هزینه استفاده مشتری از یک سیستم پرداخت جدید باید کم و نصب سیستم باید ساده باشد. از طرف دیگر چرخه تبادل مالی از مشتری تا فروشنده باید سریع صورت گیرد. صادرکنندگان محصول پرداخت (معمولاً بانک‌ها)، برای پوشش هزینه های توسعه سیستم، لازم است نکات تجاری مثبتی را در پرداخت تجاری ببینند. برای مثال وفاداری مشتریان ، می‌تواند با محصولات جدید و دارای نوآوری افزایش یابد. حتی ‌در مورد محیط سیار هم امکان ارائه نام تجاری به همراه سرویس پرداخت بسیار مهم است. نام‌های تجاری معتبر استفاده از محصول برای مشتری را هم راحت‌تر می‌کند.

استفاده گسترده از محصولات پرداخت سیار با افزایش ترافیک، تأثیر مثبت مستقیمی روی درآمد اپراتورها دارد. همچنین موقعیت‌های تجاری جدیدی برای اپراتورها در عرضه خدمات به فروشندگان و سایر طرف‌ها در زنجیره ارزش فراهم می‌شود. ‌بنابرین‏ در طراحی پروتکل‌ها سودمندی آن برای مشتریان و مؤسسات مالی باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد. فناوری‌های پرداخت سیار متنوعی ایجاد شده و در دسترس قرار گرفته‌اند که برخی موفق و بسیاری ناموفق بوده‌ و ‌به‌تدریج‌ ناپدید شده‌اند.

مؤسسه‌ تحقیقاتی Forrester سه مسئله مهم را که منجر به عدم موفقیت پرداخت‌های سیار می‌شود شناسایی ‌کرده‌است:

(۱) عدم اعتماد مشتریان

(۲) مشکلات بازیگران پرداخت الکترونیکی در توافق بر سر نحوه همکاری

(۳ ) عدم وجود زیرساخت‌ استاندارد شده و مناسب برای کاربر.

برخی دلایل دیگری را برشمرده‌اند:محدودیت دستگاه و شبکه، عدم تکامل راه‌ حل ‌های پرداخت، عدم علاقمندی مشتریان و عدم وجود استانداردهای همگانی( نامبیار؛ ۲۰۰۴).

از طرف دیگر اغلب صاحب‌نظران معتقد هستند که عناصر موفقیت شامل ترکیبی از سادگی استفاده و قابلیت استفاده سرویس،‌ صرفه اقتصادی،‌ اطلاع و درک از بازار، همکاری با شریکان مناسب، امنیت و قابلیت تکنیکی کار سیستم‌های مختلف با یکدیگر می‌باشد( ویکنت و دیگران؛۲۰۰۱).

اغلب مدل‌های پرداخت سیاری که تا به حال مطرح شده‌اند، بر اساس راه‌ حل ‌های انحصاری بوده اند. قسمت‌های متفاوت زنجیره ارزش به وسیله یک بخش و یا بخش‌هایی که ارتباطات تنگاتنگی با یکدیگر دارند مدیریت می‌شود. چنین راه‌ حل‌ هایی منجر به تقسیم بازار میان تعداد محدودی فروشنده و مشتری می‌شود.

یک پرداخت سیار طی فرایندی به شرح زیر انجام می‌شود:

ثبت نام: مشتری یک حساب نزد ‌تهیه کننده خدمات پرداخت سیار باز می‌کند (حساب ممکن است با نام یا بی‌نام،‌ قابل شارژ یا غیر قابل شار‍ژ و Online یا Offline باشد).

تراکنش: طی ۴ مرحله فرایند تراکنش یک معامله موبایلی انجام می‌شود:

الف- مشتری تمایل خود را برای خرید یک کالا یا خدمت را با فشار دادن یک دکمه یا ارسال یک SMS، اعلام می‌کند.

ب – فروشنده کالا یا خدمت، تقاضای مشتری را برای ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار ارسال می‌کند.

ج- ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار،‌ تصدیق هویت و مجاز بودن مشتری را از طرف سوم مورد اعتماد درخواست می‌کند.

د – در صورت تصدیق هویت مجاز بودن مشتری و وجود اعتبار کافی برای معامله مذکور، فروشنده کالا را برای مشتری ارسال می‌کند.

تسویه حساب: تسویه حساب مبلغ معامله می‌تواند به سه صورت انجام پذیرد:

الف- بلادرنگ با برداشت از حساب بانکی مشتری و واریز به حساب فروشنده از طریق شبکه سیار انجام شود.

ب – به صورت پیش پرداخت از طریق یک کارت هوشمند یا یک کیف پول الکترونیکی که در ابزار سیار قرار دارد، پرداخت شود.

ج – خرید اعتباری باشد و ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار صورتحساب را برای مشتری یا حساب بانکی وی ارسال کند. شکل کلی فرایند فوق در نمودار زیر نشان داده شده است:

البته سیستم‌های رایج پرداخت موبایلی تنوع زیادی دارند و تا ۳۰ نوع از این سیستم‌ها گزارش شده است. نمودار فوق یک فرم کلی است که در بعضی از سیستم‌های رایج تفاوت‌هایی وجود دارد. مثلاً ممکن است تأیید هویت به وسیله خود مشتری و از طریق PIN انجام شود و یا اینکه ارسال صورتحساب و تسویه حساب هم توسط ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار انجام شود (ارائه‌دهنده خدمات پرداخت نقش طرف سوم مورد اعتماد را هم برعهده می‌گیرد).

m-PAY ,Paybox, iPIN ، Vodafone m- Pay Bill و jalda برخی از سیستم‌های رایج پرداخت سیار هستند که در کشورهای مختلف رواج دارند( تیو و همکاران؛ ۲۰۰۵)^[۵۴].

۲-۲-۱۸ مزایای فناوری اطلاعات

فناوری اطلاعات دارای توانایی ذخیره سازی، پردازش و انتقال اطلاعات و موجب افزایش توانایی افراد به سازمان برای ارتباطات آسانتر، دقیقتر و کم هزینه تر می‌شود.

با به کارگیری فناوری اطلاعات مسأله‌یابی و فرصت‌یابی که سنگ زیر بنای تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی استراتژیک است، سریعتر و دقیق تر انجام می‌گیرد و کیفیت تصمیمات افزایش و زمان مورد نیاز برای اخذ تصمیم کاهش می‌یابد.

خطای انسانی در شبکه پردازش اطلاعات سازمانی کاهش می‌یابد.

فناوری اطلاعات فشار کارهای تکراری و کسالت آور را کاهش می‌دهد.

فناوری اطلاعات بهره وری فرآیندهای ویژه نظیر افزایش دقت و اعتبار سیستم، کاهش دوباره کاری و ایجاد ثبت های داخلی مستمر را بهبود می‌بخشد.

استفاده از فناوری اطلاعات دولت‌ها را در کشورهای در حال توسعه (با منابع کمیاب جهت تخصیص بهینه منابع و حضور مفیدتر در اقتصاد ملی یاری می رساند).

استفاده از فناوری اطلاعات موجب کاهش هزینه ها بهبود کیفیت تولید و بهره وری از طریق افزایش کارایی می‌گردد.

فناوری اطلاعات مشاغل را غنی تر می‌سازد و به آن ها معنی می‌دهد.

فناوری اطلاعات هماهنگی را تسهیل می‌کند. ( دزفولی، ۱۳۹۱).

۲-۲-۱۹ ارتباطات در عصر اطلاعات رایانه‌ای

هفت جز کلیدی مبتنی بر فناوری اطلاعات که الگوهای ارتباطی مدیریت در سازمان‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهند عبارتند از: اینترنت، اینترانت، اکسترانت، ایمیل، کنفرانس ویدئویی، محاسبات مشارکتی و ارتباط از راه دور.

۲-۲-۱۹-۱ اینترنت: اینترنت چیزی بیش از یک شبکه است. اینترنت شبکه‌ای از شبکه های کامپیوتری است. اینترنت شبکه‌ای از کامپیوترهای با عملیات مستقل ولی به هم مرتبط است که بیش از ۱۴۰۰۰۰ شبکه کوچکتر را در بیش از۲۰۰ کشور به هم وصل می‌کند. اینترنت همه چیز را از ابر رایانه ها و ‌پردازنده‌های مرکزی بزرگ در تجارت، حکومت، دانشگاه ها، تا کامپیوتر های شخصی در منازل را به هم وصل می‌کند.

۲-۲-۱۹-۲ اینترانت

اینترنت اختصاصی سازمان را گویند. اینترانت عاملی دارد که کاربران بیرونی سازمان را از دستیابی به اطلاعات داخلی سازمان منع می‌کند. این کار برای حفظ اطلاعات خصوصی و محرمانه شرکت انجام می‌شود. بیش از نیمی از شرکت ها با بیش از ۵۰۰ کارمند در اینترانت مشارکت دارند.

۲-۲-۱۹-۳ اکسترانت

یک اینترنت گسترده است که کارمندان داخلی را به مشتریان، تهیه کنندگان و شرکای استراتژیک وصل می‌کنند.

پارکینسون در سال ۱۹۹۴ می نویسد : حاکمیت شرکتی عبارت است از فرایند نظارت و کنترل برای تضمین عملکرد مدیر شرکت مطابق با منافع سهام‌داران.

صندوق بین‌المللی پول (IMF) و سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) در سال ۲۰۰۱ حاکمیت شرکتی را چنین بیان کرده‌اند : ساختار روابط و مسئولیت ها در میان یک گروه اصلی شامل سهام‌داران، اعضای هیئت مدیره و مدیر عامل برای ترویج بهتر عملکرد رقابتی لازم جهت دستیابی به هدف های اولیه مشارکت.

هاپب و همکاران وی را در سال ۱۹۹۸ پس از تحقیقی که در آکسفورد انجام دادند در تبیین حاکمیت شرکتی می نویسد : حاکمیت شرکتی به تشریح سازماندهی داخلی و ساختار قدرت شرکت، نحوه ایفای وظایف هیئت مدیره، ساختار مالکیت شرکت و روابط متقابل میان سهام‌داران و سایر ذینفعان، بخصوص نیروی کار شرکت و اعتبار دهندگان به آن می پردازد.

کیزی و رایت در سال ۱۹۹۳ نوشته اند: حاکمیت شرکتی عبارت است از: ساختارها، فرایندها، فرهنگ ها و سیستم هایی که عملیات موفق سازمان را فراهم کنند.

مگینسون در سال ۱۹۹۴ حاکمیت شرکتی را چنین تعریف ‌کرده‌است : سیستم حاکمیت شرکتی را می توان مجموعه قوانین، مقررات، نهادها و روش‌هایی تعریف کرد که تعیین می‌کنند شرکت‌ها چگونه و به نفع چه کسانی اداره می‌شوند.

رابرت مانگز و نل مینو، دو ‌صاحب‌نظری که پژوهش های متعدد و گسترده ای ‌در مورد حاکمیت شرکتی انجام داده‌اند در سال ۱۹۹۵ حاکمیت شرکتی را چنین تعریف کرده‌اند: ابزاری که هر اجتماع به وسیله آن جهت حرکت شرکت را تعیین می‌کند و یا به عبارت دیگر، حاکمیت شرکتی عبارت است از روابط میان ‌گروه‌های مختلف در تعیین جهت گیری و عملکرد شرکت.‌گروه‌های اصلی عبارتند از : سهام‌داران، مدیر عامل و هیئت مدیره، سایر گروه ها شامل کارکنان، مشتریان، فروشندگان، اعتبار دهندگان و اجتماع.

ولف سون رییس پیشین بانک جهانی در سال ۲۰۰۰ گفته است : حاکمیت شرکتی درصدد ارتقای انصاف، شفافیت و ‌پاسخ‌گویی‌ در شرکت است.

در سال ۱۹۹۹ در فایننشیال تایمز تعریف حاکمیت شرکتی درج شده است: حاکمیت شرکتی را می توان در تعریف محدود آن، رابطه شرکت با سهامدارانش و در تعریف گسترده آن، رابطه شرکت با جامعه دانست.

تری گر، صاحبنظر دیگری است که در سال ۱۹۸۴ نوشته است: حاکمیت شرکتی تنها مربوط به اداره عملیات شرکت نیست بلکه به تمام ذینفعان شرکت (اجتماع) نیز مربوط است.

۲-۴ روند تغییرات نقش هیئت مدیره

حقایق حاکی از آن است که در شرکت‌ها، مدیران بیشتر دنبال منافع خود بوده اند تا منافع ذی‌نفعان. برای حل این مشکل، دو راه حل وجود دارد: اول آنکه برای تشویق مدیران به انجام رفتار مورد انتظار برایشان پاداش و انگیزاننده در نظر گرفته شود، دومین روش، قدرتمندسازی هیئت مدیره به گونه‌ای است که بتواند نظارت شایسته‌ای روی عملکرد مدیران داشته باشد. این روند فرصت طلبی مدیران، همراه بود با روند جانبی نظارت بیشتر از جانب سهام داران که با این کار خود، در واقع یک رژیم حاکم مطلقه را به وجود آورده بودند. حرکتی که در عمل انجام گرفت این بود که هیئت مدیره به مدیریت عامل نزدیک شد، به گونه‌ای که درحقیقت به صورت شریک استراتژیک مدیریت درآمد. این شراکت استراتژیک هیئت مدیره با مدیریت، برنامه ریزی استراتژیک، مدیریت ریسک و اجرا، تصمیم گیری بهتر و راندمان بالاتر شرکت را به ارمغان آورد. این تعامل دو طرفه موجب شد که عمل نظارت راحت تر صورت گرفته و حالت افراطی نظارت که از جانب سهام داران صورت گرفته بود، از بین رفته و این نظارت تعدیل شود. همچنین این فرایند موجب از میان برداشته شدن یک سری مقررات دست و پا گیر و اضافی و نیز کاهش یافتن نظارت مؤسسات سرمایه‌گذاری، شد. در بیشتر کشورها گونه تفکر، عقاید و رفتار مدیران نشان داد که به صورت جمعی روی حاکمیت هیئت مدیره و ارتباط آن با مدیریت اتفاق نظر دارند. مدیران و اعضای هیئت مدیره اکثرا براین باروند که اعضای هیئت مدیره باید بیشتر در امور مربوط به شرکت به عنوان شرکای مدیریت فعالیت کنند. در واقع آنان باید قدرتمندتر، با اعتماد به نفس بیشتر،‌ درگیرانه تر، با دانش تر، با نقش چشمگیرتر در برنامه ریزی های استراتژیک،‌ و به عنوان منبع اولیه مشاوره و نکته سنجی خود را مطرح ساخته و فعالیت کنند. اکثر مدیران، هیئت مدیره را زمانی در اوج توانایی و تاثیرگذاری می بینند که از جانب مدیران ارشد اجرایی به عنوان یک دارایی استراتژیک برای مدیریت عامل دیده شوند.

در حوزه مدیریت، مدیران اجرایی ارشد تقریباً کنترل کامل هدفها، استراتژی‌ها، برنامه ریزی و اجرای سازمان را در اختیار داشتند. آنان با تصاحب کرسی های هیئت مدیره حاکمیت کامل را در اختیار داشته حتی با عدم دخالت هیئت مدیره نقش رهبری را نیز ایفا می‌کردند. در حوزه حاکمیت، هیئت های مدیره در کیفیت و طیف نظارت خود عمیقاً تفاوت داشتند. اکثراً اغلب از قدرت خود ناآگاه بوده، حتی کمتر مایل به استفاده از آن بودند. طبق سنت و رسوم قدرت خود را نادیده انگاشته و حاکمیت و اقتدار کمتری را به کار برده، راه را برای مدیریت باز می گذاشتند. در حوزه مالکیت، سرمایه گذاران به طور عموم نقشی خاموش داشتند، در حالی که برخی از سرمایه گذاران با بهره گرفتن از امتیازهای مالکیت خود تصمیم های شرکت را زیر تاثیر قرار می‌دادند، بسیاری تنها انتخاب برای تصمیم گیری را تصمیم خرید یا فروش می‌دانستند. در نتیجه بیشتر شرکت ها بدون محدودیت از جانب سرمایه گذاران اداره می شدند. مدیران در برابر هیئت مدیره بسیار مسئول تر و پاسخ گو تر شده اند. مدیران اجرایی ارشد زمان بیشتری را صرف پیشبرد کسب و کار کرده، زمان کمتری را درون هیئت مدیره صرف می‌کنند. مدیران روابط حرفه ای خود را با هیئت مدیره توسعه داده، یک همکاری جدید را پایه نهاده‌اند. آن ها به دنبال داده های جدید استراتژیک بوده و اطلاعات بهتر و غنی تری را به دست می آورند. مدیران و هیئت مدیره با هم در دستیابی به نتایج مسئولیت بیشتری را می‌پذیرند. هیئت مدیره از قدرت حاکمیت خود به شکل مؤثرتری استفاده می‌کند و روی عملکرد سازمان نظارت گسترده تری دارد. به شکل قابل ملاحظه ای یک شراکت استراتژیک را با مدیریت شکل داده و با هم روی هدفها و استراتژی سازمانی همکاری کرده، با ابعاد عملی مدیریت و کسب و کار بیشتر نزدیک و آشنا شده اند. سرمایه گذاران در حال استفاده از قدرت مالکیت به شکل کاملاً تأثیرگذار هستند. آن ها در حال بازبینی و تفاوت گذاری بین عملکرد هیئت مدیره مدیریت و سازمان هستند. آنان نظرات خود را درباره توانایی هیئت مدیره و مدیریت عامل ابراز کرده، روی انتصاب آنان و تدوین استراتژی تأثیر گذاشته، بر به اجرا در آمدن استراتژی نظارت دارند (سینا قدس، ۱۳۸۷، ۵۰).

۲-۵ ضرورت و اهمیت حاکمیت شرکتی

همچنین بر طبق نظر مراجع عالیقدر^[۲۷] وصیت به صرف کردن مالی در معصیت جایز نیست پس وصیتی که مشتمل بر کمک ظالم در ظلمش و فاسق در فسقش است باطل می‌باشد. به شرط این که مقصود او منحصراًً این مصرف خاص بوده باشد و گرنه اصل وصیت صحیح است. ولی در راه های خیر مصرف می‌گردد و همچنین اگر مورد وصیت مشترک بین حلال و حرام باشد. حمل بر حلال می شود مگر آن که بدانیم در وصیت قصد حرام نموده که در این صورت صحیح نیست و اگر وصیت به چیزی کرد که استفاده از آن غالبا در حرام است ولی بدانیم که مقصود او منفعت حلال بوده است و اطمینان به مصرف در حلال باشد و عرفا کمک به انجام معصیت نباشد وصیت صحیح است.

فصل دوم

چگونگی وصیت ‌و اختیارات موصی

مقدمه : (تراضی: قصد و رضا)

مهم ترین رکن اساسی هر قرارداد تراضی دو طرف و توافق اراده ی آنان است، سایر شرایط مندرج در ماده ۱۹۰ قانون مدنی از این حیث در درجه ی دوم اهمیت قرار دارد و در حقیقت ضروری است که قانون گذار برای نفوذ رضای متعاقدان و صحت تعهدهایشان مقرر داشته است.^[۲۸]

تراضی در عقود تبرعی از جمله وصیت اهمیت خاص دارد در این عقود برخلاف عقود معوض، یکی از دو طرف قرارداد بدون قصد جلب منافع مادی تعهدی به نفع طرف مقابل می‌کند، در وصیت که به طور معمول در حال ناتوانی یا کهولت، انشاء‌می شود قانون گذار باید توجه بیشتری به درستی و سلامت رضای او کند.

قبول در وصیت زمانی اعتبار دارد که موصی زنده نیست و باید اراده ی او اجرا شود. به طور معمول موصی به از زمان مرگ به موصی له انتقال یابد و به وارثان نرسد ولی این مطلب را قانون گذار پس از قبول موصی له نافذ می‌داند. احتمال دارد قبول، مدت ها پس از مرگ اعلام شود پس این پرسش مطرح می شود که مفاد تراضی چیست؟ آیا در گذشته مؤثر واقع می شود و کاشف از انتقالی است یا در آینده اثر می‌کند و تابع قواعد عمومی است؟^[۲۹]

وصیت تملیکی بدون قبول موصی له واقع نمی شود مطابق ماده ۸۲۷ قانون مدنی و او می‌تواند آنچه را پیشنهاد شده است قبول یا رد کند اجرای این اختیار در مرحله ی نص به شخص موصی له ارتباط دارد. ولی اگر اهلیت نداشته باشد قبول وصیت با ولی یا قیم او است همچنین، هرگاه موصی له به دلیل ورشکستگی ممنوع از مداخله در امور مالی خود باشد. مدیر تصفیه قائم مقام قانونی ورشکسته بوده و حق دارد به جای او از اختیار مذبور استفاده کند.^[۳۰] سپس، در اعتبار قبول موصی له بعد از فوت موصی تردید نمی توان کرد^[۳۱] هرچند که با قواعد عمومی تراضی در سایر قراردادها مخالف به نظر آید.^[۳۲].

۲-۱- موانع نفوذ اراده

در وصیت موصی در انشاء وصیت تملیکی باید قصد تملیک مالی را داشته باشد و نمی تواند وارثان خود را از ارث محروم سازد. (ماده ۸۳۷ قانون مدنی).

به موجب ماده ۱۹۹ قانون مدنی (رضای حاصل در نتیجه ی اشتباه یا اکراه موجب نفوذ معامله نیست) و قواعد مربوط به تاثیر اکراه و اشتباه را در کلیات قراردادها می خوانیم.

۲-۱-۱-اشتباه:

مواردی که اشتباه، موجب بطلان وصیت است:

مواردی که اشتباه موجب بطلان (یا عدم نفوذ) معامله است، در مواد ۲۰۰، ۲۰۱ قانون مدنی به اجمال بیان شده است اشتباهی در تراضی مؤثر است که مربوط به نوع عقد خود موضوع معامله یا شخصیت طرف معامله باشد.

۱٫ اشتباه ‌در مورد نوع عقد و موضوع معامله در وصیت بسیار کم است و اغلب درباره شخصیت طرف معامله و بشیتر از همه در جهت و علت پیش آمده است.

۲٫ اشتباه دیگر، اشتباهی ست که در بیان اراده موصی است موصی می‌خواهد مالی معین را به شخصی تملیک کند و در وصیت­نامه نام موصی له یا موضوع وصیت را اشتباه قید می‌کنند.

۳٫ اشتباه در شخص موصی له موجب بطلان وصیت است زیرا وصیت و همچنین در سایر عقود رایگان، شخصیت طرف، علت عمده عقد است. (ماده ۲۰۱ قانون مدنی)

۴٫ اشتباه در علت: راجع به تاثیر اشتباه در علت قراردادها قانون مدنی حکم صریحی ندارد ولی از ماده ۲۰۱ که اشتباه در شخص طرف را در صورتی مخل به صحت معامله می‌داند که شخصیت او علت عمده عقد باشد اشتباه در محرک و علت قطعی هر معامله موجب بطلان آن است. ‌بنابرین‏ اگر موصی نسبت به علتی که او را به انشاء‌وصیت برانگیخته، تصور غلطی داشته باشد به گونه ای که اگر حقیقت را می‌دانست به وصیت تصمیم نمی گرفت وصیت باطل است، خواه اشتباه قانونی باشد یا موضوعی^[۳۳].

۲-۱-۲- اکراه:

موصی در انشاء وصیت و موصی له در قبول آن باید مختار و آزاد باشد. ماده ۲۰۳ قانون مدنی مقرر می‌دارد که: (اکراه، موجب عدم نفوذ معامله است)

اکراه، اعم از اینکه جسمانی یا معنوی باشد، موجب بطلان وصیت نیست زیرا کسی که در معرض تهدید یا شکنجه است در قبول آن یا انشاء‌عقد اختیار دارد پس نمی توان ادعا کرد که اکراه موجب فقدان قصد و رضا است به همین دلیل ماده ۲۰۹ می‌گوید: (امضا معامله بعد از رفع اکراه موجب نفور معامله است).

اگر تهدید و آزار، چنان شدید باشد که به کلی اراده مکره را برای تصمیم گرفتن از بین ببرد، وصیت باطل است ولی در سایر موارد، مکره حق دارد پس از رفع اکراه وصیت را تنفیذ کند^[۳۴]

طبق نظر مراجع عالیقدر نیز کسی که وصیت می‌کند باید عاقل باشد و بر وصیت اکراه نشده باشد^[۳۵].

۲-۲- اهلیت طرفین

اهلیت عبارت است از توانایی شخص برای دارا شدن حق یا اعمال و اجرای آن از این تعریف چنین استنباط می شود که اهلیت بر دو قسم است: اهلیت تمتع یا توانایی دارا شدن حق و اهلیت استیفاء‌یا تصرف، یعنی قدرت اعمال و اجرای حقوق^[۳۶] .

نمایندگان قانونی موصی نمی توانند به نمایندگانی از طرف او انشاء وصیت کنند اعم از این که این نماینده ی قانونی ولی، وصی یا قیم باشد. این حکم در قوانین ما، تصریح نشده است ولی صرف نظر از آن که تملیک رایگان اموال محجور از اعمال اداری لازم برای حفظ دارایی او نیست تا انجام دادن آن در صلاحیت ولی یا قیم باشد. طبع این گونه تصرفات ایجاب می‌کند که حجر مصوی به طور کلی عدم اهلیت تمتع باشد. به همین ترتیب اگر کسی، دیگری را به طور مطلق وکیل خود کند، وکین نمی تواند به نمایندگی از طرف موکل خود وصیت کند. (ماده ۵۶۱ قانون مدنی).

شاید با توجه به چهره ی شخصی وصیت است که قانون گذار برخلاف قاعده کلی وصیت فضولی را باطل دانسته است.^[۳۷]

۲-۳-عدم اهلیت تملیک (موصی)- عام

موصی باید کبیر باشد:

مطابق ماده ۸۳۵ قانون مدنی (موصی باید نسبت به مورد وصیت جایزالتصرف باشد) واضح است که شخصی می‌تواند جایزالتصرف محسوب شود که علاوه بر اهلیت تمتع، به استقلال نیز بتواند در اموال خود تصرف کند، یعنی کبیر و عاقل و رشید باشد.

تحقیق شکری حبشی(۱۳۸۴)

شکری حبشی(۱۳۸۴) به بررسی میزان تحقق Eps شرکت های سرمایه گذاری نسبت Eps پیش‌بینی شده و اثر آن بر قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهرا ن ۸۲ پرداخت. نتایج حاصله حاکی از این بود که هیچ رابطه معنی داری بین میزان تعدیل سود هر سهم و قیمت سهام وجود ندارد. اما بین میزان تحقق سود هر سهم و قیمت سهام رابطه نسبتاً ضعیفی دیده می شود(شکری حبشی، ۱۳۸۴).

تحقیق نوروزی(۱۳۹۱)

نوروزی(۱۳۹۱) تأثیر تغییر در پیش‌بینی درآمد هر سهم بر تغییر حجم مبادلات سهام را در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار داد و ‌به این نتیجه رسید که علی رغم وجود رابطه میان این دو متغیّر و همبستگی مستقیم آن ها، تغییرات عمده در پیش‌بینی درآمد هر سهم به تغییرات به مراتب کوچکتری در حجم مبادلات سهام منجر می شود.

تحقیق محمد عبدالله پور ( ۱۳۷۶ )

محمد عبدالله پور ( ۱۳۷۶ ) تحقیقی تحت عنوان ” بررسی خط مشی های تقسیم سود در شرکت‌های پذیرفته شد در بورس اوراق بهادار تهران ” به راهنمایی دکتر حسین عبده تبریزی انجام داد و ‌به این نتیجه رسید که شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از سیاست تقسیم سود مشخصی پیروی نمی کنند و بیشتر شرکت ها ‌بر اساس نیازهای مقطعی و سرمایه‌گذاری خود اقدام به توزیع سود سهام می نمایند.

تحقیق حسین اعتمادی و پری چالاکی(۱۳۸۴)

تحقیقی تحت عنوان “بررسی رابطه بین عملکرد و تقسیم سود نقدی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ” توسط حسین اعتمادی و پری چالاکی در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۴ انجام شده و ‌به این نتیجه رسیدند که میزان قابلیت پیش‌بینی سود شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به ترتیب تابعی از میزان سود هر سهم ، سود عملیاتی و جریانات نقد عملیاتی آن ها است.

تحقیق جهانخانی و صفاریان (۱۳۸۲)

جهانخانی و صفاریان (۱۳۸۲) در تحقیقی پیرامون واکنش بازار سهام نسبت به اعلام سود برآوردی و قابلیت پیش‌بینی سود هر سهم در بورس اوراق بهادار تهران ‌به این نتیجه رسیدند که سود برآوردی هر سهم دارای محتوی اطلاعاتی بوده و باعث تغییر قیمت و حجم معاملات سهام در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در سال‌های ۷۴الی۷۶ گردیده است.

مجتهد زاده و نظری تنها(۱۳۸۶) در تحقیقی پیرامون بررسی ارتباط ین تغییرات عایدی پیش‌بینی شده هر سهم و تغییرات قیمت سهام در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ‌به این نتیجه رسیدند ه رابطه آن ها مستقیم است.

تحقیق ساربانها و آشتاب(۱۳۸۶)

ساربانها و آشتاب(۱۳۸۶) به بررسی شناسائی عوامل مؤثر بر خطای پیش‌بینی سود شرکت های جدید الورود به بورس اوراق بهادار در سال‌های ۷۸ الی ۸۵ پرداخته و نتیجه گیری کردند که در طی دوره مورد مطالعه بین نسبت سودآوری و خطای پیش‌بینی سود رابطه معکوس وجود دارد.

تحقیق ابراهیمی کردلر و اعرابی(۱۳۸۹)

در مطالعه ابراهیمی کردلر و اعرابی(۱۳۸۹)، رابطه بین تمرکز مالکیت و کیفیت سود در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گرفتن از تعداد ۱۴۸ شرکت نمونه در دوره زمانی ۱۳۸۵- ۱۳۸۱ بررسی شده است. نویسندگان مختلف در تحقیقات خود در این زمینه تاکنون به نتایج متناقضی مبنی بر رابطه این دو متغیر دست یافته‌اند. شاید یکی از اصلی ترین دلایل دستیابی ‌به این نتایج متناقض، توجه نکردن به روابط متقابل بین بلوک داران و در نتیجه به کارگیری معیارهای نامناسب تمرکز مالکیت باشد. در این تحقیق، ابتدا با به کارگیری روشی جدید به بررسی تناسب به کارگیری معیارهای مختلف تمرکز مالکیت پرداخته شد و نتایج حاصل مبین آن است که استفاده از معیار گروهی تمرکز مالکیت برون سازمانی در بررسی تأثیر آن بر کیفیت سود در بورس اوراق بهادار تهران مناسب است. سپس، به منظور بررسی تأثیر تمرکز مالکیت بر کیفیت سود از معیارهای کیفی اطلاعات مالی مندرج در چهارچوب نظری استانداردهای حسابداری(مربوط بودن و قابل اتکا بودن) بهره گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که تمرکز مالکیت برون سازمانی به بهبود کیفیت سود منجر می شود (تأیید فرضیه نظارت فعال)، در حالی که به شواهد قانع کننده ای در ارتباط با تأثیرگذاری بلوک داران درون سازمانی بر کیفیت سود دست نیافت.

تحقیق مجتهدزاده و اثنی عشری(۱۳۹۲)

در تحقیق مجتهدزاده و اثنی عشری(۱۳۹۲)، رابطه سازو کارهای نظام راهبری شرکتی و تغییر بستر قانونی با کیفیت سود در شرکت های سلبقاً دولتی بررسی شد. معیار های در نظر گرفته شده برای ساز و کارهای نظام راهبری شرکتی شامل تمرکز مالکیت، استقلال هیات مدیره، مالکیت مدیریتی، مالکیت نهادی ونوع حسابرس و معیار های در نظر گرفته شده برای کیفیت سود شامل محتوای اطلاعاتی سود، قابلیت پیش‌بینی کنندگی سود و اقلام تعهدی سود می‌باشد. در این راستا اطلاعات ۳۸ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره ۱۳۸۲-۱۳۸۹ با در نظر گرفتن برخی ویژگی‌ها (۳۰۴ شرکت- سال) مورد بررسی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها، روش داده های ترکیبی وجهت آزمون فرضیه‌ها از رگرسیون حداقل مربعات عادی استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد کلیه سازو کارهای نظام راهبری شرکتی و تغییر بستر قانونی با محتوای اطلاعاتی سود؛ تمرکز مالکیت، استقلال هیئت مدیره و مالکیت نهادی با قابلیت پیش‌بینی کنندگی سود و استقلال هیئت مدیره و کیفیت (نوع) حسابرس با اقلام تعهدی بنگاه‌های سابقاً دولتی رابطه معنی‌دارد.

تحقیق عرب مازار یزدی (۱۳۷۴)

عرب مازار یزدی (۱۳۷۴)محتوای فزاینده اطلاعاتی جریان‌های نقدی و تعهدی بر قابلیت پیش‌بینی سود را بررسی ‌کرده‌است . نتایج بر وجود محتوای فزاینده اطلاعاتی اجزای تعهدی و عدم وجود محتوای فزاینده اطلاعات جریان‌های نقدی دلالت دارد. آن ها محتوای اطلاعاتی جریان‌های نقدی و تعهدی را از طریق بررسی ارتباط بازده سهام با سود و اجزای آن بررسی کردند. شواهد از محتوای اطلاعاتی بیشتر سود نسبت به جریان‌های نقدی عملیاتی حمایت می‌کند. هم چنین محتوای افزاینده اطلاعاتی اقلام تعهدی نسبت به جریان‌های نقدی عملیاتی مورد تأیید قرار گرفت. یافته ها بار اطلاعاتی فزاینده اقلام تعهدی اختیاری و قابلیت پیش‌بینی سود را نسبت به اقلام غیر اختیاری تأیید می‌کند.

تحقیق مهدوی و همکاران (۱۳۹۲)

آموزشگاه آزاد فنی و حرفه‌ای:Private Technical and Vocational Training Institute

آموزشگاه فنی و حرفه ای آزاد موضوع ماده ۱۱۱ قانون کار که به منظور آموزش مهارت (پایه- پیشرفته- ارتقاء مهارت) به روش های مختلف (حضوری- تلفیقی – الکترونیکی) مطابق استانداردهای مهارت آموزشی مصوب سازمان و یا سایر برنامه های آموزشی با رعایت این دستورالعمل تأسيس می‌شوند.(همان منبع)

آموزش کارآفرینی (Interepreneurship Training)

کوششی است که توسط سازمان‌ها برای تغییر رفتار افراد از طریق فرایند یادگیری و به خاطر افزایش اثربخشی آن ها صورت می‌گیرد. (احمدپور,۱۳۸۳: ۵)

مهارت های کارآفرینی

در دنیای در حال تحول امروز، کامیابی از آن جوامع و سازمان هایی است که بین منابع کمیاب و قابلیت های مدیریتی و کارآفرینی منابع انسانی خود رابطه معنی داری برقرار سازند. به عبارتی دیگر جامعه و سازمانی می‌تواند در مسیر توسعه، حرکت رو به جلو و با شتابی داشته باشد که با ایجاد بسترهای لازم،‌ منابع انسانی خود را به دانش و مهارت های کارآفرینی مولد تجهیز کند تا‌ آن ها با بهره گرفتن از این توانمندی ارزشمند، سایر منابع جامعه و سازمان را به سوی ایجاد ارزش و حصول رشد و توسعه،‌ مدیریت و هدایت کنند. ‌بنابرین‏ آموزش مهارت های کارآفرینی برای ارتقاء هر جامعه و سازمانی امری ضروری است. از آنجا که کارآفرینی اکتسابی است لذا مهارت های آن قابل یادگیری است. بسیاری از جنبه‌های کارآفرینی می‌تواند آموزش داده شود اما پذیرش ریسک و داشتن جرئت، لازمه ی موفقیت در آن می‌باشد. به هر حال آموزش کارآفرینی نقش مهمی را در ارتقاء کارآفرینی بازی می‌کند. آموزش کارآفرینی با تقویت نوآوری، خلاقیت،‌ انعطاف، ظرفیت ‌پاسخ‌گویی‌ در شرایط مختلف، خود گردانی و خود مدیریتی، رفتارها و نتایجی را تولید می‌کند. عدم موفقیت در کارآفرینی خود بخشی از فرایند یادگیری است که این امر اشاره ‌به این دارد که کارآفرینی می‌تواند با آموزش و تربیت تحصیل گردد. هر فرد برای کارآفرین شدن باید مهارت های را کسب کند. به طور کلی مهارت های کارآفرینی را می توان در سه بخش مهارت های شخصی،‌ مهارت های مدیریتی و مهارت های فنی کارآفرینی دسته بندی نمود.

(آقازاده و رضازاده،۱۳۸۳ : ۱۴)

توسعه اقتصادی

مجموعه شرایطی است که هر کشور از امکانات موجود خود به نحو احسن در بهترین حالت استفتده نماید این شرایط فقط با تحول مبانی علمی و فنی تولید از وضعیت سنتی به وضعیت امروزه (مدرن) حاصل می‌گردد.

کسب و کار

«پترسن و پلومن» ، بر این باورند که هر تبادلی که در آن خرید و فروش صورت می‌گیرد، کسب و کار نیست، بلکه کسب و کار، هر نوع تبادل تکراری و تجدید شونده ی خرید و فروش است.

۱-۱۰٫ ساختار فصول آینده:

در فصل های بعد به بررسی مطالب ذیل می پردازیم .

در فصل دوم به بررسی ادبیات تحقیق در خصوص کارآفرینی و سازمان فنی و حرفه ای می پردازیم

در فصل سوم به روش شناسی تحقیق , مطالبی از جمله روش تحقیق ,شیوه نمونه گیری , روش گردآوری داده ها, روایی و پایایی پرسشنامه و روش های آماری مورد استفاده پرداخته می شود.

در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل داده ها , مطالبی از قبیل آمار توصیفی متغیرهای جمعیت شناختی پاسخ دهندگان, آمار توصیفی سوالات تحقیق , یافته های جانبی, رتبه بندی سوالات تحقیق و مدل نهایی تحقیق پرداخته می شود.

در فصل پنجم به بررسی مطالبی از قبیل یافته های اصلی تحقیق, یافته های جانبی تحقیق, محدودیت های تحقیق, نتیجه گیری و پیشنهادات اصلی و پیشنهاداتی جهت تحقیقات آتی پرداخته می شود.

خلاصه

در این فصل پس از ارائه مقدمه ای در رابطه با شناخت کارآفرینان و جایگاه آن ها در توسعه هم جانبه کشور, شرح و بیان مسئله تحقیق , اهمیت و ارزش آن , اهداف تحقیق , فرضیات تحقیق, متغیرهای تحقیق , قلمرو تحقیق , روش کار تحقیق و در پایان فصل نیز واژه های مهم عملیاتی مورد بررسی قرار گرفت.

فصل دوم:

ادبیات تحقیق

مقدمه:

کارآفرینان با مهارتی که در تشخیص فرصت ها و ایجاد حرکت در جهت توسعه موقعیت ها دارند پیشگامان حقیقی تغییر در اقتصاد و تحولات اجتماعی محسوب می‌گردند. آن ها تصدیق می‌کنند که موفقیت و بقاء در چشم اندازهای برخواسته از فردا, نیازمند چالاکی, قوه ابتکار و خلاقیت است و علاوه بر این کارآفرینی به ریسک پذیری , نوآوری و کنش کارآفرینانه هم نیاز دارد و بر اساس نظریات اقتصادی و تجارب حاصله در اقتصادهای روبه رشد کارآفرینان, موتور محرکه توسعه و رشد اقتصادی محسوب می‌شوند و بالطبع اشتغال زایی یکی از ره آوردهای مهم کارآفرینی می‌باشد.

در این فصل از تحقیق تعاریف کارآفرین و کارآفرینی , اهمیت و ضرورت کارآفرینی , وجه به شکل گیری آموزش های فنی و حرفه ای, آموزش، مهارت و اشتغال, آثار تحولات جدید, تعریف و انواع آموزش‌های فنی و حرفه ای, اصول و مبانی آموزش های فنی و حرفه ای, ضرورت اقتصادی و اجتماعی بر آموزش های فنی و حرفه ای, لزوم توجه به کیفیت در آموزش های فنی و حرفه ای, تفاهم نامه همکاری آموزشی , مهارت در کشورهای در حال توسعه, تعاریف کارآفرین , تعاریف کارآفرینی, سیر تاریخی مفهوم کارآفرینی , ویژگی های کارآفرینان, اهمیت و ضرورت آموزش کارآفرینی, انواع وظایف واقعی کارآفرینی , انواع کارآفرینی, ارتباط خلاقیت و نوآوری با کارآفرینی , کارآفرین چگونه کارآفرینی می‌کند؟ مهارت های کارآفرینی , جایگاه کارآفرینی از دیدگاه دانشمندان علوم مختلف, عوامل مؤثر بر فرایند کارآفرینی , عوامل مؤثر بر اثربخشی دوره های آموزش کارآفرینی , آموزش و ترویج کارآفرینی, تحصیل کارآفرینی, شیوه های آموزشی, دانشگاه کارآفرین , سابقه کارآفرینی در ایران, فرهنگ کارآفرینی در ایران, اقدامات انجام شده در ایران جهت کارآفرینی, کسب وکار چیست؟ مزایای ایجاد کسب و کارهای کوچک, چرخه ی حیات کسب و کارهای کارآفرینانه, چرخه عمر کارآفرینی و استراتژی آغاز یک کسب و کار شرح داده می شود.

بخش اول:

۲-۱-۱٫ سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور: (TVTO)

آموزش های فنی و حرفه ای در کشور ما سابقه ای دیرینه دارد و به قبل از آموزش‌های رسمی بر می‌گردد , این نوع آموزش ها در جامعه , در محدوده موضوعات بسیار متنوع از مشاغل جامعه معنی و مفهوم پیدا می‌کند. از جمله ویژگی های آموزش های فنی و حرفه ای این است که جنبه‌های کاربردی و عملی مفاهیم مختلف بیشتر از جنبه‌های تئوری مورد توجه قرار می‌گیرد.

سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور وابسته به وزارت کار و امور اجتماعی که از ادغام سه نهاد آموزشی در سال ۱۳۵۹ و به منظور ارائه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای تشکیل گردیده و بر اساس بیش از ۱۰ قانون موضوعه و ماده ۱۵۱ قانون برنامه سوم و تنفیذ آن در برنامه چهارم، متولی آموزش‌های فنی و حرفه‌ای کوتاه مدت بوده و مسئول کمیته تخصصی آموزش های فنی و حرفه ای غیررسمی با عضویت ۱۶ وزارتخانه و سازمان و در نهاد کارگری و کارفرمایی است فعالیت‌های آموزشی خود را در دو بخش دولتی و غیر دولتی اجرا نماید.