قانون مسئول پرداخت کل بدهی می‌شوند و بین مسئولین هیچ توافقی وجود ندارد، لذا به حکم قانون مسئولین ملزم به پرداخت دین یکدیگر می‌شوند؛ ‌بنابرین‏ پس از پرداخت جانشین طلبکار محسوب می‌شوند و بر این اساس می‌توانند به یکدیگر رجوع کنند.^[۲۸۹]